Binnen bij bol.com

by Jeroen van Bergeijk

Een anonieme hal van acht voetbalvelden groot aan de rand van een bedrijventerrein in Waalwijk. Eindeloze schappen met spullen en spulletjes. Welkom in het distributiecentrum van bol.com. Hier gaat Jeroen van Bergeijk undercover, omdat hij wil weten wat er gebeurt als wij om vijf minuten voor middernacht besluiten dat we morgen een stofzuiger of een airfryer nodig hebben. Wie zijn de mensen die ervoor zorgen dat we ons pakketje thuisbezorgd krijgen? En wie pakt het uit als we het retourneren?

"Op de afdeling Retouren tref ik stofzuigers met propvolle zakken aan, schuurmachines waar het bouwstof aan vastgekoekt zit en een doos met een bladblazer waar de herfstblaadjes uit dwarrelen.'

In Binnen bij bol.com schrijft Jeroen van Bergeijk over zijn werkzaamheden voor bol.com en zijn verblijf op vakantiepark De Droomgaard, waar veel van de (vooral Oost-Europese) werknemers van het distributiecentrum wonen. Hij schetst niet alleen het dagelijks bestaan van arbeidsmigranten, maar werpt ook licht op de consequenties van onze collectieve verslaving aan online shoppen.

Genres: Nonfiction, Audiobook

136 pages, Paperback

Published November 1, 2019

About the author

Journalist / writer / publisher / documentary maker. Co-founder of Fosfor (http://www.uitgeverij-fosfor.nl )

Reviews

[Paulien]

Als je in Waalwijk en omstreken opgegroeid en/of woonachtig bent, zijn de locaties die in het boek worden genoemd een feest der herkenning.

Interessante kijk in het veelal zware werk die (voornamelijk) arbeidsmigranten uitvoeren bij de grootste webwinkel van Nederland. Ik geef zelf de voorkeur aan fysieke winkels en koop spullen zelden online. Maar als je zelf wel een fervente online shopper bent, lees dan vooral dit korte boekje. Misschien is dat beter voor de portemonnee.

[Ellen Bossink]

Goed om een keer gelezen te hebben. Ik ben al erg kritisch en bestel niet bij Bol als ik iets ook bij een plaatselijke leverancier kan kopen. Nu ik dit boek gelezen heb, zal ik echt proberen dat nog minder te doen
Support your locals!

[Hannie]

Voordat ik dit boek las, las ik Het geheim van Bol.com. Dat boek is geschreven door een oud-medewerker, die een leidinggevende functie binnen het bedrijf had als marketingdirecteur. In dat boek werd Bol.com heel lovend beschreven. Dit boek laat een andere kant van het verhaal zien. Bij het distributiecentrum dat de zendingen voor Bol.com verricht werken veel arbeidsmigranten, die voor een laag loon het werk moeten doen en vaak te maken hebben met slechte woonomstandigheden. De meeste Nederlanders willen het werk niet doen, want je moet altijd paraat staan en de roosters wisselen geregeld. Ook verdient het voor veel Nederlanders te weinig.

Beide boeken geven een inkijkje in hoe het er bij Bol.com aan toegaat. Ik ben blij dat ik beide heb gelezen. Je krijgt een beter totaalbeeld van hoe het bedrijf werkt. Ondanks dat Jeroen van Bergeijk kritisch is over Bol.com, is het geen negatief boek. Ik denk dat dat komt omdat de arbeidsomstandigheden niet zo slecht zijn als bijvoorbeeld bij Amazon. Ook zijn de meeste medewerkers die hij spreekt tevreden met het werk. De arbeidsmigranten kunnen hier veel meer verdienen dan in eigen land, waardoor zij bepaalde zaken voor lief nemen.

In het boek wordt ook nog even stilgestaan bij de consumptiemaatschappij waarin we leven. De auteur begint namelijk op de afdeling Retouren. Als je ziet wat er allemaal wordt teruggestuurd en waarom dan vraag je je toch wel af of we niet doorgeslagen zijn. Ook wordt er best veel misbruik gemaakt van het feit dat je iets retour mag sturen. Dat wordt lang niet altijd aangepakt.

[Joris]

Dit boek maakte me ongemakkelijk en dat is precies waarom het goed is.

Van Bergeijk gaat undercover in de bol.com-magazijnen en beschrijft hoe hard en eentonig het werk is voor de mensen die al die pakketjes mogelijk maken. Geen jubelverhalen, maar de realiteit van tempo, druk en soms uitzichtloosheid. Ik vond het confronterend om te lezen, zeker na Het geheim van bol.com, waar alles juist zo rooskleurig en succesvol wordt neergezet.

Het contrast met Schaeffers boek kon bijna niet groter zijn. Dit is geen heldenverhaal over groei en innovatie, maar een reminder dat achter elk “vandaag besteld, morgen in huis” mensen staan die daar een hoge prijs voor betalen.

[Shemene]

Grappig om een keer achter de schermen te lezen van bol.com. Was op sommige vlakken wat langdradig en voorspelbaar.

Ook vraag ik me af wat de reden was om dit boek te maken?

[Alicia]

Je kan het lezen, je kan het ook niet doen. Het is inmiddels niet vernieuwend meer: journalist gaat ergens werken en schrijft over de arbeidsomstandigheden. Dat kan interessant zijn, maar dan moet er wel een vernieuwend inzicht uit komen.

De auteur vertelt dat hij in het artikel dat hij erover schreef niet alles kwijt kon en daarom een boek heeft geschreven. Helaas vind ik het nogal oppervlakkig blijven, ik heb niet het idee dat ik veel nieuws geleerd heb over Bol of bijvoorbeeld arbeidsmigratie. Hij had veel meer de diepte in kunnen gaan, met betrekking tot de verdozing van het landschap, de huisvesting, gezondheid en toekomstperspectieven van arbeidsmigranten, de rol van de (lokale) overheid, etc. De toegift over de Lean werkwijze van Bol vond ik eigenlijk nog het interessantste deel.

De auteur schrijft in een hoofdstuk over de Marokkaanse gastarbeiders die werkten in de beschuitfabriek waar zijn vader directeur was. Ik vraag me af of hij zo weinig kritisch is op de uitbuiting van arbeidsmigranten omdat zijn vader het ook deed. Hij doet het trouwens ook voorkomen alsof de jaren '80 beter waren dan nu: hij zegt dat je toen je fiets nog niet op slot hoefde te zetten en dat mensen nog blij waren met Marokkanen. Ik weet niet in welk parallel universum dat was, maar niet waar ik woonde. Racisme is me met de paplepel ingegoten, net als dat je altijd je slot door je frame én je wiel moest steken, omdat anders je fiets en/of je wiel zou verdwijnen.

Hij citeert een chef uit de beschuitfabriek: "Ik wou dat ik allemaal Marokkanen had, zeker de eerste tijd, omdat ze heel gedienstig waren. Je kon ze altijd pakken. We waren een bedrijf van lage lonen. De goeie Hollanders werkten hier niet". Met pakken bedoelde hij ze uit het naastgelegen pension halen, waarna ze meteen aan de slag gingen.

De journalist zegt daar niets kritisch over. Niets over de achtergrond van die mensen. Dat ze niet 'gedienstig' waren maar weinig keuze hadden. Ze kwamen hier niet alleen voor werk, maar ook vanwege de politieke en economische situatie van Riffijnen. Het was niet alsof ze de keuze hadden een betere baan te zoeken, zonder kennis van het Nederlands. Dat een journalist zo'n quote gebruikt alsof het de normaalste zaak van de wereld is, vind ik vrij treurig.

[Linda]

Interessant om zo eens een 'kijkje' te kunnen nemen in een FC van een grote webshop. Jeroen weet het beeldend uit te leggen. Tof dat hij niet alleen over zijn eigen ervaring schrijft (en daarvoor ook daadwerkelijk andere ervaringen probeert op te doen), maar ook het gesprek aan gaat met collega's en nog een hoofdstuk aan achtergrondinformatie en cijfers besteed. Het einde, waar Jeroen zijn eigen pakketje van begin tot eind volgt (wederom zeer beeldend geschreven!) maakt het een mooi, compleet boekje. Het leest lekker weg. Zeker een aanrader voor eenieder die zich afvraagt wat er nou precies allemaal gebeurt in zo'n FC.

[Linda]

Interessant inkijkje in de keuken van Neerlands grootste online retailer. Het triestste vond ik dat geen van de absurde dingen die hij beschreef mij verrassend of nieuw in de oren klonken - die waren, met andere woorden, verwacht en bekend. Een uitzondering vormde hierop het misbruik dat Nederlanders in grote getale maken van het ruimhartige retourbeleid van Bol.

Het boek geeft niet alleen een kijkje in de keuken, maar is zeker ook een situatieschets van de belabberde arbeidsomstandigheden bij bol.com, en die van arbeidsimmigranten in het algemeen.

Zeker lezenswaard, en roept twee prangende vragen op: waarom blijven we op deze manier kopen? Waarom accepteert een land als Nederland dergelijke arbeidsomstandigheden?

[Marleen]

3,5 ⭐️ Leuk om een inkijkje te krijgen.

[Gijs Hollebosch]

Het antracietgrijze pand beslaat 42.000 vierkante meter - zeg acht voetbalvelden - en staat een de rand van het bedrijvenpark Haven 1-5 in Waalwijk.

Jeroen van Bergeijk, journalist, solliciteert bij een uitzendkantoor om de lezer een blik te gunnen achter de schermen van het gigantische distributiecentrum van Ingram Micro. Dat verzorgt de logistiek van bol.com. Op zich is Binnen bij bol.com een vlot leesbaar boekje maar het is me niet zo duidelijk wat de intentie van de auteur is. Voor een deel is het een sociale aanklacht. De meeste werknemers zijn 'arbeidsmigranten' (Polen en Spanje) moeten ergens wonen. En daar loopt het vaak echt fout.

'Als je naar Nederland gaat om te werken dan accepteer je dat je in elk geval een paar dagen per jaar zonder huis zit.'(blz.100)

Maar van Bergeijk schrijft ook over logistiek werk (warehouse management, distributie storage enz.), wat je er allemaal kan kopen, retourneren, hij schrijft over overconsumptie, Barka (vangt Oost-Europese daklozen op), Black Friday enz.
Het heeft allemaal niet zoveel om het lijf. Mij blijft vooral bij dat hij niet goed presteert in dat bedrijf, dat hij nogal lang staat te kletsen met werknemers en zich verliest in boeken of andere artikelen (pocketpussy) die hem opvallen. Een schooljongetje op snoepreis.
Met wat slechte wil is dit boekje juist reclame voor overconsumptie: je kan immers gebruikte producten probleemloos retour sturen naar bol.com als ze minder dan €50 kosten. Van Bergeijk heeft zijn bedenkingen bij dat beleid, legt ook uit waar het vandaan komt, maar geeft niet expliciet kritiek. Meer nog, hij test het zelf uit. Dat vind ik allemaal nogal goedkoop, vluchtig en weinig diepgaand.

Ik bestel een scheerapparaat, gebruik dat een week en stuur het ding dan - inderdaad met mijn baardharen er nog in - terug. Binnen enkele dagen wordt het aankoopbedrag keurig teruggestort.(blz.41)

[Roel]

Heerlijk vlot geschreven boekje dat inzicht biedt in een wereld die je niet kent. Prettig ook dat er geen oordeel geveld wordt op dat van de schofterigheid van retourders na.

Het is bijzonder wat voor parallel universum die wereld is. Je ziet die mensen nooit. Ze werken wanneer je niet werkt en andersom. Ze wonen op vakantieparken. Gek ook hoe kort men werkt bij bol.com. met een jaar ben je al een veteraan.

Ik had verwacht dat bol.com fouter zou worden neergezet. Echter wordt in Binnen bij Bol.com geschetst hoe het komt dat de omstandigheden voor werknemers suboptimaal zijn en dat komt door het ruimhartige leverbeleid van bol.com en het nalaten van overheden om constructief actie te ondernemen met betrekking tot huisvesting.

[Kel]

Het is een prima boek en het leest snel door. Er zijn relatief weinig pagina’s, maar het was zeker de moeite waard om te lezen. Het biedt meer inzicht in de werkwijze van grote distributiecentra. Er kwamen zeker wel wat ervaringen in voor die mij wel verbaasde. Al was het mij wel al duidelijk dat mensen meer als robots moeten werken in de functie die Van Bergeijk bekleedde tijdens zijn undercover periode.

Aangezien het lezen van dit boek niet veel tijd in beslag neemt, is het zeker de moeite waard als je geïnteresseerd bent in hoe het er aan toe gaat in grote distributiecentra.

[Mehsi]

Een interessant boekje over een kijkje in een distributiecentrum van Bol.com. Mijn hemeltje wat daar allemaal gebeurde (ik dacht dat dat soort zaken in Amerika bleven, maar blijkbaar is bol.com/andere bedrijven ook niet goed bezig), en dan kijkt hij ook verder dan dat, naar huisvestiging en naar de arbeidsmigranten die er zijn. Goed geschreven!
Maar ja, online kopen (bol.com of niet) is soms gewoon nodig. Het meeste haal ik wel in winkels, maar soms zijn er dingen die online alleen maar te vinden zijn of die makkelijker online te krijgen zijn.

[Grada (BoekenTrol)]

Een interessant boek. Het is hier en daar wat saai door regelmatige herhalingen, maar in het algemeen goed te lezen. Wat een eye opener was, is dat de inhoud van het boek me niet echt verbaast. De erbarmelijke leefomstandigheden, het strenge regime bij het uitzendbureau/bol.
De plekken waar de werknemers worden weggestopt en hoeveel er aan deze manier van handel drijven verdiend wordt door verschillende partijen.
Laat me nog we een keer extra nadenken of ik dat wat ik hebben wil wel bij de dikke blauwe of een andere webshop bestel.

[Thomas Buerman]

Uit het 2023 eindejaarslijstje van Pascal Verbeken: "In de Premier League van de journalistiek: Undercover aan het werk van Jeroen van Bergeijk, reportages aan de onderkant van de arbeidsmarkt (bol.com, Uber, callcenters …). ‘De negentiende eeuw revisited’ had ook de boektitel kunnen zijn." https://www.standaard.be/cnt/dmf20231...
Verwant aan À la ligne

[Hilde Jongeling]

Dit boek zette me wel heel erg aan het denken. Waarom willen we “voor 23:59 besteld, morgen in huis” als dat geen dienst is die we als Nederlanders kunnen bieden? Waarom mogen buitenlandse arbeidskrachten zo behandeld worden? Waarom mogen grote webshops logistieke distributiecentra uit de grond blijven stampen, terwijl niemand ze tegenhoudt?
Lekker kort boek, maar wel met veel detail en leest daardoor echt als een verhaal weg in plaats van een informatief boek.

[Reader]

Kort boekje. Bol.com besteed zijn magazijn werk aan een ander bedrijf uit. De autheur gaat daar eens een aantal weken werken. Het blijkt allemaal iets minder fris en mooi zijn bij de "winkel van ons allemaal". Het is een lomp donker magazijn, als je er van 9 tot vijf werkt zie je de hele dag geen daglicht. Vaak maken ze ook langere uren. Ze vertrouwen de werknemers amper.

[Tess Scheele]

Een erg interessant boek. De ins en outs van het werken bij bol.com in de distributiecentra. Wie werken er bij bol.com? Hoe leven deze mensen? Hoe ziet hun werkdag eruit? Deze en meer vragen worden in dit vlot geschreven boek beantwoord. Een echte aanrader.

[Paloeka]

Hele mooie en goede ethnografie over een maand werken bij het sorteringscentrum van de winkel van ons allemaal. Het enige verbeteringspunt is dat ik denk dat hij nog langer op de onderzoeksplekken had kunnen werken en zijn 'collega's' meer aan het woord kunnen laten.

[Yvonne de Wijn]

Goed leesbaar. Via storytelling duidelijk problematiek aangekaart.
Interessant om verhalen te lezen van mensen die ik nooit zal tegenkomen.
De voorlezer spreekt structureel de Poolse namen verkeerd uit, dit is zeer storend in het luisterboek.

[Fabián Spierings]

Een interessante inkijk

[Malou Hamers]

Vlot geschreven en interessant om te een kijkje te nemen achter de schermen bij bol.com, maar voor een boek ontbreekt het voor mij persoonlijk aan diepgang en achtergrondinformatie.

[Manon Verbeet]

Interessant inkijkje, maar geen must om te lezen.

[Lesley]

(Kobo plus)
Vermakelijk, maar niet echt heel diepgravend.

[Cédric]

Van Bergeijk trekt als tijdelijke magazijnmedewerker het distributiecentrum in en kijkt voorbij de gelikte etalage van e-commerce. In sobere, trefzekere scènes toont hij bandwerk, targets en scannerdwang die de werkdag opdelen in piepjes en meters, terwijl menselijk contact verschraalt onder KPI’s. Die droge, observerende toon maakt het oordeel juist scherper: kleine details—pijnlijke schouders, pauzes op kloktijd, poortjes die piepen—tekenen een systeem dat efficiënt is maar onverbiddelijk. Geen pamflet, wel een secuur verslag dat ongemakkelijk dicht op de huid zit. Onthullend, nuchter en verontrustend.

[Tee (Inconvenience Store Enby)]

Goed journalistiek boek. Wil bijna nu zelf een dag meelopen bij bol.