Het bekende verhaal van de verloren zoon is bijna tweeduizend jaar oud. Jezus vertelt een verhaal van twee zonen. Een van hen eist zijn erfenis op en verlaat zijn ouderlijk huis voor een leven in wilde vrijheid. Wanneer hij eindigt in armoede en eenzaamheid, verlangt hij naar huis en bij terugkeer ontvangt zijn vader hem met open armen. De andere zoon ziet met onvrede aan hoe zijn broer wordt onthaald. Beiden verlangen naar de verbondenheid van thuis en aandacht van hun vader. De afgelopen eeuw hebben we een grote welvaartsstijging meegemaakt en een ongekende technologische ontwikkeling. Het gaat ogenschijnlijk beter dan ooit. Maar tegelijk groeit een gevoel van eenzaamheid en ontworteling. Veel Nederlanders maken zich zorgen, over de groeiende ongelijkheid, het klimaat, het landsbestuur, de prestatiemaatschappij en de veelheid aan culturele veranderingen. Ze zijn somber over de toekomst. Wat betekent het verhaal van de verloren zonen eigenlijk in deze tijd? Hoe kunnen we een gemeenschappelijk thuis vormen waarin mensen elkaar in alle verscheidenheid kennen en vasthouden? In De verloren zoon zoekt Gert-Jan Segers naar antwoorden en schetst hij een samenleving mét aandacht voor elkaar.
De ChristenUnie leider benadert actuele maatschappelijke onderwerpen vanuit de optiek van de wijze, liefhebbende vaderfiguur in de Bijbelse parabel van de verloren zoon. Hij bepleit een samenleving met echte aandacht voor de ander. Het betoog blijft steken in een fragmentarische verkenning.
In dit essay geeft Gert-Jan Segers, zijn visie op het Nederland van nu. Over hoe de samenleving soms zo ver uit elkaar gedreven lijkt.
Hij vergelijkt de samenleving met zonen en dochters die het thuis gevoel soms verloren zijn zoals in de vergelijking van De Verloren Zoon. Hij spreekt over dat we als samenleving dat vertrouwde (t)huis mogen vormen, en de overheid de rol van goede huismeester moet hebben.
'Een huis dat vertrouwd is, is een huis waar je jezelf mag zijn en waar verschillen niet worden bestreden. ... Dit is de plek waar je gezien wordt, gehoord wordt, gekend bent.'
Hoewel het boek in november 2019 geschreven is, en het woord 'corona' er niet ingenoemd wordt, sluit het naadloos aan bij de actualiteit van onze snel veranderende samenleving.
Ik kan het boek aanraden en het geeft een kijkje in de visie van Gert-Jan Segers voor de ChristenUnie voor de komende verkiezingen.
Blij dat GJS zijn visie deelt, en dat ik die heb kunnen lezen, maar hij schrijft beroerd. Daarmee mist hij echt dingen die m.i. belangrijk zijn voor zijn boodschap.
Het boek leest lekker weg en geeft een beeld van de huidige Nederlandse politieke ontwikkelingen. En het spanningsveld waar je in terecht komt als je regeerverantwoordelijkheid neemt. Er worden diverse illustratie gebruikt, waarbij die van een gastvrij huis, waarbij je je sleutel van de deur wel bewust moet blijven hanteren om de veiligheid te kunnen blijven waarborgen. Het is ook een aardig boek waarin Gert-Jan je in zijn hart laat kijken. Een hart vol sociale bewogenheid, wijsheid en liefde van God.
Mooie typering van de problemen van rechts die de gemeenschappelijke waarden en normen benadrukt en de schaduwzijden van de islam en op zoek is naar een identiteit en een veilig en gemeenschappelijk thuis en de problemen van links die het debat willen over de ongelijkheid de onrechtvaardige verdeling van welvaart en ontaard kapitalisme. In het eerste debat is rechts de aanklager en in het tweede links. Rechts begrijpt niet dat niet iedereen de zelfredzame, rationele, vindingrijke individu is en links heeft niet door we ook bij waarden en normen en een culturele identiteit leven. Wat links niet doorheeft en rechts niet lijkt te begrijpen is dat er een relatie bestaat tussen culturele en economische onzekerheid. Te grote culturele verschillen hangen samen met te grote economische verschillen. De huidige generatie heeft afscheid genomen van gezagen wetten maar heeft zelfgeen nieuwe wetten gemaakt. Fortuyn noemt het de verweesde samenleving, er is chronisch wantrouwen van de burger tegen de overheid en andersom van de overheid tegen de burger. Goodhard heeft treffend het sentiment van de verweesde westerse samenleving beschreven als hij spreekt over de everywheres (academici, carrière bewegen zich overal progressieve individualisten, migratie is een verrijking van de cultuur; jongste zoon, 28%) ‘ overalmensen’ en somewheres (sociaal conservatief, hechten aan locale en culturele tradities, nabijheid van een gemeenschap, oudste zoon, 50%). Een vb van strijd tussen beide groepen is de Zwarte Piet discussie, daar lijkt een tussenvorm mogelijk (roetveegpiet) In de samenleving is de onzekerheid van het neoliberale daglonerschap gekomen boven de zekerheid van het ouderlijke erf. Het gevolg is eenzaamheid. Men vult het gat soms met de radicale islam of met een rechtse dictator en rechts terrorisme. En de overheid dan? In de VS de afwezige vader en bij ons de overbezorgde moeder maar de overheid is beperkt en kan geen ouder zijn. God, de Vader, kan vreemd en veraf lijken maar Segers gunt iedereen de hartverwarmende omhelzing van onvoorwaardelijke aanvaarding. De beloften van het neoliberalisme (welvaart druppelt door naar iedereen, in jezelf geloven) zijn niet waar gebleken. We hebben belastinghervorming nodig om ons stelsel socialer en rechtvaardiger te maken. Kloven rijk en arm dichten, schulden en prestatiedruk bij jongeren verlichten. De gang naar ons gemeenschappelijk huis verloopt keuze na keuze. Segers is tegen voltooid leven wetgeving omdat het een symptoom bestrijdt de eenzaamheid moet aangepakt worden dan valt de vraag weg, hij is ook tegen drugs, waarom de linkse nadruk op gezondheid en toch de tolerantie op uiteindelijk dodelijke drugs? Christendom verschilt fundamenteel met de Islam maar tolerantie is wezenlijk (Jezus met de Samaritanen bv). Het kan niet zo zijn dat de overheid bepaalt wat de waarheid is. Uiteraard moeten we ook fel zijn op extremiteiten in de Islam. We hebben regels van het huis die gehoorzaamd moeten worden.
Segers weet onze maatschappij goed te typeren en biedt ook een alternatief dat vind ik bemoedigend om te lezen. Begrip voor de ander is essentieel en we zullen rondom dit begrip met elkaar een veilg huis voor een ieder moeten maken in onze samenleving maar wel binnen onze regels.
Het jongste essay van de leider van de ChristenUnie. Ondanks de titel - die rechtstreeks verwijst naar een bijbelverhaal - is het een echt politiek pamflet waarin een breed scala aan onderwerpen aan bod komt. Van werk en opleiding tot zwarte Piet, van belastingstelsel en islam tot klimaat en migratie. Het verbindende thema is dat we net als de Bijbelse verloren zoon terugverlangen naar een thuis, een plek waar ieder mens gezien en gekend wordt en er aandacht is. Gert-Jan vertaalt dit verlangen naar een 'samenleving met aandacht'. Vrijwel elk onderwerp leent zich voor een veel uitgebreidere analyse. Her en der zouden wat feiten en cijfers niet misstaan en gaat het essay met wel erg grote stappen door de thematiek. Maar al met al een boeiend en overzichtelijk verhaal dat inzicht geeft in de koers van de ChristenUnie van de komende tijd.
Prima politiek betoog van Gert-Jan Segers. In zijn analyse (kort: teveel culturele vrijheid en gebrek aan gemeenschap en bestaanszekerheid zorgen voor een verweesde samenleving) legt hij m.i. de vinger op de zere plek. Het betoog is goed leesbaar en er passen toch wat mooie denkers de revue (Fukuyama, Levinas, Habermas). Verder is hij realistisch over de rol van de overheid in de oplossing ervan: de overheid is een huismeester: goed voor de klusjes (rechtspraak, veiligheid, sociale zekerheid), niet voor je zingeving. Blijft alleen de vraag over hoe al die Nederlanders wel echt gaan thuiskomen.
Segers trekt actuele lijnen vanuit de gelijkenis van de verloren zoon naar de politieke situatie van vandaag. Op zich goede insteek, wel wat rommelig en fragmentarisch uitgewerkt.