Stenen voor een ransuil

by Maarten 't Hart

Evenals Jan Wolkers is t Hart afkomstig uit een streng
gereformeerd milieu. Voor hem vormt het verleden
echter geen bizarre aberratie, maar een marteling die
in dit boek op subtiele wijze tegen een brede autobiografische
achtergrond voelbaar wordt gemaakt. Hij
geeft een afstandelijk en precies geformuleerd verslag
van de religieuze verminking die het lot van zoveel
dertigers en veertigers tot in lengte van jaren zal bepalen,
zoals de jury van de Multatuliprijs het stelde bij de
bekroning van Het vrome volk. Maarten t Hart, die al
direct met dit debuut bewees een geboren schrijver te
zijn, behoort tot een der meest gelezen auteurs.

Genres: Dutch Literature, Roman, Literature, Fiction

171 pages, Paperback

First published January 1, 1971

About the author

Maarten ’t Hart made his debut under the name Martin Hart with the novel Stenen voor een ransuil (Stones for a Long-Eared Owl, 1971). He studied biology in Leiden and worked as an ethologist at Leiden University. One of the most important themes in his oeuvre is his childhood in a Calvinist community and his distancing himself from it. His passions for nature and music also constantly crop up in his work. ’t Hart broke through to a wide audience with his melancholy novel about meeting his teenage love: Een vlucht regenwulpen (A Flight of Curlews, 1978). Many novels, short-story and essay collections later, ’t Hart, with his authentic tone and work which often touches upon the tension between biography and fiction, has grown to be one of the most popular and most translated of Dutch authors. In an interview he said: ‘What I like about literature is that one can show a compressed piece of one’s most intimate self.’ Some of his other novels are Het woeden der gehele wereld (The Fury of the Whole World,1993), a Bildungsroman and a thriller in one, De zonnewijzer (The Sundial, 2002), Lotte Weeda (2004) and Het psalmenoproer (Psalms and Riots, 2006), a historical novel.

Reviews

[Marco · Rating 3 out of 5]

Fijn geschreven debuut. Je hebt dit boek vlot uit. Opvallend is de serieuze toon, in later werk zit meer humor, meer relativering. De thema’s zijn dan ook heftig. Vanuit een streng gereformeerd gezin pubert een jongen zich naar volwassenheid. Zijn worsteling met zijn latente homoseksualiteit, die hij pas laat als zodanig herkent, wordt gecombineerd met een nare pedofiele ervaring met een oudere man die op knapen valt. Hier overigens opvallende mildheid. Verder veel mooie beschrijvingen van de natuur en natuurlijk is daar de muziek. Met de ransuil probeert Ammer Stol zijn gevoelens te ruilen. Zelfs verjagen met stenen werkt niet. De uil keert terug. Net zoals je gevoelens.

[Moira Macfarlane · Rating 4 out of 5]

Zo af en toe ben ik gewoon weer toe aan een Maarten 't Hart, er is altijd iets in zijn manier van schrijven waar ik van hou en naar terug wil keren. Dit keer las ik zijn debuut Stenen voor een ransuil uit 1971, waar hij drie momenten pakt uit het jonge leven van Ammer Stol. Ammer Stols liefde voor klassieke muziek, zijn worsteling met het geloof, het onderkennen van zijn homoseksualiteit en op de achtergrond zijn er altijd de kleine mooie waarnemingen van de natuur.

Alles in deze roman ontluikt.

"Achter de ramen, waarvan de weerspiegeling in het water onvolledig is, wordt de geboorte gevierd van de zoon van God. Het lijkt me alsof ik er nog nooit zo ver van afgestaan heb als nu. Het past niet in deze mistige verlatenheid, waarin geen strakheid, hardheid, duidelijkheid bestaat. Het lijkt mij nu het voornaamste, zo niet het enige bezwaar tegen het evangelie: het ontbreken van nuances, van stemmingen, die een overgang zijn van licht naar schaduw, van blijdschap naar droefheid."

[Dolf Patijn · Rating 5 out of 5]

Ik ben begonnen met het herlezen van het werk van Maarten 't Hart. In januari las ik "Ik had een wapenbroeder", zijn tweede boek. Nu dus zijn debuut, "Stenen voor een ransuil". Ik ben groot fan van zijn werk en het blijft het herlezen waard. Dit boek is ondanks dat het voor het eerst in 1971 werd uitgegeven nog steeds actueel vanwege de thematiek: homoseksualiteit, het worstelen met de geaardheid en het niet geaccepteerd worden. Daarnaast spelen ongewenste intimiteiten een rol (actueel vanwege de #metoo beweging) en het geloof en natuurlijk de liefde voor (klassieke) muziek.

[Gerbrand · Rating 4 out of 5]

Ik las in een artikel in NRC naar aanleiding van het winnen van de PC Hooftprijs door Maarten ’t Hart over deze debuutroman. De volgende dag liep ik langs zo’n minibieb. Normaal kijk ik daar nooit in. Nu wel en mijn oog viel op dit boek. Ik dacht dat kan geen toeval zijn!

Uit 1971, ’t Hart was toen 27. Het eerste boek dat ik van deze schrijver lees en ben aangenaam verrast. Het heeft misschien niet de stijl en humor van De avonden maar zeker een goed verhaal. Opmerkelijk dat ik nog nooit eerder over dit boek had gehoord. Misschien ook vanwege het onderwerp: als tiener opgroeien met geloof en homoseksualiteit. Die giftige cocktail die zoveel schade heeft (en nog) berokkend. Ik denk dat dit boek dan ook niet in onze schoolbibliotheek stond! De hoofdpersoon is Ammer Stol. Het verhaal bestaat uit 3 delen. Het eerste, als Ammer 12 jaar oud is, wordt verteld door een alwetende verteller. Het tweede door zijn vriend Jakob Valler en het laatste deel door Ammer zelf. Ammer studeerd dan al in Leiden. Hier en daar qua structuur wat rommelig maar dit boek laat wel zien dat hij verhalen kan vertellen. En de liefhebber van klassieke muziek liet zich al in deze roman gelden. Evenals de natuur.

99 Het is helaas nog geen herfst, het enige jaargetijde voor een gezond denkend mens. De geur van rottende bladeren, zich vertakkende mycelia en de wondermooie kleuren van de paddestoelen zijn bijna het enige dat me werkelijk ontroert. Paddestoelen zijn de kroon op de schepping.

Aldus zijn vriend Jakob Valler. De spellingcontrole zegt dat dit nu paddenstoelen moet zijn…

Als ex-gereformeerde vond ik een verwijzing naar het Oude Testament wel aardig. Het gaat om 2 Samuël 1:26. Ik moest het opzoeken. David zegt daar naar aanleiding van de dood van Jonatan:

Het verdriet verstikt me, Jonatan je was mijn broeder, en mijn beste vriend.
Jouw liefde was mij dierbaar, meer dan die van vrouwen.

[Lalagè · Rating 3 out of 5]

Maarten ‘t Hart is in zijn debuut meteen op niveau. Hij schrijft goed en de liefde voor muziek en de natuur komen heel mooi naar voren. Het enige dat ik mis is de humor.

https://lalageleest.wordpress.com/201...

[Jos Teunissen · Rating 2 out of 5]

Debuutroman. Het bekende concept: einzelganger, onhandigheid in relaties met vrouwen, streng gereformeerd milieu, vlucht in natuur en muziek.

Het boek ademt weinig sfeer. Er is wel geprobeerd om een naargeestige sfeer neer te zetten maar het blijven toch losse details. In zijn latere boeken lukt dit veel beter. Personages zoals bijvoorbeeld zijn ouders blijven vlak.

[Pieter · Rating 4 out of 5]

Ik heb inmiddels redelijk wat van 't Harts oeuvre gelezen, maar zijn debuutroman nog niet.
Wat mij opvalt is hoe goed Maarten 't Hart kan schrijven, gelijk bij zijn debuut al.
Het is een melancholieke, iets droevige roman. Met veel compassie geschreven. De typische 't Hart thema's zijn gelijk aanwezig, maar worden nog niet met veel venijn geventileerd. Iets wat zijn latere werken wel kenmerkt.
Ook al is dit boek inmiddels 50 jaar oud, het zou, ook nu nog, verplichte kost moeten zijn binnen orthodox christelijk Nederland. Een impactvol boekje, die meer aandacht verdient in Maarten 't Harts grote oeuvre.

[Mirjam · Rating 4 out of 5]

Wat een schitterend debuut van Maarten 't Hart!

Een boek waar we in drie delen lezen over Ammer Slot. Een jongen die opgroeit in een gereformeerd gezin en worstelt met het geloof, vriendschap, familie en (homoseksualiteit.

Elk deel gaat over een andere periode in zijn leven waarbij hij vrienden en familie verliest, maar zichzelf steeds beter leert kennen.

Hoewel geschreven in 1971 zal het nog altijd actueel zijn.

Ondanks dat ik zelf weinig heb met de onderwerpen religie en homoseksualiteit, was het verhaal goed te volgen en kun je je als lezer prima verplaatsen in Ammer.

Deel 1 en 3 worden beschreven vanuit/door Ammer zelf, het tweede deel door zijn vriend Jakob.

[Stephen · Rating 4 out of 5]

A beautifully written story by an established Dutch writer. This was his breakthrough novel, and apparently semi-autobiographical. It looks at the coming of age of the protagonist, Ammer Stols, and then moves beyond that into his adult life. He struggles with acceptance, with faith and with sexuality and these struggles follow him into adulthood. Difficult themes, sensitively handled. It is remarkable that this book was written in 1971, and it resonates today too. Something of a Dutch classic.

[Huub · Rating 4 out of 5]

ik snap wel dat dit op veel leeslijsten staat. niet te dik , leest lekker weg... Toch is het een onderwerp dat misschien niet direct aanspreekt.
Enfin, ik had het nog nooit gelezen en vond het een erg mooi boek.

[Trees · Rating 5 out of 5]

Vlot geschreven en indringend weergegeven de problematiek rondom homsexualiteit en religie

[Benjamin · Rating 3 out of 5]

3,5

[Eline Siccama · Rating 3 out of 5]

Weer een goeie van Maarten 't Hart. Je moet ervan houden, zijn stijl en setting zijn altijd heel herkenbaar.

[Onno 283K · Rating 3 out of 5]

Gevonden in een minibieb deze debuutroman van Maarten t Hart 1971.
Vlot geschreven lees makkeljk weg. Leuk weer eens iets van hem te hebben gelezen.

[Pi · Rating 1 out of 5]

Brave schenenschopperij. Achterhaald homofiel en anti-religieus. Knullig en stroef. Oprecht, maar daarom niet goed.