"Ik heb mijn hele leven verlezen, dus er valt weinig over mij te vertellen', antwoordde Maarten 't Hart toen Elsbeth Etty hem voorstelde om ter gelegenheid van zijn vijfenzeventigste verjaardag zijn levensverhaal tot nu toe op te tekenen aan de hand van zijn oeuvre. Het resultaat is geen omvattende biografie, maar een empathisch portret, voortgekomen uit liefde voor zijn werk. Vandaar de titel Minnebrieven, ontleend aan Multatuli, net als de titel van 't Harts autobiografische kroniek Een deerne in lokkend postuur uit 2000. Voor dit boek las en herlas Etty niet alleen de vele romans, verhalen en essays van 't Hart, ook sprak en correspondeerde zij uitgebreid met de schrijver. Ze maakten de afspraak dat ze sans gêne naar alles mocht informeren waarover hij zich in zijn werk heeft uitgelaten.
Elsbeth Etty ontleed zaken uit het persoonlijk leven van Maarten 't Hart aan de hand van zijn boeken, gecombineerd met vragen aan Maarten 't Hart zelf. Het laat zien waarom bepaalde thema's vaak in zijn boeken voorkomen en het is tevens een klein monument voor een schrijver die inderdaad al lang de P C Hooft prijs heeft verdiend. Het boek is tevens voorzien van enkele foto's uit Maarten 't Hart's jeugd. Erg de moeite waard voor liefhebbers van het werk van Maarten 't Hart. Er staan wel enkele spoilers in voor mensen die bepaalde boeken nog niet hebben gelezen.
Amsterdam, 't is een cliché, je kan er boeken kopen ... jewel.
Maar op weg naar Amsterdam was er zo'n vier weken geleden op zaterdagochtend (behoudens vergissing) De Taalstaat op NPO radio 1, waarin naast 'De man in de rode mantel' van Julian Barnes ook dit boek werd geprezen. Enkele uren later kocht ik het in Amsterdam, nu uitgelezen en overtuigd. Met die bedenking dat de Vlaamse letteren toch nog een hele weg moeten afleggen willen ze zich zowel wat betreft kwaliteit als wat betreft relevantie naast onze noorderburen kunnen plaatsen. Wie timmert er nog aan een 'oeuvre' dat er toe doet, zoals dat van Maarten 't Hart?
Elbesth Ethy is boeiend, wanneer ze Maarten 't Hart confidenties ontlokt en haar diepe ingevoerdheid in zijn oeuvre etaleert. Anderzijds, ls ze over zijn calvinistische achtergrond praat, een niet onbelangrijk element in zijn schrijverij, blijkt ze daar niets van te weten, te willen begrijpen of te herkennen, zodat de smaak van de door haar zinnen over Maarten heenschemerende mening van de auteur zelf niet verder komt dan een soort Amsterdams afhaken bij alles wat buiten schreeuwafstand van de uitgeverijen aan de Singel wordt gedaan en gevonden. Leuk boek om te bewaren voor de fotos van 't Hart.
Ik was al bewonderaar van Maarten ‘t Hart, maar nu ook van Elsbeth Etty., al was het maar omdat ze voor dit boek álles van ‘t Hart zegt te hebben gelezen, alhoewel ze later daar “doorgenomen” van maakt. Dan nog is het een geweldige klus geweest, waarover ze heel toegankelijk heeft geschreven. Minnebrieven is daardoor min of meer een biografie geworden, die uit de aard der zaak niet zo heel dik is, want ‘t Hart zegt zelf dat hij in zijn leven vooral heeft zitten lezen. Etty mocht ‘t Hart alles vragen, en deed dat ook zonder vleierij.
Verhelderend en openhartig. Slechts enkele boeken worden summier besproken met uitzondering van Het woeden der gehele wereld waar Ettty de hele plot prijsgeeft . Als je het boek nog wil lezen kun je deze passage beter overslaan. Maartens polemische geschriften krijgen ruim de aandacht. Ten slotte krijgt hij alle eer voor zijn succesvolle campagne om Lucia de Berk vrij te krijgen.
In dit boek schetst Etty een portret van Maarten 't Hart aan de hand van zijn oeuvre. Hieruit volgt automatisch dat het een boekje is voor mensen die het oeuvre van Maarten 't Hart kennen. Dit is eerder een verdieping op zijn oeuvre en leven dan een introductie. En als je nog van plan bent om "Het woeden der gehele wereld" te gaan lezen, doe dat dan eerst en leg dit boekje zolang weg.
Maar voor de 't Hart liefhebber is er wel wat te ontdekken. Het is altijd al duidelijk geweest dat veel elementen in de boeken en verhalen van Maarten 't Hart autobiografisch zijn. Maar hoe het precies zit blijft voor de gewone lezer vaak gissen. In dit boekje licht Etty een tipje van de sluier op. Althans dat probeert ze. Toch blijft het tobben; een persoonlijk portret via literaire analyse.
Voor de liefhebber is het een aanrader, voor het overige lezerspubliek is het minder geschikt.