What do you think?
Rate this book
Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk, uwięzionej zakonnicy, której historią żyła cała Polska
Zamurowane okno, brak mebli, strzępki porozrywanej słomy służące za materac, a przede wszystkim naga, wychudzona kobieta z obłędem w oczach - to ujrzeli policjanci po wejściu do jednej z cel w krakowskim klasztorze Karmelitanek Bosych. Barbarę Ubryk przetrzymywano w tym nieogrzewanym, wypełnionym smrodem odchodów pomieszczeniu ponad dwadzieścia lat.
O jej historii dyskutowano w Wiedniu, Paryżu i Nowym Jorku. W Krakowie - gdy prasa ujawniła sprawę - wybuchły zamieszki, tłum powybijał okna w klasztorach, obrzucił zakonników kamieniami, raniąc wiele osób. Na ulicach pojawiło się wojsko. Historia Barbary Ubryk trafiła na wyjątkowo podatny grunt przetaczającej się przez Europę fali antyklerykalizmu. Przetrzymywana przez współsiostry zakonnica dla wielu stała się kolejnym argumentem za koniecznością zlikwidowania zakonów. Tymczasem sama Barbara nie potrzebowała ideologicznych wojen, lecz jedynie troski, jaką chorych umysłowo obdarzono dopiero sto lat później.
Kim była Barbara Ubryk? Co sprawiło, że dwadzieścia lat spędziła w odosobnieniu? Dlaczego pomimo dowodów obciążających przełożone zakonnicy śledztwo w sprawie jej przetrzymywania zostało umorzone? Jak prowadzono dochodzenie w XIX wieku i co wiedziano wtedy o psychiatrii?
150 lat temu dyskusja wokół Kościoła była jeszcze gorętsza niż dzisiaj.
O jej historii dyskutowano w Wiedniu, Paryżu i Nowym Jorku. W Krakowie - gdy prasa ujawniła sprawę - wybuchły zamieszki, tłum powybijał okna w klasztorach, obrzucił zakonników kamieniami, raniąc wiele osób. Na ulicach pojawiło się wojsko. Historia Barbary Ubryk trafiła na wyjątkowo podatny grunt przetaczającej się przez Europę fali antyklerykalizmu. Przetrzymywana przez współsiostry zakonnica dla wielu stała się kolejnym argumentem za koniecznością zlikwidowania zakonów. Tymczasem sama Barbara nie potrzebowała ideologicznych wojen, lecz jedynie troski, jaką chorych umysłowo obdarzono dopiero sto lat później.
Kim była Barbara Ubryk? Co sprawiło, że dwadzieścia lat spędziła w odosobnieniu? Dlaczego pomimo dowodów obciążających przełożone zakonnicy śledztwo w sprawie jej przetrzymywania zostało umorzone? Jak prowadzono dochodzenie w XIX wieku i co wiedziano wtedy o psychiatrii?
150 lat temu dyskusja wokół Kościoła była jeszcze gorętsza niż dzisiaj.
302 pages, Paperback
First published January 29, 2020
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 24 of 24 reviews
February 8, 2020
„Nie człowiekiem, nie kobietą, nie zakonnicą, nawet już nie Barbarą, ale istotą”.
Jedna z najgłośniejszych spraw kryminalnych XIX-wiecznego Krakowa, która zdobyła międzynarodowy rozgłos. W lasztorze Karmelitanek Bosych zakonnice przez ponad 20 lat przetrzymyały swoją współsiostrę Barbarę Ubryk w ciasnej, nieogrzewanej, brudnej celi z zamurowanym oknem. Kiedy w lipcu 1969 dzięki anonimowemu zgłoszeniu, które otrzymał miejscowy sędzia, sprawa wyszła na jaw, w kraju i na świecie wybuchł skandal. Z ciemnej celi uwolniono nagą wychudzoną kobietę, którą zakonnice izolowały przez lata, ze względu na jej chorobę psychiczną. Oliwy do ognia dodawał fakt, że dramat kobiety, wydarzył się w lubianym przez krakowian klasztorze, na terenie należącym do Kościoła, który mocno sympatyzował ze śmietanką towarzyską. W mieście rozpoczęły się protesty rozwścieczonych manifestantów przeciwko Kościołowi. Sprawa zakonnicy zaczęła żyć swoim życiem, stała się legendą zbudowaną na antyklerykalnym gruncie, jednak bardzo szybko o niej zapomniano.
Książka Budzyńskiej przypomina nam o tej sprawie sprzed 150-lat. Robi to bardzo merytorycznie, opiera się na dostępnych źródłach tekstowych, nie dokłada swoich niepopartych dowodami domniemywań. Dokumentów sprawy, jak pisze sama autorka, jest niestety niewiele, co czuć przy lekturze, historii samej Ubryk jest trochę za mało, nie wywiera też ona na czytelniku emocji. Natomiast ogromną wartością tej książki są fragmenty dotyczące rodzącej się XIX-wiecznej polskiej oraz światowej psychiatrii - to mnie bardzo zaciekawiło i chętnie przeczytałabym jakąś osobną książkę na ten temat.
Czyta się to dobrze, język autorki jest przystępny (choć miejscami jest dla mnie aż nazbyt potoczny) i choć nie wywołuje oczekiwanych emocji, warto poznać tę zapomnianą już historię, o której rozpisywały się ówcześnie gazety na całym świecie. I to co bardzo cenię w nonfiction - autorka zaciekawia tematem (choć mnie tematem pobocznym) i składnia do sięgnięcia po więcej!
Jedna z najgłośniejszych spraw kryminalnych XIX-wiecznego Krakowa, która zdobyła międzynarodowy rozgłos. W lasztorze Karmelitanek Bosych zakonnice przez ponad 20 lat przetrzymyały swoją współsiostrę Barbarę Ubryk w ciasnej, nieogrzewanej, brudnej celi z zamurowanym oknem. Kiedy w lipcu 1969 dzięki anonimowemu zgłoszeniu, które otrzymał miejscowy sędzia, sprawa wyszła na jaw, w kraju i na świecie wybuchł skandal. Z ciemnej celi uwolniono nagą wychudzoną kobietę, którą zakonnice izolowały przez lata, ze względu na jej chorobę psychiczną. Oliwy do ognia dodawał fakt, że dramat kobiety, wydarzył się w lubianym przez krakowian klasztorze, na terenie należącym do Kościoła, który mocno sympatyzował ze śmietanką towarzyską. W mieście rozpoczęły się protesty rozwścieczonych manifestantów przeciwko Kościołowi. Sprawa zakonnicy zaczęła żyć swoim życiem, stała się legendą zbudowaną na antyklerykalnym gruncie, jednak bardzo szybko o niej zapomniano.
Książka Budzyńskiej przypomina nam o tej sprawie sprzed 150-lat. Robi to bardzo merytorycznie, opiera się na dostępnych źródłach tekstowych, nie dokłada swoich niepopartych dowodami domniemywań. Dokumentów sprawy, jak pisze sama autorka, jest niestety niewiele, co czuć przy lekturze, historii samej Ubryk jest trochę za mało, nie wywiera też ona na czytelniku emocji. Natomiast ogromną wartością tej książki są fragmenty dotyczące rodzącej się XIX-wiecznej polskiej oraz światowej psychiatrii - to mnie bardzo zaciekawiło i chętnie przeczytałabym jakąś osobną książkę na ten temat.
Czyta się to dobrze, język autorki jest przystępny (choć miejscami jest dla mnie aż nazbyt potoczny) i choć nie wywołuje oczekiwanych emocji, warto poznać tę zapomnianą już historię, o której rozpisywały się ówcześnie gazety na całym świecie. I to co bardzo cenię w nonfiction - autorka zaciekawia tematem (choć mnie tematem pobocznym) i składnia do sięgnięcia po więcej!
March 27, 2020
Nie da się ukryć, że historia sensacyjna. Dziś byłaby to bardzo medialna sprawa (już widzę Superaka i Fakt prześcigające się w coraz to głupszych nagłówkach). Sama historia potencjalnie nośna, ale nie na książkę. Wystarczyłoby wyciąć co lepsze i bardziej spójne fragmenty umieszczając całość w jakiejś antologii. A tak mamy ten nieszczęsny twór, który bardziej przypomina wymęczone rozdziały niezbyt porządnej magisterki. Skoro historia rozgrywała się w XIX wieku, to może wartałoby zarysować jak miała się psychiatria w tamtym czasie na początku, a nie na samym końcu książki? To tylko jedna z wielu kwestii, która jest nieprzemyślana i nieudana, a jednak znalazła się w tej książce. Pewnie zupełnie przypadkowo. Żeby było więcej stron. Ciekawa jestem, czy autorka pisząc cierpiała tak bardzo jak ja, gdy to czytałam.
October 22, 2020
Od dawna chciałam przeczytać tę książkę. I nie zawiodłam się, co do treści.
Historia dotyczy słynnego przypadku przetrzymywania chorej psychicznie zakonnicy w koszmarnych warunkach w jednym z krakowskich klasztorów. Barbara Ubryk dość wcześnie zaczęła przejawiać dziwne zachowania, jakąś obsesję na punkcie seksu. Niszczyła ubrania i sprzęty w pokoju. Była agresywna zarówno w stosunku do siebie, jak i do innych. Mimo, że wcześniej bardzo lubiana przez współsiostry, zaczęła stanowić dla nich zagrożenie. Ogromną trudność stanowiło dla nich dbanie o właściwą higienę i godność osobistą Barbary. Naga stawała w oknie i wykrzykiwała obsceniczne słowa do mężczyzn. Przełożona klasztoru zdecydowała się zamurować okno. Wyniesiono wszystkie sprzęty, nie dawano jej nowych ubrań, bo te czasem nie przetrwały kilku godzin. Nie stosowano żadnych zabiegów higienicznych. W celi znajdowała się dziura kloaczna i panował straszny smród. A naga Barbara spała na wiązce słomy, rzuconej w róg celi.
Sprawa do dziś budzi ogromne emocje, choć od uwolnienia Barbary upłynęło już 150 lat. Moim zdaniem nie można za wszystko winić zakonnic, a raczej cały system ślubów i zasad klasztornych oraz obojętności władz kościelnych. Siostry nie stosowały wobec niej przemocy, próbowały dbać o nią, na ile mogły, ale nie miały żadnego pojęcia, co należy robić. Psychologia była wtedy w powijakach, a one nie miały doświadczenia. Próbowały zainteresować zarówno przełożonych księży, jak i lekarzy. Tych pierwszych bez skutku. Ci drudzy zalecali izolację lub pobyt w świeckim szpitalu, co według klauzuli było zabronione. Błędne koło się zamykało. Karmelitanka, która weszła za klauzurę i złożyła śluby, miała pozostać za murami do końca życia. Nic więc dziwnego, że nie było pomysłu na rozwiązanie sytuacji. Aż do momentu, kiedy ktoś nie wytrzymał i złożył anonimowy donos do sądu. Sprawa rozlała się na całą Europę…
Historia dotyczy słynnego przypadku przetrzymywania chorej psychicznie zakonnicy w koszmarnych warunkach w jednym z krakowskich klasztorów. Barbara Ubryk dość wcześnie zaczęła przejawiać dziwne zachowania, jakąś obsesję na punkcie seksu. Niszczyła ubrania i sprzęty w pokoju. Była agresywna zarówno w stosunku do siebie, jak i do innych. Mimo, że wcześniej bardzo lubiana przez współsiostry, zaczęła stanowić dla nich zagrożenie. Ogromną trudność stanowiło dla nich dbanie o właściwą higienę i godność osobistą Barbary. Naga stawała w oknie i wykrzykiwała obsceniczne słowa do mężczyzn. Przełożona klasztoru zdecydowała się zamurować okno. Wyniesiono wszystkie sprzęty, nie dawano jej nowych ubrań, bo te czasem nie przetrwały kilku godzin. Nie stosowano żadnych zabiegów higienicznych. W celi znajdowała się dziura kloaczna i panował straszny smród. A naga Barbara spała na wiązce słomy, rzuconej w róg celi.
Sprawa do dziś budzi ogromne emocje, choć od uwolnienia Barbary upłynęło już 150 lat. Moim zdaniem nie można za wszystko winić zakonnic, a raczej cały system ślubów i zasad klasztornych oraz obojętności władz kościelnych. Siostry nie stosowały wobec niej przemocy, próbowały dbać o nią, na ile mogły, ale nie miały żadnego pojęcia, co należy robić. Psychologia była wtedy w powijakach, a one nie miały doświadczenia. Próbowały zainteresować zarówno przełożonych księży, jak i lekarzy. Tych pierwszych bez skutku. Ci drudzy zalecali izolację lub pobyt w świeckim szpitalu, co według klauzuli było zabronione. Błędne koło się zamykało. Karmelitanka, która weszła za klauzurę i złożyła śluby, miała pozostać za murami do końca życia. Nic więc dziwnego, że nie było pomysłu na rozwiązanie sytuacji. Aż do momentu, kiedy ktoś nie wytrzymał i złożył anonimowy donos do sądu. Sprawa rozlała się na całą Europę…
February 25, 2020
Do jej celi przyszło pięciu mężczyzn w towarzystwie trzech zakonnic. – Za co ty tu siedzisz? – ktoś zapytał. – Bo ja jestem grzesznica, popełniłam grzech nieczystości, ale ony to są anioły, one to są czyste no, no, ho ho!
Wiem ja wszystko, one mówią, że ja wariatka – powiedziała naga i brudna Barbara Ubryk, ponadpięćdziesięcioletnia zakonnica, o której istnieniu ponoć nikt poza siostrami klauzurowymi nie wiedział. Tego, że o Barbarze wiedziało całkiem sporo osób i przez lata nikt nie zdecydował się zakończyć jej gehenny, śledczy dowiedzą się dopiero w najbliższych dniach. Teraz trzeba ją przewieźć do szpitala.
Ta historia wstrząśnie nie tylko mieszkańcami Krakowa. Oskarżane o bezduszność karmelitanki bose wzbudzą w gawiedzi tak silną nienawiść, że będzie trzeba wyprowadzić wojsko na ulice, by zapobiegło gwałtowi. Historia Ubryk zyskała kilka równoległych żyć, a chętni do sfotografowania męczennicy próbowali wielu forteli, by dostać się do Szpitala Świętego Ducha, w którym umieszczono chorą.
I choć brzmi to jak historia z „gotyckiej” powieści, to wydarzenia, o których pisze Natalia Budzyńska, kulturoznawczyni i dziennikarka, naprawdę miały miejsce i są doskonale udokumentowane aktami procesowymi, wspomnieniami świadków oraz artykułami prasowymi, które barwnie i często nieprawdziwie opisywały życie pochodzącej z mazowieckiego Węgrowa zakonnicy. Zgromadzone w Archiwum Narodowym w Krakowie dokumenty stanowią podstawowy korpus książki Budzyńskiej, która – na szczęście – próbuje opowiedzieć kim jest Ubryk w szerszym kontekście. Czy jednak jest to udana próba?
Odpowiedź na to pytanie znajdziecie na stronie nonfiction.pl.
Wiem ja wszystko, one mówią, że ja wariatka – powiedziała naga i brudna Barbara Ubryk, ponadpięćdziesięcioletnia zakonnica, o której istnieniu ponoć nikt poza siostrami klauzurowymi nie wiedział. Tego, że o Barbarze wiedziało całkiem sporo osób i przez lata nikt nie zdecydował się zakończyć jej gehenny, śledczy dowiedzą się dopiero w najbliższych dniach. Teraz trzeba ją przewieźć do szpitala.
Ta historia wstrząśnie nie tylko mieszkańcami Krakowa. Oskarżane o bezduszność karmelitanki bose wzbudzą w gawiedzi tak silną nienawiść, że będzie trzeba wyprowadzić wojsko na ulice, by zapobiegło gwałtowi. Historia Ubryk zyskała kilka równoległych żyć, a chętni do sfotografowania męczennicy próbowali wielu forteli, by dostać się do Szpitala Świętego Ducha, w którym umieszczono chorą.
I choć brzmi to jak historia z „gotyckiej” powieści, to wydarzenia, o których pisze Natalia Budzyńska, kulturoznawczyni i dziennikarka, naprawdę miały miejsce i są doskonale udokumentowane aktami procesowymi, wspomnieniami świadków oraz artykułami prasowymi, które barwnie i często nieprawdziwie opisywały życie pochodzącej z mazowieckiego Węgrowa zakonnicy. Zgromadzone w Archiwum Narodowym w Krakowie dokumenty stanowią podstawowy korpus książki Budzyńskiej, która – na szczęście – próbuje opowiedzieć kim jest Ubryk w szerszym kontekście. Czy jednak jest to udana próba?
Odpowiedź na to pytanie znajdziecie na stronie nonfiction.pl.
May 2, 2025
Zaskoczyła mnie ta książka. To był świetny reportaż.
June 28, 2020
O sprawie Barbary Ubryk po raz pierwszy usłyszałam na kanale @Karoliny Anna kilka dobrych miesięcy temu.
Byłam w szoku, że o sprawie tej - jako rodowita Krakowianka - nigdy wcześniej nie słyszałam. A sprawa była bulwersująca. Ba! Nawet dziś wywoływać może ona zasłużoną krytykę.
Za sprawą anonimu do sądu, krakowskie władze dowiadują się w 1869 roku, że w klasztorze Karmelitanek Bosych od kilkunastu, może kilkudziesięciu lat przebywa zakonnica, której mieszkanie stanowi cela bez mebli, z zamurowanym oknem i z podwójnie zabezpieczonymi drzwiami. Podobno jest chora "na głowę", ale ciężko powiedzieć na pewno, bo trzyma się ją pod kluczem, nie pozwalając jej z nikim rozmawiać. Przedstawiciele władzy wchodzą do klasztoru i to, co znajdują w jednej cel mrozi im krew w żyłach.
Tą sprawą żył cały świat. Pisały o niej gazety w Warszawie, Berlinie, Wiedniu, Londynie, Filadelfii i Toronto. W pewnym momencie historia zaczęła żyć własnym życiem obrastając w liczne legendy.
Autorka książki próbuje odpowiedzieć nie tylko na pytanie, co mogło dolegać Barbarze, ale też jak wyglądało jej życie przed przyjęciem do zakonu i później. Relacjonuje proces sądowy, w którym oskarżonymi były zakonnice - rzecz nie do pomyślenia w arcy religijnym wówczas Krakowie! Poza tym, pokrótce opisuje jak wyglądało "leczenie" chorych psychicznie w XIX wieku i w jakich warunkach ono przebiegało.
Bardzo ciekawa książka, zmuszająca do pewnych refleksji, choć od sprawy minęło już grubo ponad sto lat. Polecam!
Byłam w szoku, że o sprawie tej - jako rodowita Krakowianka - nigdy wcześniej nie słyszałam. A sprawa była bulwersująca. Ba! Nawet dziś wywoływać może ona zasłużoną krytykę.
Za sprawą anonimu do sądu, krakowskie władze dowiadują się w 1869 roku, że w klasztorze Karmelitanek Bosych od kilkunastu, może kilkudziesięciu lat przebywa zakonnica, której mieszkanie stanowi cela bez mebli, z zamurowanym oknem i z podwójnie zabezpieczonymi drzwiami. Podobno jest chora "na głowę", ale ciężko powiedzieć na pewno, bo trzyma się ją pod kluczem, nie pozwalając jej z nikim rozmawiać. Przedstawiciele władzy wchodzą do klasztoru i to, co znajdują w jednej cel mrozi im krew w żyłach.
Tą sprawą żył cały świat. Pisały o niej gazety w Warszawie, Berlinie, Wiedniu, Londynie, Filadelfii i Toronto. W pewnym momencie historia zaczęła żyć własnym życiem obrastając w liczne legendy.
Autorka książki próbuje odpowiedzieć nie tylko na pytanie, co mogło dolegać Barbarze, ale też jak wyglądało jej życie przed przyjęciem do zakonu i później. Relacjonuje proces sądowy, w którym oskarżonymi były zakonnice - rzecz nie do pomyślenia w arcy religijnym wówczas Krakowie! Poza tym, pokrótce opisuje jak wyglądało "leczenie" chorych psychicznie w XIX wieku i w jakich warunkach ono przebiegało.
Bardzo ciekawa książka, zmuszająca do pewnych refleksji, choć od sprawy minęło już grubo ponad sto lat. Polecam!
February 24, 2020
Trudno zaklasyfikować tę książkę. Autorka wykonała niewątpliwie pewną pracę, by sportretować sprawę kryminalną (kryminalną?) którą w drugiej połowie XIX stulecia "żyła cała Polska". Chodzi mianowicie o trwające 20 lat uwięzienie w klasztorze chorej psychicznie zakonnicy, która następnie, trafiwszy do właściwego już dla siebie miejsca, czyli szpitala psychiatrycznego, ponownie została uwięziona, tyle, że lege artis.
Jest to książka z tezą. A może nawet więcej - z kilkoma tezami, które wydają się wobec siebie sprzeczne. Narrator raz stara się zachować obiektywizm, a raz wyraźnie sugeruje, że stoi po stronie skrzywdzonej zakonnicy. Spory bałagan.
Czytając "Ja nie mam duszy" miałem nieodparte wrażenie, że autorka zrobiła mapę myśli, w centrum której zapisała "Barbara Ubryk", a do tego zapisała luźne skojarzenia lub "to o czym trzeba napisać": napisać o karmelitankach, napisać o szpitalu psychiatrycznym, napisać o społeczeństwie Krakowa (a właściwie to tylko o protestach gdy sprawa Ubryk wyszła na jaw) itd. Mało finezyjne.
Forma książki wydawała mi się niespójna. W wielu miejscach tekst składa się z dokładnych cytowań artykułów prasowych, notatek lekarskich, sprawozdań sądowych. W innych miejscach autorka podejmuje próbę fabularyzacji całej opowieści.
Narracja też jest niejednolita - niekiedy narrator jest obiektywny i niewidoczny w tekście, innym razem nagle pojawia się, jako autorka we własnej osobie, stosując narrację pierwszoosobową i opowiadając o trudnościach w szukaniu informacji do książki.
To co spójnego wyłania się z pewnością z treści książki, to obraz bezradności systemu społecznego i medycyny pod koniec XIX wieku wobec osób chorych psychicznie. Wydaje się, że gdyby autorka tę tezę przyjęła jako jedyną i spróbowała ją udowodnić w szerszym kontekście historycznym, to dostalibyśmy dzieło pełne i spójne.
Jest to książka z tezą. A może nawet więcej - z kilkoma tezami, które wydają się wobec siebie sprzeczne. Narrator raz stara się zachować obiektywizm, a raz wyraźnie sugeruje, że stoi po stronie skrzywdzonej zakonnicy. Spory bałagan.
Czytając "Ja nie mam duszy" miałem nieodparte wrażenie, że autorka zrobiła mapę myśli, w centrum której zapisała "Barbara Ubryk", a do tego zapisała luźne skojarzenia lub "to o czym trzeba napisać": napisać o karmelitankach, napisać o szpitalu psychiatrycznym, napisać o społeczeństwie Krakowa (a właściwie to tylko o protestach gdy sprawa Ubryk wyszła na jaw) itd. Mało finezyjne.
Forma książki wydawała mi się niespójna. W wielu miejscach tekst składa się z dokładnych cytowań artykułów prasowych, notatek lekarskich, sprawozdań sądowych. W innych miejscach autorka podejmuje próbę fabularyzacji całej opowieści.
Narracja też jest niejednolita - niekiedy narrator jest obiektywny i niewidoczny w tekście, innym razem nagle pojawia się, jako autorka we własnej osobie, stosując narrację pierwszoosobową i opowiadając o trudnościach w szukaniu informacji do książki.
To co spójnego wyłania się z pewnością z treści książki, to obraz bezradności systemu społecznego i medycyny pod koniec XIX wieku wobec osób chorych psychicznie. Wydaje się, że gdyby autorka tę tezę przyjęła jako jedyną i spróbowała ją udowodnić w szerszym kontekście historycznym, to dostalibyśmy dzieło pełne i spójne.
January 3, 2023
Historię już znałam z podcastu, ale naprawdę fajne, rzetelne uzupełnienie wiedzy!
April 14, 2020
Uwielbiam reportaże historyczne. Fascynuje mnie ilość pracy, poszukiwań, grzebania w archiwach, szukania źródeł, konfrontowania wiadomości, ciężkiej harówki, którą musi włożyć autorka bądź autor zanim dostaniemy gotową opowieść.
Budzyńska przyłożyła się do pracy, prześledziła mnóstwo dokumentów i stworzyła nie tylko historię wciągającą i trzymającą w napięciu jak najstraszniejszy horror (pamiętacie ten z Halle Berry?), ale też bardzo ciekawy i mrożący krew w żyłach obraz początków psychiatrii, relacji klasowych i społecznych, życia zakonnego, pozycji kościoła i znaczenia mediów w XIX wieku.
Czytałam o losach Ubryk gryząc paznokcie zła, że ktoś śmie mi przerywać. Dobre to i straszne.
Budzyńska przyłożyła się do pracy, prześledziła mnóstwo dokumentów i stworzyła nie tylko historię wciągającą i trzymającą w napięciu jak najstraszniejszy horror (pamiętacie ten z Halle Berry?), ale też bardzo ciekawy i mrożący krew w żyłach obraz początków psychiatrii, relacji klasowych i społecznych, życia zakonnego, pozycji kościoła i znaczenia mediów w XIX wieku.
Czytałam o losach Ubryk gryząc paznokcie zła, że ktoś śmie mi przerywać. Dobre to i straszne.
March 28, 2020
Totalnie nie podoba mi się sposób w jaki ta książka jest napisana. Wrzucony do jednego wora stos dokumentów co sprawia wrażenie dość dużego chaosu i ciężko się to czyta. Porzucone.
September 26, 2020
Gdy tylko zobaczyłam po raz pierwszy ten tytuł od razu wiedziałam, że muszę przeczytać tę książkę. Muszę ją dorwać w me szpony i zapoznać się wnikliwie z jej treścią. A gdy poznałam zarys tematyki stało się tylko kwestą czasu, kiedy to zrobię. Nie dość, że mam od dwóch lat silny pociąg do reportaży, to jeszcze wątki choroby psychicznej i zakonnicy połączone w jedno zapaliły we mnie iskrę literackiego pożądania.
Czas najwyższy nadszedł. Zdobyłam swój własny egzemplarz, z którym pognałam, co tchu do domu, aby czym prędzej poznać historię Barbary Ubryk. Dodatkowym smaczkiem było jeszcze miejsce akcji – Kraków. Czy mogłabym chcieć czegoś jeszcze?
W zasadzie jedyne, co mnie zastanowiło, to zaskakująco niskie oceny tej książki. Ponieważ jednak gusta czytelnicze są różne nie zraziło mnie to i nie zamierzałam odmówić sobie przyjemności z czytania.
Szybko znalazłam pierwszy powód dlaczego czytelnicy mogą obniżać swoje oceny tej książki. Autorka zamieściła w niej mnóstwo fragmentów pochodzących z materiałów źródłowych. Ponieważ zaś opisywane wydarzenia miały miejsce w XIX wieku, to siłą rzeczy język jest trudniejszy w odbiorze dla współczesnego odbiorcy. Nie jest tragiczny, da się zrozumieć, jednak wymaga to większego skupienia i chwili na złapanie rytmu.
Drugą rzeczą, która niektórych może zrażać, to fragmenty, a właściwie chyba jeden… przynajmniej jeden dłuższy zapamiętałam – fabularyzowany przedstawiający świat z perspektywy samej Barbary. Sama za tym nie przepadam, wiec potrafię zrozumieć niechęć do tego typu zabiegów.
To, co mi jeszcze przeszkadzało, to obłędna ilość dygresji. Z jednej strony świadczy, to o tytanicznej pracy autorki, aby zebrać wszystkie informacje w całość, z drugiej zaś wprowadza kilka wątków, które są zupełnie nie istotne dla tej konkretnej historii. Zabija to tempo akcji oraz klimat. Mam wrażenie przez to, że nie dostałam jako czytelnik opowieści, która pokazałaby cały drzemiący w niej potencjał. A nie ukrywam, że takowy posiada.
Historia jest bowiem tragiczna i to z dwóch stron. Tej oczywistej, czyli ze strony Barbary Ubryk, która będąc osobą poważnie chorą psychicznie udało się dostać do klasztoru. W dodatku do klasztoru z niezwykle surową regułą, co samo w sobie już grozi pogorszeniem jej stanu. Zamknięcie i odseparowanie od świata, żelazna dyscyplina, oraz spartańskie warunki. Przepis na katastrofę, która się wydarzyła.
Ale gdy czytałam ten reportaż to odniosłam wrażenie, że nie powinno się demonizować karmelitanek. Jasne, wiele rzeczy ta poszło nie tak. Warunki, w jakich przyszło funkcjonować Barbarze były skandalem i urągały godności ludzkiej, jednak zastanawia mnie czy siostry nie zrobiły jednak tego, co mogły w tej sprawie. Sądzę, że nie wszystko i zapewne mogły bardziej naciskać swoich przełożonych. W końcu sytuacja była bardzo poważna. Ale jednocześnie trudno mi sobie wyobrazić, aby dwadzieścia kobiet uznało, że pastwienie się nad jedną z nich jest świetną rozrywką. Może mam zbyt wiele wiary w ludzi.
Po prostu potrafię sobie wyobrazić sytuację, że żyjąc w zamknięciu za murami, których nie mogę opuścić jedna z moich towarzyszek wymaga leczenia i stanowi zagrożenie dla siebie i innych. Przełożeni nie zgadzają się, aby opuściła mury, więc radzę sobie jak mogę…
Oczywiście, to czysto teoretyczne rozważania. Jestem ciekawa waszego zdania. Czy zakonnice faktycznie są takimi nieczułymi bestiami, czy może jednak sytuacja nie jest czarno – biała i jest w niej miejsce na bezsilność wydawałoby się potężnej instytucji.
Patrząc na wady, jakie widzę w tej książce nie mogę jej dać zbyt wysokiej oceny pomimo faktu, że autorka jest tytanem pracy z mistrzowską zdolnością wyszukiwania zapomnianych informacji. Doceniam poruszony temat i wyciągnięcie, go z mroków zapomnienia. Natomiast zastanowię się czy sięgnę po kolejną książkę tej autorki. Czegoś mi jednak tu brakowało. Chyba jest… zbyt sucho
Czas najwyższy nadszedł. Zdobyłam swój własny egzemplarz, z którym pognałam, co tchu do domu, aby czym prędzej poznać historię Barbary Ubryk. Dodatkowym smaczkiem było jeszcze miejsce akcji – Kraków. Czy mogłabym chcieć czegoś jeszcze?
W zasadzie jedyne, co mnie zastanowiło, to zaskakująco niskie oceny tej książki. Ponieważ jednak gusta czytelnicze są różne nie zraziło mnie to i nie zamierzałam odmówić sobie przyjemności z czytania.
Szybko znalazłam pierwszy powód dlaczego czytelnicy mogą obniżać swoje oceny tej książki. Autorka zamieściła w niej mnóstwo fragmentów pochodzących z materiałów źródłowych. Ponieważ zaś opisywane wydarzenia miały miejsce w XIX wieku, to siłą rzeczy język jest trudniejszy w odbiorze dla współczesnego odbiorcy. Nie jest tragiczny, da się zrozumieć, jednak wymaga to większego skupienia i chwili na złapanie rytmu.
Drugą rzeczą, która niektórych może zrażać, to fragmenty, a właściwie chyba jeden… przynajmniej jeden dłuższy zapamiętałam – fabularyzowany przedstawiający świat z perspektywy samej Barbary. Sama za tym nie przepadam, wiec potrafię zrozumieć niechęć do tego typu zabiegów.
To, co mi jeszcze przeszkadzało, to obłędna ilość dygresji. Z jednej strony świadczy, to o tytanicznej pracy autorki, aby zebrać wszystkie informacje w całość, z drugiej zaś wprowadza kilka wątków, które są zupełnie nie istotne dla tej konkretnej historii. Zabija to tempo akcji oraz klimat. Mam wrażenie przez to, że nie dostałam jako czytelnik opowieści, która pokazałaby cały drzemiący w niej potencjał. A nie ukrywam, że takowy posiada.
Historia jest bowiem tragiczna i to z dwóch stron. Tej oczywistej, czyli ze strony Barbary Ubryk, która będąc osobą poważnie chorą psychicznie udało się dostać do klasztoru. W dodatku do klasztoru z niezwykle surową regułą, co samo w sobie już grozi pogorszeniem jej stanu. Zamknięcie i odseparowanie od świata, żelazna dyscyplina, oraz spartańskie warunki. Przepis na katastrofę, która się wydarzyła.
Ale gdy czytałam ten reportaż to odniosłam wrażenie, że nie powinno się demonizować karmelitanek. Jasne, wiele rzeczy ta poszło nie tak. Warunki, w jakich przyszło funkcjonować Barbarze były skandalem i urągały godności ludzkiej, jednak zastanawia mnie czy siostry nie zrobiły jednak tego, co mogły w tej sprawie. Sądzę, że nie wszystko i zapewne mogły bardziej naciskać swoich przełożonych. W końcu sytuacja była bardzo poważna. Ale jednocześnie trudno mi sobie wyobrazić, aby dwadzieścia kobiet uznało, że pastwienie się nad jedną z nich jest świetną rozrywką. Może mam zbyt wiele wiary w ludzi.
Po prostu potrafię sobie wyobrazić sytuację, że żyjąc w zamknięciu za murami, których nie mogę opuścić jedna z moich towarzyszek wymaga leczenia i stanowi zagrożenie dla siebie i innych. Przełożeni nie zgadzają się, aby opuściła mury, więc radzę sobie jak mogę…
Oczywiście, to czysto teoretyczne rozważania. Jestem ciekawa waszego zdania. Czy zakonnice faktycznie są takimi nieczułymi bestiami, czy może jednak sytuacja nie jest czarno – biała i jest w niej miejsce na bezsilność wydawałoby się potężnej instytucji.
Patrząc na wady, jakie widzę w tej książce nie mogę jej dać zbyt wysokiej oceny pomimo faktu, że autorka jest tytanem pracy z mistrzowską zdolnością wyszukiwania zapomnianych informacji. Doceniam poruszony temat i wyciągnięcie, go z mroków zapomnienia. Natomiast zastanowię się czy sięgnę po kolejną książkę tej autorki. Czegoś mi jednak tu brakowało. Chyba jest… zbyt sucho
July 8, 2020
Ostatnio ciągnie mnie w stronę literatury faktu, z tego powodu sięgnęłam po książkę z tej kategorii, którą nie tak dawno temu kupiłam z polecenia znajomej.
Tym razem w moich rękach znalazła się książka pt. "Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk, uwięzionej zakonnicy, której historią żyła cała Polska" autorstwa Natalii Budzyńskiej.
Cóż mogę o tej pozycji powiedzieć?
Książka ta traktuje o tym co miało miejsce w klasztorze sióstr karmelitanek bosych w dziewiętnastowiecznym Krakowie na Wesołej.
Napewno jest to książka BARDZO WSTRZĄSAJĄCA, a zatem nie dla osób o słabych nerwach no chyba, że ktoś już zna temat i chciałyby poszerzyć wiedzę bądź po prostu więcej o tym poczytać; Mówiąc "więcej" mam na myśli zapoznanie się z kolejnymi słowami na ten temat - NIE MAM pojęcia czy jakieś książki bardziej współczesne (takie z XXI w.) opowiadają o Barbarze Ubryk.
Pozycja ta jest zrozumiała dla osób nie związanych z psychiatrią bo w dużej mierze takie tematy porusza i robi to na dostatecznie łatwym do "załapania" poziomie.
Co do języka jakim została napisana to ciężko jest mi ocenić ponieważ ekspertem to ja NIE JESTEM ale ośmielam się stwierdzić prawie ze stuprocentową pewnością iż język to "nie bułka z masłem" - O NIE; więcej no cóż nie wyjaśnię w tej kwestii gdyż musiałabym ZA SPOJLEROWAĆ, a tego przecież nie chcemy.
Dopełnieniem poważnego a zarazem, niepokojącego klimatu są fotografie umieszczone w tej publikacji. Bez nich książka ta byłaby naprawdę mocno nie kompletna, a tak jest świetną całością.
Czytelnicza "przygoda" z "Ja ni ma duszy…" to taka "wyprawa", do której niewątpliwie trzeba się przygotować:
Czytając ją trzeba nastawić się na większą ilość czasu jakiego trzeba będzie poświęcić na zapoznanie się z nią gdyż to nie jest lektura na raz, O NIE - żadna głowa nie zniesie tego wszystkiego na jednym "czytelniczym posiedzeniu".
Niech Was nie zaskoczą także mokre oczy bo to raczej nie uniknione - ta historia porusza serce do głębi.
Wasza głowa po przeczytaniu tej książki będzie wypełniona po brzegi przemyśleniami, a serce emocjami.
Natomiast coś od czego jestem wręcz pewna, że nie uciekniecie po jej przeczytaniu i zarówno w trakcie czytania to fala złości, która momentami może przerodzić się w chwilowe uczucie nienawiści względem konkretnych osób bądź pewnych grup ludzi. Ja tak miałam i nie boję się do tego przyznać - jestem tylko człowiekiem mającym uczucia.
Dobrze myślę, że wystarczy już tego co powiedziałam o "Ja nie mam duszy…" autorstwa Natalii Budzyńskiej.
Aby napisać te recenzję musiałam przespać się z wszystkimi przemyśleniami dotyczącymi tej książki bo TYLE ICH BYŁO.
Słowem podsumowania :
Jest to tytuł, po którego przeczytaniu mam ochotę na więcej książek faktu z wątkiem bądź opowiadjących w całej ich rozpiętości o psychiatrii w XIX wieku.
Tym razem w moich rękach znalazła się książka pt. "Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk, uwięzionej zakonnicy, której historią żyła cała Polska" autorstwa Natalii Budzyńskiej.
Cóż mogę o tej pozycji powiedzieć?
Książka ta traktuje o tym co miało miejsce w klasztorze sióstr karmelitanek bosych w dziewiętnastowiecznym Krakowie na Wesołej.
Napewno jest to książka BARDZO WSTRZĄSAJĄCA, a zatem nie dla osób o słabych nerwach no chyba, że ktoś już zna temat i chciałyby poszerzyć wiedzę bądź po prostu więcej o tym poczytać; Mówiąc "więcej" mam na myśli zapoznanie się z kolejnymi słowami na ten temat - NIE MAM pojęcia czy jakieś książki bardziej współczesne (takie z XXI w.) opowiadają o Barbarze Ubryk.
Pozycja ta jest zrozumiała dla osób nie związanych z psychiatrią bo w dużej mierze takie tematy porusza i robi to na dostatecznie łatwym do "załapania" poziomie.
Co do języka jakim została napisana to ciężko jest mi ocenić ponieważ ekspertem to ja NIE JESTEM ale ośmielam się stwierdzić prawie ze stuprocentową pewnością iż język to "nie bułka z masłem" - O NIE; więcej no cóż nie wyjaśnię w tej kwestii gdyż musiałabym ZA SPOJLEROWAĆ, a tego przecież nie chcemy.
Dopełnieniem poważnego a zarazem, niepokojącego klimatu są fotografie umieszczone w tej publikacji. Bez nich książka ta byłaby naprawdę mocno nie kompletna, a tak jest świetną całością.
Czytelnicza "przygoda" z "Ja ni ma duszy…" to taka "wyprawa", do której niewątpliwie trzeba się przygotować:
Czytając ją trzeba nastawić się na większą ilość czasu jakiego trzeba będzie poświęcić na zapoznanie się z nią gdyż to nie jest lektura na raz, O NIE - żadna głowa nie zniesie tego wszystkiego na jednym "czytelniczym posiedzeniu".
Niech Was nie zaskoczą także mokre oczy bo to raczej nie uniknione - ta historia porusza serce do głębi.
Wasza głowa po przeczytaniu tej książki będzie wypełniona po brzegi przemyśleniami, a serce emocjami.
Natomiast coś od czego jestem wręcz pewna, że nie uciekniecie po jej przeczytaniu i zarówno w trakcie czytania to fala złości, która momentami może przerodzić się w chwilowe uczucie nienawiści względem konkretnych osób bądź pewnych grup ludzi. Ja tak miałam i nie boję się do tego przyznać - jestem tylko człowiekiem mającym uczucia.
Dobrze myślę, że wystarczy już tego co powiedziałam o "Ja nie mam duszy…" autorstwa Natalii Budzyńskiej.
Aby napisać te recenzję musiałam przespać się z wszystkimi przemyśleniami dotyczącymi tej książki bo TYLE ICH BYŁO.
Słowem podsumowania :
Jest to tytuł, po którego przeczytaniu mam ochotę na więcej książek faktu z wątkiem bądź opowiadjących w całej ich rozpiętości o psychiatrii w XIX wieku.
February 25, 2023
Ciekawa, ale miejscami dłużąca się. Miewa się wrażenie, że na siłę przeciągnięta. Sposób pisania wydaje się niespójny, gdyż nieraz bardzo rzeczowo i realistycznie wymieniane są elementy historii, a nieraz wtrącenia autorki i hipotetyczne opisy myśli bohaterów. Może lepiej by się ją czytało, gdyby niektóre rozdziały były pozamieniane miejscami i fabuła bardziej chronologicznie przedstawiona. Natomiast jest to bardzo ciekawa historia i cieszę się, że mogłam ją dogłębniej poznać.
January 28, 2025
Niesamowita historia! Z perspektywy współczesnego człowieka, to co się wydarzyło i jak wyglądała psychiatria w 1869 roku to się nie mieści w głowie. Ciekawie napisana, chociaż czasem odczuwałam chaos. Chciałabym wiedzieć więcej, ale wiem że autorka wycisnęła z tej historii wszystko, co mogła po tych 150 latach na podstawie źródeł.
Did Not Finish
August 11, 2021#dnf po 212 stronach na 285, ale męczę się okrutnie i już naprawdę wystarczy.
January 7, 2022
Niestety książka bardzo chaotyczna, wiele tematów zostało poruszonych pobieżnie bez specjalnej kolejności.
Męczyłam się czytając.
Męczyłam się czytając.
June 24, 2023
4.25
Rzetelny reportaż i uporządkowane fakty, wyraźnie oddzielone od miejskich legend, którymi naturalnie obrosła sprawa Barbary Ubryk. Przykra historia-symbol.
Rzetelny reportaż i uporządkowane fakty, wyraźnie oddzielone od miejskich legend, którymi naturalnie obrosła sprawa Barbary Ubryk. Przykra historia-symbol.
May 29, 2024
temat ciekawy, ale jakość reportażu co najwyżej średnia
August 14, 2026
Strasznie ciężko się czyta taką formę reportażu, długo się zbierałam aby ją zakończyć raz a dobrze. Mam tylko nadzieję, że Barbara zaznała spokoju gdziekolwiek teraz jest.
Displaying 1 - 24 of 24 reviews