Mjög skemmtileg bók.
Ég þekki Laxness ekkert sérstaklega vel en maður hefur innbyrt hluta og hluta úr ævi- og útgáfusögunni hér og þar. Einsog með vindfrjóvgun. Ég hef (hingað til) ekki haft minnsta áhuga á fyrstu verkunum hans en hef lesið nokkrar af sleggjunum og jafnvel gluggað í ævisöguna hans Halldórs Guðmundssonar til að fá samhengi í útgáfu nokkurra þeirra. En semsagt, stráklingurinn Halldór í HKL Ástarsaga er mér hingað til ókunnugur karakter, og reyndar ekkert sérstaklega viðkunnalegur.
Pétur skeytir sjálfum sér inní söguna til að segja frá fyrsta fundi þeirra Halldórs og vinnu við endursköpun á æviminningum skáldsins fyrir sjónvarpsþátt á níunda (?) áratugnum. Ég hef heyrt þá gagnrýni að það sé dæmi um gömlukallastemninguna í hagíógrafíu nóbelskáldsins og sporgöngumanna. Má vera en mér þótti þetta skemmtilegur vinkill.
Pétur birtir brot úr bréfum þeirra Ingu, áður en þau giftust, og annarra kvenna sem hann skrifaðist á við eða bjó með á sama tíma. Hann dregur upp umhverfi þeirra og tíðarandann, þá tækni sem þau höfðu aðgang að á þessum tíma og breytingarnar sem urðu á tímabilinu. Mér finnst þetta allt heppnast vel hjá honum, það er ekki sjálfsagt að maður átti sig á umhverfinu sérstaklega hér í Reykjavík á þessum tíma, smæðinni, samgöngunum, tengsla milli fólks í svona litlu samfélagi. En sömuleiðis ástandinu á vesturströnd Bandaríkjanna þegar Halldór var þar, eða forsögu klaustursins þar sem hann dvaldi áður.
Hafandi sjálfur verið ungur fáviti fyrir langa, langalöngu síðan, þá hafði ég ákveðna samúð með Halldóri þar sem hann fávitast í humátt eftir lóknum á sjálfum sér í gegnum samfélag Íslendinga hérlendis og utan. En umfram allt samkennd með fólkinu sem skýtur yfir hann þaki eða annast hann að öðru leyti, þar sem laun Halldórs virðast fyrst og síðast hafa verið vanþakklæti.
Ef ég væri að skrifa þessa umfjöllun til þess að hún væri lesin, þá myndi ég leggja einhvernveginn út frá Ólafi ljósvíkingi eða Garðari Hólm, og sennilega illa.
Pétur ber spurninguna ekki upp í bókinni, hann þarf þess ekki og vill það sennilega ekki, en ég skal gera það hér: ef við tökum manninn og ruglið sem hann gerir náunganum, og vegum það á móti skáldskapnum sem hann skrifaði fyrir okkur hin, hvor lestin kemur þá fyrst á áfangastað? Er hún bleik eða rauð?