What do you think?
Rate this book
De twee kanten van het kanaal. Een geschiedenis van Engeland & de Nederlanden
De band tussen onze gewesten en Groot-Brittannië is eeuwenoud. De verovering van het eiland door Willem de Veroveraar in 1066 lukte alleen maar dankzij de steun van Flemings en Brabanters. Het koningshuis en de Engelse economie steunden in de 14de eeuw sterk op onze lakenhandel, wat zorgde voor een bijzondere vriendschap tussen Jacob van Artevelde, een gewone Gentse burger, en de Engelse vorst. Tot in de 16de eeuw kon je in Zuid-Wales gesprekken voeren in Nederlandse dialecten. De bordelen van Vlaamse frows waren populaire trekpleisters voor vele Engelsmannen. Met Willem III van Oranje – King Billy voor de fans – kwam er zelfs een Nederlander op de troon. En tijdens de Eerste Wereldoorlog was het Verenigd Koninkrijk een veilige thuishaven voor veel Belgische vluchtelingen.
'De twee kanten van het Kanaal' is geen klassieke vertelling over koningshuizen en heersers, maar gaat ook over bevriende geleerden, Vlaamse wevers, vluchtende protestanten en Belgian refugees; gewone mannen en vrouwen die hun stempel drukten op de Britse geschiedenis. Want lauw bier, cricket én golf komen van ‘onze’ kant van het Kanaal…
'De twee kanten van het Kanaal' is geen klassieke vertelling over koningshuizen en heersers, maar gaat ook over bevriende geleerden, Vlaamse wevers, vluchtende protestanten en Belgian refugees; gewone mannen en vrouwen die hun stempel drukten op de Britse geschiedenis. Want lauw bier, cricket én golf komen van ‘onze’ kant van het Kanaal…
260 pages, Paperback
First published October 22, 2019
4 people are currently reading
42 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
September 17, 2020
Zeer interessant boek vol met leuke feitjes, maar niet altijd makkelijk te volgen, zeker als je geen achtergrondkennis hebt.
April 14, 2026
De Twee kanten van het kanaal. Harry De Paepe
Geschiedenis van Engeland en de Lage Landen.
Het doel van het boek en de opbouw ervan zorgen voor een beetje frustratie. Als je begint met Julius Caesar en eindigt met de eerste Wereldoorlog, dan is de tijdsspanne wel hééél groot. 2000 jaar op 245 blz… Hierdoor valt het boek uiteen in twee benaderingen: een aantal vrij goed uitgediepte verhalen, die vaak interessant zijn, maar hiertussen een steriele opsomming van losse feiten en personages zonder diepgang of duiding. Ik geef verder een paar voorbeelden van beide benaderingen. Het boek zet ook aan om zelf wat dingen, die zeer oppervlakkig aangeraakt worden, te gaan opzoeken. Voor een mens met tijd dus…
Nu even het boek samenvatten voor mezelf, omdat ik het las uit de bib en zelf geen exemplaar bezit.
Hfdst. 1. Voorbij de grenzen van de bekende wereld.
De Romeinen. De vroege Middeleeuwen. Koning Alfred de Grote en zijn problemen met de Vikingen.
Hfdst. 2. “Die van Vlaanderen heeft me verraden!”
Willem de Veroveraar, de slag bij Hastings in 1066 en het vervolg ervan. De tribulaties van Judith, de dochter van Karel de Kale (823 – 877), koning van Frankrijk (West-Francia) en kleinzoon van Karel de Grote. Zij trouwde op haar 12de met de vijftigjarige Aethelwulf van Wessex in Engeland, werd weduwe op haar veertiende, trouwde dan met haar stiefzoon Aethelstan, die ook al na twee jaar de geest gaf. Hoewel ze zelf haar tweede stiefzoon Alfred wel zag zitten, haalde haar vader haar terug naar Frankrijk, inziende dat zij een begeerlijke bruid was. Hij sloot haar op in het klooster van Senlis, maar daar werd ze geschaakt door Boudewijn, de graaf van de pagus Flandrensis, het gebied rond Brugge. De twee trouwden na enig tegenstribbelen van Karel de Kale, die hoger had gemikt voor zijn dochter, maar de paus bemiddelde en Karel gaf toe. Ook hier weinig achtergrond om zo’n belangrijke ommezwaai te verklaren. Bij het huwelijk verkreeg Boudewijn gebiedsuitbreiding rond Aardenburg en Gent, het begin van het graafschap Vlaanderen.
Hfdst. 3. De Engelse eeuw van Vlaanderen, met name de 14de eeuw: de wolhandel, de lakenproductie, Brugge, Ieper, Gent, Jacob van Artevelde. De voortdurende strijd tussen Frankrijk en Engeland, de wisselende allianties van de Vlaamse steden. De zeeslag bij Sluis: de Franse vloot wordt vernietigd door de Engelse, o.a. door het gebruik van de Engelse longbows, die tien pijlen per minuut konden afschieten, terwijl de kruisbogen van de Fransen hooguit twee. Zoals zo vaak echter, slaagde het Anglo-Vlaamse leger er niet in het succes te verzilveren. Al spoedig verzandde het project in onderlinge twisten en meningsverschillen. Jacob van Artevelde werd in Gent vermoord.
Hfdst. 4. Kill the Flemings! Hier komen we terecht in de latere 14de eeuw, met o.a. het pauselijk schisma en de Urbanistische kruistocht. Deze werd in 1383 door paus Urbanus VI (die in Rome) uitgeroepen tegen zijn concurrent, de Franse paus Clemens in Avignon. Maar uiteindelijk kwam het Engelse leger, onder leiding van bisschop Henry le Despenser, en versterkt met Gentse troepen, niet verder dan Vlaanderen. Ieper werd belegerd in 1383 gedurende twee maanden maar bood weerstand. Hierbij werden de buitenwijken opgegeven door het stadsbestuur en dan ook door de belegeraars platgebrand. Een van deze wijken was de St.-Michielsparochie aan de zuidkant van Ieper, net buiten de wallen, waar nu het natuurgebied Verdronken Weide is, dat je kunt bezoeken. Wat ik ook deed toen ik in Ieper was. De belegering wordt ook mooi verteld in het Ieperse stadsmuseum (dat is dus het andere museum in de lakenhalle, niet in Flanders Fields!).
Een illustratie van het nogal onevenwichtige van de tekst: p. 91. Bij de peasant’s revolt in 1381 onder Wat Tyler vernemen we dat op het einde ervan koning Richard II
"toekeek op de executie van talloze rebellen. Er werd ook amnestie verleend, onder andere aan ene Adam Michel die beschuldigd was van moord op verscheidene Flemings."
Euhm, wie was Adam Michel? En waarom kreeg hij amnestie? Was zijn schuld niet bewezen? Dan is het geen amnestie maar vrijspraak. Was het willekeur vanwege de koning? Had Michel een middeltje achter de hand om bepaalde rechters of de koning onder druk te zetten? Of was het gewoon omdat het vermoorden van Vlamingen zoal niet prijzenswaardig, dan toch toelaatbaar werd geacht? We komen het niet te weten. Jammer.
Hfdst. 5 gaat over de Rozenoorlogen in de 15de eeuw. De strijd tussen de Yorks en de Lancasters. Die eindigde met de dood van Richard III (Risjaar modderfokker den derde volgens Tom Lanoye) op het slagveld van Bosworth (A horse! A horse! My kingdom for a horse!), echter niet zonder dat hij de prinsjes in de Tower, de zoontjes van zijn oudere broer en vroegere koning, had laten verdwijnen. Er werd echter beweerd dat de prinsjes het zouden overleefd hebben. Enter een tiental jaar later een figuur die uiteindelijk de bedrieger Peter uit Doornik, ook gekend als Perkin Warbeck, zou blijken te zijn. Op instigatie van een aantal Ieren speelde deze de rol van de jongere broer Richard. Het bracht hem uiteindelijk op het schavot.
Hfdst. 6. Een kruisbestuiving van woorden, bier en boeken. Begin 16de eeuw: opkomst van het protestantisme. Veel Vlamingen wijken uit naar Engeland om de vervolging van protestanten te ontlopen. Ze brengen hun bierbrouwtechnieken mee (eigenlijk al vroeger, van in de vijftiende eeuw): Daarvoor was er in Engeland alleen “ale”, de Vlamingen noemden hun brouwsel “beer”. Verder over de boekdrukkunst, eveneens afkomstig van Duitsland en de Lage landen.
Hfdst. 7. Schotse neven en de scheppers van een imago.
Over hoe de Stuarts op de troon kwamen, eerst in Schotland, nadien ook in Engeland.
Ook de kunstenaars komen hier aan bod, Pieter Paul Rubens als hofschilder, maar ook als diplomaat in opdracht van de Spaanse koning, Sir Anthony Van Dijck, en anderen. Maar ook hier helaas nogal wat oppervlakkigheid en slordigheden.
Bv.:
P. 153. "Het theatrale schouwspel dat de Apotheose van James I heet, werd na zijn dood besteld. Het prijkt sinds 1636 aan het door Venetiaanse paleizen geïnspireerde plafond van het knappe Banquetting House, in het hartje van Londen. Ook de Vereniging der Kronen en Het Vreedzaam bewind van James I zijn er te bewonderen. Pieter Paul Rubens werkte er samen met leerlingen aan, in opdracht van de zoon van James I, Charles I. De kunstenaar heeft het uiteindelijk nooit op die plek kunnen aanschouwen en hij stuurde het werk daarom ook met een zwaar hart op naar Londen. Toen men het imposante schilderij wilde installeren kwam men tot de vaststelling dat Lagelanders een ander metriek stelsel hadden dan de Engelsen. Een ‘voet’ in Engeland was niet even groot als een voet in de Nederlanden."
Met deze tekst heb ik nogal wat moeite. Het gaat vnl. om de Apotheose van James I, veronderstel ik, waardoor die Vereniging der Kronen en het Vreedzaam Bewind daar eigenlijk niet veel staan te doen. Of moeten ze bijdragen aan de “schepping van een imago” uit de titel? En waarom had Rubens zo’n bezwaard hart? Hij kreeg een opdracht, voerde die uit, stuurde het werk op en werd betaald. Wat is dan het probleem? En dan de voeten in de Nederlanden en in Engeland. Duurde het tot 1636 voor men er achter kwam dat die verschilden? En toen men dat vaststelde, wat gebeurde er toen? Het schilderij was dan te groot voor de plaats die men gereserveerd had of zo? Ze moesten dan een andere plaats zoeken? We komen het helaas niet te weten. En zo gaat het vaak in dit boek: dingen worden aangeraakt, maar niet uitgediept.
Hfdst. 8. De Civil War en de haat-liefdeverhouding met de Nederlanden.
Over de burgeroorlog tussen Charles I, die autocratisch wenste te regeren, en het parlement, dat uiteraard ook haar zegje wou doen. Een leuk detail hierbij vond ik dat Charles I hiermee eigenlijk wettelijk niets verkeerd deed. De conventie luidde immers dat het parlement samenkwam op verzoek van de Kroon, en aangezien de Kroon niets verzocht, was er geen vergadering. Dat Trump daar nog niet op gekomen is! Enfin, we weten hoe het Charles I vergaan is: hij stierf op het schavot door onthoofding. De rechtszaak om hem veroordeeld te krijgen wegens hoogverraad berustte op wat juridische spitsvondigheidjes, o.a. aangebracht door de Nederlander Isaac Donislaus, geboren in Alkmaar, maar hoogleraar aan de universiteit van Cambridge. Donislaus werd een paar maand later eveneens vermoord in Den Haag door Engelse Royalisten. Nog even aanstippen dat De Paepe de ergste doodstraf in Engeland, het beruchte "hanging, drawing en quartering" vertaalt als "ophangen, uitrekken en vierendelen". Dat is niet helemaal juist, meen ik gelezen te hebben. Drawing is niet uitrekken, maar slaat ofwel op het begin van de straf, waarbij de veroordeelde op een slede door een paard naar executieplaats werd getrokken, ofwel op het derde stadium van de straf, de ingewanden uit je buik trekken. U kunt de details van deze doodstraf gemakkelijk opzoeken, als u dat wil, maar ik raad het niet aan. Een filmische versie ervan, gelukkig niet 100% expliciet, komt voor in Braveheart van Mel Gibson.
Na de dood van Charles I kwam in Engeland Cromwell aan de macht als Lord Protector. Stilaan verzuurden de betrekkingen tussen Engeland en de Nederlanden. Het gevolg was een Engels-Nederlandse oorlog (van 1652 tot 1654). De Nederlanders in Engeland kregen nu de schuld van alles: van een pestepidemie en vooral van the Great Fire of London in 1666, die een groot deel van de hoofdstad in de as legde.
Hfdst. 9. King Billy, de koppige Hollander.
Willem III, de stadhouder van de Verenigde Provinciën, schopt het tot koning van Engeland door zijn huwelijk met Mary Stuart, de dochter van James II. Wel moest hij de troon veroveren via een invasie, die lukte omdat een groot deel van de Engelse bevolking tegen koning James II gekant was, die immers terug het katholicisme had ingevoerd. Willem III kon zich dus presenteren als redder van het protestantisme (hoewel hijzelf Calvinist was en de Church of England een stuk minder streng in de leer was). Enfin, dit werd the Glorious Revolution.
Willem II, King Billy dus, die als stadhouder in de Nederlanden de Derde was, maar als koning in Engeland de Tweede, stierf in 1702 na een val van zijn paard, dat struikelde over een molshoop. Nu werd zijn schoonzus Anne de nieuwe koningin: Queen Anne. in de (overigens zeer bezienswaaardige) film The Favourite van Yorgos Lanthimos wordt zij gespeeld door Olivia Colman. Rachel Weisz speelt de vrouw van John Churchill, de hertog van Marlborough, die na een overwinning bij Blenheim als beloning een enorm kasteel mocht bouwen op kosten van de Engelse staat: Blenheim Palace, nog steeds te bezoeken, en geboorteplaats van Winston Churchill.
Hfdst. 10. De Nederlanden als Brits project.
Over Lieven Bauwens, de eerste industrieel van Vlaanderen, die de weefmachine voor katoen in stukjes uit Engeland naar Gent smokkelde. Ook over Napoleon, de hertog van Wellington en de slag bij Waterloo. Het verdrag van Wenen verenigde de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden, maar slechts voor even. In 1830 bevocht België zijn onafhankelijkheid, en in 1831 besteeg Leopold I als koning de troon. Dit staat meer uitgebreid en ook grappiger beschreven in het boek Het Verlies van België door Johan Op de Beeck (zie aldaar).
Nog een exemplarisch voorbeeld van onvoldoende uitdieping en onderbouwing:
Hij [Leopold I] presenteerde koningin Victoria als blijk van zijn diepe affectie een zelfgemaakte soepterrine, uit zilverdraad vervaardigd. Leopold kon zich urenlang vermaken met een machine die gouden en zilveren epaulettenkwasten verpoederde. Het poeder smolt hij tot een draad.
We gaan hier dus in drie stappen van een epaulettenkwast naar een soepterrine. Misschien kunt u zich hier iets bij voorstellen maar ik niet.
Het gaat ook nog even over Leopold II en de Congolese kolonie. Ook hier weinig onderbouwing van de vraag waarom de Engelsen op het congres van Berlijn in 1885 de Congo zomaar aan Leopold II lieten. De Paepe stipt wel duidelijk aan dat de verontwaardiging van de Engelsen over het uitbuitingsregime van Leopold in de Congo wel heel selectief was.
"Dat de Britten intussen zelf heersten over het grootste koloniale rijk ter wereld – ook met de nodige wandaden – deed er blijkbaar niet toe."
Hfdst. 11. Poor little Belgium!
Het begin van de Eerste Wereldoorlog. Edith Cavell, die als verpleegster een hospitaal voor gewonde soldaten opzette in Brussel, waarbij alle nationaliteiten verzorgd werden. Maar tevens zorgde ze clandestien voor een ontsnappingsroute naar het neutrale Nederland voor Engelse soldaten. Hiervoor werd ze door de Duitsers geëxecuteerd in 1915.
Geschiedenis van Engeland en de Lage Landen.
Het doel van het boek en de opbouw ervan zorgen voor een beetje frustratie. Als je begint met Julius Caesar en eindigt met de eerste Wereldoorlog, dan is de tijdsspanne wel hééél groot. 2000 jaar op 245 blz… Hierdoor valt het boek uiteen in twee benaderingen: een aantal vrij goed uitgediepte verhalen, die vaak interessant zijn, maar hiertussen een steriele opsomming van losse feiten en personages zonder diepgang of duiding. Ik geef verder een paar voorbeelden van beide benaderingen. Het boek zet ook aan om zelf wat dingen, die zeer oppervlakkig aangeraakt worden, te gaan opzoeken. Voor een mens met tijd dus…
Nu even het boek samenvatten voor mezelf, omdat ik het las uit de bib en zelf geen exemplaar bezit.
Hfdst. 1. Voorbij de grenzen van de bekende wereld.
De Romeinen. De vroege Middeleeuwen. Koning Alfred de Grote en zijn problemen met de Vikingen.
Hfdst. 2. “Die van Vlaanderen heeft me verraden!”
Willem de Veroveraar, de slag bij Hastings in 1066 en het vervolg ervan. De tribulaties van Judith, de dochter van Karel de Kale (823 – 877), koning van Frankrijk (West-Francia) en kleinzoon van Karel de Grote. Zij trouwde op haar 12de met de vijftigjarige Aethelwulf van Wessex in Engeland, werd weduwe op haar veertiende, trouwde dan met haar stiefzoon Aethelstan, die ook al na twee jaar de geest gaf. Hoewel ze zelf haar tweede stiefzoon Alfred wel zag zitten, haalde haar vader haar terug naar Frankrijk, inziende dat zij een begeerlijke bruid was. Hij sloot haar op in het klooster van Senlis, maar daar werd ze geschaakt door Boudewijn, de graaf van de pagus Flandrensis, het gebied rond Brugge. De twee trouwden na enig tegenstribbelen van Karel de Kale, die hoger had gemikt voor zijn dochter, maar de paus bemiddelde en Karel gaf toe. Ook hier weinig achtergrond om zo’n belangrijke ommezwaai te verklaren. Bij het huwelijk verkreeg Boudewijn gebiedsuitbreiding rond Aardenburg en Gent, het begin van het graafschap Vlaanderen.
Hfdst. 3. De Engelse eeuw van Vlaanderen, met name de 14de eeuw: de wolhandel, de lakenproductie, Brugge, Ieper, Gent, Jacob van Artevelde. De voortdurende strijd tussen Frankrijk en Engeland, de wisselende allianties van de Vlaamse steden. De zeeslag bij Sluis: de Franse vloot wordt vernietigd door de Engelse, o.a. door het gebruik van de Engelse longbows, die tien pijlen per minuut konden afschieten, terwijl de kruisbogen van de Fransen hooguit twee. Zoals zo vaak echter, slaagde het Anglo-Vlaamse leger er niet in het succes te verzilveren. Al spoedig verzandde het project in onderlinge twisten en meningsverschillen. Jacob van Artevelde werd in Gent vermoord.
Hfdst. 4. Kill the Flemings! Hier komen we terecht in de latere 14de eeuw, met o.a. het pauselijk schisma en de Urbanistische kruistocht. Deze werd in 1383 door paus Urbanus VI (die in Rome) uitgeroepen tegen zijn concurrent, de Franse paus Clemens in Avignon. Maar uiteindelijk kwam het Engelse leger, onder leiding van bisschop Henry le Despenser, en versterkt met Gentse troepen, niet verder dan Vlaanderen. Ieper werd belegerd in 1383 gedurende twee maanden maar bood weerstand. Hierbij werden de buitenwijken opgegeven door het stadsbestuur en dan ook door de belegeraars platgebrand. Een van deze wijken was de St.-Michielsparochie aan de zuidkant van Ieper, net buiten de wallen, waar nu het natuurgebied Verdronken Weide is, dat je kunt bezoeken. Wat ik ook deed toen ik in Ieper was. De belegering wordt ook mooi verteld in het Ieperse stadsmuseum (dat is dus het andere museum in de lakenhalle, niet in Flanders Fields!).
Een illustratie van het nogal onevenwichtige van de tekst: p. 91. Bij de peasant’s revolt in 1381 onder Wat Tyler vernemen we dat op het einde ervan koning Richard II
"toekeek op de executie van talloze rebellen. Er werd ook amnestie verleend, onder andere aan ene Adam Michel die beschuldigd was van moord op verscheidene Flemings."
Euhm, wie was Adam Michel? En waarom kreeg hij amnestie? Was zijn schuld niet bewezen? Dan is het geen amnestie maar vrijspraak. Was het willekeur vanwege de koning? Had Michel een middeltje achter de hand om bepaalde rechters of de koning onder druk te zetten? Of was het gewoon omdat het vermoorden van Vlamingen zoal niet prijzenswaardig, dan toch toelaatbaar werd geacht? We komen het niet te weten. Jammer.
Hfdst. 5 gaat over de Rozenoorlogen in de 15de eeuw. De strijd tussen de Yorks en de Lancasters. Die eindigde met de dood van Richard III (Risjaar modderfokker den derde volgens Tom Lanoye) op het slagveld van Bosworth (A horse! A horse! My kingdom for a horse!), echter niet zonder dat hij de prinsjes in de Tower, de zoontjes van zijn oudere broer en vroegere koning, had laten verdwijnen. Er werd echter beweerd dat de prinsjes het zouden overleefd hebben. Enter een tiental jaar later een figuur die uiteindelijk de bedrieger Peter uit Doornik, ook gekend als Perkin Warbeck, zou blijken te zijn. Op instigatie van een aantal Ieren speelde deze de rol van de jongere broer Richard. Het bracht hem uiteindelijk op het schavot.
Hfdst. 6. Een kruisbestuiving van woorden, bier en boeken. Begin 16de eeuw: opkomst van het protestantisme. Veel Vlamingen wijken uit naar Engeland om de vervolging van protestanten te ontlopen. Ze brengen hun bierbrouwtechnieken mee (eigenlijk al vroeger, van in de vijftiende eeuw): Daarvoor was er in Engeland alleen “ale”, de Vlamingen noemden hun brouwsel “beer”. Verder over de boekdrukkunst, eveneens afkomstig van Duitsland en de Lage landen.
Hfdst. 7. Schotse neven en de scheppers van een imago.
Over hoe de Stuarts op de troon kwamen, eerst in Schotland, nadien ook in Engeland.
Ook de kunstenaars komen hier aan bod, Pieter Paul Rubens als hofschilder, maar ook als diplomaat in opdracht van de Spaanse koning, Sir Anthony Van Dijck, en anderen. Maar ook hier helaas nogal wat oppervlakkigheid en slordigheden.
Bv.:
P. 153. "Het theatrale schouwspel dat de Apotheose van James I heet, werd na zijn dood besteld. Het prijkt sinds 1636 aan het door Venetiaanse paleizen geïnspireerde plafond van het knappe Banquetting House, in het hartje van Londen. Ook de Vereniging der Kronen en Het Vreedzaam bewind van James I zijn er te bewonderen. Pieter Paul Rubens werkte er samen met leerlingen aan, in opdracht van de zoon van James I, Charles I. De kunstenaar heeft het uiteindelijk nooit op die plek kunnen aanschouwen en hij stuurde het werk daarom ook met een zwaar hart op naar Londen. Toen men het imposante schilderij wilde installeren kwam men tot de vaststelling dat Lagelanders een ander metriek stelsel hadden dan de Engelsen. Een ‘voet’ in Engeland was niet even groot als een voet in de Nederlanden."
Met deze tekst heb ik nogal wat moeite. Het gaat vnl. om de Apotheose van James I, veronderstel ik, waardoor die Vereniging der Kronen en het Vreedzaam Bewind daar eigenlijk niet veel staan te doen. Of moeten ze bijdragen aan de “schepping van een imago” uit de titel? En waarom had Rubens zo’n bezwaard hart? Hij kreeg een opdracht, voerde die uit, stuurde het werk op en werd betaald. Wat is dan het probleem? En dan de voeten in de Nederlanden en in Engeland. Duurde het tot 1636 voor men er achter kwam dat die verschilden? En toen men dat vaststelde, wat gebeurde er toen? Het schilderij was dan te groot voor de plaats die men gereserveerd had of zo? Ze moesten dan een andere plaats zoeken? We komen het helaas niet te weten. En zo gaat het vaak in dit boek: dingen worden aangeraakt, maar niet uitgediept.
Hfdst. 8. De Civil War en de haat-liefdeverhouding met de Nederlanden.
Over de burgeroorlog tussen Charles I, die autocratisch wenste te regeren, en het parlement, dat uiteraard ook haar zegje wou doen. Een leuk detail hierbij vond ik dat Charles I hiermee eigenlijk wettelijk niets verkeerd deed. De conventie luidde immers dat het parlement samenkwam op verzoek van de Kroon, en aangezien de Kroon niets verzocht, was er geen vergadering. Dat Trump daar nog niet op gekomen is! Enfin, we weten hoe het Charles I vergaan is: hij stierf op het schavot door onthoofding. De rechtszaak om hem veroordeeld te krijgen wegens hoogverraad berustte op wat juridische spitsvondigheidjes, o.a. aangebracht door de Nederlander Isaac Donislaus, geboren in Alkmaar, maar hoogleraar aan de universiteit van Cambridge. Donislaus werd een paar maand later eveneens vermoord in Den Haag door Engelse Royalisten. Nog even aanstippen dat De Paepe de ergste doodstraf in Engeland, het beruchte "hanging, drawing en quartering" vertaalt als "ophangen, uitrekken en vierendelen". Dat is niet helemaal juist, meen ik gelezen te hebben. Drawing is niet uitrekken, maar slaat ofwel op het begin van de straf, waarbij de veroordeelde op een slede door een paard naar executieplaats werd getrokken, ofwel op het derde stadium van de straf, de ingewanden uit je buik trekken. U kunt de details van deze doodstraf gemakkelijk opzoeken, als u dat wil, maar ik raad het niet aan. Een filmische versie ervan, gelukkig niet 100% expliciet, komt voor in Braveheart van Mel Gibson.
Na de dood van Charles I kwam in Engeland Cromwell aan de macht als Lord Protector. Stilaan verzuurden de betrekkingen tussen Engeland en de Nederlanden. Het gevolg was een Engels-Nederlandse oorlog (van 1652 tot 1654). De Nederlanders in Engeland kregen nu de schuld van alles: van een pestepidemie en vooral van the Great Fire of London in 1666, die een groot deel van de hoofdstad in de as legde.
Hfdst. 9. King Billy, de koppige Hollander.
Willem III, de stadhouder van de Verenigde Provinciën, schopt het tot koning van Engeland door zijn huwelijk met Mary Stuart, de dochter van James II. Wel moest hij de troon veroveren via een invasie, die lukte omdat een groot deel van de Engelse bevolking tegen koning James II gekant was, die immers terug het katholicisme had ingevoerd. Willem III kon zich dus presenteren als redder van het protestantisme (hoewel hijzelf Calvinist was en de Church of England een stuk minder streng in de leer was). Enfin, dit werd the Glorious Revolution.
Willem II, King Billy dus, die als stadhouder in de Nederlanden de Derde was, maar als koning in Engeland de Tweede, stierf in 1702 na een val van zijn paard, dat struikelde over een molshoop. Nu werd zijn schoonzus Anne de nieuwe koningin: Queen Anne. in de (overigens zeer bezienswaaardige) film The Favourite van Yorgos Lanthimos wordt zij gespeeld door Olivia Colman. Rachel Weisz speelt de vrouw van John Churchill, de hertog van Marlborough, die na een overwinning bij Blenheim als beloning een enorm kasteel mocht bouwen op kosten van de Engelse staat: Blenheim Palace, nog steeds te bezoeken, en geboorteplaats van Winston Churchill.
Hfdst. 10. De Nederlanden als Brits project.
Over Lieven Bauwens, de eerste industrieel van Vlaanderen, die de weefmachine voor katoen in stukjes uit Engeland naar Gent smokkelde. Ook over Napoleon, de hertog van Wellington en de slag bij Waterloo. Het verdrag van Wenen verenigde de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden, maar slechts voor even. In 1830 bevocht België zijn onafhankelijkheid, en in 1831 besteeg Leopold I als koning de troon. Dit staat meer uitgebreid en ook grappiger beschreven in het boek Het Verlies van België door Johan Op de Beeck (zie aldaar).
Nog een exemplarisch voorbeeld van onvoldoende uitdieping en onderbouwing:
Hij [Leopold I] presenteerde koningin Victoria als blijk van zijn diepe affectie een zelfgemaakte soepterrine, uit zilverdraad vervaardigd. Leopold kon zich urenlang vermaken met een machine die gouden en zilveren epaulettenkwasten verpoederde. Het poeder smolt hij tot een draad.
We gaan hier dus in drie stappen van een epaulettenkwast naar een soepterrine. Misschien kunt u zich hier iets bij voorstellen maar ik niet.
Het gaat ook nog even over Leopold II en de Congolese kolonie. Ook hier weinig onderbouwing van de vraag waarom de Engelsen op het congres van Berlijn in 1885 de Congo zomaar aan Leopold II lieten. De Paepe stipt wel duidelijk aan dat de verontwaardiging van de Engelsen over het uitbuitingsregime van Leopold in de Congo wel heel selectief was.
"Dat de Britten intussen zelf heersten over het grootste koloniale rijk ter wereld – ook met de nodige wandaden – deed er blijkbaar niet toe."
Hfdst. 11. Poor little Belgium!
Het begin van de Eerste Wereldoorlog. Edith Cavell, die als verpleegster een hospitaal voor gewonde soldaten opzette in Brussel, waarbij alle nationaliteiten verzorgd werden. Maar tevens zorgde ze clandestien voor een ontsnappingsroute naar het neutrale Nederland voor Engelse soldaten. Hiervoor werd ze door de Duitsers geëxecuteerd in 1915.
April 14, 2020
Vlot geschreven en leuk om lezen, en een must voor iedereen die al eens het Kanaal over trekt.
January 24, 2020
Harry De Paepe heeft zijn huiswerk gemaakt: erg goed gedocumenteerd verhaal van de links tussen beide kanten van het Kanaal. Het boek zit vol interessante weetjes en anekdotes. Verrassend veel Engelse prominente figuren blijken Vlaamse of Nederlandse voorouders te hebben. Of het verhaal van de Londense burgemeester, Polydore De Keyzer, die van Dendermonde afkomstig was. Het boek is een must voor anglofielen.
April 1, 2020
Niet uitgelezen, te veel geschiedenis op te korte tijd,.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews