Ο μεγάλος υπηρέτης

by Dimitris Sotakis, Δημήτρης Σωτάκης

Ένας επιχειρηματίας προσλαμβάνει στο σπίτι του έναν βοηθό, προκειμένου να βάλει τη χαοτική καθημερινότητά του σε μια τάξη. Από τη στιγμή όμως που θα ξεκινήσει αυτή η συγκατοίκηση, μια σειρά από παράξενα γεγονότα οδηγούν αυτή την ιστορία σε απρόβλεπτα και σκοτεινά μονοπάτια.

Ένα μυθιστόρημα για τη μάχη του ανθρώπου με τον εαυτό του· για την ψευδαίσθηση που δημιουργεί η δύναμη της εξουσίας.

352 pages, Paperback

Published November 1, 2019

About the author

Γεννήθηκε το 1973 στην Αθήνα. Σπούδασε μουσική στο Λονδίνο. Το πρώτο του μυθιστόρημα, Το Σπίτι, εκδόθηκε το 1997. Τα έργα Η Πράσινη Πόρτα (2002), Έντεκα Ερωτικοί Θάνατοι (2004), Ο Θόρυβος (2005) και Ο Άνθρωπος από την Αίγυπτο (2007) έλαβαν θετικές κριτικές, μεταφράστηκαν σε άλλες γλώσσες και απέσπασαν βραβεία. Το 2010 τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας Athens Prize for Literature και το 2011 με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Το Θαύμα της Αναπνοής, που κυκλοφόρησε το 2009, καθιέρωσε τον Σωτάκη ως έναν από τους σημαντικούς συγγραφείς της εποχής του.

1973’te Atina’da doğdu. Londra’da müzik eğitimi aldı. İlk romanı Ev 1997’de yayımlandı. Yeşil Kapı (2002) ve On Bir Erotik Ölüm (2004), Gürültü (2005), Mısır Adam (2007) başlıklı çalışmaları olumlu eleştiriler aldı, başka dillere çevrildi, ödüller kazandı. Yazar, 2010’da Vincitore dell’ Athens Edebiyat Ödülü’nü, 2011’de de Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü’nü aldı. 2009 yılında yayımlanan Soluğun Mucizesi ise Sotakis’i çağının önemli yazarlarından biri haline getirdi.

Reviews

[Κατερίνα Μαλακατέ · Rating 4 out of 5]

http://diavazontas.blogspot.com/2020/...

Έχω αδυναμία στη γραφή του Δημήτρη Σωτάκη, υποψιάζομαι πως έχω διαβάσει τα περισσότερα βιβλία του (μπορεί και όλα). Κάποια τα θεωρώ εκπληκτικά, όπως ας πούμε το "Θαύμα της αναπνοής", άλλα πιο συμβατικά, πάντως όλα είναι ιδανικά για να ξεμπλοκάρω αναγνωστικά. Έπιασα τον "Μεγάλο Υπηρέτη" σε μια εποχή μεγάλης αναγνωστική αφλογιστίας. Δεν είναι πως δεν διαβάζω, διαβάζω κάπως ανόρεκτα και άρρυθμα, χωρίς να μπορώ να βυθιστώ για ώρες στο βιβλίο. Ο "Υπηρέτης" είναι ένα άρτιο μυθιστόρημα, χωρίς πολλές εκπλήξεις ή ανοίγματα, μα το έκανε πάλι το θαύμα του, με οδήγησε σε μια σταθερή ρουτίνα ανάγνωσης.

Όταν πεθαίνει ο ζάμπλουτος θείος του, ο ήρωας, που είναι κι αυτός πλούσιος, και ζει νοικιάζοντας διάφορα ακίνητα σε μεγάλες εταιρείες, προσλαμβάνει τον σχεδόν συνομήλικό του υπηρέτη του θείου, για δικό του υπηρέτη. Οι δυο άντρες έχουν πολλά κοινά, τόσο στο σουλούπι όσο και στην ηλικία. Ο Μάριος όμως μοιάζει τελείως άβγαλτος, μαγειρεύει, καθαρίζει και φροντίζει τον κήπο κι όλες τις άλλες ώρες κάθεται μπροστά στην τηλεόραση. Ο ήρωας στην αρχή γοητεύεται από την περίεργη φιγούρα του υπηρέτη, έπειτα ξεκινά να δοκιμάζει τη δύναμή του πάνω του, να του φωνάζει και να κάνει τον δυσαρεστημένο. Τα πάντα αλλάζουν όταν αρχίζει να φλερτάρει με μια γυναίκα σε μια διαδικτυακή εφαρμογή, και διστάζει να πάει να τη συναντήσει. Τότε ο Μάριος προτείνει να εμφανιστεί εκείνος στο ραντεβού αντ' αυτού.

Ο "Υπηρέτης" είναι ένα βιβλίο που μιλάει για την τυχαιότητα της ζωής, για το πώς μπορεί η κατάθλιψη να σε παραλύσει, να σε κάνει να παραιτηθείς από όλα όσα θεωρούσες σημαντικά. Είναι ένα μυθιστόρημα για το καθορίζει το ποιοι είμαστε και πώς ζούμε. Οι κεντρικοί του ήρωες, φτυστοί σαν δυο σταγόνες νερό, είναι οι δύο όψεις του νομίσματος, ο ένας ο σωσίας του άλλου, ζουν εκ διαμέτρου αντίθετες ζωές και τις εναλλάσσουν μετά με τόση ευκολία, επειδή έτσι είναι οι περιστάσεις. Θα μπορούσαν να είναι οποιοσδήποτε, δεν έχουν προσωπικότητα, άγονται και φέρονται. Για αυτό εξάλλου έλκονται τόσο από το μαγείρεμα, το καθάρισμα, τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ και την τηλεόραση. Αυτά τα κάνουμε όλοι. Για αυτό και το παιχνίδι εξουσίας ανάμεσά τους παίζεται κάθε φορά με άλλους όρους.

Τα βιβλία του Δημήτρη Σωτάκη έχουν πολλαπλά τουίστ, μερικές φορές τραβηγμένα από τα μαλλιά. Του αρέσει να ξεκινά από ένα καθαρά ρεαλιστικό πλαίσιο, κι έπειτα όλα να διαλύονται όταν παρεμβαίνει το φανταστικό. Εδώ φαίνεται σχεδόν από την πρώτη φράση ποια θα είναι η ανατροπή, ξέρεις τι θα ακολουθήσει, το μοτίβο του doppelganger εξάλλου είναι σύνηθες στη λογοτεχνία. Όμως διαβάζεις το μυθιστόρημα με ενδιαφέρον ως το τέλος. Η γραφή του είναι πάντα καθαρή και ανεπιτήδευτη, σε κάνει να θες να γυρίσεις και την επόμενη σελίδα. Και φαντάζομαι πως θα συνεχίσω να τον διαβάζω με αμείωτο ενθουσιασμό όσα βιβλία και να γράψει.

[Δημήτρης Π. · Rating 5 out of 5]

Ο Σωτάκης είναι μια κατηγορία από μόνος του. Συνήθως δε μοιάζει με τίποτε άλλο που έχεις διαβάσει. Πίσω από φαινομενικά στρωτό και απλό λόγο κρύβεται μια ιστορία πρωτότυπη, ρέουσα, ζωντανή. Οι χαρακτήρες του αναδύονται σελίδα με τη σελίδα και σε στοιχειώνουν οδηγώντας σε, σε ένα κρετσέντο παράξενων καταστάσεων και συνήθως σε ένα πλήρως ανατρεπτικό φινάλε.
Ξεκίνησα ανάποδα με το Σωτάκη και διάβασα πρώτα το τελευταίο του βιβλίο, τον ΜΕΓΑΛΟ ΥΠΗΡΕΤΗ κι έχω να πω ενα πράγμα μόνο για να μην κουράσω με περιττές αναλύσεις : Το "κακό" εδώ γίνεται αφού ολοκληρώσεις την ανάγνωση...
Προσωπικά η ιστορία με πήρε από τα μούτρα και με έσερνε για ένα μήνα περίπου μετά το τέλος της.
Σπάνια μου συμβαίνει αυτό με βιβλίο.
Αυτό θεωρώ και το μεγαλείο της γραφής του.
ΕΥΓΕ...
ΣΠΕΥΣΑΤΕ...

[Marios Shekeris · Rating 4 out of 5]

Η αίσθηση που έχω για αυτό το βιβλίο είναι παρόμοια με αυτή που είχα για τα άλλα βιβλία του Σωτάκη. Άρα θα μπορούσα με άνεση να κάνω ένα copy paste την κριτική για το Το θαύμα της αναπνοής.

Και αυτό κάνω:

Έχει τον ιδιαίτερο τρόπο να ξεκινάει ιστορίες καθημερινές με απόλυτα λογικούς και ρεαλιστικούς ήρωες, και με απλή, λιτή γλώσσα, να στήνει παγίδες, ανατροπές, και εν τέλει σουρεαλιστικές καταστάσεις.

Κάτι που ξεκινάει συνειδητά, με λογιστική ακρίβεια και σαφείς υπολογισμούς, καταντάει ένας φαύλος κύκλος, με συνέπειες εθιστικές. Ναι μεν, αντιμετωπίζεται με λογικά επιχειρήματα, υπάρχει επίγνωση και συναίσθηση του εγκλωβισμού, αλλά δεν υπάρχει τρόπος διαφυγής (ούτε καν επιζητείται ο τρόπος διαφυγής).

Και μόλις έχω περιγράψει την σχέση μου με τα βιβλία του Σωτάκη.

Δεν καταλαβαίνω γιατί ακριβώς μου αρέσουν απολαμβάνω, αλλά δεν μπορώ να σταματήσω να τα διαβάζω.

Διαβάζεις, δεν ξέρεις αν σου αρέσει ή όχι, εγκλωβίζεσαι, θέλεις και άλλο. Συνθήκες εξάρτησης.

Έχει καταφέρει να με μετατρέψει από αναγνώστη των βιβλίων του, σε ήρωα των βιβλίων του.

Αναγνώστης/ζωύφιο στον μαεστρικό ιστό της αράχνης demetrius sotakius.

[Bilgen · Rating 5 out of 5]

4 buçuktan 5*
kütüphanede tesadüfen karşılaştığım bir kitaptan beklemediğim performans, yıldızımı biraz yükseltmiş olabilir:)
1973 doğumlu ödüllü genç bir yazar Sotakis. kürüphanede Yunan edebiyatı köşesinde tesadüfen gözüme takıldı. bu kitap kendi ülkesinde 2019 yılında basılmışken, 2022 de dilimize çevrilip, basılması ve kütüphanede raflarda yer alması hakikaten şaşırtıcı. ama okuyunca ben de şaşırdım. güncel bir konu olan, modern çağda yalnız yaşayan bireyin, meslek ve aşk hayatını düzene koyma çabası ve yaşadığı bunalımlar çok akıcı ve heyecanlı bir tarzda anlatılmış. pek çok yerde karakteri kendime benzettiğim.
anlatım tarzı biraz polisiye biraz da ütopik. kendi baş edemediği pek çok sorunu, kendi evinde özel asistan olarak işe aldığı marius aracılığıyla çözdüğüne inanan bir karakter var.
bundan sonrası spoiler:
kitabın başından karakter baskın, kendi iş hayatında aktif bir hayatı var. marius ise kendi tabiriyle evde yemek yapmak dışında hiçbir sosyal hayatı olmayan, tv karşısında vakit öldüren biri. ama yaşadığı en büyük gerilim olan, internette tanıştığı kız arkadaşı anna'yla yüzyüze görüşme sorunu, mariusun kendi yerine geçmesiyle çözülünce , işler tersine dönüyor. yavaş yavaş karakterler yer değiştiriyor. iş hayatına da marius egemen olmaya başlayınca, yaşadığı eve hatta ofisine kadar her alanı o dolduruyor. tv karşısında pasif hale gelen karakter, sonunda parkta köpeğiyle bir lokma ekmek için çaba sarf eden birine dönüşüyor. ama tuhaf olan gerilimden uzak en huzurlu olduğu dönemi de parkta bankta uyurken yaşıyor.
kitabın son 20 sayfasına kadar, dostoyevski öteki gibi bir sonla karşılaşacağımı sandım. çünkü " aşk hayatım çok düzenli, iş hayatımda çok başarılıyım" gibi birinci tekil ifadeler kullanılınca, ikiz karakterden bahsedildiği sandım. ki hala tam emin değilim. ama kitabın sonlarında "labirent" diye bir bölüm var. o bölümde modern hayatta insanların yaşadığı çıkmazlar anlatılmış. karakter de sonunda açlıktan ölüyor zaten.
yazarı tavsiye ediyorum herkese

[Κατερίνα Σταυροπούλου · Rating 2 out of 5]

Στο ίδιο κλίμα με τα υπόλοιπα βιβλία του. Δεν μπορώ να το κατατάξω κάπου, δεν μου άρεσε ιδιαίτερα.

[Giota]

Μάς θέτει αντιμέτωπους με τον ίδιο μας τον εαυτό, αλλά και με το πόσο πλασματική είναι η έννοια της εξουσίας στις ημέρες μας.

[Κική Σ. · Rating 5 out of 5]

Είναι το πρώτο βιβλίο του συγκεκριμένου συγγραφέα που διαβάζω . Μου άρεσε πολύ ο τρόπος γραφής καθώς και η υπόθεσή του . Το τέλος αρκετά δυνατό ώστε να σου μείνει...

[Ioannis Charalampopoulos · Rating 3 out of 5]

Ωραία γραφή που αφορά μια τρελή ιστορία, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο νόημα.

[Sinem Cinar · Rating 5 out of 5]

Bundan sonra yazar yemek tarifi verse merakla okurum. Çünkü kesin gidişatta bir gariplik planlamıştır.

[Ayse yorulmaz · Rating 4 out of 5]

Robert Nozick'in "deneyim makinesi" deneyi gibi

[Eleni · Rating 4 out of 5]

Μου άρεσε πολύ ο Μεγάλος Υπηρέτης και ο τρόπος που ο Δημήτρης Σωτάκης ξεκινά από ένα απλό, καθημερινό σκηνικό για να οδηγηθεί σε εντελώς σουρεάλ καταστάσεις. Μου άρεσε επίσης η γραφή του. Απλή, στρωτή, εντελώς ανεπιτήδευτη, αποπνέει ζεστασιά και ευαισθησία. Το βιβλίο είναι συγκινητικό, κάποιες στιγμές αστείο, άλλες σου ραγίζει την καρδιά. Γλυκόπικρο και απολαυστικό.
Είναι το πρώτο βιβλίο του Δημήτρη Σωτάκη που διαβάζω και οπωσδήποτε όχι το τελευταίο. Το προτείνω.