What do you think?
Rate this book
Bu Tez Nasıl Bitecek : Lisansüstü Öğrencileri İçin Araştırma Kılavuzu
“Bu tez nasıl bitecek?” sorusu yüksek lisans ve doktora yapan öğrencilerin birbirlerine ve kendilerine sıklıkla sorduğu bir sorudur. Bazen yakınmayla, bazen yılgınlık ve bıkkınlıkla, bazen de hakikaten tıkanma ve çaresizlikle sorulur. Danışmanla yapılan görüşmeler, tez yazan arkadaşlarla fikir teatileri, lisansüstü öğrencileri için oluşturulmuş özel toplantılar da zaman zaman bu soruya yanıt vermeye yardımcı olmaz.
Bu Tez Nasıl Bitecek? Lisansüstü Öğrencileri İçin Araştırma Kılavuzu, bu sorunun önüne geçmeyi değil, nedenlerini tespit edebilmeyi öneriyor. Hazır yanıtlar sunan bir reçete vermektense, soruları ve yanıtları zenginleştiren bir yol arkadaşlığı vaat ediyor. Lisansüstü öğrencilerinin elinin altında bulunması gereken değerli bir tartışma kılavuzu…
“Bu kitap nihayetinde, kendisi de hâlâ öğrenmek için çabalayıp duran birinin iyi niyetli bir çabasından fazlası değildir. İyi örnekleri okumak ve benzetmeye çalışarak ilerlemek bizi zaman içerisinde ilminde ve sanatında önceki haline nazaran daha ‘usta’ insanlara dönüştürecektir. Ve bu sonu olmayan bir süreçtir.”
Bu Tez Nasıl Bitecek? Lisansüstü Öğrencileri İçin Araştırma Kılavuzu, bu sorunun önüne geçmeyi değil, nedenlerini tespit edebilmeyi öneriyor. Hazır yanıtlar sunan bir reçete vermektense, soruları ve yanıtları zenginleştiren bir yol arkadaşlığı vaat ediyor. Lisansüstü öğrencilerinin elinin altında bulunması gereken değerli bir tartışma kılavuzu…
“Bu kitap nihayetinde, kendisi de hâlâ öğrenmek için çabalayıp duran birinin iyi niyetli bir çabasından fazlası değildir. İyi örnekleri okumak ve benzetmeye çalışarak ilerlemek bizi zaman içerisinde ilminde ve sanatında önceki haline nazaran daha ‘usta’ insanlara dönüştürecektir. Ve bu sonu olmayan bir süreçtir.”
208 pages, Paperback
First published December 1, 2019
14 people are currently reading
78 people want to read
About the author
Eyüp Aygün Tayşir
8 books243 followers1979 yılında Kadıköy, İstanbul’da doğdu. 4 Hane 1 Teslim isimli ilk romanı 2016 yılında yayımlandı. 2017 yılında Hürriyet Kitap Sanat tarafından “Geleceğin 10 Yazarı” listesinde anıldı. İkinci romanı Tuhaflıklar Fabrikası 2018 yılında, pozitivist bilim paradigması doğrultusunda bilimsel düşünce üretme ve ampirik araştırma tasarlama konularında bir kılavuz niteliği taşıyan, Bu Tez Nasıl Bitecek? Lisansüstü Öğrencileri İçin Araştırma Kılavuzu isimli eseri 2019 yılında, Sabitâlem Mahallesi isimli öykü kitabı 2020 yılında yayımlandı. Sabitâlem Mahallesi, 2021 yılında Haldun Taner Öykü Ödülü’ne değer görüldü. Yiten Bir Aşkın Şarkısı adlı üçüncü romanı 2023 yılında, Üç adlı ikinci öykü kitabı ise 2025 yılında yayımlandı. Burada anılan tüm kitapları İletişim Yayınları etiketiyle çıkmıştır. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmakta ve pozitivist bilimin katı gerçekçiliği ile edebiyatın kurgusal ve büyülü gerçekçilikleri arasında salınarak yaşamaktadır.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
December 10, 2019
Öncelikle şunu belirtmeliyim ki benzerlerinin adının çoğunlukla “bilimsel araştırma yöntemleri” olduğu ve ortalama sayfa sayısının 350 olduğu kitaplara nazaran oldukça yalın, kolaylaştırıcı ama -yazarın deyimiyle- konuları basitleştirmeden yazılmış bu başarılı eser için çok teşekkür ederim.
Araştırma yöntemleriyle ilgili daha önce incelediğim ve başvurduğum kitapların önemli bir kısmı araştırmanın “veri analizi” kısmıyla başlayıp büyük oranda teknik sorulara cevap arayışındadır; “faktör analizi nasıl yapılır”, “t testi ile anova testi arasındaki fark nedir” vb. Oysa bu kitap araştırma sorusuyla, hatta onun da ötesinde doğru soru sormakla başlayıp, buna ilişkin kuramsal arka plan oluşturmak ve araştırma sürecini tasarlamakla devam ettiği için evvelce incelediğim diğer kitaplara nazaran oldukça özgün bir yerde durmaktadır.
Araştırma, kümülatif bir süreçtir ve sürecin her bir adımı kendisinden sonra gelen adımları etkilediği için sürecin herhangi bir adımındaki bir hatanın araştırmayı yanlış bir sonuca götürmesi kaçınılmazdır. İşte bu kitap bize bu süreçte adım adım neler yapmamız gerektiğini, sürecin hangi adımlarında ne gibi hatalar yapabileceğimizi açık ve anlaşılır bir şekilde sunmaktadır.
Yazar, kitabın hem “Bu kitabı kimler okumalı?” isimli bölümünde hem de yeri geldikçe farklı sayfalarda hedef kitlesinin lisansüstü öğrenciler olduğunu belirtmektedir. Yazara katılmakla birlikte, öğrencisine “en az üç değişken bul ve bunlardan biri moderatör değişken olsun”, “muhakkak yapısal eşitlik modeli kullanalım” vb. siparişlerle bilimsel(!) bir faaliyet yürüttüğü iddiasında olan hocaların da bu eseri muhakkak okumasını tavsiye ederim.
Araştırma yöntemleriyle ilgili daha önce incelediğim ve başvurduğum kitapların önemli bir kısmı araştırmanın “veri analizi” kısmıyla başlayıp büyük oranda teknik sorulara cevap arayışındadır; “faktör analizi nasıl yapılır”, “t testi ile anova testi arasındaki fark nedir” vb. Oysa bu kitap araştırma sorusuyla, hatta onun da ötesinde doğru soru sormakla başlayıp, buna ilişkin kuramsal arka plan oluşturmak ve araştırma sürecini tasarlamakla devam ettiği için evvelce incelediğim diğer kitaplara nazaran oldukça özgün bir yerde durmaktadır.
Araştırma, kümülatif bir süreçtir ve sürecin her bir adımı kendisinden sonra gelen adımları etkilediği için sürecin herhangi bir adımındaki bir hatanın araştırmayı yanlış bir sonuca götürmesi kaçınılmazdır. İşte bu kitap bize bu süreçte adım adım neler yapmamız gerektiğini, sürecin hangi adımlarında ne gibi hatalar yapabileceğimizi açık ve anlaşılır bir şekilde sunmaktadır.
Yazar, kitabın hem “Bu kitabı kimler okumalı?” isimli bölümünde hem de yeri geldikçe farklı sayfalarda hedef kitlesinin lisansüstü öğrenciler olduğunu belirtmektedir. Yazara katılmakla birlikte, öğrencisine “en az üç değişken bul ve bunlardan biri moderatör değişken olsun”, “muhakkak yapısal eşitlik modeli kullanalım” vb. siparişlerle bilimsel(!) bir faaliyet yürüttüğü iddiasında olan hocaların da bu eseri muhakkak okumasını tavsiye ederim.
October 25, 2021
Bu kitabı keşke geçen sene okumuş olsaydım, şu an yüksek lisans tezimle ilgili çektiğim sıkıntıları yaşamayabilirdim.
Bu Tez Nasıl Bitecek mucizevi bir kitap değil tabi ki, size elinizdeki tezi bitirmeniz için gizli sırlar vermiyor. Ancak bir tez ya da herhangi bir akademik çalışma için çok önemli olan araştırma sorusunun nasıl belirleneceğini, araştırmaya başlanırken ve devamında nelere dikkat edileceğini, başlıca araştırma yöntemlerinin neler olduğunu oldukça anlaşılır bir dille ve örneklerle anlatıyor. Bize yapılacaklar adım adım anlatmak, yani balık vermek yerine yöntemleri, anahtar noktaları göstermeyi, balık tutmayı öğretmeyi tercih etmiş Eyüp Aygün Tayşir ki çok da iyi yapmış.
Her ne kadar bu kitabın öğretilerinin bütün bilimsel çalışmalarda kullanılabileceğini düşünsem de temel olarak sosyal bilimler merkeze alınmış. Belki veri toplama konusuna biraz daha sayfa ayrılabilirdi, eksikliğini hissettiğim tek şey bu oldu. Yine de Tayşir'in kitap boyunca ve en sonda verdiği referanslar, bilimsel araştırmaya hazırlık için epey iyi bir okuma listesi sunuyor.
Baktığım kadarıyla Türkçede böyle anlaşılır ve işin tekniği yerine mantığına odaklanan çok fazla eser yok. Okulların da bu konuda çok iyi bir eğitim vermediklerini düşünürsek bana göre başta sosyal bilimler olmak üzere bütün lisansüstü öğrencilerinin elinin altında olması gereken, tez ya da makale çalışmalarına başlamadan önce olurlarsa büyük fayda görecekleri bir kitap Bu Tez Nasıl Bitecek.
Bu Tez Nasıl Bitecek mucizevi bir kitap değil tabi ki, size elinizdeki tezi bitirmeniz için gizli sırlar vermiyor. Ancak bir tez ya da herhangi bir akademik çalışma için çok önemli olan araştırma sorusunun nasıl belirleneceğini, araştırmaya başlanırken ve devamında nelere dikkat edileceğini, başlıca araştırma yöntemlerinin neler olduğunu oldukça anlaşılır bir dille ve örneklerle anlatıyor. Bize yapılacaklar adım adım anlatmak, yani balık vermek yerine yöntemleri, anahtar noktaları göstermeyi, balık tutmayı öğretmeyi tercih etmiş Eyüp Aygün Tayşir ki çok da iyi yapmış.
Her ne kadar bu kitabın öğretilerinin bütün bilimsel çalışmalarda kullanılabileceğini düşünsem de temel olarak sosyal bilimler merkeze alınmış. Belki veri toplama konusuna biraz daha sayfa ayrılabilirdi, eksikliğini hissettiğim tek şey bu oldu. Yine de Tayşir'in kitap boyunca ve en sonda verdiği referanslar, bilimsel araştırmaya hazırlık için epey iyi bir okuma listesi sunuyor.
Baktığım kadarıyla Türkçede böyle anlaşılır ve işin tekniği yerine mantığına odaklanan çok fazla eser yok. Okulların da bu konuda çok iyi bir eğitim vermediklerini düşünürsek bana göre başta sosyal bilimler olmak üzere bütün lisansüstü öğrencilerinin elinin altında olması gereken, tez ya da makale çalışmalarına başlamadan önce olurlarsa büyük fayda görecekleri bir kitap Bu Tez Nasıl Bitecek.
December 8, 2020
Şu an Türkçede Umberto Eco'nun kitabı ile birlikte lisansüstü öğrenciler için yol gösterici olması bağlamında en önemli iki kaynaktan biri bence. Akademisyen olan yazar, aynı zamanda iki roman bir öykü kitabı yazarı olmasının da katkısıyla oldukça akıcı bir dil, pratik bir anlatı tutturuyor kitap boyunca ve didaktik olmaktan da kurtarıyor eserini.
August 26, 2020
Harlow Deneyi diyormuş ki: ‘ Yemek verene değil, şefkat ve konfor sağlayana bağlanırız!’
Kitapta bahsedilen birçok şeyi, hâlihazırda tez yazmış biri olarak bildiğimi farkettim. Fakat nerede yanlış yaptığımı ya da bir sonraki çalışmada nelere dikkat etmem gerektiğini, neredeyse her sayfada mutlaka altını çizecek bir cümle bulmam sayesinde anlamış olduğumu söyleyebilirim. Bununla birlikte, anlamını daha önce bilmediğim birçok kelime de öğrendim. Favori kelimem de şu oldu; diğerkâm :)
Kitapta bahsedilen birçok şeyi, hâlihazırda tez yazmış biri olarak bildiğimi farkettim. Fakat nerede yanlış yaptığımı ya da bir sonraki çalışmada nelere dikkat etmem gerektiğini, neredeyse her sayfada mutlaka altını çizecek bir cümle bulmam sayesinde anlamış olduğumu söyleyebilirim. Bununla birlikte, anlamını daha önce bilmediğim birçok kelime de öğrendim. Favori kelimem de şu oldu; diğerkâm :)
March 18, 2023
Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeyim ve kitaba neden iki yıldız verdiğimi açıklayayım: Kitabın ilk 100 sayfasının büyük kısmının yanlışlamacılık safsatasının doğru olduğuna ve bilimsel bilginin bu şekilde elde edilebileceğine olan inancı ve bunu genç bireylere aşılaması.
Öncelikle kitabı okuyacak genç arkadaşlara tavsiyem kitabı okuduktan sonra Popper'ın yanlışlamacılık fikrine kapılırlarsa bugün kabul edilen çoğu bilimsel bilginin elde edilemeyecek olduğunu bilmesi gerekir. Eğer yl ve doktora öğrencileri temel olarak yanlışlanabilirlik fikrini destur kabul ederlerse bilmeleri gereken bilimsel çalışma yürütmek temelden imkansızlaşacak ve bütün bilim tarihinin de çöp olduğu sonucuna varacaklardır. En başından kitabın yazarının yanlışlanabilirlik fikrini araştırmacılara aşılarken şu soruyu sorup sormadığını merak ediyorum: Popper, tüm kuramlar için yanlışlanabilirlik kavramını şart olarak öne sürerken kendi kuramsal yaklaşımı yanlışlanabilir değildir. Bu durumda yanlışlanabilirlik araştırmacılara bilimsel araştırmalarında koşul olarak dayatılması ve bu yolu izlemeleri ne kadar doğrudur?
Eğer biz Popper'in yolunu izlersek bilimde görülen çoğu gelişmenin en başında kabul edilmemesi gerekmekteydi. Neptün gezegeni asla bulunamazdı örneğin. Çünkü bilim insanları yazarın ve yazarın temel aldığı Popper'in yanlışlanabirlik yöntemini izleselerdi Neptün'de görülen sapma yüzünden var olan gökyüzü kuramının çöp olması gerekmekteydi. Yine aynı şekilde Newton'un çalışmaları da çöp olacaktı.
Bilinmesi gereken bilimsel bilginin bu şekilde yanlışlanabilirlik üzerine değil doğrulanabilirlik üzerine ilerlediğidir. Ya da yanlış bir örnekle bütün bilgilerin çöpe gitmediği bunun yerine yeni varsayımlar ve çalışmalarla bilimsel bilginin ilerlemesinin sağlandığıdır. Öyle olsaydı bütün bir bilimsel bilgi birikimi çöp olmuş olurdu. Kuramlar uzun vadede yanlışlanabilirlik ile sınanmaz kuramları sınayan pratiktir.
Öncelikle kitabı okuyacak genç arkadaşlara tavsiyem kitabı okuduktan sonra Popper'ın yanlışlamacılık fikrine kapılırlarsa bugün kabul edilen çoğu bilimsel bilginin elde edilemeyecek olduğunu bilmesi gerekir. Eğer yl ve doktora öğrencileri temel olarak yanlışlanabilirlik fikrini destur kabul ederlerse bilmeleri gereken bilimsel çalışma yürütmek temelden imkansızlaşacak ve bütün bilim tarihinin de çöp olduğu sonucuna varacaklardır. En başından kitabın yazarının yanlışlanabilirlik fikrini araştırmacılara aşılarken şu soruyu sorup sormadığını merak ediyorum: Popper, tüm kuramlar için yanlışlanabilirlik kavramını şart olarak öne sürerken kendi kuramsal yaklaşımı yanlışlanabilir değildir. Bu durumda yanlışlanabilirlik araştırmacılara bilimsel araştırmalarında koşul olarak dayatılması ve bu yolu izlemeleri ne kadar doğrudur?
Eğer biz Popper'in yolunu izlersek bilimde görülen çoğu gelişmenin en başında kabul edilmemesi gerekmekteydi. Neptün gezegeni asla bulunamazdı örneğin. Çünkü bilim insanları yazarın ve yazarın temel aldığı Popper'in yanlışlanabirlik yöntemini izleselerdi Neptün'de görülen sapma yüzünden var olan gökyüzü kuramının çöp olması gerekmekteydi. Yine aynı şekilde Newton'un çalışmaları da çöp olacaktı.
Bilinmesi gereken bilimsel bilginin bu şekilde yanlışlanabilirlik üzerine değil doğrulanabilirlik üzerine ilerlediğidir. Ya da yanlış bir örnekle bütün bilgilerin çöpe gitmediği bunun yerine yeni varsayımlar ve çalışmalarla bilimsel bilginin ilerlemesinin sağlandığıdır. Öyle olsaydı bütün bir bilimsel bilgi birikimi çöp olmuş olurdu. Kuramlar uzun vadede yanlışlanabilirlik ile sınanmaz kuramları sınayan pratiktir.
January 24, 2021
Tek kelime ile müthiş bir kitap. Yüksek lisans veya doktora yapan lisansüstü öğrencilerinin araştırmalarını organize etmelerinde, araştırma sorusunun nasıl sorulması gerektiğinden ölçümlerin nasıl yapılacağına kadar tüm süreci detaylı ve anlaşılır bir şekilde açıklıyor. Bana kalırsa okuyucu kitlesini lisansüstü öğrenciler ile sınırlamak doğru olmayacaktır. Bir gerçeği merak eden ve bunu ortaya çıkarmak için araştırma yapacak herkesin mutlaka okuması gereken temel bir eser.
October 2, 2020
Ya ben bu tezde kayboldum galiba dediğiniz an, bu tez işini ne yapacağız dediğiniz an açıp sakinleşeileceğiniz bir kitap. Kendi tez konumu bu kitabı okuya okuya şekillendirdim. Hala da sürüyor.
Eksikleri yok mu, elbette var. Ama yine de çok faydalı. Akademik işleri akademik olmayan biçimlerde okumak çok iyi geliyor. Kitap adının hakkını veriyor, sahiden kılavuzluk ediyor.
Eksikleri yok mu, elbette var. Ama yine de çok faydalı. Akademik işleri akademik olmayan biçimlerde okumak çok iyi geliyor. Kitap adının hakkını veriyor, sahiden kılavuzluk ediyor.
January 14, 2021
Tez yazımının aşamalarını, ihmal edilen boyutlarını, işin püf noktalarını yazarın samimi, akıcı ve anlaşılır diliyle çok rahat kavradım. Bu dil aynı zamanda okuma hazzı da sağladı. Piyasadaki tez yazım kitaplarının sıkıcı ve birbirini tekrar eden halinden çok başka olarak benim için onlardan ayrılmıştır.
December 19, 2022
Akademinin içine yeni giren bir insan için oldukça faydalı ancak bazen o kadar çok hikayelendirme yapılmış ki akıştan kopup asıl anlatılmak isteneni kaçırabiliyor insan. Bir de sosyal bilimcilere yönelik bir kitap. Tabii bu durum kapakta değil de içerikte yer aldığı için doğa bilimleri alanındaysanız kitabı almış bulunuyorsunuz…
December 6, 2020
Bu kitap üzerine kaleme aldığım yazı 08.01.2020 tarihinde gazeteduvar.com.tr'de yayınlanmıştır: https://www.gazeteduvar.com.tr/kitap/...
Öğrenci ile Danışman Arasındaki 'Gizli' Özne
Lisans eğitiminin başlamasıyla beraber birçok öğrencinin “ilk akla gelen” coşkusu, akademiye yöneliktir. Sevilen ve ilgi duyulan alanda kişisel tercihlerle ilerleyebilme hakkı ve sorumluluk sahibi olabilmenin verdiği haz “gençlik kanı”yla bir araya gelerek öğrenciye yoğun ve acemi bir enerji verir. Bu yoğun enerji öğrenci ve katkı sağlayacağı alan için müthiş bir itki olma potansiyeli taşırken, bir yandan da ciddi bir tehlike arz eder. İtkidir; çünkü hiçbir akıl işleyişi aynı değildir ve içselleştirilmiş bir disiplin ve çalışmayla her şey “yeniden” söylenebilir. Tehlikedir; çünkü bilim rotasız çıkılabilecek heyecanlı bir yol değildir.
Akademik yolculuğunda çoğu öğrenci için bilim, büyüleyicilik ve iç karartıcı külfet terazisinde, iki zıt kutup arasında daima gider gelir. Akademisyenin görevi işte tam olarak burada, hareketi dengeleme ve öğrencisini yönlendirme noktasında başlar. Ancak bir diğer sıkıntılı nokta da budur. Zira akademisyenin “donanımı”, bu ikili kültür ilişkisi için başlı başına yeterli değildir: İki öznenin de aynı coşku paydasında buluşabilmesi gerekir.
İletişim Yayınları’ndan çıkan Bu Tez Nasıl Bitecek?: Lisansüstü Öğrenciler İçin Araştırma Kılavuzu, bu noktada işlevsel bir rehber olarak hedef kitlesinin ve doğal okurun karşısına çıkıyor. Eyüp Aygün Tayşir bu çalışmasında yüksek lisans ve doktora öğrencilerine tez yoluna giden taşları dizmenin yollarını gösterirken, bir yandan da danışman akademisyenlerin sırtındaki yükü hafifletiyor.
Dört bölümden oluşan ve “Araştırma Sorusu Bulmak”, “Kuramsal Arka Planı Tasarlamak”, “Araştırma Sürecinin Tasarımı” ve “Pozitivizme Yönelik Eleştiriler ve Pozitivizmin Savunusu” başlıkları üzerinden kurgulanan çalışma, bir düşünce sistemi kurma konusunda acemi öğrencileri adeta “kalbinden” vuruyor. Tayşir’in samimi dili ve anlaşılır örneklendirmeleri öğrencinin zihnindeki “katı danışman” profilini kırarken, diğer yandan da ilgisiz ve heyecansız akademisyenlerle ilerlemek zorunda kalan öğrenciler için de bir tutunacak dal halini alıyor.
Tayşir, kurduğu dengede yalnızca öğrenciden yana bir tavır sergilemiyor elbette. Tez aşamasında sorulabilecek en basit ama cevaplanması elzem soruları yanıtlayan Tayşir, böylece öğrencinin de hoca için “nitelikli” bir hale gelebilmesini de sağlıyor. Öğrencinin sorgulama ve savunma dürtüsünü fitillemeyi, onu akademik bir “olgunluğa” eriştirmeyi amaçlayan çalışma böylelikle akademisyenin önündeki asıl zorlu engelleri de kaldırıyor.
Bu Tez Nasıl Bitecek?: Lisansüstü Öğrenciler İçin Araştırma Kılavuzu’nun en kuvvetli yönlerinden biri de şüphesiz ki ezberci eğitim sisteminin enkazını ortadan kaldırıp, süreci yeniden inşa etme sürecinde aktif bir rol oynaması. Kendini ezberleyebildiği sürece başarılı ve ezberletebildiği sürece donanımlı gören herkesi karşısına alan Tayşir; çalışma boyunca “ne”, “nasıl” ve “ne zaman” sorularının doğru şekilde sorulmasına yönelik öğretici bir ısrardan asla vazgeçmiyor. Soruların yanı sıra, cevapların da nitelikli olabilmesini nihai amaç belirleyen yazar, özellikle ülkemizde akademik açıdan zorlu ama son derece gerekli bir sorumluluk üstleniyor.
Bu Tez Nasıl Bitecek?: Lisansüstü Öğrenciler İçin Araştırma Kılavuzu, öğrenci ile danışman arasındaki ilişkide “gizli özne” şeklinde konumlanarak, işlev kazanıyor. Tez yazma şablonunun yanı sıra, doğal okura günlük hayata kolayca adapte edebileceği bir düşünme sistemi de bahşeden Tayşir, içimizdeki “büyük gücü” kontrol edebilmenin ipuçlarını bize veriyor. Bu ipuçları, ilginç bir şekilde, öğrencileri bilim yolunda, süperkahraman -ve aynı zamanda- akademik hayatın acemisi Peter Parker’la özdeşleştiriyor: “Büyük güç, büyük sorumluluk ister.”
Öğrenci ile Danışman Arasındaki 'Gizli' Özne
Lisans eğitiminin başlamasıyla beraber birçok öğrencinin “ilk akla gelen” coşkusu, akademiye yöneliktir. Sevilen ve ilgi duyulan alanda kişisel tercihlerle ilerleyebilme hakkı ve sorumluluk sahibi olabilmenin verdiği haz “gençlik kanı”yla bir araya gelerek öğrenciye yoğun ve acemi bir enerji verir. Bu yoğun enerji öğrenci ve katkı sağlayacağı alan için müthiş bir itki olma potansiyeli taşırken, bir yandan da ciddi bir tehlike arz eder. İtkidir; çünkü hiçbir akıl işleyişi aynı değildir ve içselleştirilmiş bir disiplin ve çalışmayla her şey “yeniden” söylenebilir. Tehlikedir; çünkü bilim rotasız çıkılabilecek heyecanlı bir yol değildir.
Akademik yolculuğunda çoğu öğrenci için bilim, büyüleyicilik ve iç karartıcı külfet terazisinde, iki zıt kutup arasında daima gider gelir. Akademisyenin görevi işte tam olarak burada, hareketi dengeleme ve öğrencisini yönlendirme noktasında başlar. Ancak bir diğer sıkıntılı nokta da budur. Zira akademisyenin “donanımı”, bu ikili kültür ilişkisi için başlı başına yeterli değildir: İki öznenin de aynı coşku paydasında buluşabilmesi gerekir.
İletişim Yayınları’ndan çıkan Bu Tez Nasıl Bitecek?: Lisansüstü Öğrenciler İçin Araştırma Kılavuzu, bu noktada işlevsel bir rehber olarak hedef kitlesinin ve doğal okurun karşısına çıkıyor. Eyüp Aygün Tayşir bu çalışmasında yüksek lisans ve doktora öğrencilerine tez yoluna giden taşları dizmenin yollarını gösterirken, bir yandan da danışman akademisyenlerin sırtındaki yükü hafifletiyor.
Dört bölümden oluşan ve “Araştırma Sorusu Bulmak”, “Kuramsal Arka Planı Tasarlamak”, “Araştırma Sürecinin Tasarımı” ve “Pozitivizme Yönelik Eleştiriler ve Pozitivizmin Savunusu” başlıkları üzerinden kurgulanan çalışma, bir düşünce sistemi kurma konusunda acemi öğrencileri adeta “kalbinden” vuruyor. Tayşir’in samimi dili ve anlaşılır örneklendirmeleri öğrencinin zihnindeki “katı danışman” profilini kırarken, diğer yandan da ilgisiz ve heyecansız akademisyenlerle ilerlemek zorunda kalan öğrenciler için de bir tutunacak dal halini alıyor.
Tayşir, kurduğu dengede yalnızca öğrenciden yana bir tavır sergilemiyor elbette. Tez aşamasında sorulabilecek en basit ama cevaplanması elzem soruları yanıtlayan Tayşir, böylece öğrencinin de hoca için “nitelikli” bir hale gelebilmesini de sağlıyor. Öğrencinin sorgulama ve savunma dürtüsünü fitillemeyi, onu akademik bir “olgunluğa” eriştirmeyi amaçlayan çalışma böylelikle akademisyenin önündeki asıl zorlu engelleri de kaldırıyor.
Bu Tez Nasıl Bitecek?: Lisansüstü Öğrenciler İçin Araştırma Kılavuzu’nun en kuvvetli yönlerinden biri de şüphesiz ki ezberci eğitim sisteminin enkazını ortadan kaldırıp, süreci yeniden inşa etme sürecinde aktif bir rol oynaması. Kendini ezberleyebildiği sürece başarılı ve ezberletebildiği sürece donanımlı gören herkesi karşısına alan Tayşir; çalışma boyunca “ne”, “nasıl” ve “ne zaman” sorularının doğru şekilde sorulmasına yönelik öğretici bir ısrardan asla vazgeçmiyor. Soruların yanı sıra, cevapların da nitelikli olabilmesini nihai amaç belirleyen yazar, özellikle ülkemizde akademik açıdan zorlu ama son derece gerekli bir sorumluluk üstleniyor.
Bu Tez Nasıl Bitecek?: Lisansüstü Öğrenciler İçin Araştırma Kılavuzu, öğrenci ile danışman arasındaki ilişkide “gizli özne” şeklinde konumlanarak, işlev kazanıyor. Tez yazma şablonunun yanı sıra, doğal okura günlük hayata kolayca adapte edebileceği bir düşünme sistemi de bahşeden Tayşir, içimizdeki “büyük gücü” kontrol edebilmenin ipuçlarını bize veriyor. Bu ipuçları, ilginç bir şekilde, öğrencileri bilim yolunda, süperkahraman -ve aynı zamanda- akademik hayatın acemisi Peter Parker’la özdeşleştiriyor: “Büyük güç, büyük sorumluluk ister.”
Displaying 1 - 10 of 10 reviews