Peking, 19e eeuw. Na de plotselinge dood van de keizer eist concubine Cixi het regentschap op voor haar minderjarige zoon. Decennialang heerst ze als keizerin-weduwe vanuit de Verboden Stad over heel China. Haar leven kent maar één doel: haar weinig begaafde zoon voorbereiden op de machtsovername. Maar het noodlot slaat toe en Cixi adopteert een jong neefje om aan de macht te blijven. In tegenstelling tot haar eigen zoon is hij intelligent en verzet hij zich tegen haar bemoeienissen. Uiteindelijk moet Cixi een onmogelijke keuze maken tussen de toekomst van het Rijk van het Midden en het kind voor wie zij een moeder moet zijn.
Lucas Zandberg (1977) debuteerde in 2007 met een roman over Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije. In 2010 verscheen De laatste maîtresse, een historische roman over een courtisane aan de vooravond van de Franse Revolutie. De anderhalf jaar later verschenen biografische roman Mayling gaat over de invloedrijke echtgenote van de Chinese nationalistische politicus Chiang Kai-Shek en vormt een venster op de geschiedenis van China in de twintigste eeuw. In 2015 verscheen De vergeten prins, geïnspireerd op het leven van Wiwill, de jong gestorven halfbroer van koningin Wilhelmina. De rendementsdenker uit 2017 is een satirische onderwijsroman. In 2019 werd dit boek bewerkt voor het theater. Later dat jaar verscheen weer een historische roman: Keizerlijk geel. In 2022 volgde De geschiedenis van mijn onvoorstelbare ouderdom.
Bijzonder knap hoe Lucas Zandberg (1977) de sfeer aan het Chinese hof weet vast te leggen in zijn verhaal over keizerin-weduwe Cixi, een vrouw van bescheiden afkomst die toch als regentes China weet te regeren in een tijd dat de 'roodharige barbaren' (lees: de Westerlingen) steeds meer invloed krijgen op China.
De afzondering en eenzaamheid van het leven in de Verboden Stad wordt goed weergegeven. Als lezer lees je dit boek toch natuurlijk door een Westerse bril en weet je gewoon dat dit zo langer niet door kan gaan. Je verbaast je over de bekrompenheid en interne machtspelletjes in de hofhouding, terwijl China van alle kanten bedreigd wordt.
Keizerlijk geel is een boeiende roman over de intrigerende wereld van de keizerlijke dynastie in China. Interessant voor een breed publiek, maar zeker een aanrader voor mensen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van China en meer specifiek de keizerlijke dynastie.
Als ik al geen fan was van het werk van Lucas Zandberg, dan zou ik het door ‘Keizerlijk geel’ zeker geworden zijn. De ontwikkeling van de Cixi, de keizerin weduwe van China is boeiend, spannend en uitstekend beschreven door de auteur. De beschrijving van het historische China is geweldig. Verschillende contrasten worden sterk beschreven, waaronder de traditie aan het hof tegenover het menselijke. Dit wordt met een aangename ironie neergezet in het verhaal. Hoe kennis en vindingrijkheid met betrekking tot de traditie opportunistisch gebruikt kunnen worden voor persoonlijk gewin onder de schijn van traditie is in mijn ervaring meesterlijk beschreven in deze roman. Cixi is een dynamisch en in zeker opzicht ook tragisch personage. En dat komt op een geslaagde veelzijdige manier aan bod. Cixi wordt verschillende malen geconfronteerd met politieke situaties die een daadkrachtige aanpak vragen. Machiavellistisch weet ze zich staande te houden in een mannenwereld. Waar zij zich inzet voor traditie en alles wat behoudend is, heeft ze in het boek enkele interessante tegenpolen die zich voor moderniteit en vooruitgang inzetten. Dat levert een boeiend conflict op, waar ik enorm van genoten heb. En dan is er haar tragische kant. Ze legt zich zo toe op haar rol als regent en alles wat met de keizerlijke familie te maken heeft dat ze zichzelf als mens kwijtraakt. De prijs die zij betaalt voor haar functie is eenzaamheid. Dit laat het verhaal ook op een treffende wijze zien. In mijn ervaring laten de verschillende passages waarin dit speelt steeds zien hoe alleen ze is als mens. Dus is ‘Keizerlijk een roman die veel lezers zal aanspreken. Deze historische roman is door de combinatie van historische feiten en fantasie van de auteur een feest om te lezen. Cixi is een dynamisch personage en haar handelen om zowel op nationaal als persoonlijk vlak evenwicht te krijgen is erg boeiend
Keizerlijk Geel’ is een op historische feiten gestoelde roman waarin het leven van Cixi centraal staat. In chronologische, memoire-achtige stijl vertelt Cixi ons hoe zij opklom van één van de minst hoogstaande concubines tot feitelijke keizerin van China en de moeilijkheden die hierbij op haar pad komen. Dit alles doet ze in de periode dat de Europeanen China tot verandering dwingen. In het China van de Quins gaat namelijk alles volgens protocol en omdat het nu eenmaal altijd zo geweest is. Zeker binnen de muren van de Verboden Stad is dit protocol alom aanwezig. Invloeden van buitenaf worden zoveel mogelijk geweerd: alleen het eigen, Chinese (en dan zelfs nog alleen de cultuur van de Mantsoe) is acceptabel. In de 19e eeuw blijkt dit problematisch: de Chinese cultuur is gestagneerd, terwijl de Europeanen, in ieder geval op het gebied van wapentechnologie, enorme vooruitgangen hebben geboekt. Terwijl Lucas Zandberg het keizerlijke hof en haar gebruiken kleurrijk weet te omschrijven, sijpelt langzaam maar zeker steeds meer de buitenwereld binnen: de Chinezen blijken rekening te moeten houden met deze barbaren en hun wapentuig en de keizer en zijn raad moeten voortdurend laveren tussen behoud van hun eigen cultuur en gebruiken en het toelaten van nieuwe technologieën en (al dan niet gedwongen) invloed van het Westen. Cixi, die de troonopvolger gebaard heeft, weet zichzelf in het midden van de macht te plaatsen en zo goed mogelijk aan haar tradities vast te houden. Intussen brokkelt de keizerlijke macht steeds veder af.
Zoals gezegd weet Lucas Zandberg dit alles zeer kleurrijk te beschrijven. Hierbij laat hij de memoire-stijl goed naar voren komen: Cixi vertelt het hele verhaal duidelijk vanuit haar standpunt. Waar dit bij de eerste intriges al vragen oproept (heeft ze inderdaad een paleiscoupe voorkomen, of was dit slechts haar eigen voorstelling), wordt dit wanneer ze langer aan de macht is steeds duidelijker: ze vaardigt decreten uit die rampzalig uitpakken, maar geeft dan anderen juist van die rampspoed de schuld. Een voorbeeld is de verloren oorlog met Korea, die zij verordonneerd heeft. Wanneer de vredesonderhandelingen vervolgens ongunstig voor China (immers de verliezende partij) uitpakken, gaat zij tekeer tegen de onderhandelaar. Ze staat er niet bij stil dat het haar eigen besluit is geweest die China in deze positie heeft gebracht.
Lucas Zandberg schrijver van romans met een historische kern schreef met Keizerlijk geel weer een intrigerend verhaal over China. Het 'leven' van een land dat in alle opzichten blijft boeien. Zoals de lezers van het oeuvre van Zandberg gewend zijn, (lees ook: May Ling, Mijn leven is van mij, de Vergeten prins, en de Laatste maîtresse), heeft hij zich eerst verdiept in de historische feiten en weeft vervolgens een prachtig verhaal over het leven van Cixi één van de concubines van de keizer Yitzhu, keizer in de 19e eeuw. Zandberg laat Cixi zelf haar verhaal vertellen. Zij vertelt, uit de hand van de schrijver opgeschreven, de door haar te maken keuzes, haar afwegingen, haar gevoelens, de intriges, haar tijdelijk positie als Keizerin Regentes van een groot en machtig land. De verteltrant is soepel en blijft boeiend en geeft, naast dat dit boek ook een roman is, inzicht in een klein en fijn deel van de geschiedenis van het keizerrijk, een onbekend deel, en daar is Lucas altijd sterk in: schrijven over historische en bijna- en soms vergeten historische figuren en periodes. Een mooi boek. Het maakte mij opnieuw nieuwsgierig naar een land waar wij zoveel over horen en van menen te weten. Ik beveel het boek van harte aan.
Terwijl het grote Britse rijk in de negentiende eeuw werd geregeerd door koningin Victoria, stond het eveneens enorme China ook onder het bewind van een vrouw: Cixi. Lucas Zandberg is voor zijn nieuwste historische roman Keizerlijk geel in de huid van deze dame gekropen. Dat viel nog niet mee, want De Verboden Stad heet niet voor niets zo. Toch heeft hij zo veel mogelijk onderzoek gedaan naar de politieke situatie van die tijd, wat in combinatie met zijn fantasie een spannend verhaal heeft opgeleverd.
Na de laatste tijd (te) veel boeken te hebben gelezen van schrijvers die iets in hun persoonlijke leven hadden meegemaakt, en daar een boek over hadden geschreven, was dit een verademing. Gewoon een goed historisch verhaal zoals je bijvoorbeeld van Thomas Rosenboom of Jan van Aken kunt verwachten. Nu moet ik zeggen dat het eerste gedeelte van het boek, als het meer gaat over de gebruiken aan het Chinese hof en de psychologie van de hoofdpersonen, me beter bevielen dan het tweede gedeelte, als de focus iets meer wordt verlegd naar de politieke ontwikkelingen, verteld vanuit het perspectief van keizerin Cixi. Een bijzondere vrouw, dat zeker, en niet per se sympathiek. Maar ze leefde dan ook in een cultuur en een tijd, waarin macht en vormelijkheid de intermenselijke verhoudingen regeerden. Hoewel, dat is natuurlijk nog steeds het geval, zeker bij degenen die macht bezitten. Omstandigheden veranderen, maar de mens in feite niet. Dat wist ik natuurlijk al, maar het is fijn dat in een roman weer eens bevestigd te zien.
Erg leuk en ontspannend boek, eentje wat je ook best snel doorleest. Ik vond het extra leuk dat Lucas op het einde even uitlegde waar hij de inspiratie van het boek vandaan haalde en op welke al dan niet historische feiten deze roman gebaseerd is. Een aanrader!
Op een literaire avond in Goirle was een van de auteurs Lucas Zandberg. Zijn verhaal over het boek vond ik aanstekelijk genoeg om het ook aan te schaffen. Het bleek geen slechte keuze. Het boek verhaalt vanuit het ik perspectief het volwassen leven van Cixi. Cixi is een vrouw die afkomstig uit het ambtenarenmilieu die geselecteerd werd als concubine en zich weet op te werken tot regentes. In die rol zal zij meer dan 50 jaar China regeren, in een periode waarin Engeland, Frankrijk en Amerika aan de deur kloppen. Het boek is met name interessant omdat het op basis van goed onderzoek met veel detail de toenmalige gebruiken aan het hof weet te schetsen. Met de bril van nu krijg je daardoor ook meer inzicht in het traag aanpassen van China aan de nieuwe tijd in de tweede helft van de 19e eeuw. Zandberg zal niet geprezen worden voor zijn mooie zinnen maar hij levert wel een zeer lezenswaardig boek af voor wie geïnteresseerd is in Chinese geschiedenis.
Het boek geeft een mooie inkijk in het leven en de gewoontes van de Keizerlijk familie in de verboden stad in China op het einde van de 19.e eeuw. de rol van de concubines en de strikte omgangsvormen en protocollen. Het gemak waarmee andersdenkenden en overtreders van de omgangsvoorschriften worden onthoofd of met messteken behandeld. Tegenstand wordt niet geduld Terzijde wordt de ongewenste bemoeienis vanuit het Westen beschreven Het beschrijft het leven van Cixi die na de dood van de keizer het regentschap waarneemt tot haar zoon voldoende voorbereid is voor de machtsovername. De zoon komt op jonge leeftijd te overlijden en de neef moet klaargestoomd worden voor diezelfde rol Een zware taak voor cixi die op het laatst een beslissing moet nemen om het rijk van het Midden te redden.
Genres : (Auto)biografie;Mood: Intens;Historische roman Citaat : ‘Welgestelden verstopten hun villa’s met weelderige lusthoven achter slordige muren, gelegen aan moeilijk begaanbare paden. Wie dat niet wist, zag slechts lelijkheid.’ Review : Lucas Zandberg (Langezwaag, 10 oktober 1977) Zijn romans hebben veelal een biografische en/of historische kern. Hij debuteerde in 2007 met een roman over het werkelijke leven van keizerin Elisabeth van Oostenrijk. Acht jaar later verscheen Mijn leven is van mij, een herschreven versie van dit debuut. Zandbergs tweede roman De laatste maîtresse uit 2010 is gebaseerd op het leven van Madame du Barry, een Franse courtisane, en speelt zich af ten tijde van de Franse Revolutie. Zijn derde roman Mayling, gebaseerd op het leven van de vrouw van Chiang Kai-Shek, verscheen in 2012 Na een stilte van drie jaar verscheen in 2015 De vergeten prins. Deze roman is een mengeling van feit en fictie, losjes gebaseerd op een periode in het leven van de Nederlandse kroonprins Willem van Oranje-Nassau. De rendementsdenker uit 2017 is een satirische roman over het hedendaagse onderwijssysteem. Het verhaal is deels geïnspireerd op het vastgoeddebacle van het ROC Leiden Keizerlijk geel is een Biografische roman over het leven van de Chinese keizerin-regentes Cixi (1835-1908). De roman begint wanneer Cixi, dochter van een lagere ambtenaar, op haar zestiende in het Keizerlijke Hof wordt aangenomen als concubine van de zesde rang. Omdat ze als enige vrouw van de keizer een mannelijke nakomeling baart, stijgt haar positie. Met hulp van haar trouwe eunuch Kleine An blijft ze op de hoogte van alle intriges. Wanneer de keizer sterft, wordt ze samen met diens eerste gemalin regentes voor haar zoon. China is een rijk in verval en Cixi staat voor moeilijke beslissingen, waarbij ze soms verstandig en vooruitstrevend en soms meedogenloos handelt. Als ook haar zoon overlijdt, adopteert ze een neef om aan de macht te blijven. Boeiende roman over een eigenzinnige vrouw met een sterk dynastiek bewustzijn. Met verantwoording door de auteur. In het nawoord vertelt de schrijver expliciet dat hij niet tracht de geschiedenis accuraat en tot in detail juist te beschrijven. Het boek is fictie, maar daarbij heeft hij echter wel geprobeerd niet de geschiedenis té veel om te buigen. Keizerlijk geel vertelt het verhaal van Cixi, de keizerin-regentes van China, tijdens de Qing-dynastie. De lezer volgt haar weg van nederige dochter van een ambtenaar en concubine tot een gerespecteerde leidster van een rijk. De roman barst van de personages. Keizers, keizerinnen, neefjes, broers, generaals, concubines en verschillende generaties, noem maar op. Zandberg heeft lef door van Cixi de ik-verteller te maken. Cixi is niet alleen een kleurrijk personage, ze is in Keizerlijk geel ook een uitstekende verteller: Cixi is geloofwaardig en klinkt nooit gekunsteld. Zandberg is een vakkundige verteller; hij vertelt gedoseerd en met beheersing: zijn soepele zinnen scheppen orde in de chaos van de geschiedenis. Het ene moment wordt de positie van Cixi bedreigd, dan wordt het rijk weer aangevallen: gebeurtenissen en intriges volgen elkaar in rap tempo op. Het is een sterke roman waarin een wereld vol rituelen, ge- en verboden, eeuwenoude gewoontes en een adembenemende hiërarchie schitterend gestalte krijgt.
Helaas was dit boek niet wat ik verwachtte. Of hoopte. Cixi raakte mij geen moment. Natuurlijk is het lastig om de emoties van deze sterke en intelligente dame weer te geven. Aan de ene kant iemand die verslaafd raakt aan macht en aan de andere kant vrouw en moeder en erg eenzaam. Toch had hier veel en veel meer ingezeten. Juist die worsteling komt niet uit de verf. Het blijft toch vooral Cixi de machtige keizerin die graag de machtige keizerin wil blijven. Erg jammer, want die Cixi vind ik een razend interessant personage: eenvoudige afkomst, intelligent, curlingmoeder, carrièretijger en politica.
Ik heb dit boek gelezen omdat mijn leerlingen het moeten lezen. China heeft niet mijn interesse, maar de lastige protocollen gingen mij toch boeien. Macht maakt blind, overmoedig en onverschrokken, maar wat is echt? Nu toch wat meer benieuwd naar de geschiedenis van China.
Ooit gehoord van keizerin Cixi? Nee? Ik ook niet. Of nou ja, niet voordat ik het boek Keizerlijk geel van Lucas Zandberg las. Het boek werd gekozen door de boekenclub en dus besloot ik het ook maar te gaan lezen. Met geen flauw benul van wat ik ervan moest verwachten begon ik.
Cixi was de dochter van een lage ambtenaar en had haar zinnen gezet op het worden van de gemalin van de keizer. Ze werd een concubine, eentje van een lage rang, maar wist zich omhoog te werken. Uiteindelijk werd ze in het bed van de keizer ontboden en baarde een zoon. Nu was haar plaats aan het hof eindelijk echt bezegeld.
Toen de keizer op vrij jonge leeftijd overleed was de zoon van Cixi nog te jong om te regeren. Ze zette alles op alles om in zijn plaats te mogen regeren als keizerin-regentes. Als daar een kop voor moest rollen was dat niet zo’n probleem.
Je raadt natuurlijk wel dat dit niet heel lang goed kan gaan, toch krijgt Cixi het elke keer weer voor elkaar om de touwtjes in handen te krijgen en te houden. Interessant! Ja, dat had het zeker kunnen zijn.
In Keizerlijk geel gebeurt ontzettend veel. Keizerlijk véél had ook een geschikte titel kunnen zijn. Er gebeurt zoveel dat het je eigenlijk niets meer doet. Ach, weer een dooie. Ach, weer verraad. Wat ook niet helpt is de emotieloze stijl waarin dit boek naar mijn mening geschreven is. Auteur Lucas Zandberg dicht keizerin Cixi en de andere personages wel emoties toe, maar die dringen niet tot de lezer door. Het lijkt een soort opsomming te zijn van gruwelijke gebeurtenissen. Gebeurtenissen waar je eigenlijk als mens stil van zou moeten worden.
Een ander puntje waar ik me behoorlijk aan stoor is het constante gebruik van Boeddha. Dat klinkt een beetje raar. Een voorbeeld. Meerdere keren zegt Cixi: “Als Boeddha het wil.” Nou moet ik zeggen dat ik een dergelijke uitspraak niet had verwacht en al helemaal niet van een keizerin voor wie de leer van Confucius het hoogste goed zo’n beetje is. Maar ook: wordt dat werkelijk zo gezegd? Nu ben ik religiewetenschapper, maar ik heb niet alle informatie over het boeddhisme of confucianisme zo een, twee, drie paraat. Voor mijn gevoel wordt hier de naam van de christelijke God vervangen door Boeddha. ‘Als God het wil.’ Ja, dat klinkt bekend. Of misschien: ‘In sha Allah’, wat volgens mij ook zoveel betekend als ‘Als God het wil’. Mocht één van mijn lezers zich toevallig in Aziatische religieuze bewegingen hebben gespecialiseerd? Ik hoor het graag!
Al met al een boek dat veel meer had kunnen zijn. Een boek waar ik helaas nauwelijks van heb kunnen genieten, maar met personages die wel ontzettend interessant hadden kunnen zijn!