سالگردان در مدینة النحاس

by سردار صالحی

70 pages, ebook

Published January 1, 1996

Reviews

[Arman · Rating 3 out of 5]

نمره من به این کتاب، ۳ و نیم است.


گمنامی در مدینة النحاس:
کتابی مهجور از نویسنده‌ای گمنام و در تبعید.
الان به جرأت می‌توانم بگویم که ادبیات تبعید یا دیاسپورای ایران در دهه ۹۰ میلادی، حرف‌هایی برای گفتن داشته و اگر کتاب‌ها راحت‌تر به دست مخاطبین داخلی می‌رسیدند، مطمئناً کمتر مهجور مانده و تاثیر بسیاری بر داستان‌نویسی ما می‌گذاشتند و یا حداقل ما آنها را بیشتر می‌شناختم و می‌خواندیم.
یکی از این نویسندگان مهجور، سردار صالحی است.

راوی داستان صالحی هم مانند بسیاری لز نویسندگان در تبعید آن نسل مدام در رفت و برگشت بین زمان حال (در اروپا) و سال‌های اول انقلاب است. اما برعکس راویان سردوزامی، آن عصبیت را ندارد، وقتی به گذشته می‌پردازد، مستقیماً به مسائل سیاسی نمی‌پردازد و تنها اشاره‌هایی گذرا بدان دارد. گویی بر حذر است از تکرار آن حرف‌ها و بحث‌ها:

"ده سال است که این مرد خاطرات زندانش را برای من تعریف می‌کند و بارها من او را پیش از سپیده‌دمان زندان خیال کرده‌ام. با این همه مکرر است. تازه نیست، دل‌آزار است" [ص۴۷].

راوی بی‌نامِ سردار صالحی بجای پرخاشگری، ترجیح می‌دهند راوی روزهای ملال‌انگیزش در شهر مه‌آلود مس باشد، در میان اشعار خیامش بچرخد، گاهی و بیگاه تماسی با خانواده‌اش بگیرد و با هم‌محله‌ای‌هایش چند کلمه صحبتی بکنم، و در این بین خاطراتی گنگ و پراکنده را به یاد بیاورد و ... .



پ‌ن: کتاب را در لیست سایت رضاقاسمی پیدا کردم که بهزاد عزیز در گودریدز معرفی کرده بود.
فایل کتاب و نسخه صوتی آن با صدای نویسنده را در کانالم در تلگرام گذاشته‌ام: Iranian_Modernists

[Behzad · Rating 5 out of 5]

یک داستان بلند (یا آنطور که خود نویسنده نام این کتاب و دو سه کتاب دیگر مجموعه را انتخاب کرده، «تقاص طلبی نوستالژیک») قدرتمندِ ناشناختۀ دیگر از یک نویسندۀ ناشناختۀ دیگر؛
سردار صالحی را در فهرست پیشنهادی رضا قاسمی کبیر برای بهترین رمان ها و داستان های بلند پیدا کردم؛ سبک و زبان و ساختار روایت کتاب کم سابقه و خلاقانه است؛ محتوای کتاب چیزی است که شاید هرگز در ایران اجازۀ چاپ پیدا نکند؛ ترکیبی از هر آنچه که تابو است و عبور از هر مرزی که عبور ناپذیر است.

رمان دربارۀ یک فراری سیاسی است که در هلند، در شهر مس یا همان مدینة النحاس، روزگار می گذراند و با خاطراتش از ایران و خانواده اش خوش است؛ با عالیه دوست است، که یک جورهایی دارای گذشتۀ مشترک با اوست و حالا برای گذران زندگی تن فروشی می کند؛ راوی شرح تنهایی عظیم و زندگی تلخش را در غربت، در کنار خاطرات و روزگارش در ایران - از جمله بگیر و ببندهای سیاسی و از هم پاشیدن خانواده اش - بیان می کند؛ در لابلای سطور روایت نیز تأملات سیاسی و انتقادی راوی را در کنار قطعات شعری از شاعران کهن پارسی می خوانیم؛

این کتاب، علاوه بر تعدادی دیگر از آثار نویسنده، در سایت کتابناک قابل دسترسی است.


خوانش دوم:
مقدار زیادی از خوش اومدن دفعۀ اولم به خاطر حس کشف یه اثر جدید بود. این بار کمتر خوشم اومد. شایدم پیرم شدم دیگه از چیزی خوشم نمیاد. منتها بازم به نظرم جزو خوبها و باصفاهای رمان فارسیه. رمان یا شاید رمان کوتاه. یا داستان بلند.
شخصیت «عالیه» همچنان به نظرم بسیار تأثیرگذار ترسیم شده و با همون اندک حضورهایی که داشت، تبدیل شد به شخصیت زن مورد علاقه م در رمان فارسی.
نویسنده یه کانال تلگرامی خیلی مهجور هم داره که توش هم همین رمان رو با صدای خودش خونده، هم مطالب مختلفی گذاشته، هم فایل برخی از کتابهای دیگه ش رو گذاشته.
اسم کانال:
تنگ ارم. سردار صالحی
لینک کانال:
t.me/sardarsalehi

[لیلی · Rating 4 out of 5]

ادبیات تبعید دستکم در ذهن من چنین چیزی باید باشه، چیزی که نسبتی برقرار بکنه نه فقط با گذشته‌ که حتما با اکنون نویسنده‌ی تبعیدی هم. و قاعدتا به همین آشفتگی و سردرگمی و بی‌امیدی و پراکندگی و بی‌درکجایی، گیرافتاده بین دو جهان.
و خنده‌دار، یا شاید گریه‌داره که ما این‌همه نویسنده و روشنفکر تبعیدی و مهاجر داریم در این دهه‌ها و این‌همه نشر فارسی‌زبان مقیم خارج، و باز چنین آثاری اینقدر کم‌ن. دلم می‌خواد فکر کنم کم نیستن، گمنامن و ارتباط ما باهاشون قطعه و به دست ما نمی‌رسن درست، ولی حتی اگر هم این‌طور باشه فقط می‌شه فکر کرد نویسنده و اثرش هردو گمنام/کم‌شناخته‌ن. مثل همین سردار صالحی. و همچنان حرف من بر سر اونهمه نویسنده‌ی شناخته شده‌ی مهاجریه که بعد از ۵۷ همچین آثاری ازشون نداریم.

[منوچهر محور]

blah blah blah