Uciec w Himalaje, czyli PRL, dewizy i marzenia o wolności

by Anna Kalinowska

Zjawisko wyjazdów „Kierunek Azja” nieco przypominało fenomen Dzikiego Zachodu z czasów gorączki złota. Lecieli, jak i tam po „złote runo”, osobnicy najprzeróżniejsi: romantyczni podróżnicy i kombinatorzy, przekupy z bazarów i wyczynowi himalaiści, amatorzy trekkingu i miłośnicy leżenia na plaży. Choć tak wiele ich dzieliło: cel wyjazdu, środowisko społeczne, wiek, wykształcenie i upodobania – dla wszystkich kluczem do sukcesu wyjazdu był handel z „dobrym przebiciem”. Jedni za te zyski jechali do Nepalu by ruszyć na trekking w Himalaje, inni robili kolejne zakupy, by wieźć nowy towar prosto na polskie bazary. Książka opowiada o wyprawach w tym romantycznym celu – podróży w największe góry świata – i o handlowych perypetiach „po drodze”. Pięć opowiadań – pięć prawdziwych historii ubranych w literacki kostium. Podane ze swadą, oddają klimat tamtych czasów.

352 pages, Paperback

First published February 12, 2020

Reviews

[Paulina P. · Rating 2 out of 5]

Książka w typie biograficzno-wspominkowa. Czytając tą książkę miałam wrażenie, że autorka pisała ją pod swoich rówieśników używając słownictwa, slangu i metafor powszechnych w latach 70. i 80. w Polsce, więc prawdopodobnie dla Gen Z już niezbyt zrozumiałych. Ponadto książka, mimo, że pisana współcześnie, obarczona jest słusznie-minioną perspektywą, tj. autorka cały czas określa przedstawicieli wszelakich nacji azjatyckich "skośnookimi", niemal rozpływa się z lubości nad ich odmienną urodą i fetyszyzuje ich kulturę. Złagodziłby to odczucie być może odpowiedni wstęp, którego zabrakło. Ponadto dwa rozdziały podchodziły pod niemal soft-porn. Za to jeden rozdział wybitnie mi się podobał, gdzie autorka podsłuchała rozmowę gospodyni kaszmirskiej z jej towarzyszką podróży, profesorką uczelnianą, a jednocześnie byłą powstańczą sanitariuszką z Warszawy - wymiana doświadczeń obu pań to dość poruszający fragment.

[Hanna Rudakouskaya · Rating 2 out of 5]

Zajęło mi sporo czasu przeczytanie tej książki. Głównie dlatego, że używałam jej jako książkę do wzięcia ze sobą na wycieczki 😁 choć bliżej niż do Himalaji
Niestety, z 6 historii przedstawionych z wydaniu, tylko jedna to naprawdę historia o górach i trekkingu. Pozostałe - to raczej historie tego, jak w czasy PRL-u zdobyć pieniądze na zabezpieczenie podróży. I tak, handel sobą tam również jest przedstawiony… w ogóle tego nie spodziewałam się przeczytać.
Nie polecam tego miłośnikom literatury podróżniczej. Ale mogę śmiało polecić miłośnikom wspomnień o czasach PRL i ZSRR i raczej spokojne-pozytywnemu przedstawieniu tamtejszych realii

Fajnie do przeczytania w 2026:

Dziś pisanie o pokonywaniu zamkniętych granic można by traktować co najwyżej jako lekturę uzupełniającą lekcje historii dla młodego pokolenia, gdyby nie fakt, że u wielu świadków tamtej epoki czas niejedno zatarł w pamięci lub z niej wyparł.

[Ula Sieńko · Rating 4 out of 5]

Mniej o Himalajach, więcej o podróżowaniu ogólnie w czasach Prl-u