TÜRK TOPRAKLARININ TEMELİNİ ATANLAR: BÜYÜK SELÇUKLULAR… Büyük Selçuklular, Türk tarihinin hangi kırılma anlarını yaşamışlardı? İslam’a geçiş ve Türklerin Anadolu’ya geliş süreçlerinin başlaması, dünya tarihini hangi boyutlarıyla değiştirmişti? Devlete adını veren Selçuk Bey’in hikâyesi nerede başlamıştı? Sultan Alp Arslan’ın Türk tarihindeki liderler arasında zirvede olmasının sebepleri nelerdi? Nizâmülmülk’ün hangi özellikleri kendisini hakkında en çok konuşulan vezir yapmıştı? Dandanakan Savaşı; Türkiye Selçuklu, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti için kuruluş tarihi olarak değerlendirilebilir mi? Ömrünü Genel Türk Tarihi ve daha özelinde Selçuklu Tarihi’ne vakfetmiş, değerli tarihçi Prof. Dr. Erkan Göksu’nun kaleminden Selçuklular… Hem akademik ciddiyetle tarihî hadiseleri belgeler üzerinden aktaran hem de bir bilgi bombardımanından ziyade döneme geniş bir perspektifle kuşbakışı bir çerçeve çizen bu çalışma; romancılık yeteneği de olan Göksu ile yapılan nehir söyleşilerden oluşuyor. Selçuk Bey, Tuğrul ve Çağrı beyler, Sultan Alp Arslan, Sultan Melikşah, Nizâmülmülk, Sultan Berkyaruk, Sultan Muhammed Tapar, Sultan Sencer, Hasan Sabbah, Romanos Diogenes, Arslan Yabgu, Terken Hatun gibi şahsiyetlerin yanı sıra çift başlı kartal, Nizamiye Medreseleri, Batıniler, Malazgirt Zaferi, Dandanakan Savaşı gibi Türk tarihinin en sıra dışı konularının bir araya getirildiği “SELÇUKLULAR - Muhteşem Çağın Mütevazı Çocukları” kitabını yediden yetmişe herkes keyifle okuyacak.
1976'da Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde doğdu. İlkokulu Yeşilyurt Atatürk İlkokulu, ortaokulu Malatya Atatürk Ortaokulu ve liseyi Malatya Ş.K.Ö. Endüstri Meslek Lisesi'nde okudu. 1994 yılında girdiği Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünden 1998'de mezun oldu. 1999'da Kırıkkale Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi okutmanı, bir yıl sonra ise aynı üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne araştırma görevlisi olarak atandı. 2004 yılında Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde hazırladığı Türk Kültüründe Silah konulu tezle yüksek lisansını tamamladı. Aynı yıl, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı'nda doktora yapmak üzere görevlendirildi. 2008 yılında Prof. Dr. Reşat Genç danışmanlığında hazırladığı Türkiye Selçuklularında Ordu konulu tezle doktorasını tamamladı. 2009 yılında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Orta Çağ Tarihi bilim dalına yardımcı doçent olarak atandı. 2013 yılında Orta Çağ Doçenti unvanını aldı. 2015 yılı içerisinde altı ay süre ile Ardahan Üniversitesi İnsani İlimler ve Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görev yaptı. Aynı yıl içerisinde Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde çalışmaya başladı. Halen aynı görevde bulunmakla birlikte, 2019 yılında Prof. Dr. unvanını alan Göksu, evli ve iki çocuk babasıdır.
2011 yılında Türk Tarih Kurumu 80. Yıl Bilim ve Teşvik Ödülü' ne, 2012 yılında ise Türk Ocağı 100. Yıl Ziya Gökalp ilim Teşvik Armağanına layık görülen Erkan Göksu'nun, başta Selçuklu Tarihi olmak üzere Ona Çağ Türk Tarihinin muhtelif konuları hakkında yazılmış birçok kitabı, tercümeleri ve bilimsel dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi bulunmaktadır.
Bu kitap, Selçuklu tarihini abartıya kaçmadan, akıcı ve anlaşılır bir dille ele alıyor. En güçlü yönlerinden biri, söyleşi tarzında hazırlanmış olmasıdır. Bu tercih anlatımı daha canlı kılıyor ve okuru pasif bir dinleyici olmaktan çıkararak düşünmeye sevk eden, öğretici bir etki bırakıyor.
Kitabın özellikle dikkat çekici bölümlerinden biri, Bağdat bağlamında halifeliğin siyasal gücünün fiilen boşaldığını net biçimde ortaya koymasıdır. Tuğrul Bey’in Bağdat’ta halifenin dünyevi yetkilerini üstlenip, halifeyi yalnızca manevi bir otorite olarak bırakması ve maaşa bağlaması, dönemin iktidar meşruiyet ilişkisini son derece berraklaştırıyor. Bu tablo, modern anlamda olmasa da laikliğe giden sürecin erken bir modeli olarak okunabilir.
Genel olarak kitap, hem meraklı okur hem de Selçuklu tarihine yeni adım atanlar için iyi bir başlangıç kitabıdır. Bazı bölümlerde daha fazla ayrıntı isteği uyandırsa da ve coğrafyayı tanıtan birkaç harita ola bilirdi kitabın sonunda ama toplamda tatmin edici bir okuma sunuyor.
Kitap söyleşi şeklinde düzenlenmiş olması dolayısıyla kolay okunur/dinlenir bir yapıya sahip. Ben storytelden dinledim. Selçuklular'ın askeri-siyasi tarihi kronolojik olarak ana hatlarıyla aktarılmış. Genel Selçuklu askeri-siyasi tarihi bilgisi açısından oldukça faydalı bir kitap. Klasik akademik okumalar için Mehmet Altay Köymen ve Osman Turan'a başvurulabilir. Yeni dönem tarihçileri içinde de Osman Gazi Özgüdenli ve Cihan Piyadeoğlu da dönem okumalarında atlanmaması gereken isimlerden.
Genel olarak siyasi tarih-kronoloji-hanedan-iç/dış çekişmeler odaklı iyi bir ufuk turu. Ama ekonomi ve toplumsal boyuta hemen hiç değinilmemiş kitapta.
Bu arada, bir eleştiri de Kronik Kitap'a; bu çalışma bir söyleşiyse, bunu yapan ve yayına hazırlayan kim, neden ismi bir yerde bile geçmez?
Kitap, döneme dair gayet açıklayıcı, anlaşılır. Ancak kitabın mülâkat şeklinde olmamasını tercih ederdim. Kitapta gayet kapsamlı bir bibliyografya var. Buna rağmen kitap, dipnotlarla zenginleştirilmiş olsa daha güzel olurdu.