Jump to ratings and reviews
Rate this book

Toen het oorlog was: 1939-1945

Rate this book
Toen het oorlog was is een informatief boek voor kinderen uit de bovenbouw die meer willen weten over de Tweede Wereldoorlog, met speciale aandacht voor Nederland.
Tweede Wereldoorlog
In 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, alweer 75 jaar geleden. Toen het oorlog was, 1939-1945 is een verzorgd overzichtswerk voor kinderen die meer willen weten over de Tweede Wereldoorlog. Het informatieve boek heeft oog voor het internationale verloop van de oorlog, maar vooral ook voor de situatie in Nederland. Een prachtige uitgave vol historische fotografie en fullcolour-illustraties.
Begrijpelijke taal en sfeervolle illustraties
Auteurs Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld en Liesbeth Rosendaal van tekstbureau Patsboem! Educatief hebben de tekst van het boek afgestemd op de bovenbouw van de basisschool. Zij hebben dit zware onderwerp in begrijpelijk taal weten uit te leggen. Illustrator Irene Goede maakte de sfeervolle illustraties, die de soms indringende tekst verluchtigen en een extra dimensie geven aan de historische fotografie.

179 pages, Hardcover

First published January 1, 2019

Loading...
Loading...

About the author

Liesbeth Rosendaal

5 books4 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
45 (65%)
4 stars
21 (30%)
3 stars
3 (4%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
Profile Image for Irene.
1,092 reviews
January 10, 2023
Er zijn verschillende informatieve boeken over de Tweede Wereldoorlog, maar geen van allen vond ik zó goed als deze. En dat komt dit keer vooral door de manier waarop dit verzorgde overzichtsboek is geschreven. Dit boek is echt, in alle opzichten, voor de jongere doelgroep geschreven. De prettige manier van schrijven zet aan om door te lezen en in duidelijke taal wordt uitgelegd wat bepaalde gebeurtenissen inhielden.

Allereerst wordt de opbouw van dit boek uitgelegd. Het is belangrijk om het eerste hoofdstuk als eerste te lezen, voor de rest kan het gelezen worden in willekeurige volgorde. In het eerste hoofdstuk wordt namelijk antwoord gegeven op belangrijke vragen over de hele oorlog. Ook wordt hier uitgelegd dat de blauwgekleurde woorden in het boek opgezocht kunnen worden in het aanwezige register.
De overzichtelijke tijdlijn aan het begin maakt duidelijk wat de belangrijkste gebeurtenissen waren en geeft inzicht in wat er allemaal gebeurd is. De aanwezigheid van register, gemaakte keuzes van auteurs, bronnenlijst en fotoverantwoording maken het boek helemaal af.

Ik denk dat het heel belangrijk is om te weten dat de auteurs bij dit boek, de afweging hebben gemaakt met wat verteld moet worden en wat niet. Ze vertellen over de Holocaust en kampen in Nederlands-Indië, maar sommige dingen zijn té erg. Ze geven aan dat je hier beter over kunt lezen als je ouder bent. In dit boek wordt veel uitgelegd, ook over de keuzes van de auteurs.
Dat is wat dit boek zo goed maakt, los van de duidelijke en goede uitleggen over gebeurtenissen, ze geven aan, bij bijvoorbeeld hoofdstuk 7, dat dit hoofdstuk voor hen ook lastig te schrijven was. En dat is dit onderwerp ook, zeker als je het begrijpelijk en goed wil laten overkomen bij de betreffende doelgroep. Doordat zij dit zelf uitleggen is het wat mij betreft zo'n geslaagd boek geworden.

De auteurs geven ook aan dat er veel keuzes gemaakt moesten worden in de oorlog. Goede of foute keuzes en soms daar tussenin. In de oorlog was het heel onzeker wie er zou winnen, maar iedere keuze had voor- en nadelen. De auteurs zetten de lezer aan het denken door dit te vertellen. Ik hoop dat dit boek gespreksstof biedt bijvoorbeeld rondom het thema vrijheid.

Als laatste wil ik iets kwijt over de illustraties van Irene Goede. Ondersteunend aan de tekst en die, naar mijn idee, ook heel goed verbeelden hoe de sfeer was tijdens de oorlog. De kleuren van de illustraties, omslag en schutbladen zeer goed gekozen.
Het binnenwerk van het boek is vooral heel overzichtelijk, waardoor het boek ook goed leesbaar is.

Dit is een goed boek voor docenten om aan hun lessen te verbinden rondom de Tweede Wereldoorlog, maar ik hoop vooral dat kinderen dit boek gebruiken voor werkstukken/verslagen/spreekbeurten om informatie uit te halen, want dit is een zeer goede en begrijpelijke bron. Dit is een boek dat thuishoort in de boekenkast en op scholen.

Mijn complimenten aan Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld, Liesbeth Rosendaal en Irene Goede.
Profile Image for Marcella.
1,414 reviews88 followers
October 4, 2020
Zondagochtend. Ik ben vroeg wakker en samen met een kopje thee blader ik door dit boek; Toen het oorlog was, 1939-1945.

Het onderwerp van de Tweede Wereldoorlog is een veelvoorkomend thema in verhalen. Talloze boeken zijn er al verschenen en verschijnen nog altijd over deze tijd, beide in de volwassen en jeugdliteratuur. Het zijn spannende verhalen, Oorlogswinter was voor mij als jong meisje een spannend avontuur. Maar hoe ouder ik word, hoe meer ik de andere kant ook ga zien. Ik denk aan het verhaal van Freddie, aan het leven van het jongste Nederlandse verzetsmeisje in het boek Het meisje met de vlechtjes van Wilma Geldof. Maar ik denk ook aan Ik zal je bewaren van Jeska Verstegen, waarin zo schrijnend naar voren komt hoe een oorlog doorspeelt op volgende generaties. Want het is geen oorlog meer, maar in het huis van Jesje wordt gezwegen en van haar moeder mag ze niet luisteren naar de juf die Oorlogswinter voorleest.

En dan blader ik door dit boek. Ik ben 27 en ik heb vele boeken gelezen over de Tweede Wereldoorlog. Elk jaar zoek ik ze toch weer op. Ik was 11 toen ik het dagboek van Anne Frank voor de eerste keer las, 16 toen ik het Achterhuis bezocht. En ondertussen zit ik vanochtend aan mijn derde kopje thee, het bladeren door Toen het oorlog was werd echt lezen. En toch ook weer leren.

Toen het oorlog was geeft antwoord op alles maar wat je wilt weten over de WO2. Wie was Adolf Hitler, wat gebeurde er precies - waarom maakte hij onderscheid tussen mensen? We lezen alles van de dappere verzetstrijders, het dagelijkse leven gedurende de oorlog en zelfs een hoofdstuk over de dierentuinen. Ook de meest gruwelijke momenten in de concentratiekampen worden gedeeld met de jonge lezer. Ook dit was de oorlog. Alles te midden van een fantastische vormgeving; foto’s, illustraties, posters, nieuwsberichten en stukjes tekst van de mensen die er bij waren. Je blijft lezen en denken.

Het laatste hoofdstuk in het boek heet Nooit Meer. We zijn ondertussen 75 jaar verder, we herdenken maar echt weten en voelen hoe het was is lastig. Dus ik hoop dat we verhalen kunnen blijven vertellen, aan de hand van dit boek waardoor we het nooit zullen vergeten. Nooit meer.
Profile Image for Ria.
950 reviews
January 8, 2020
“Want al is de oorlog lang geleden, het blijft belangrijk om de verhalen door te geven.”

‘Toen het oorlog was’ is een zéér uniek boek over de Tweede Wereldoorlog voor kinderen vanaf 10 jaar. Dit heeft te maken met zowel het boekidee, de uitstraling als de auteurs - historici die gespecialiseerd zijn in deze oorlog. Het is zeer duidelijk dat meerdere personen geraadpleegd zijn om het onderwerp voor kinderen behapbaar te maken.

Het boek biedt uitgebreide, maar met zorg gestructureerde en gedoseerde informatie over WOII.
Het kent geen compleet chronologische opzet zoals je in vele historische werken tegenkomt, maar thematische hoofdstukken over bijvoorbeeld symbolen; dieren; eind van de oorlog. Dit is zeer duidelijk en mede daardoor goed inzetbaar voor kinderen. Het zijn juist de deelonderwerpen waarover in groepsverband tijdens een WOII-project een presentatie moet worden samengesteld.

De schrijvers raden aan te starten met de eerste bladzijden, waarop de primaire begrippen en vragen behandeld worden. Daarna volgt een tijdlijn met de belangrijkste wereldgebeurtenissen. Het is knap dat de makers deze informatie beperkt hebben: de jonge lezer krijgt de basiskennis mee, maar wordt niet overvoerd. Na deze tijdlijn kan elk hoofdstuk op zichzelf gelezen en bekeken worden.

Gekleurde woorden in de tekst verwijzen naar het uitgebreide register, waarin je de pagina vindt waar een bepaald onderwerp is uitgelegd. In elk hoofdstuk staat de informatie duidelijk gescheiden, afgewisseld met lemma’s ‘Dit gebeurde ook nog’, ‘Wat anderen niet weten en jij nu wel’ en ‘Om over na te denken’.

‘Toen het oorlog was’ bevat ook een bronnenlijst, waaruit tevens blijkt dat vele volwassen bronnen zoals Historisch Nieuwsblad en het tv-programma Andere Tijden zijn gebruikt.
Vooral belangrijk is de verantwoording van de schrijvers over hun keuzes. De auteurs leggen namelijk uit dat niet alles in het boek staat. Sommige dingen zijn té erg voor de leeftijdsgroep van 10-14 jaar, daarnaast is er simpelweg te veel gebeurd in de wereld. Ook is er aandacht besteed aan de goed-foutkeuzes die gewone mensen moesten maken. Voor volwassenen kan het leerzaam zijn na te denken over het hoe en waarom van dit boek en het onderwerp.

‘Toen het oorlog was’ is mede door het bijzonder mooie fotomateriaal voor veel leeftijden zeer interessant. Waar foto’s te indringend voor de leeftijd zullen zijn, is er een goede keuze gemaakt om een tekening te gebruiken of beperkt wel mogelijk fotomateriaal.

Om met bewondering te lezen en te bekijken. Om uit te leren. Om in op te zoeken. Zondermeer een aanrader voor thuis en hoort in iedere schoolbibliotheek aanwezig te zijn. Het boek wordt steeds meer bijzonder hoe langer je er in kijkt en mee werkt.
Alle lof voor auteurs en vormgevers waarbij geen moment de doelgroep uit het oog is verloren.
Profile Image for Demi Stein.
642 reviews35 followers
March 8, 2023
Originele recensie: https://meerboekenblog.nl/toen-het-oo...

--

Toen het oorlog was, 1939-1945 is zeer informatief. Er staat simpelweg onwijs veel in over de Tweede Wereldoorlog. Dit is hét complete boek voor de basisschool bovenbouw.

De teksten zijn goed te volgen en de illustraties en afbeeldingen geven waar nodig soms verduidelijking of zoals hierboven al aangegeven, verluchting op de indringende tekst, wat voor kinderen uiteraard zeer welkom is.

Wat zo bijzonder aan dit boek is, is dat het compleet is. Alle ‘basis’ informatie is terug te vinden in dit boek. Het is daarnaast ook gemakkelijk terug te vinden doordat er gebruik is gemaakt van logische hoofdstukken. Wil je bijvoorbeeld iets weten over één specifiek voertuig, dan kijk je bij het hoofdstuk over voertuigen. Ik zeg ‘basis’ tussen aanhalingstekens omdat je een aantal feiten leert die in ‘normale’ geschiedenislessen niet benoemd worden, maar die wel erg interessant zijn. Daarbij zijn er stukjes in het boek met de tekst ‘dit weet jij nu, wat niemand weet’, onwijs leuk gedaan!

Toen het oorlog was, 1939-1945 is een kinder non-fictie geschiedenisboek die eigenlijk elke basisschool (en bibliotheek) in de kast moet hebben staan. Er is ook een versie over de Eerste Wereldoorlog, die nu uiteraard op mijn wenslijstje staat.
Profile Image for Aileen.
110 reviews2 followers
November 28, 2022
Het is moeilijk om dit boek in sterren uit te drukken omdat het een informatief jeugdboek is over de tweede wereldoorlog. Het boek staat vol met foto’s en heel goed leesbare toelichting. Ondanks dat ik al veel wist van de tweede wereldoorlog, heb ik toch nog weer nieuwe dingen geleerd.
Het boek is ingedeeld op thema. Er komt duidelijk naar voren hoe ingewikkeld en erg deze periode is geweest. Kinderen worden uitgenodigd om kritisch naar diverse onderwerpen te kijken. Al met al een super leerzaam en informatief boek voor kinderen vanaf ongeveer groep 7/8 maar ook voor volwassenen een nuttig en prettig leesbaar boek.
Profile Image for Yvon.
718 reviews9 followers
February 22, 2020
Goed geschreven boek over een belangrijk onderwerp. Duidelijke lay out en echt een bladerboek waar je steeds interessante stukjes uit kunt kiezen om te lezen. Er worden ook minder fijne gebeurtenissen beschreven. Het boek is compleet en hoort thuis in elke bovenbouw groep.
Profile Image for Sanne Boekenbende.
15 reviews3 followers
May 7, 2020
Toen het oorlog was, uitgegeven door uitgeverij Gottmer, is een 175 pagina's tellend boek vol wetenswaardigheden over de Tweede Wereldoorlog. Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld en Liesbeth Rosendaal verzorgden de teksten, Irene Goede de illustraties. Het boek bestaat uit 10 hoofdstukken, waarin de belangrijkste hoofdrolspelers, technieken en symbolen worden uitgelegd. Ook wordt er verteld over vrienden en vijanden, hoe het kon gebeuren dat miljoenen mensen werden vermoord en hoe de oorlog tot een einde kwam.

Maar allereerst begint het boek met een hoofdstuk waarin een korte uitleg wordt gegeven over de achtergronden van de Tweede Wereldoorlog. Er worden vragen beantwoord als wanneer de oorlog begon, waarom Hitler zoveel landen wilde veroveren, waarom hij zo populair was, wat Joods zijn is, welke landen tegen en met Hitler vochten en waarom niemand Hitler stopte. In korte blokjes tekst wordt een beeld geschetst van hoe de oorlog kon ontstaan, wat er aan ten grondslag lag. Na deze eerste basis volgt een tijdlijn die begint bij 1933. Vervolgens worden de belangrijkste data tot en met 15 augustus 1945 kort besproken. Met een enkele zin en een afbeelding krijgt het verloop van de jaren vorm en gaan de gebeurtenissen bij de jonge lezer leven.

Daarna is het aan de lezer wat hij gaat doen. Al bladerend kan hij datgene lezen wat hem het meest aanspreekt. Heen en weer door het boek komt hij steeds meer over de gevolgen van de oorlog te weten. Het boek zit barstensvol informatie die niet alleen met woorden, maar ook met veel foto's en illustraties wordt ondersteund, waarbij elke afbeelding kort wordt toegelicht. Kinderen zullen eerst de platen bekijken, vervolgens het bijschrift lezen en besluiten ook de langere uitleg op de pagina te bestuderen. Door de illustraties en oude foto's krijgen gebeurtenissen, soldaten en inwoners een gezicht, de oorlog krijgt vorm. Doorgaans wordt er weinig verteld over de dieren in de oorlog maar ook die hebben een stem gekregen in Toen het oorlog was en daarmee is het een heel compleet boek geworden.

De makers van het boek hebben goed rekening gehouden met de belevingswereld van jonge kinderen. Ze hebben gezorgd voor een heel compleet beeld van de oorlog, waarin veel facetten op een begrijpelijke manier worden besproken, maar ook bewuste keuzes gemaakt door niet alle gruwelijkheden tot in detail te beschrijven. Zonder precies aan te geven welke ontberingen het betreft, wordt kinderen aangeraden daarover te lezen als ze iets ouder zijn.
Door de vele kanten van de WOII te belichten wordt laten zien dat het niet allemaal zo zwart-wit was. Dat er keuzes moesten worden gemaakt met de kennis die men toen had, niet wetende wat er in de toekomst zou gaan gebeuren. Wanneer je als ouder of leerkracht dit boek samen met je kind(eren) bestudeert, geeft het een mooie aanleiding om gesprekken te voeren en te filosoferen.

De hoofdteksten op de pagina zijn wellicht wat aan de lange kant, maar er is ook zoveel te vertellen! En als je helemaal opgaat in de geschiedenis, voelt het niet als te lang. Alle teksten zijn in eenvoudige taal geschreven. Kinderen vanaf een jaar of negen kunnen goed zelfstandig over de verschillende onderwerpen lezen. Het is een waardevol boek doordat het kind goed zelf kan doseren wat het al wel aan kan en wat het nog niet wil weten. Wat mij betreft is Toen het oorlog was een boek dat in geen enkel huishouden of school mag ontbreken.
10 reviews
December 3, 2020
Dit is een informatief boek wat meer inzicht geef in de Tweede Wereldoorlog. Ik vond dit als kind een heel interessant boek. Het vertelt over het verloop van de oorlog in Nederland. De taal is voor kinderen begrijpelijk en er staan mooie plaatjes en foto’s in die de situatie in beeld schetsen. Het boek neemt je aan de hand mee en beschrijft op een eerlijk maar begrijpelijke manier wat er in het verleden gebeurd is. Tevens word je in het boek geprikkeld om zelf na te denken over sommige onderwerpen. Bijvoorbeeld bij de stukjes ‘’om over na te denken’’. Hierdoor leren kinderen over het onderwerp praten en nadenken en wordt het onderwerp levendig. De tijdlijn in het boek maakt het overzichtelijk hoe de oorlog verlopen is.
2 reviews
June 14, 2025
Het zijn geen vijf sterren vanwege dat ik details mis over het lichaam van Hitler, dat die eigenlijk nooit geïdentificeerd is. Ook miste ik wat uitleg bij plaatjes zoals over de kleuren driehoeken die gevangenen in Duitsland droegen en wat er geschreven was op bepaalde plaatjes die onduidelijke letters gebruikten. Het is een interessant boek en goed om te lezen, en je gaat er makkelijk doorheen en alles is in hele eenvoudige taal geschreven, voor mij iets te eenvoudig maar dat zie ik als een persoonlijk iets en daarvoor heb ik geen aftrek gegeven op de review
Profile Image for Inger.
720 reviews14 followers
June 29, 2020
Indrukwekkend boek. De korte teksten over de diverse onderwerpen zorgen ervoor dat het boek prettig leest. Het boek bespreekt ook de heftige gebeurtenissen uit de oorlog, maar doet dit op zo'n manier dat het voor kinderen duidelijk, maar niet te heftig is. Het is een goede beslissing geweest om dit boek aan te schaffen voor onze schoolbibliotheek.
Profile Image for Jantine.
170 reviews
January 17, 2020
Toen ik dit boek uit de bibliotheek haalde dacht ik "het zoveelste boek over de tweede wereldoorlog" en leek het me geen aanwinst. Eenmaal aan het lezen verbaasde ik me erover hoe goed dit boek een overzicht geeft van wat er allemaal speelde en hoe prettig het omschreven is. Het is begrijpelijk geschreven en de afbeeldingen zijn ondersteunend. Er is goed nagedacht over de opbouw en bijvoorbeeld moeilijkere begrippen zijn gekleurd zodat je weet dat je die op kunt zoeken in het register. Dat staat ook duidelijk omschreven.
Nadeel is wel dat het misschien een beetje overload aan info is, zeker als je niet zo'n lezer of het onderwerp niet zo interessant vindt, kan de dikte van het boek afschrikken.
Profile Image for Nicole Hagenaars.
233 reviews1 follower
June 20, 2022
Wat een schitterend, begrijpelijk naslagwerk die WO2 vanuit meerdere perspectieven hekijkt
14 reviews
October 3, 2021
Dit is een geweldig boek voor groep 7 of 8 van de basisschool. Het boek is niet alleen informatief maar leest ook vlot vanwege de korte stukjes en de vele afbeeldingen.
Om iets op te zoeken is het ook prima geschikt.
Het boek is onderverdeeld in verschillende thema's: zo worden de belangrijkste personen behandeld, de belangrijkste gebeurtenissen en wordt er ook een chronologische tijdlijn gepresenteerd. Wat met name bijzonder is dat er ook een thema is voor dieren in de oorlog, iets wat goed aansluit bij de belevingswereld voor de kinderen.
Ik was aangenaam verrast door het boek, er zijn weinig goede boeken te vinden voor basisschoolleerlingen over de tweede wereldoorlog. Het kan gebruikt worden als informatief boek, voorleesboek en leesboek. Met name door de korte stukjes is ook goed te gebruiken als je weinig tijd ter beschikking hebt. Niet alleen kunnen de leerlingen oefenen met lezen maar ook met opzoeken.
Displaying 1 - 14 of 14 reviews