Morgenster

by Jaap Scholten

Op het moment dat het leger met inzet van alle middelen een einde maakt aan de treinkaping bij De Punt, op 11 juni 1977, worden in het Academisch Ziekenhuis in Groningen twee jongetjes geboren. In de chaos die daar heerst door het binnenbrengen van de talloze gewonden worden de kinderen verwisseld. De zoon van eenvoudige ouders, uit wiens gezichtspunt het verhaal wordt verteld, krijgt een plaatsje in een gegoede familie, het rijkeluiszoontje komt terecht in een arbeidersgezin. Het thema van dit boek is de oude vraag: wordt de ontwikkeling van kind tot volwassene in hoofdzaak bepaald door de aanleg of door de opvoeding? Vanaf zijn achtste leeft Octave Dupont met het vermoeden dat hij niet op de plaats is waar hij had horen te zijn, maar pas op zijn zestiende krijgt hij zekerheid. Dan spoort hij de jongen op wiens plaats hij heeft ingenomen, Finn Jacobs. Die blijkt een obsessieve belangstelling voor de Molukse treinkaping te hebben ontwikkeld.

Genres: School, Fiction, Dutch Literature

249 pages, Paperback

First published January 1, 2000

About the author

Jaap Scholten (1963, Enschede) woont sinds 2003 in Hongarije, afwisselend in Boedapest en op het platteland omringd door wilde zwijnen en jakhalzen.

Scholten debuteerde in 1995 met de roman Tachtig, die prompt op de longlist voor de AKO Literatuurprijs belandde, evenals Morgenster (2000). De wet van Spengler (2008) werd door Selexyz uitgeroepen tot Boek van het Jaar. Met Kameraad Baron kwam hij op de shortlist voor de Bob den Uyl-prijs en won hij de Libris Geschiedenis Prijs 2011.

Zijn boeken en verhalen zijn vertaald in het Engels, Duits, Frans, Hongaars, Kroatisch en Roemeens. In 2014 publiceerde Scholten Horizon City bij AFdH Uitgevers. Zijn nieuwste roman Suikerbastaard, waarin Frederik Spengler, het hoofdpersonage uit De wet van Spengler, weer zijn opwachting maakt, verscheen in april 2020.

Reviews

[Simon · Rating 4 out of 5]

Boeiende geschiedenis van 2 jongens in 2 verschillende gezinnen, beschreven vanuit het ene gezin. De treinkaping bij De Punt speelt een belangrijke rol en wordt minutieus beschreven. Op de zaterdagochtend dat deze met geweld wordt beëindigd worden de jongens geboren in hetzelfde ziekenhuis waar de gegijzelden worden binnengebracht.

[Linda · Rating 2 out of 5]

Gekocht vanwege de opzet van kindverwisseling die me interessant leek, maar ik vond het boek wat teleurstellend. De opbouw cq. langzame onthulling van wat er plaats vond zou misschien werken als niet al achterop het boek stond wat de clue was. Zo kwam het wat gekunsteld over. De korte hoofdstukjes kennen steeds tijdwisselingen en ik vond dat wat verwarrend, soms was ik al op de helft van zo'n kort hoofdstukje voor ik snapte welke tijd en welk perspectief ik was aanbeland, en dat hielp de flow niet.

De grote focus op de treinkaping snapte ik niet helemaal, de betreffende hoofdstukken waren zo gedetailleerd dat je het bijna als non-fictie zou gaan lezen, ware het niet dat achterin het boek staat dat de 'gegevens van de twee treinkapingen (Wijster, decemer 1975 en De Punt, mei/juni 1977) op enkele punten vrijelijk door elkaar gebruikt zijn'.

De gehanteerde stijl sprak me ook niet aan, Finn bijvoorbeeld wisselt binnen een pagina van een soort popi-jopi-spraak naar zinsneden als 'een mecenas die je met een toelage bedeelt'. Het kan, maar geloofwaardig is het niet.

Het boek was niet slecht, maar enthousiast ben ik er ook niet over.

[Arjan Van Noort · Rating 4 out of 5]

Weer een boek over de Molukse treinkaping (na Een woord, een woord van Frank Westerman) maar nu in een geheel andere context. Op de dag van de gewelddadige beëindiging van de kaping worden twee jongetjes geboren in het Groningse ziekenhuis en, naar later blijkt, verwisseld. Wat het betekent om als vreemde in een gezin op te groeien, hoe de moeder van Octave daar geheel niet aan wil, welke ravage de kwestie in het huwelijk van de ouders Dupont aanricht, maar eigenlijk bij alle betrokkenen voor existentiële moeilijkheden zorgt: daarover gaat dit boek. Scholten heeft het heel precies in elkaar gezet om vanuit de ik-figuur de waarheid steeds iets dichterbij te brengen en in verband met de ontwikkeling van Octave te brengen. Wanhopig is hij op zoek naar zijn identiteit en de betekenis van het ouderschap van zijn niet-biologische ouders. Hoe ontdekt en beleeft hij vervolgens de liefde, hoe vindt hij zijn weg in het leven en hoe verwerkt hij de ontmoetingen met Finn, zijn plaatsinnemer in het andere gezin. Prachtig boek!

[Hu Str · Rating 2 out of 5]

Een goede beschrijving van een distopische situatie.
Of die overdreven seksuele beschrijvingen nodig waren kun je je afvragen.

[Anitaleest · Rating 3 out of 5]

Een verhaal over de verwisseling van twee baby's in het ziekenhuis op de dag van de beëindiging van de Molukse treinkaping. Zeer prettig leesbaar geschreven, met korte hoofdstukken. In het begin was ik even in verwarring, het verhaal speelt zich namelijk af tijdens drie verschillende tijden: de kindertijd, de tijd dat van 1 van de jongens de moeder op sterven ligt en de tijd waarin ze volwassen zijn en 1 van de 2 nog steeds worstelt met zijn identiteit. Dit wordt niet duidelijk aangeduid maar na een tijdje raak je er aan gewend. Ik vond het wel interessant om over de treinkaping te lezen, er worden veel details verteld en met de nodige humor, ik was in de tijd van de kaping nog een kind en kan het me maar vaag herinneren. In het midden zakt het even in maar over het algemeen een prettig leesbaar verhaal met humor, spanning en ontroering.

[Ditlev · Rating 5 out of 5]

Boek dat een mooi verhaal vertelt van uit de achtergrond van de treinkaping bij de punt

[Josine van Heek · Rating 3 out of 5]

Especially the background of the Moluccan hostage situations in NL in the seventies makes this book a good read.