What do you think?
Rate this book
Op slot
Ze waren vrienden voor het leven geweest, de schilder IJsbrand Blok en de fotograaf Dick Noordeloos, beiden oude mannen nu. Na de plotselinge dood van IJsbrand ontfermt de dochter van de schilder zich over zijn nalatenschap. Ze vindt dat Dick de aangewezen persoon is om de schilderijen van haar vader te fotograferen voor een catalogus bij een overzichtstentoonstelling.
Terwijl Dick fotografeert (en zo dagenlang geconfronteerd wordt met IJsbrands verdwenen muze, zijn vrouw Nadia), begint hij langzaam te beseffen welk drama zich in het leven van zijn vriend voltrokken heeft – een drama dat zijn weerslag vond in olieverf op doek.
Op slot is niet alleen een schrijnende confrontatie van de kunst met de werkelijkheid, van jeugd met ouderdom, maar ook een ontroerende roman over een gedoemde liefde. Bernlef slaagt er opnieuw in de onvolkomenheid van menselijke relaties bloot te leggen, zonder afbreuk te doen aan de waarde ervan.
Terwijl Dick fotografeert (en zo dagenlang geconfronteerd wordt met IJsbrands verdwenen muze, zijn vrouw Nadia), begint hij langzaam te beseffen welk drama zich in het leven van zijn vriend voltrokken heeft – een drama dat zijn weerslag vond in olieverf op doek.
Op slot is niet alleen een schrijnende confrontatie van de kunst met de werkelijkheid, van jeugd met ouderdom, maar ook een ontroerende roman over een gedoemde liefde. Bernlef slaagt er opnieuw in de onvolkomenheid van menselijke relaties bloot te leggen, zonder afbreuk te doen aan de waarde ervan.
Hardcover
First published January 1, 2007
7 people are currently reading
102 people want to read
About the author
J. Bernlef
106 books85 followersBernlef (previously J. Bernlef) is the pseudonym of Dutch writer, poet, and translator Hendrik Jan Marsman. He occasionally used the nom de plume: Henk Bernlef.
Between 1959 and 2012 Bernlef wrote a large number of novels, stories and poems. Amongst others he received the Constantijn Huygens prijs (1984), the AKO Literatuurprijs (1987) and the PC Hooftprijs (1994). His work is characterized by a sober language and an unflagging fascination with the workings of the human memory. His most famous novel is Hersenschimmen (1984) and describes the process of dementia from the point of view of the sufferer, Maarten Klein. (Source: de Volkskrant 29/10/2012)
Between 1959 and 2012 Bernlef wrote a large number of novels, stories and poems. Amongst others he received the Constantijn Huygens prijs (1984), the AKO Literatuurprijs (1987) and the PC Hooftprijs (1994). His work is characterized by a sober language and an unflagging fascination with the workings of the human memory. His most famous novel is Hersenschimmen (1984) and describes the process of dementia from the point of view of the sufferer, Maarten Klein. (Source: de Volkskrant 29/10/2012)
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 27 of 27 reviews
March 19, 2014
Ik houd van de stijl van Bernlef; rustige personages gaan hun gang en storen zich niet aan wat de wereld zal denken...
Schilder IJsbrand Blok schildert zijn vrouw Nadia zijn leven lang als de jonge vrouw waar hij verliefd op werd. Zelfs als Nadia in een inrichting zit vanwege haar verregaande smetvrees, blijft hij haar zo schilderen. Vriend Dick vindt hem stervend met als laatste woord geluk(t) op zijn lippen.
Later beschrijft zijn dochter zijn laatste doek als verbeelding van 'geluk'. De enige kamer die op slot zat, was die van Nadia. Zij keert nog één maal terug om haar mening duidelijk te maken...
Schilder IJsbrand Blok schildert zijn vrouw Nadia zijn leven lang als de jonge vrouw waar hij verliefd op werd. Zelfs als Nadia in een inrichting zit vanwege haar verregaande smetvrees, blijft hij haar zo schilderen. Vriend Dick vindt hem stervend met als laatste woord geluk(t) op zijn lippen.
Later beschrijft zijn dochter zijn laatste doek als verbeelding van 'geluk'. De enige kamer die op slot zat, was die van Nadia. Zij keert nog één maal terug om haar mening duidelijk te maken...
August 15, 2022
Lekker leesbaar, dun boekje. Bernlef schetst met weinig woorden meerdere levensverhalen. Op slot wordt duidelijk welke drama’s zich kunnen afspelen.
September 3, 2019
Mooi en simpel geschreven, over het leven van een schilder en zijn zogenaamde muze. Ook een perfect voorbeeld van 'the male gaze', de manier waarop mannen vrouwen omschrijven alsof ze alleen maar zijn om naar te kijken en weinig gevoelens en gedachten hebben. Dit zit er ironisch genoeg twee keer in: deels vanuit de schilder in het verhaal, maar ook van de schrijver van het boek, die een naar mijn mening buitengewoon onwaarschijnlijk verhaal vanuit de kant van de muze probeert neer te zetten.
Na het fantastische Hersenschimmen viel dit boekje me eigenlijk nogal tegen.
Na het fantastische Hersenschimmen viel dit boekje me eigenlijk nogal tegen.
March 9, 2020
Vanuit verschillende perspectieven wordt de dood van seniorschilder IJsbrand Blok beschreven. Voor elk persoon zit IJsbrand op zijn eigen manier ‘op slot’ of geeft hij in meer of in mindere mate een alleen-op-de-wereld-gevoel.
IJsbrands dochter Karien en IJsbrands vriend en fotograaf Dick Noordeloos houden zich met zijn nalatenschap bezig en bereiden een kunsttentoonstelling voor. Ze gaan daarmee ook op zoek naar de sleutel, dus naar wat IJsbrand op slot hield. Karien werkt met tegenzin en ook daardoor begint Dick al fotograferend te beseffen welk drama zich in het leven van zijn oude vriend voltrokken heeft, welke in de schilderijen zijn neerslag vond.
In een vlotte stijl met poëtische zinnen- “Wat ik mij herinnerde, kon niet gefotografeerd worden”(p. 69) - komen de bekende Bernlef-thema’s van verliezen, toeschouwen, terugtrekken en eenzaamheid langs - de strijd tegen de tijd.
Het einde geeft een verrassend inzicht in een spannende context van een inbraak in IJsbrands huis. De roman krijgt ineens een On Chesil Beach- achtige (Ian McEwan) kwaliteit. Niet voor niets is Bernlefs werk vele malen bekroond en terecht!
Weer een prachtig boek, wat een ideeënrijkdom in een puntige èn poëtische stijl! Met ander woorden, Bernlefs boeken zijn prettig leesbaar, helder en gáán ergens over!
IJsbrands dochter Karien en IJsbrands vriend en fotograaf Dick Noordeloos houden zich met zijn nalatenschap bezig en bereiden een kunsttentoonstelling voor. Ze gaan daarmee ook op zoek naar de sleutel, dus naar wat IJsbrand op slot hield. Karien werkt met tegenzin en ook daardoor begint Dick al fotograferend te beseffen welk drama zich in het leven van zijn oude vriend voltrokken heeft, welke in de schilderijen zijn neerslag vond.
In een vlotte stijl met poëtische zinnen- “Wat ik mij herinnerde, kon niet gefotografeerd worden”(p. 69) - komen de bekende Bernlef-thema’s van verliezen, toeschouwen, terugtrekken en eenzaamheid langs - de strijd tegen de tijd.
Het einde geeft een verrassend inzicht in een spannende context van een inbraak in IJsbrands huis. De roman krijgt ineens een On Chesil Beach- achtige (Ian McEwan) kwaliteit. Niet voor niets is Bernlefs werk vele malen bekroond en terecht!
Weer een prachtig boek, wat een ideeënrijkdom in een puntige èn poëtische stijl! Met ander woorden, Bernlefs boeken zijn prettig leesbaar, helder en gáán ergens over!
February 6, 2024
Ja gewoon weer een boek met een verhaal. Dit is zo'n boek waardoor je wil stoppen met lezen, niet perse omdat het een slecht boek is, maar omdat je gewoon beter kan gaan leven.
July 5, 2020
Een oefening in tegenstellingen, IJsbrand een en all kunstenaar, overleden, Dick Noordeloos een fotograaf die zonder plezier opdrachten aanneemt, hoewel al gepansioneerd. De dochter van IJsbrand, Katrien, vertelt vanuit de eerste persoon, terwijl Dicks hoofdstukken in de derde persoon beschreven worden. IJsbrand bleef vrouw Nadia jong schilderen, maar in het echt werd ze oud (beetje Poe). Hij schilderde ook het landschap terwijl dit ook verandert. Dick en IJsbrand hebben echter gemeen dat ze de zee nooit als onderwerp nemen. Na overlijden wordt een overzichtstentoonstelling geprepareerd. Eén kamer, Nadia's kamer, blijkt op slot en de sleutel weg.Op een gegeven moment wordt er ingebroken in het huis van de dode kunstenaar. Nadia, ontsnapt uit de inrichting, heeft de kamer geopend en de zelfportretten van IJsbrand, die eerder verloren waren gewaard, doormidden gesneden. IJsbrands obsessie met haar jongere uiterlijk had haad gek gemaakt. Ze overlijdt aan een hartaanval. De portretten worden gerestaureerd en getoond. Het boek is mooi, grauw, langzaam en beheerst. Het verhaal is niet heel interessant, maar de sfeer en de vertelstijl zijn buitengewoon mooi en inspirerend
This entire review has been hidden because of spoilers.
May 1, 2024
Bernlef kan zo heerlijk rustig en open schrijven. Ik denk dat als je opgesloten bent in een kleine kamer het je toch nog rustig kan maken.
Verder staat bij de beschrijving vaak dat er een groot mysterie is wat opgelost moet worden.. dat valt wel mee. Er is iets opmerkelijks en hij komt erachter waarom dat zo is. Wat wel heel leuk is, is dat hij vanuit verschillende personages schijft. Dus de ene denkt dat de ander iets denkt. Maar de ander blijkt dat helemaal niet te denken. Er zitten een aantal leuke misverstanden bij die door beleefdheden of gebrek aan communicatie ontstaan.
Een prima boek om lekker in de trein te lezen, leuk om vanuit de verschillende perspectieven te lezen, maar als je een echte thriller zoekt dan zou ik nog even verder zoeken.
Verder staat bij de beschrijving vaak dat er een groot mysterie is wat opgelost moet worden.. dat valt wel mee. Er is iets opmerkelijks en hij komt erachter waarom dat zo is. Wat wel heel leuk is, is dat hij vanuit verschillende personages schijft. Dus de ene denkt dat de ander iets denkt. Maar de ander blijkt dat helemaal niet te denken. Er zitten een aantal leuke misverstanden bij die door beleefdheden of gebrek aan communicatie ontstaan.
Een prima boek om lekker in de trein te lezen, leuk om vanuit de verschillende perspectieven te lezen, maar als je een echte thriller zoekt dan zou ik nog even verder zoeken.
September 17, 2018
Een mooi boek, vond ik het. Over kijken, zien, niet zien, gezien worden of juist niet, en wat dat met iemand kan doen.
".. 'Niets is eenvoudig,' had IJsbrand geantwoord. 'Als je maar nauwkeurig genoeg kijkt; niets.' .."
Bernlef heeft vaak weinig woorden nodig voor rake observaties, het boek leest vlot en is ogenschijnlijk makkelijk, maar dingen zijn natuurlijk niet altijd wat ze lijken.
"Zwart-witfotografie was democratischer en daardoor geheimzinniger, het oog wist niet meteen raad met het beeld, moest er zich een weg in zoeken."
Dat laatste geldt wat mij betreft ook voor dit boek, heel fraai.
".. 'Niets is eenvoudig,' had IJsbrand geantwoord. 'Als je maar nauwkeurig genoeg kijkt; niets.' .."
Bernlef heeft vaak weinig woorden nodig voor rake observaties, het boek leest vlot en is ogenschijnlijk makkelijk, maar dingen zijn natuurlijk niet altijd wat ze lijken.
"Zwart-witfotografie was democratischer en daardoor geheimzinniger, het oog wist niet meteen raad met het beeld, moest er zich een weg in zoeken."
Dat laatste geldt wat mij betreft ook voor dit boek, heel fraai.
April 27, 2024
Bernlef does not specialise in spectacular dramas, which is probably what makes his novels easy to read; instead he writes about the hidden dramas of family/private life - sickness and various psychological disorders, lack of ability to understand those nearest to us, eventual decline and death. In this short(ish) story we witness a marriage where the husband is obsessed with painting his wife while she descends into complete breakdown without this affecting her spouse. I would definitely recommend this story if you enjoy straightforward tales and feel that it is suitable for people who are reasonably competent at Dutch and own a good dictionary!
July 30, 2019
Het blijft prettig lezen, een boek van Bernlef. Altijd een rustige omgeving, waarin schijnbaar niets gebeurt, maar ondertussen...
Ook dit boek heeft die eigenschappen en het is juist die rust die het zo mooi maakt.
Het boek begint met de dood van IJsbrand, de schilder. Via terugblikken zijn dochter en dagboeken van Nadia, zijn vrouw en model, krijgen we inzicht in de relatie tussen hen twee. Schrijnend.
Dan is het mooi om te zien dat de dochter en Dick, fotograaf en vriend van IJsbrand een soort vriendschap ontwikkelen.
Langzaam dooft het verhaal.
Ook dit boek heeft die eigenschappen en het is juist die rust die het zo mooi maakt.
Het boek begint met de dood van IJsbrand, de schilder. Via terugblikken zijn dochter en dagboeken van Nadia, zijn vrouw en model, krijgen we inzicht in de relatie tussen hen twee. Schrijnend.
Dan is het mooi om te zien dat de dochter en Dick, fotograaf en vriend van IJsbrand een soort vriendschap ontwikkelen.
Langzaam dooft het verhaal.
January 7, 2024
A beautiful story about the life of a painter, his wife and daughter and how their relations affected, changed and eventually destroyed each other, described through the lens of a photographer friend and crafted by the attentive eye of Bernlef. A book written like a painting.
July 28, 2025
Verstilde roman.
Het voelt voor mij meer als een verhaal dan als een boek.
Een bejaarde man verliest zijn vriend, een schilder die zijn enige dochter al 30 jaar niet gezien heeft. Beknopt en verstild wordt het leven van de schilder met zijn vrouw/muze en hun dochter geschetst.
Het voelt voor mij meer als een verhaal dan als een boek.
Een bejaarde man verliest zijn vriend, een schilder die zijn enige dochter al 30 jaar niet gezien heeft. Beknopt en verstild wordt het leven van de schilder met zijn vrouw/muze en hun dochter geschetst.
June 11, 2021
De eerste keer dat ik Bernlef lees, smaakt naar meer...
Read
October 13, 2023Beetje vergelijkbaar met Jeroen Brouwers, client Busken? De ouderdom verkend en verwerkt in een typisch levensverhaal. Qua plot niet boeiend genoeg voor mij om uit te lezen.
October 11, 2024
Dear FBs, stay safe and read books! J. Bernlef is one of my favourite Dutch authors. Therefore the FaceBOOK of the day is:
Op slot by J. Bernlef
(in English: Locked)
They had been lifelong friends, the painter IJsbrand Blok and the photographer Dick Noordeloos. They are both old men now. After IJsbrand's sudden death the painter's daughter takes care of his estate. She believes that Dick is the right person to photograph her father's paintings for a catalog for a retrospective exhibition. While Dick photographs he is confronted with IJsbrand's absent muse, his wife Nadia. He slowly begins to realize the drama that has unfolded in his friend's life: a drama that was reflected in oil on canvas. This is read is a confrontation of art with reality, of youth with old age. It is also a moving novel about a doomed love. Bernlef succeeds in exposing the imperfection of human relationships without detracting from their value. I like Bernlef's style: quiet characters go about their business and do not worry about what the world will think. Painter IJsbrand Blok has been painting his wife Nadia as the young woman he fell in love with. Even when Nadia is in an institution because of her extreme mysophobia he continues to paint her that way. His friend Dick finds him dying with the last word “happiness” on his lips. Later his daughter describes his last canvas as a representation of 'happiness'. The author writes no spectacular dramas: he writes about the hidden dramas of family life, private life, sickness, psychological disorders, lack of ability to understand those nearest to us, aging and death. He always creates a quiet environment where nothing seems to happen and just like the lives of the characters the story slowly fades away. 4,0 out of 5,0 for this one.
Op slot by J. Bernlef
(in English: Locked)
They had been lifelong friends, the painter IJsbrand Blok and the photographer Dick Noordeloos. They are both old men now. After IJsbrand's sudden death the painter's daughter takes care of his estate. She believes that Dick is the right person to photograph her father's paintings for a catalog for a retrospective exhibition. While Dick photographs he is confronted with IJsbrand's absent muse, his wife Nadia. He slowly begins to realize the drama that has unfolded in his friend's life: a drama that was reflected in oil on canvas. This is read is a confrontation of art with reality, of youth with old age. It is also a moving novel about a doomed love. Bernlef succeeds in exposing the imperfection of human relationships without detracting from their value. I like Bernlef's style: quiet characters go about their business and do not worry about what the world will think. Painter IJsbrand Blok has been painting his wife Nadia as the young woman he fell in love with. Even when Nadia is in an institution because of her extreme mysophobia he continues to paint her that way. His friend Dick finds him dying with the last word “happiness” on his lips. Later his daughter describes his last canvas as a representation of 'happiness'. The author writes no spectacular dramas: he writes about the hidden dramas of family life, private life, sickness, psychological disorders, lack of ability to understand those nearest to us, aging and death. He always creates a quiet environment where nothing seems to happen and just like the lives of the characters the story slowly fades away. 4,0 out of 5,0 for this one.
December 27, 2009
Wederom een juweeltje.
Een schilder en een fotograaf, de een probeert zijn hele leven het licht te vangen en creëert een eigen werkelijkheid, de ander drukt af wat hij tegenkomt en legt de werkelijkheid vast zoals die zich aan hem voordoet. IJsbrand Blok, de schilder, overlijdt en Dick Noordeloos, de fotograaf, is bij hem terwijl hij sterft. Vanuit de ‘hij’ vertelt Bernlef de terugblikken en het heden van Dick, en vanuit de ‘ik’ vertelt hij het verhaal van de dochter van IJsbrand, Karien. Centrale figuur in het verhaal is Nadia, vrouw van IJsbrand. Zij was zonder meer zijn muze, maar dat had op haar een desastreuze uitwerking. Ze moest jong blijven om het perfecte model voor IJsbrand te blijven. De obsessie groeide uit tot gekte.
Het verhaal wordt, als altijd bij Bernlef, ingetogen, bijna afstandelijk verteld. Er staan weergaloze metaforen in, zoals deze na het overlijden van Nadia: ‘Het gekke was dat de rimpels uit haar gezicht verdwenen waren. Gladgestreken. Ze had zich aan de dood overgegeven als aan een geliefde.’
Een schilder en een fotograaf, de een probeert zijn hele leven het licht te vangen en creëert een eigen werkelijkheid, de ander drukt af wat hij tegenkomt en legt de werkelijkheid vast zoals die zich aan hem voordoet. IJsbrand Blok, de schilder, overlijdt en Dick Noordeloos, de fotograaf, is bij hem terwijl hij sterft. Vanuit de ‘hij’ vertelt Bernlef de terugblikken en het heden van Dick, en vanuit de ‘ik’ vertelt hij het verhaal van de dochter van IJsbrand, Karien. Centrale figuur in het verhaal is Nadia, vrouw van IJsbrand. Zij was zonder meer zijn muze, maar dat had op haar een desastreuze uitwerking. Ze moest jong blijven om het perfecte model voor IJsbrand te blijven. De obsessie groeide uit tot gekte.
Het verhaal wordt, als altijd bij Bernlef, ingetogen, bijna afstandelijk verteld. Er staan weergaloze metaforen in, zoals deze na het overlijden van Nadia: ‘Het gekke was dat de rimpels uit haar gezicht verdwenen waren. Gladgestreken. Ze had zich aan de dood overgegeven als aan een geliefde.’
August 10, 2014
Het verhaal gaat over fotograaf Dick Noordeloos, die zijn vriend de schilder Ijsbrand Blok op ca 80 jarige leeftijd verliest.
Na zijn dood vindt de dcohter dat Noordeloos de collectie van Ijsbrand moet fotograferen voor een catalogus tbv. een te houden overzichtstentoonstelling.
Gedurende dit proces ontdekt Noordeloos veel over zijn vriend en diens vrouw Nadia, die als zijn muze fungeerde. Hierdoor beseft hij welk drama zich heeft afgespeeld in het leven van zijn vriend en zijn vrouw.
Vond het weer echt een Bernlefboek.
Na zijn dood vindt de dcohter dat Noordeloos de collectie van Ijsbrand moet fotograferen voor een catalogus tbv. een te houden overzichtstentoonstelling.
Gedurende dit proces ontdekt Noordeloos veel over zijn vriend en diens vrouw Nadia, die als zijn muze fungeerde. Hierdoor beseft hij welk drama zich heeft afgespeeld in het leven van zijn vriend en zijn vrouw.
Vond het weer echt een Bernlefboek.
September 30, 2012
Een aardig boek! Een kunstenaar laat zijn levenswerk fotograferen, en kort daarna wordt hij dood gevonden. De fotograaf gaat aan het spitten, en komt langzaam maar zeker achter het ware leven van de kunstenaar.
January 16, 2012
Mooi klein verhaal van Bernlef over een schilder en zijn vrouw vertelt door zijn dochter en een goede vriend.
February 12, 2014
Mooi verhaal met daarin kraakheldere beschrijvingen van alledaagse dingen die zonder hang naar het verhevene toch een verwondering achter laten.
December 13, 2014
Dit boek besloop me een beetje. De eerste helft pakte het me niet zo, en de tweede helft las ik in één ruk uit.
Over vergankelijkheid, intimiteit en hoe mensen elkaar gevangen zetten.
Over vergankelijkheid, intimiteit en hoe mensen elkaar gevangen zetten.
March 12, 2025
Man IJsbrand schilder, vrouw Nadia altijd jong te blijven model, werd gek, gegrepen uit het leven van Bonnard
January 1, 2024
Weinig bijzonders, gewoon prima. Wel één mooi citaat uit gehaald.
Displaying 1 - 27 of 27 reviews