Ulusların Yükselişi - İmalat, Ticaret, Sanayi Politikası ve Ekonomik Kalkınma

by Murat Yulek

Coğrafi keşiflerden önce ve sonra hem eski hem de yeni dünya düzeninde sanayileşme adım adım nasıl gerçekleştirildi? Sömürgeleştirme yolunda hangi stratejiler uygulandı? İleri sanayi ülkeleri nasıl bu kadar gelişebildiler? Türkiye, sanayileşmenin neresinde? Türkiye’ye uygun sanayi ve teknoloji politikaları hangileri? Yerlileşme ne işe yarar? Elinizdeki kitap bu sorulara cevap vermenin yanı sıra, oldukça iddialı bir başka konuyu da enine boyuna tartışmaya açıyor: Sanayileşme ekonomik açıdan faydalı ve kalkınma için zorunlu olsa da, oldukça maliyetli, riskli ve karmaşık bir süreci gerektirir. Öte yandan, modern çağda da öncesinde de hiçbir sanayileşme süreci tesadüf değildir. İşte “sanayi politikalarına” duyulan ihtiyaç bu yüzden ortaya çıkıyor... Üç bölümden oluşan kitabın ilk bölümü sanayi ve uluslararası ticaret tarihini incelerken günümüzün sanayileşmiş ülkelerinin bunu nasıl başardıkları, tarihî gerçeklere dayanarak anlatılıyor. İkinci bölümde üretim ve ticaret dengesi konuları ele alınırken sanayi üretiminin “neden” kalkınma için zorunlu olduğu, imalat sanayinin ekonomik ve ticari açıdan önemi, dünyada sanayi üretimini kimlerin yaptığı ve kimlerin neyi ihraç ettiği üzerinde duruluyor. Katma değerden cari dengeye, tebessüm eğrisinde para kazandırmayan üretime, verimlilikten artışlarının kalkınmayı başarmada neden yetmeyeceğinden markalaşma ve teknolojiye sanayi ve sanayi politikaları geniş bir çerçevede ele alınıyor. Kitabın son bölümünde ise sanayi politikaları ve sanayileşme süreçleri anlatılıyor. Standartlaştırılmış sanayileşme sürecinin tanımı, sanayileşme aşamalarına en uygun sanayi politikaları, Airbus ve Saab’dan Güney Kore’nin otomobil ve nükleer reaktör sanayilerini nasıl kurdukları bu bölümün konuları. IMF eski ekonomisti ve OSTİM Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Murat Yülek.

384 pages, Paperback

Published March 1, 2019

Reviews

[Özgür Balmumcu · Rating 4 out of 5]

Kitabın Acemoğlu & Robinson kitabı "Ulusların Düşüşü" ismine atıfta bulanan bir adı var: Ulusların Yükselişi. Ülkelerin imalat sanayi ve politikaları üzerinden nasıl kalkındıklarına tarihsel süreçten başlayıp günümüze odaklanarak cevap vermeye çalışıyor. 3 kısım, 14 bölümden oluşuyor. Finalde ise Türkiye'de sanayileşme ve sanayi politikalarına odaklanan bir ek bölüm bulunuyor. Ağır bir yapıya sahip değil. Bu süreci merak eden her okurun okuyabileceği nitelikte hazırlanmış, akademik dili ağır değil. Bu konulara başlangıç için bence iyi bir kitap. Bir yerde makalelerin bir araya getirilmiş hâli benzeri bir eleştiri okudum ancak ben kitapta öyle bir izlenim edinmedim. Benim için en önemli noksanlığı sonuç yazısı. Bu kitap çok daha sağlam ve doyurucu bir sonuç yazısını hak ediyordu. 14. bölüm bir sonuçtan ziyade kitabın özeti niteliğinde. Ek bölümün sonuç bölümü ise Türkiye açısından ne yazık ki aceleye getirilmiş ya da üzerine yeterince düşünülmemiş gibi. Bunun dışında okumaktan memnun kaldığım bir eser oldu. Türkiye açısından neyi kaçırdığımızı ve belki de bir daha yakalayamayacağımızı göstermesi açısından dikkat çekiciydi...

[Salim · Rating 3 out of 5]

Makaleleri derlenip kitap haline getirilmiş. Kendi fikiri aslında herkesin bildiği bir durum. Yani sanayi üretiminin ülkenin ilerlemesi için yapılması gerektiği gerçeği. Bu tezi besleyen yazılar var.