Köpekli Çocuklar Gecesi

by Oya Baydar

Eğer duyuyorsanız, anlıyorsanız; bir zamanlar sekiz milyar insanın, yüz milyarlarca bitkinin, böceğin, hayvanın yaşadığı Dünya gezegeninde, henüz yıkılmamış, sulara gömülmemiş karanlık bir kulübede yaşamın sonunu bekleyen dünyalı bir kadının tanıklığıdır bu. Sıradan, gerçek insanın sesidir. Kulak verin, şifrelerini çözün, anlamaya çalışın.

Kurumuş dere yatakları, plastik adalarının doldurduğu denizler, eriyen buzullar, yaşam alanları talan edilmiş hayvanlar, her gün bir yenisine şahit olunan doğal felaketler… Taşları duyarsızlık ve sorumsuzlukla döşenen bu yolun sonunda bizi ne bekliyor? Biricik yaşam alanımız Dünya gezegeni insanın tahribatına daha ne kadar direnebilecek?

Oya Baydar, edebiyatımızın ilk ekolojik distopyası denebilecek Köpekli Çocuklar Gecesi’nde hepimizin içten içe bildiği ama birçoğumuzun görmezden geldiği küresel iklim krizine ve o krizin ortasında kalan insana yöneltiyor kalemini.

Yıllar sürecek kuraklıktan, susuzluktan ve savaşlardan sonra yaşanacak küresel tufan, yaşamı sona erdirirken umut Köpekli Çocuklar’la yeniden doğacak mı? Köpekli Çocuklar’la İklim Çocukları’nın buluşması geleceği kurtarabilecek mi?

Genres: Turkish Literature

272 pages, Paperback

First published September 1, 2019

Reviews

[Gürcan Öztürk · Rating 4 out of 5]

Kitap bir distopya olarak etiketlenmiş ancak aslında içinden geçtiğimiz günlere ve bunların sorumlularına karşı yazılmış bir tür hiciv deneme örneği. Okurken özellikle sonunda yaşadığım sızıyı kolay kolay unutamayacağım. Son günlerde en hor gördüğümüz en acımasız eziyetlere maruz bıraktığımız Köpekler ve çocuklar üzerinden yarattığı ters psikoloji ile Oya Baydar takdiri hak ediyor. Belki de geçmişte yaşadığı tutuklanmalar, içinde çırpındığı siyasal krizler yüzünden bu kitapta eskisi kadar cesur ve tutarlı saldıramıyor sistem yapıcılara. Ama okur olarak kime neye nelere sitem ettiğini anlıyorsunuz. Yakın geleceğe dair son derece gerçekçi, lirik ve bir o kadar da yürek burkan bu metni bence es geçmeyin. Oya Baydar’ın en iyisi mi? -asla, lakin verdiği mesajlar gündemi okuma biçimi ve tüm fikri ağırlığının içine yerleştirdiği duygu yüklü iki yan öyküyle kesinlikle okumaya değer.

[Nomen est omen · Rating 3 out of 5]

Aslında bu kitabı distopya olarak etiketlendirmeyi doğru bulmuyorum. Baydar sanki güncel politik kaygılarını, mülteci ve göç sorunlarını, çevre felaketlerini, Ortadoğunun bitmek bilmeyen savaşlarını kısacası içinde bulunduğumuz çıkmazları bize anlatmış çözüm üretemediği için de tümden dünyayı gemisi olmayan bir Nuh tufanıyla cezalandırmış gibi. Üstelik tufandan kurtulanlarla ilgili bir umutta var gerçekleşme aşmasındaki bir ütopya demek belki de daha uygun düşüyor.
Tüm bu felaketin ortasında bir adam (Adem?) ve bir kadınının (Havva?) sığındıkları bir dağ kulübesinde(Ararat?) geçmişin ve insanlığın yanlışlarının muhasebesini yapması fikri aslında sanatta pek çok kere kullanılmış klişe bir fikir. Üstelik Baydar o kadar çok kendini tekrar ediyor ki kendimizi leşin üstünde çemberler çizen akbabaları seyrediyor gibi hissediyoruz. Fakat yinede köpekli çocuklar teması kitabı tek başına sırtlayacak kadar güzel ve kitapta bir cazibe merkezi oluşturuyor. Yazar sürekli tekrarlanan politik kaygılarını geleceğe gönderilen sesli mesaj kayıtlarına bırakıp, köpekli çocuklara daha fazla ilgi gösterseymiş keşke. Bu kitabı yazarı için kaçırılmış bir fırsat; türk yazını için açılmış yeni bir kapı olarak değerlendirebiliriz.

[ilgi · Rating 3 out of 5]

Kitabı bir distopya okuyacağım beklentisi ile okumaya başlamış olsam da okudukça tamamen yakın gelecek ve hatta günümüzde yaşananların bir özetini, bir sürecini anlattığını farkettim. kitabı bitirdikten sonra yazarın kitap ile ilgili yayınlanan podcastini dinlediğimde daha da netleşti. Fikirlerine değer verdiğim Ömer Madra'nın da etkisini de oldukça hissettim.
Oya Baydar kalemini çokça sevdiğim bir yazar. Ancak bu kitabın hali hazırsa iklim krizi ile ilgili yayınlanan bir tür roman olarak adlandırılmasını ve okuyucuyu 'ekolojik distopya' olarak bir beklentiye itmemesini tercih ederdim.

[Mehves · Rating 2 out of 5]

Bir distopya hayranı olarak çıktığı gün edindiğim roman açıkçası hayal kırıklığı yarattı. Belki de içinde bulunduğumuz muhtemel çevre felaketi sürecine değinmesiyle bile övgüye değer olmalı ama elimde olmadan Margaret Atwood, Ursula LeGuin, Aldous Huxley gibi hayranı olduğum yazarların eserleriyle kıyasladım. Hatta Atwood’un Maddadam serisine ismini veren ana kahramanlardan birinin isim benzerliği de bu hissime katkıda bulundu. Beklentim öngörülemeyen bir olay örgüsünün anlatılmasıydı zannederim. Bunun yerine halihazırda dünyamızda gerçekleşmekte olan tüm felaketlerin kahramanlarda yarattığı duyguların tekrar tekrar yazıldığı ve bu sebeple ilerlemeyi güçleştiren, akışı zor bir kitapla başbaşa kaldım. Belki de yazar distopya üretebilmek için gerekli olan teknik araştırma veya altyapıya sahip değildir, belki de özellikle bu şekilde yazmayı seçmiştir, bunu bilemiyorum. Bende yarattığı his ilki oldu. Olay akışı içinde o duyguların (panik, korku, endişe) bizlerde uyanmasını sağlayacak şekilde yazılmış romanları ben daha çok seviyor ve içine girebiliyorum. Karmaşık bir duygu anlatımı arasına olaylar serpiştirilince distopya iddiası havada kalmış, “ben çevre felaketinden ne anlıyorum” açıklamasına dönüşmüş. Yine de bu denli önemli bir konuya vakit ayırdığı için kutlanmayı hakediyor.

[Levent Kurnaz · Rating 2 out of 5]

İnsan ister istemez diğer kitaplara kaç yıldız verdiğini düşünmeye başlıyor. Yazarı şahsen tanıdığınızda ister istemez biraz daha çok yüksek yıldız vermeye doğru eliniz gidiyor, ama sonra diğer okuduklarınızla kıyaslamaya başlıyorsunuz. Diğer yorumlarda da denildiği gibi, ben de bu kitabın bir distopya olduğunu düşünerek elime aldım. Mesela Paolo Bacigalupi, The Windup Girl'de deniz seviyesi yükselen bir Bangkok'da yaşanan bir hikayeyi anlatmıştı. Böylesi bir iklim distopyası da olabilirdi, Le Guin gibi bir distopyadan da bahsediyor olabilirdik. Oysa Oya Baydar neredeyse bugünü ve yakın geleceği anlatmış ve çoğu noktada, "bu distopya değil ki, zaten çoğu yerde içinde yaşadığımız" diyesim geldi. Kitabı bitirdiğimde ise düşündüm, "bu kitabın ilk 20 ve son 20 sayfasını okumuş olsam ve biri bana aradaki 228 sayfayı bir cümle ile özetleyecek olsa kitabın anafikrinden ne kaybederdim" diye. Cevabım "fazla bir şey kaybetmezdim" oldu çünkü aynı duygu 268 sayfa boyunca değişmeyen bir stilde sunulmuş. Kısacası, eğer çok vaktiniz varsa okuyun. Yoksa ilk 20 ve son 20 sayfasını okuyun, yeterli olabilir.

[Gursel Uckan · Rating 3 out of 5]

Oya Baydar'ın siyasi düzlemdeki çalkantıları edebiyatına da yansıyor. Siyasi yanı popülerleştikçe, edebiyatı da aynı yolu izledi. Son üç kitabı "Yolun sonundaki ev", "O Muhteşem Hayatınız" ve "Çöplüğün Generali" bu kavruklaşmanın kronolojisi. Bu kitabında ise, bolca güncel olaylar, üstüne biraz bitki bilimi, geçmişe azıcık giydirme ve köpeklere, çocuklara yüklenen yarı mistik bir misyonla "ortaya karışık" bir şey çıkarmış. Eski bir yoldaşı, eski romanlarının bir tutkunu ve köşe yazılarının iflah olmaz bir takipiçisi olarak hayal kırıklığına uğradım.

[Joy]

Ben bu kitabı bitiremedim. Dil ve anlatılan hikaye pek uyuşmamış gibi, yabancıymış gibi hissettim. Bir de sanırım üst üste Oya Baydar okuyunca her kitap aynı kelimelerle, aynı alıntılarla izlenimi veriyor.

[Jason · Rating 1 out of 5]

bu kitap ısmarlama üzerine yazılmış. hiç doğal gelmedi. sırf duyar kasmak için yazmışlar gibi bir şey. çok sıkıcı ve kurgusu da abuk.

One of the most boring books I have ever read.

[Görkem · Rating 2 out of 5]

Cok sevdiğim Oya Baydar'in vasat bir romanı. Bitirmek için zorladım, ancak yaratıcılıktan ve akiciliktan uzak bir romandır.

[Ayse Temiz · Rating 4 out of 5]

The last book we read in our book club is Night of the Children with Dogs. I want to give a short summary.

The story is about climate change. It shows a dark future, but it also gives some hope. The "Children with Dogs" are a symbol of hope for the writer.

The main character is a woman who studies flowers. She has a partner and a son. Her son might be part of the Children with Dogs. Her partner used to be in that group too. He believes climate change is a normal part of Earth’s history and stays hopeful. He helps people in the Middle East and works to protect their rights.

This book also shows the connection between refugee children and street dogs. Nobody wants them, but they find a good and honest way to live by helping each other and standing up for their rights. The main character is someone who cares deeply about justice and stands with all living beings — people, animals, and nature. Because of this, the street dogs support her when she faces difficult situations. At the end of the book, the sun is shining

[Öykü Coşkun · Rating 5 out of 5]

kitabı okurken neredeyse her an, her an gözümün önüne athena gökhan'ın suyu konu alan belgeseli geldi. elimizde varken gerçekten hiçbir şeyin kıymetini bilemiyoruz. insanlığın tartışmasız en zayıf noktası bu bence. sonra başa da çıkamıyoruz başımıza ördüğümüz çoraplarla.
iyi ki kitabın arka kapak yazısına kapılıp almışım. türkiye'de de böyle kurguların yaratılabildiğini görmek aşırı motive edici.
gerçekleşebilme olasılığı en yakın tarihli konuya sahip. keşke herkes okusa, bir vizyon kazanabilse.

[C]

Keyifle başladığım, başlarda birçok konuda yakın hissederek okuduğum bir kitap olmasına rağmen bu duygusal, karamsar ve hiçbir yere varmayacak gibi hissettiren kitabı yarım bırakıyorum (sayfa 174).
Çok tekrar ediyor, bir olay örgüsü yok, yazarın neyi hedeflediğinden emin değilim, temayı doğru düzgün bir kurguya yedirebilecekken bir kadının bir adamı sayfalarca övmesine ona hayranlık duymasına şahitlik ediyoruz. Bir yandan dünya yanıyor, insanlık bitmiş deniyor, ortada çok canlı bir distopik anlatım söz konusu ama bu anlatımı destekleyen hiçbir şey yok, her şey havada kalmış.

[Ezgi Elibol Topcuoglu · Rating 3 out of 5]

Cevresel distopya alaninda Turkce’de ilk orneklerden biri olmasiyla one cikiyor kitap. Keyifle okusam da bittiginde bir seyler eksik kalmis gibi hissettim. Adam’i, bas karakterin oglunu daha cok tanimak, Kopekli Cocuklar’in icine daha fazla sizmak istedim. Bir de felaketin gelisi cok yavas ve etkisiz oldu gibi hissettim. Yine de Oya Hanim’in eline ve dus gucune saglik!

[irem · Rating 2 out of 5]

Ekolojik distopya beklentisiyle okudum fakat ne yazık ki birçok diğer yorumda gördüğünüz gibi pek de ekolojik distopya sayılmaz. Oya Baydar’ın okuduğum ilk kitabı belki diğer kitapları daha güzeldir ama bundan hiç keyif alamadım maalesef. Bitirmek için kendimi çok zorladım. Sanki kafası çok karışıkmış bir sürü şey anlatmak istiyormuş ama ayrı ayrı yazmakla uğraşmamak için birçok şeyi aynı anda tek bir kitapta anlatmış hissiyatı verdi. Ama olmamış. Birçok bölümde çok tekrara düşmüş aynı şeyleri tekrar tekrar okuyor gibi hissettim. Beklediğim gibi değildi kısaca, hayal kırıklığına uğradım.

[Tuba Ünlü · Rating 5 out of 5]

İçinde bulunduğumuz bağlamda distopya değil de adeta bir “non-fiction” tadında okudum. Tek temennim Oya Baydar’ın dediği gibi bugünün distopyasının yarının ütopyası olmaması. Zira çok olası görünüyor, çok.

[Bahar A · Rating 5 out of 5]

--Spoiler--
Esasen hikaye Sıcak Külleri Kaldı ile aynı sayılır. Aynı ilişkiler bu sefer distopik bir arka planda anlatılmış. Açıkçası biraz şaşırdım, bu ikisi arasında başka pek çok kitap yayınlamıştı çünkü. Çöplüğün Generali'nin de distopik bir arka planı vardı ama ilişki örgüsü çok başkaydı.

[Reya Ozilhan · Rating 3 out of 5]

Sanirim benim beklentim yuksekti biraz kitabi baslarken cunku okurken eksik kaldigini dusundum hikayenin. Karakterler cok dokunmadi, ulasamadilar bana.

[Burcu · Rating 3 out of 5]

Bir distopyadan çok geleceği okudum sanki.
Yaşadığımız dünyaya zarar vermeye devam edersek, bizim de başımıza gelecekler bu kitaptan çok ta farklı değil.

[Leyla Tekbulut · Rating 4 out of 5]

Oya Baydar’ın distopyasını bitirdiğim gün Japonya’da uzaydan bile görülebilir şiddet ve büyüklükte bir tayfunun devam ettiğini, Avustralya’da kurumuş bir doğal su kaynağında çoğu ölmüş, kalanların da can çekişmekte olduğu kırk yabanî at bulunduğunu okudum. Bunlar bugünse roman distopya değil elbet.