Jump to ratings and reviews
Rate this book

Wolność, równość, przemoc. Czego nie chcemy sobie powiedzieć

Rate this book
Dlaczego czasem łapiemy się na tym, że konfrontując się ze sporami wokół poprawności politycznej, przemocy symbolicznej czy #metoo, przyznajemy rację obu stronom albo w ogóle nie wiemy, co myśleć? Na jakich mitach opiera się nasza wyobraźnia, jakie paradoksy kłębią się pod powierzchnią naszej codzienności?

W pasjonującej książce Agata Sikora szuka odpowiedzi na pytania, które nurtują dziś wiele osób o lewicowo-liberalnych poglądach. Odwołując się do świadectw wrażliwości różnych epok – od liryki trubadurów przez „Deklarację Praw Kobiety i Obywatelki”, musical Hair, powieść i serial Opowieść podręcznej po stand-up Nanette – pokazuje, jak rodziła się i ewoluowała liberalno-lewicowa wrażliwość, które emocje mogły być w jej ramach wyrażane, a które zostały wypchnięte poza jej nawias. Autorka rozpoznaje kulturowy klincz, w jakim tkwimy, rozdarci między dążeniem do autentyczności a oświeceniową koncepcją racjonalnego podmiotu; między polityką tożsamości a uniwersalistycznym liberalizmem. A potem, zdając sprawę z własnych wątpliwości, próbuje wskazać ścieżki, które mogą nas z tego klinczu wyprowadzić.

256 pages, Paperback

First published September 21, 2019

31 people are currently reading
552 people want to read

About the author

Agata Sikora

3 books6 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
60 (22%)
4 stars
120 (45%)
3 stars
73 (27%)
2 stars
11 (4%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 24 of 24 reviews
Profile Image for Beata.
117 reviews19 followers
February 6, 2020
Ech, jaka szkoda, że w książce panuje taki chaos; że autorka mimo krytykowania skomplikowanegp języka, który wyklucza, sama go nadużywa, że mnogość anegdot i przykładów przesłoniła głębszą refleksję (bo często ogranicza się ona do jednego, góra kilku zdań). To jest potrzebna w Polsce książka, ale za mało zanurzona w polskiej codzienności (np. czy naprawdę wielu czytelników zainteresuje klasowość brytyjskiej edukacji?). Rozumiem, że autorka pisze z perspektywy migrantki (kolejna tożsamość) i trudno mieć jej to za złe, ale jednocześnie obniża to przydatność tej książki, bo ogólnie wydała mi się daleka od polskiej rzeczywistości (a odniosłam wrażenie - być może błędne - że jej miała dotyczyć). Dla kogoś, kto nie przyjmuje bezkrytycznie "polityki tożsamości" to nie będzie nic odkrywczego, a zastanawiam się, czy inni czytelnicy w ogóle po nią sięgną, bo nie jest to podejście popularne wśród polskiej lewicy, która dopiero zaczyna rozpracowywać pewne tematy.
Obszerny fragment opisujący przedzieranie się przez miasto z dwulatkiem średnio pasował do reszty książki, zresztą w ogóle odczuwałam rozdźwięk pomiędzy rozdziałem o macierzyństwie, w którym autorka przyjęła bardziej osobistą perspektywę a innymi. Może lepiej byłoby całość napisać z bardziej intymnej pozycji? To silenie się na obiektywizm moim zdaniem nie wyszło książce na dobre (czyżby ciężar Akademii?). Może osobiste podejście pomogłoby refleksji? Na to wskazuje aneks zawierający artykuł z rozważaniami o dwóch sprawach zawiązanych z #metoo, w którym autorka nie ukrywa własnych rozterek i który moim zdaniem jest bardziej przekonujący niż treść główna.
Profile Image for Rafal Wojcik.
11 reviews18 followers
October 10, 2019
Z dużej chmury mały deszcz. Research świetny, czyta sie dobrze, ale zabrakło mi odpowiedzi na wiele pytań jakie stawia autorka.
117 reviews3 followers
December 27, 2019
Filozofia sytych i bogatych

To była specyficzna podróż, ale z bardzo ciekawym przewodnikiem.
Zacznę od tego, że rozważania i dylematy, którym poświęcona jest tak książka są mi kompletnie obce: jako konserwatysta, głęboko osadzony w tradycji i historii czytałem ją jakby była przewodnikiem po Marsie dla istot z Księżyca. Mimo to sprawdziła się doskonale, pozwalając mi dużo lepiej zrozumieć krajobraz współczesnej lewicy, a także ludzi, którzy spotkani w innych okolicznościach głównie na mnie krzyczą, co nie pozwala dobrze wybrzmieć ich argumentacji.

Bardzo podobała mi się logika i spójność wywodu: miałem trochę wrażenie, że autorka napisała to wszystko bardziej dla siebie, żeby sobie poukładać i poradzić sobie ze sprzecznościami, które ciągle się pojawiają. Pozwoliło mi to lepiej zrozumieć istotę (dalej się organicznie nie zgadzam) polityki tożsamości czy ogólnej wizji świata, którą obecna lewica chciałaby zbudować wokół nas. Ciekawe były też fragmenty budowane wokół analizy wzorców przychodzących z kultury popularnej, choć oczywiście trzeba mieć w tyle głowy, że mają wartość praktyczną mniejszą niż dowód anegdotyczny: sam fakt, że jakiś autor coś wymyśli i opisze, nie oznacza że to w ogóle kiedykolwiek może się zdarzyć. Właśnie dlatego kolejna napotkana przeze mnie analiza 'Opowieści podręcznej' została przeze mnie zbyta wzruszeniem ramion: Lisicki pisze takież same powieści o straszliwie prześladowanych w przyszłości katolikach, i tak samo nie ma to żadnego znaczenia

Główny problem książki - ale też chyba całego nurtu - to fakt, że jest on budowany w świecie sytych i obłąkańczo bogatych ludzi z maleńkich enklaw bogactwa znanych jako wielkie miasta cywilizacji zachodniej. Autorka ma tego świadomość, ale mam wrażenie, że boi się pójść dalej za tym tropem. Bo łatwo jest poświęcać dziesiątki stron i godzin na rozważania o problemach czy rasizm wpływa na nasze myślenie, i czy przypadkiem nie popełniamy myślozbrodni patrząc niechętnie na brodatego młodzieńca o ciemnej karnacji (spojler: popełniamy, ale zaleca się odpuścić samobiczowanie, w zamian podejmując wysiłek reedukacyjny). Trochę trudniej uświadomić sobie, że można się tak bawić dlatego, że te cudownie liberalne kraje po cichu wywołują wojny, torturują ludzi (tak, profilując podejrzanych rasowo i religijnie), i dbają o to by pozostać światowymi mocarstwami poprzez zablokowanie rozwoju innych. W zasadzie wiemy, że przemoc jest eksportowana i opłacana, po to, żebyśmy my mogli zastanawiać się nad tym, czy aby nieostrożny gest lub słowo nie sprawi komuś przykrości.

Duża część książki jest poświęcona problemom nierówności oglądanej przez pryzmat przemocy - przede wszystkim symbolicznej. Myślę, że analiza jest ciekawa i warta zastanowienia się, jednakże wnioski uważam za zbyt daleko idące. Po prostu nie jestem pewien, czy każda asymetryczna relacja z definicji jest oparta na przemocy, ale to już moje - skażone nieco konfucjanizmem oraz średniowieczem - skrzywienie, za które uprzejmie przepraszam.

Ogólnie książka, z oczywistych względów, wywoływała we mnie niemal przez cały czas opór lub sprzeciw, ale prowokowała do analizy i wewnętrznego sporu. To prowokowało trochę, żeby tu wygarnąć z czym się nie zgadzam, ale to chyba bez sensu. Za to publikacja pozwoliła mi zrozumieć wiele koncepcji, które uważałem za dziwaczne i samosprzeczne (nadal uważam je za takie, ale przynajmniej rozumiem skąd się wzięły). Ogólnie - polecam.
Profile Image for Barbara.
Author 6 books28 followers
May 10, 2020
Świetna książka dla każdego, kto chciałby sobie uporządkować wiedzę na temat nierówności społecznych (różnych). Autorka doskonale tłumaczy, o co chodzi z dyskryminacją, wolnością słowa, polityczną poprawnością i przemocą wobec kobiet.
Wbrew tytułowi i okładce nie jest to manifest, ani brutalne opisy przemocy, ale zniuansowany, erudycyjny wykład antropologiczno-polityczny. Do tego napisany przystępnie i ciekawie. Naprawdę warto.
Profile Image for Joanna Slow.
474 reviews45 followers
December 20, 2019
„Wolność, równość, przemoc. Czego nie chcemy sobie powiedzieć” to książka napisana dla mnie i wszystkich dręczonych pytaniami i emocjami, o których trudno rozmawiać i które mamy skłonność wypierać. Sikora pomaga zrozumieć, a dzięki temu przeżywać bez wstydu, głęboko zakorzenione w kulturze i naturze ludzkiej źródła fascynacji hierarchią i okrucieństwem czy lęku przed obcymi. Jest moją sojuszniczką w wierze, iż nowego świata i nowego języka nie da się wprowadzić przez radykalny ostracyzm osób, którym zdarza się nie podołać zasadom poprawności politycznej. Tyle w tej książce mądrego, tyle dobrego: rozważania o tym, czy być po stronie ofiar, czy też trzymać się zasady domniemania niewinności. O polityce tożsamościowej, przemocy symbolicznej i o tym, czy współczesną odmianą braterstwa jest troska. Fantastyczna bibliografia! Do jej przeczytania potrzebowałabym drugiego życia. Kocham tę książkę i uwielbiam Agatę Sikorę. Chyba jeszcze nigdy po lekturze żadnej książki nie czułam tak mocno, jak wszystko mi się układa w głowie.
Profile Image for Jaroslaw Krecidupa.
96 reviews1 follower
September 20, 2024
omg!!!! zdecydowanie pozycja należąca do topki tego roku, świetna, błyskotliwa, zmuszająca do refleksji, stawia wiele niewygodnych pytań i zmienia perspektywę myślenia. poszerzyła moje horyzonty i teraz na sytuacje pozoru 0-1 nie będę już tak patrzeć, no cudownie się przez tą książkę płynęło
Profile Image for drupka.
21 reviews3 followers
January 6, 2024
Świetny research, sporo świeżych spostrzeżeń, ale kłuje w oczy fakt, że autorka zauważając, jak skomplikowany język wyklucza, chyba wychodzi z założenia że wszyscy czytali Bourdieu i Foucaulta
Profile Image for Tomasz.
295 reviews56 followers
January 27, 2020
Wspaniała książka.
Nie jest to co prawda jakaś biblia w której znajdziemy wszystkie odpowiedzi, to raczej indywidualna próba poszukiwań odpowiedzi na nurtujące liberałów i progresywistów paradoksy, pułapki myślenia tegoż środowiska (czyżby bohaterskie pokonywanie trudności nieznanych w żadnym innym systemie? hehe).
Świetnie się to czyta, skomponowane bardzo współczesne teksty kultury z tymi historycznymi, o których w zasadzie się nie mówi.
Poczucie zagrożenia a poprawność polityczna, zmiany paradygmatów obywatelskości/liberalizmu/lewicy na przestrzeni wieków, hierarchia władzy, przemocy i siły, wiara ofiarom czy domniemanie niewinności, wiedza a rzeczywiste doświadczenie, ...
Niezwykle urzekły mnie fragmenty w których autorka wręcz czerpie ze swojego życia (auerbachowski spacer z dzieckiem jako zobrazowanie wszystkiego, o czym autorka pisze).

Nie mam co prawda silnego poczucia, że poznałem tu jakąś wielką ideę, która odmieniła moje życie, ocena jest skutkiem tych wielu mikrofragmentów, które zwróciły moją uwagę (a tych fragmentów było dokładnie 66, jak dla mnie rekordowo).
Profile Image for Romanovaaa.
10 reviews
October 29, 2021
Hm. Od czego by tu zacząć.
"Wolność, równość, przemoc. Czego nie chcemy sobie powiedzieć" jest pozycją ciekawą, obfitą w wiele informacji, które zmuszają do wytężenia szarych komórek, przez co zachęca czytelnika do przewracania kolejnej i kolejnej kartki. Na samym początku książki autorka wyraża nadzieje, że "mapa, którą naszkicowała, okaże się pomocna", co daje ogromne nadzieje na ujrzenie usystematyzowane wątków. Nic bardziej mylnego. Podczas czytania książki, odnosiłam wrażenie wiecznego, intelektualnego wyścigu z autorką, co może zostać odebrane zarówno jako jej wada, oraz zaleta. Zależy, z czyjej perspektywy patrzymy. Gdybym nie posiadała wiedzy na pewne wątki, poruszane w podrozdziałach, byłoby mi najzwyczajniej w świecie ciężko zrozumieć treść słów i wyciągnąć z nich konkluzje. Mimo, że jednak tę wiedzę posiadałam, to i tak bywało ciężko, ale brnęłam coraz głębiej i głębiej, bo najzwyczajniej w świecie wytężenie mojego mózgu sprawiało mi przyjemność. Uważam jednak, że osoby, które sięgną po książkę całkowicie oderwane od świata i tematów, które są w niej poruszane, będą miały problem. Powiedzmy to sobie głośno i wyraźnie: książka "Wolność, równość, przemoc" jest po prostu trudna w czytaniu, na co składa się wiele czynników. Odniesienia do popkultury są zarówno błogosławieństwem i przekleństwem tego eseju. Dlaczego? Agata Sikora naładowała mnie wieloma pozycjami, które albo trafiły na półkę "to-read", albo po które sięgnęłam w trakcie czytania tej książki. Jednakże, jeśli jakiś tekst kultury nie był mi znany, automatycznie gubiłam się w tym, co autorka chciała przez niego przekazać (odnosiłam wrażenie, że opisywała rzeczy tak, jakby wychodziła z założenia, że wszyscy inni również je widzieli). No dobrze, koniec już tego biadolenia, w końcu dałam cztery gwiazdki, to chyba znaczy, że jednak mi się podobało, co? Ano, podobało. Mimo trudnej treści, przeczytałam ją dość szybko i jak już wspominałam, w przyjemnej atmosferze ciągłej rywalizacji, która napędzała mnie, aby nadążyć na autorką. Dowiedziałam się wielu nowych faktów, jeśli chodzi o aspekty historyczne i socjologiczne, które na pewno wykorzystam w życiu codziennym, bądź postaram się zapamiętać na przyszłe dyskusje. Nie mówię, że pomogła mi rozstrzygnąć paradoksy opisywane w książce, ponieważ takowych nie posiadam, ale na pewno dała narzędzia do zapobiegania nowym, które mogą się pojawić.
Czy polecam? Zależy, kim jesteś. Jeśli nie przeraża Cię ogrom informacji z nauk społecznych, którymi zostaniesz zalana_y, jak najbardziej sięgaj po tę pozycję, osobo. Jeśli jest to twoja pierwsza książka tego typu, proponuję poczytać najpierw coś lżejszego. Jeśli jesteś libkiem - obowiązkowa lektura.
Profile Image for Tomasz Nalewajk.
Author 1 book11 followers
May 2, 2020
Doceniam tą książkę nie tylko za wciągający, spójny wywód i wielowymiarowe spojrzenie na liberalno-lewicowe poglądy, ich źródła i zawiłości; ale i za, a może i głównie za, otwartość autorki, za to że nieustannie posiłkuje się swoim doświadczeniem, otwiera się, ��eby na własnym przykładzie omówić czym w praktyce jest polityka tożsamości, na ile w rzeczywistości jesteśmy równi i wolni, jak bardzo przemoc symboliczna jest ugruntowana w naszym życiu, bedąc niewidzialnym składnikiem codzienności. Jestem wprawiony w psychologicznej analizie ludzi, zdarzeń, a szerokosc myśli Sikory sprawia, że otwieram się szerzej na kontekst kulturowy, antropologiczny, socjologiczny, jednocześnie doświadczając wiele momentów zażenowania jako „biały heteroseksualny mężczyzna” będący nie jeden raz uwikłany (bądź wręcz wikłający innych) w tematy, które porusza Sikora.
Profile Image for Julia.
96 reviews15 followers
April 25, 2020
Autorka świetnie wykłada najbardziej nieoczywiste kwestie związane z dyskryminacją tak, że czyta się to z równoczesnym zaciekawieniem i wielkim przerażeniem. Do pewnego momentu była to dla mnie książka idealna, ale pojawił się w mojej głowie problem z konstrukcją rozdziału o macierzyństwie, który choć bardzo dobrze podejmuje temat problemu heteronormatywnego spojrzenia na rzeczywistość, wpisanego w naszą tożsamość kulturową, w skali mikro, to jednak nie zarysowuje szerszego kontekstu w skali makro, co różni go od reszty książki.

Tak czy tak - bardzo polecam, bo za chwytliwym tematem idzie tu również ciekawe jego ujęcie i fantastyczny styl autorki.
Profile Image for Paulina.
164 reviews3 followers
September 30, 2020
Bardzo dobra i interesująca książka, która tłumaczy od początku problemy i zawiłości naszych przywilejów i ograniczeń w obliczu kultury podtrzymującej stereotypy, systemu i natury władzy. Czy robi to zwięźle i jasno? Nie. Mimo tego warto ją przeczytać, choćby dla pokazanych rozwiązań („najważniejszym zadaniem wydaje mi się znalezienie języka godzącego w postulaty jednostkowej wolności i równości z wizją społeczeństwa, w którym jesteśmy nie konkurencyjnymi podmiotami czy dyskursywnie pojętymi uciskanym i uciskającymi, ale osobami współzależnymi od siebie”). Poczytam jeszcze raz ale już ebooka, co polecam na starcie.
Profile Image for Izabela Romańska.
230 reviews2 followers
February 6, 2023
3.5
Upraszczając, jest to książka o tym jak to jest z liberalną demokracją, na ile jest demokratyczna, na ile jest liberalna i jak można ten system ulepszyć nie rozsadzając go od środka. Ciekawa argumentacja, wiele popkulturowych przykładów, natomiast sama książka jest językowo bardzo ekskluzywna. Może to bardzo szybko zniechęcić do czytania. Mam wrażenie, że wiele niuansów zagadnienia mi umykało w trakcie czytania, bo po prostu wielu istotnych myśli nie zrozumiałam/nie wyłapałam w intelektualnie gęstym stylu pisania. Myślę, że wrócę do książki za jakiś czas jak dotrze do mnie żart, który ma mnie rozbawić do łez: "jaki komik nie umie rozśmieszyć nawet mężczyzn? Żaden"...
Profile Image for Dodo.
37 reviews17 followers
January 25, 2021
Zabrakło mi poprowadzenia dalej tych rozwiązań, które autorka proponuje. Zdaje sobie sprawę, że to esej, a nie program reform, jednak miałam wrażenie „ucinania” pewnych koncepcji. Na minus epizodyczne uciekanie się do języka naukowego, na plus literacka wyobraźnia, która sprawiła, że te akademickie tendencje wybaczyłam.
Profile Image for Aniela Smoczyńska.
154 reviews
February 25, 2023
Nie wiem czy to jeden esej-rzeka czy kilka mniejszych zgrabnie połączonych, ale bardzo mi się podobały. Zwłaszcza, że zostawia więcej rzeczy do zastanawiania się czy odpowiedzi. Chciałabym umieć tak pisać.
230 reviews13 followers
September 1, 2025
Wahałem się przy ocenie, bo zmęczyły mnie fragmenty tej książki, finalnie natomiast to dobra przebieżka przez krytyczne głosy w dyskusji wokół polityki tożsamości. Bonusowe punkty za włączenie do zbioru tekstu z "Dwutygodnika" o zarzutach o przemocowe i molestacyjne zachowania Jakuba Dymka.
Profile Image for Maja.
22 reviews1 follower
August 2, 2020
A difficult and challenging read with a high barrier of entry. Ultimately very rewarding, though.
Profile Image for Joanna.
23 reviews9 followers
July 10, 2023
och, jaki dobry research! rozkładałam sobie to na wiele miesięcy by skończyć.
Profile Image for Magda.
81 reviews
February 4, 2023
Excellent and modern. And plenty of inspiration to read more.
Profile Image for pintereska.
33 reviews6 followers
Read
September 23, 2022
Świetne połączenie dyskursu z pogranicza socjologii, filozofii polityki i politologii z popkulturową analizą naszej rzeczywistości. Otworzyła mi tak wiele szufladek w czaszce, czułem jak staję się poprzez lekturę coraz bardziej świadomy otaczającej rzeczywistości społeczno-politycznej. Oczywiście tematyka jest niezbyt pogłębiona, ale można ją traktować jako przewodnik po myśli feministyczno-lewicowej. Z pewnością warto po nią sięgnąć. Autorka ma bardzo lekkie pióro i bije od jej wywodów autentyczność, nieczęsto spotykana wśród twórców z dużym kapitałem kulturowym i pokaźnym zapleczem akademickim.
Displaying 1 - 24 of 24 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.