กุลีลากรถกับประวัติศาสตร์แรงงานไทย

by พรรณี บัวเล็ก

"กุลีลากรถเป็นเรื่องราวชีวิตของกรรมกรจีนอพยพในยุคแรก เป็นกลุ่มคนที่ไม่สามารถนำพาชีวิตของตนให้ประสบความสำเร็จในดินแดนใหม่...มีเพียงคนส่วนน้อยเท่านั้นที่ประสบโชคจากความขยันขันแข็ง สะสมเงินทองและก้าวสู่การเป็นเจ้าสัวได้... กุลีลากรถเป็นกุลีชั้นต่ำของเมืองหลวง เรื่องราวและการต่อสู้ของคนกลุ่มนี้ถูก "ลืม" จากประวัติศาสตร์แรงงานไทย คนในยุคปัจจุบันพูดถึงแต่เพียงรถลากเท่านั้นแต่ไม่เคยพูดถึงคนที่ใช้แรงงานลากรถเลย ภาพที่เกี่ยวกับรถลากของคนปัจจุบันจึงเป็นภาพที่งดงามในยุคที่เมืองหลวงเริ่มต้นพัฒนาไปสู่ความศิวิไลซ์"

222 pages, Unknown Binding

First published July 1, 1999

Reviews

[William Kee]

งานนี้ของอาจารย์พรรณี เป็นการแสดงให้เห็นถึงประวัติศาสตร์แรงงานอีกมุมหนึ่งที่น่าสนใจผ่านการศึกษากุลีลากรถชาวจีน ซึ่งปรากฏให้เห็นในเมืองใหญ่หลายเมืองในคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยอธิบายถึงจุดเริ่มต้นของรถลาก ความนิยมแพร่หลายของสังคมที่มีต่อรถลาก การควบคุมรถลากของรัฐบาล สถานะของแรงงานรถลาก และจุดจบของรถลากในกรุงเทพฯ

สิ่งที่ดีงามของหนังสือเล่มนี้คือการอธิบายประวัติศาสตร์รถลากผ่านการใช้หลักฐานที่แน่นหนา มีรายละเอียดมาก โดยสามารถชี้ให้เห็นสังคมและสภาพแวดล้อมของกรุงเทพฯในช่วงรัชกาลที่ 5 - 7 และเปรียบเทียบสถานการณ์ในไทยเข้ากับส่วนอื่น ๆ ของโลก เช่น ในสิงคโปร์ โตเกียว และปักกิ่ง เป็นงานศึกษาที่แนะนำในการดูกระบวนวิธีวิจัยทางประวัติศาสตร์ที่คลาสสิคแต่ก็ไม่ล้าสมัย