Powstańcy. Ostatni świadkowie walczącej Warszawy

by Magda Łucyan

Poszli walczyć uzbrojeni w biało-czerwone opaski.

"Nie wyskoczyłbyś po ten karabin? Przydałby się nam!" – usłyszał "Julek" od swojego dowódcy. Pod niemieckim ostrzałem zdobył upragnioną broń.

"Dziewczyn do tego nie biorą" – dowiedziała się "Pączek", gdy oświadczyła, że chce walczyć z bronią w ręku. By móc strzelać, udawała mężczyznę.

"Gdybyś po niego nie przyszedł, toby żył" – oświadczyła "Jurowi" matka kolegi poległego w powstaniu.

Powstanie miało trwać maksymalnie trzy doby. Na tyle mieli być przygotowani. Walczyli 63 dni. Codziennie musieli żegnać przyjaciół, z którymi ramię w ramię brali udział w nierównym boju z Niemcami.

Powstańcy to książka będąca zbiorem opowieści ostatnich, żyjących świadków tych wydarzeń spisanych przez Magdalenę Łucyan.

Magda Łucyan, reporterka TVN, przeprowadziła rozmowy z ostatnimi żyjącymi świadkami tamtych wydarzeń. Zapytała ich o wspomnienia z tamtego okresu. Dlaczego poszli walczyć? Jak wyglądało ich pożegnanie z rodzicami? Nie bała się pytać ani o tragedie, ani o dobre chwile – o dzień, który określają jako "najpiękniejszy w ich życiu".

Powstańców jest coraz mniej. Jesteśmy ostatnim pokoleniem, które ma szansę posłuchać ich opowieści. Dowiedzieć się, jak zapamiętali chwile w powstańczej Warszawie. Usłyszeć, jak oceniają podjęte wówczas decyzje i co chcieliby przekazać następnym pokoleniom.

"Wolność nie jest dana raz na zawsze i trzeba o tym pamiętać”.

Genres: History

288 pages, Hardcover

First published July 15, 2019

Reviews

[Kinga (oazaksiazek) · Rating 4 out of 5]

Naprawdę dobry reportaż o powstańcach. Tekst wzbogacony jest o zdjęcia, skany dokumentów, itd., co jeszcze bardziej przybliża sylwetki poszczególnych bohaterów tej książki. Niesamowite, że ci ludzie tyle przeżyli a ich rady skierowane na końcu każdego rozdziału są tak współczesne, tak ludzkie, tak życiowe. Wiele razy zakręciła mi się łza w oku podczas czytania ich historii. Myślę, że warto sięgnąć po ten tytuł!

[mademoiselle thackeasse · Rating 5 out of 5]

First read 28/02/20
Reread 04/07/24
Jak na jedną krótką książkę to za dużo patosu, legendy i wielkich słów. Nadal uważam jednak mam do niej sentyment, bo to moja pierwsza przeczytana książka historyczna.
Bez oceny bo to wspomnienia, a każdy ma inny sposób opowiadania, inną wrażliwość, inne doświadczenia.

[Natalia]

Nie chcę tej książki oceniać, ponieważ poczułabym, że w pewnym sensie oceniam wspomnienia powstańców.
Są to zebrane rozmowy z powstańcami do których autorka czasami dodaje coś od siebie, ale głównie opisy pomagające zrozumieć o czym dany rozmówca mówi.

[mommy_and_books · Rating 5 out of 5]

" [...] Wojna budzi w ludziach najgorsze instynkty. [...]"

Gdy zobaczyłam w sklepie książkę "Powstańcy" autorstwa Magdy Łucyan, nie mogłam przejść wobec niej obojętnie. Koniecznie musiałam ją zdobyć. Kupiłam ją i w kilka dni przeczytałam. Mam wersję poketową, czyli druk jest bardzo mały i niestety ciężko się czyta. Mimo wszystko dałam radę.
Autorka w swoim reportażu rozmawiała z ostatnimi żyjącymi uczestnikami Powstania Warszawskiego. Niestety, dzisiaj żyje tylko jedna bohaterka tej książki. Reszta poszła na wieczny odpoczynek do domu Boga.
Historie opisanych tutaj bohaterów są bardzo pouczające i wzruszające. Dają dużo do myślenia. Mam nadzieję, że młodzi ludzie wyciągną z nich wnioski i posłuchają ich rad. Wszyscy uczestnicy Powstania Warszawskiego przeżyli ogromną traumę. Widzieli śmierć swoich bliskich. Każdego dnia narażali swoje życie. Mimo wszystko się nie poddawali, bo walczyli po to, żeby Polska była wolna. Wtedy cywile i żołnierze potrafili się zjednoczyć. Czy dzisiaj potrafiliby wspólnie walczyć o dobro naszego kraju? Patrząc na to, co wyprawia się w naszym rządzie — zaczynam w to wątpić. Powstańcy przewracają się w grobach, widząc, co tutaj się dzieje. Nie o taką Polskę walczyli. Ten reportaż powinien przeczytać każdy polityk. Może wtedy coś by do nich dotarło. Jak mówili Powstańcy — szacunek do drugiego człowieka jest podstawą. Nienawiść niszczy człowieka. U nas niestety panuje nienawiść jednej partii do drugiej i mamy poranioną Polskę. Zmieńmy to, bo wróg już czyha u bram. Powstańcy czekali na pomoc z innych krajów i się jej niestety nie doczekali, dlatego pewnie skapitulowali. Historia lubi się powtarzać, także uważajcie.
Moim zdaniem powstanie, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku, było bardzo ważne i słuszne. Polacy pokazali, na co ich stać. Młodzież ruszyła do boju. Żołnierze dawali z siebie wszystko. Cywile bardzo pomagali. I o to chodziło. Czy gdyby dzisiaj zaatakował nas wróg, cała Polska ruszyłaby do boju? Czy pomoc nadeszłaby z zewnątrz? Czy puścilibyście wasze dzieci w wieku 12-18 lat do walki, wiedząc, że już nigdy możecie ich nie zobaczyć?
Podczas Powstania Warszawskiego poległo wielu młodych ludzi. Czy bylibyście gotowi oddać swoje życie za Polskę?
To są trudne pytania, na które ciężko jest odpowiedzieć, nie będąc w trudnym położeniu.
Jeżeli chcecie dowiedzieć się od naocznych świadków, jak wyglądało powstanie w Warszawie, które miało trwać kilka dni, a trwało 63 dni, to śmiało sięgnijcie po książkę "Powstańcy" autorstwa Magdy Łucyan. Na końcu każdej rozmowy, możecie przeczytać kilka bezpośrednich słów skierowanych od powstańców do współczesnej młodzieży.

[Literacki Zakątek · Rating 5 out of 5]

Takie wspomnienia to bezcenna perła. Możemy z perspektywy lat poznać poglądy, sposób myślenia młodych powstańców, którzy gotowi byli oddać życie za wolność ojczyzny.

"Byłyśmy nastawione, że tak trzeba. Po prostu tak trzeba! Jest chwila potrzeby, idziemy - i wtedy żeśmy się zupełnie nie bały. My byliśmy pokoleniem wychowanym w pierwszym dwudziestoleciu, które po stu dwudziestu trzech latach niewoli odzyskało niepodległość. Polska zaczęła istnieć. Nasi rodzice i dziadkowie żyli pod zaborami. Byli zniewoleni. Nasi nauczyciele i księża też. I oni wszyscy nauczyli nas kochać Polskę. Nauczyli nas, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Dzięki ich doświadczeniom wiedzieliśmy, że aby mieć wolność, trzeba coś robić, że trzeba bardzo kochać ten kraj. Naród był tak nastawiony, że trzeba dawać coś z siebie. Dzieci wysłuchiwały rozmów rodziców, którzy cieszyli się z odzyskanej wolności. Po prostu wychowywaliśmy się z takimi ideałami. Codziennie nam towarzyszyły."
Hanna Stadnik ps. "Hanka"

Ocena powstania:
"Moja odpowiedź jest wręcz tragiczna. Z puntu widzenia wojskowego uważam, że to była wielka logistyczna tragedia pomyłek! Wojsko było nieprzygotowane. Uzbrojenie powstańców to było jak jeden do dziesięciu tysięcy. Zginęły setki tysięcu ludzi, w tym kilkadziesiąt tysięcy powstańców. To było coś strasznego, okropna danina z krwi... Ale! Z punktu widzenia psychologicznego to Powstanie było nieodzowne. Ono musiało wybuchnąć. Tego zrywu już się nie dało odłożyć. Nienawiść Polaków gnębionych przez cztery lata przez Niemców, hitlerowców, była tak przeogromna, że to Powstanie musiało wybuchnąć bez względu na straty... Ja uważam, że tak być musiało."
Andrzej Wiczyński ps. "Antek"

Ocena obecnej Polski:
"Życzę tej naszej wspaniałej młodzieży, aby nigdy nie doświadczyła tego, co moje pokolenie przeżywało w trakcie okupacji. To były straszne czasy. Ale gdy patrzę na to, co w tej chwili dzieje się w Polsce, to niestety widzę, że dzieje się wiele złego. Dzieją się rzeczy, z którymi się nie godzę. Tak nie ma prawa być, że Polak Polakowi jest wilkiem. Nie godzę się na podział "ty jesteś PiS-owiec, ty jesteś z PO". Dzieją się rzeczy nie do przyjęcia. Może to zabrzmi brzydko, ale ja sobie nie wymarzyłem takiej Polski."
Andrzej Wiczyński ps. "Antek"

[cålumitø · Rating 5 out of 5]

Za dwa miesiące kolejna rocznica Powstania Warszawskiego. Cieszę się, że miałam możliwość przeczytania tej książki, bo wiem, że całkiem inaczej przeżyje tegoroczne wspomnienie. Po przeczytaniu tej książki mam wrażenie, że bohaterowie stali się moimi przyjaciółmi. W taki prosty sposób opisują jak to było... Tego nie dowiecie się z lekcji historii, z filmów. Dopiero PRAWDZIWE wspomnienia mogą do człowieka trafić. Piękne były przesłania Powstańców, do nas, młodych ludzi. Oni wszyscy zwracają uwagę na SZACUNEK, którego co raz częściej u nas w Polsce brakuje. Warto się nad tym zastanowić i z takim uczuciem potrzeby czynienia zmian skończyłam czytać tę książkę...

[justi · Rating 5 out of 5]

Temat powstania warszawskiego już od dawna jest mi bardzo bliski i wywołuje we mnie duże emocje, ale wspomnienia powstańców w tej książce szczególnie chwytają za serce. Bardzo podoba mi się też sposób prowadzenia rozmowy Magdy Łucyan i jest to ogromny atut tej książki. Czytając wspomnienia tych niezwykłych osób poczułam wzruszenie, ale też przede wszystkim ogromny szacunek, bo zrobili dla nas bardzo, bardzo wiele. W tej książce kryją się nie tylko wspomnienia bohaterów, ale także ważne przesłanie - że nienawiść do niczego dobrego nie prowadzi. Myślę, że jest to bardzo ważna książka, jak każda o historii i sądzę, że każdy powinien ją przeczytać.

[Natalia · Rating 5 out of 5]

Powstańcy” Magdy Łucyan to poruszająca i niezwykle ważna książka, w której głos oddano ostatnim świadkom Powstania Warszawskiego. To nie sucha lekcja historii, ale szczere, osobiste opowieści o odwadze, strachu, miłości i codzienności w nieludzkich czasach. Czyta się z ogromnym wzruszeniem i refleksją — trudno przejść obok tych historii obojętnie. To lektura, która zostaje w pamięci na długo.

[Ewa Szczepaniak · Rating 4 out of 5]

4.5

[Sylwia · Rating 5 out of 5]

Cywile: najwięksi bohaterowie.

[Onetruelove · Rating 4 out of 5]

Supi!😍

[Alex86 · Rating 5 out of 5]

"Powstańcy. Ostatni świadkowie walczącej Warszawy" autorstwa Magdy Łucyan to niezwykle ważna i emocjonująca książka, która w poruszający sposób przybliża historie uczestników Powstania Warszawskiego. Łucyan oddaje głos tym, którzy przetrwali jedną z najbardziej dramatycznych chwil w historii Polski.

Książka składa się z wywiadów z ostatnimi żyjącymi powstańcami, którzy dzielą się swoimi osobistymi wspomnieniami, emocjami i refleksjami na temat tamtych dni. Autorka, poprzez starannie prowadzone rozmowy, ukazuje nie tylko heroizm i odwagę młodych ludzi walczących o wolność, ale także ich codzienne zmagania, lęki i straty.

"Powstańcy" to nie tylko kronika wydarzeń, ale przede wszystkim ludzka opowieść o nadziei, poświęceniu i nieugiętym duchu mieszkańców Warszawy. Łucyan z wielką wrażliwością podchodzi do swoich rozmówców, co pozwala na stworzenie intymnego portretu pokolenia, które doświadczyło niewyobrażalnych trudności.

Książka jest napisana przystępnym językiem, co sprawia, że jest dostępna zarówno dla młodszych czytelników, jak i dla tych, którzy pamiętają te wydarzenia z własnych wspomnień lub opowieści rodzinnych. Dzięki temu "Powstańcy" stanowią cenny dokument historyczny, który edukuje i przypomina o wartościach, które były fundamentem walki powstańczej.

"Powstańcy. Ostatni świadkowie walczącej Warszawy" to niezwykle emocjonująca i ważna książka, która w piękny sposób upamiętnia bohaterstwo i determinację powstańców warszawskich. Magda Łucyan stworzyła dzieło, które porusza serca i skłania do refleksji nad historią i jej wpływem na naszą tożsamość.

[NieFikcyjna · Rating 4 out of 5]

Nie ma wątpliwości, że to ważna książka, bo zawsze warto pielęgnować pamięć o ludziach, którzy gotowi byli poświęcić życie w wcale o wolność ojczyzny. Mamy tu rozmowy z dziewięciorgiem Powstańców, które są w dużej mierze oparte na rozmowach przeprowadzonych przez Magdę Łucyan na potrzeby reportażu TVN „Powstańcy”. Zawsze w tego typu publikacjach uderza mnie niesamowita skromność tych ludzi, a także to, jak pięknie potrafią mówić o Polsce i patriotyzmie. Oni zdecydowanie wychowywali się w innym duchu, w innej atmosferze i myślę, że tego moglibyśmy się od nich uczyć. Ale przede wszystkim powinniśmy się uczyć tego, że nienawiść i brak szacunku prowadzą do potwornych rzeczy, z których skutkami oni i ich polegli koledzy i koleżanki musieli się zmierzyć. Zawsze uderza mnie też to, jak młodzi to byli ludzie – większość z nich nie była jeszcze pełnoletnia, a mimo to mieli odwagę i przede wszystkim czuli obowiązek obrony ojczyzny. Niesamowite jest też to, że wydarzenia z tamtego czasu, pomimo upływu ponad 70 lat, pamiętają tak, jakby to było wczoraj – przywołują konkretne daty, nazwiska, nazwy ulic... Minęły trzy ćwierćwiecza, a oni nadal żyją tamtym czasem, jest on dla nich punktem odniesienia i najważniejszym wydarzeniem w życiu, a 1 sierpnia 1944 roku – często najlepszym dniem, jaki przeżyli. Oni nie chcą być nazywani bohaterami, nie widzą w swoich czynach nic bohaterskiego, ale ważne, żebyśmy my to zauważyli. Niektórzy twierdzą, że przeżyli po to, aby dać świadectwo. Jesteśmy ostatnim pokoleniem, które może ich wysłuchać, ale potem to my będziemy pielęgnować tę pamięć, dlatego ważne są takie publikacje. Czytajcie, bo nie możemy zapomnieć.

Po więcej moich recenzji zapraszam na Instagram: https://www.instagram.com/niefikcyjna/