Κάιρο - Μητέρα του κόσμου

by Νικόλας Καλόγηρος

Mετά την εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008 στην Αθήνα, ο Μηνάς Μερσίνης καταφεύγει στο Κάιρο με πλαστό διαβατήριο και μια αποστολή. Με απόφαση της ακροαριστερής οργάνωσης στην οποία ανήκει πρέπει να δράσει παράνομα ενάντια στο τριαντάχρονο αυταρχικό καθεστώς. Η αινιγματική διδακτορική φοιτήτρια Ριχάμ Χουσεΐν Γουίλιαμς του εξασφαλίζει νόμιμη κάλυψη, αλλά του ρίχνει κι ένα βέλος στην καρδιά.

Ολόκληρη η χώρα βράζει στο καζάνι της μεγάλης αλλαγής. Γυναίκες παθιασμένες με την αιγυπτιακή μυθολογία, καθεστωτικοί πολιτικοί, ισλαμιστές, αντεργκράουντ μουσικοί, νεαρές ακτιβίστριες, μυστικοί αστυνομικοί και απεργοί συναντιούνται στην αφρικανική μητρόπολη των είκοσι εκατομμυρίων κατοίκων. Το ταξίδι του ήρωα θα τον φέρει στην Πλατεία Ταχρίρ.

Οι μητρικές ρίζες, τα Κρυμμένα ποιήματα του Καβάφη, τα μπλουζ των Τουαρέγκ, ο Νείλος, ο έρωτας και η επανάσταση είναι η πυξίδα που τον οδηγεί στην κάτω πλευρά της Μεσογείου.

Θα μπορέσει να ανασάνει τον πρώτο ελεύθερο αέρα; Θα καταφέρει άραγε να χαράξει το δικό του μονοπάτι του προτού η Άνοιξη χαθεί ξανά για πάντα;

Ένα μυθιστόρημα φόρος τιμής στις γειτονιές του Καΐρου και της Αλεξάνδρειας. Μια ιστορία για την πυρετική τροχιά προς την Αραβική Άνοιξη. Ένα αφηγηματικό νεύμα προς την Αίγυπτο, τη μητέρα όλων των μύθων.

272 pages, Paperback

First published December 20, 2019

Reviews

[Stergios Chatzikyriakidis · Rating 5 out of 5]

Πώς γεννιέται μια επανάσταση; Υπάρχει τρόπος να κατανοήσεις αυτή της τη γέννηση; Γνωρίζεις επαρκώς τι σημαίνει ούτως ώστε όταν συμβεί να την αναγνωρίσεις, πόσο μάλλον να τη ζήσεις; Ερωτήματα που κυριαρχούν πότε στο βάθος, πότε στην επιφάνεια αυτών που περιγράφει ο Νικόλας Καλόγηρος στο νέο του μυθιστόρημά του, Κάιρο. Η πορεία προς την αραβική άνοιξη μέσα από μάτια του ημίξενου, του ημιάλλου, αυτού που δεν χωράει σε καμιά από τις δύο κατηγορίες και είναι παράλληλα παρών και απών και στις δυο ταυτόχρονα. Παράλληλα και ταυτόχρονα. Ένα προσωπικό μάγμα στιγμών που οδηγούν στην αραβική άνοιξη. Η αραβική άνοιξη ως το Τέλος πολλών τέτοιων προσωπικών στιγμών. Που μπορούν και πρέπει να ενωθούν αλλά δεν μπορούν να αποσυντεθούν. Με μόνιμη επωδό τον Τσίρκα. Παρών και απών. Απών και παρών. Ψάχνοντας την χαμένη άνοιξή του. Που ίσως και να μην υπήρξε ποτέ. Ίσως επειδή η άνοιξη μπορεί ή μάλλον πρέπει να είναι οτιδήποτε παρά χαμένη.

[Anastasia Ts. · Rating 4 out of 5]

Ο καλύτερος τρόπος για να γράψεις ένα μυθιστόρημα όπου τα γεγονότα διαδραματίζονται σ' ένα ξένο τόπο είναι να έχει ζήσει εκεί. Ο Καλόγηρος αφού έζησε στο Κάιρο διδάσκοντας Αγγλικά στην Αμπέτιο Σχολή του Καΐρου, γράφει το μυθιστόρημά του. Το μυθιστόρημα εξιστορεί ακριβώς αυτό που γράφεται στο εξώφυλλο: μια ιστορία έρωτα και εξέγερσης. Ο Μηνάς Μερσίνης με πλαστό διαβατήριο καταφεύγει στο Κάιρο έχοντας μια αποστολή, να δράσει ενάντια στον τριαντάχρονο αυταρχικό καθεστώς. Στο πλευρό του θα βρεθεί η Ριχάμ Χουσεΐν Γουίλιαμς την οποία και θα ερωτευτεί. Χρονικά η ιστορία τοποθετείται λίγο πριν την Αραβική Άνοιξη, όπου διαδηλωτές ασκούσαν πίεση στους ηγέτες τους να θέσουν τέλος στην καταπίεση. Η Αραβική Άνοιξη ήταν γι' αυτούς μια ελπίδα για πολιτική μεταρρύθμιση και κοινωνική δικαιοσύνη, που δυστυχώς όμως δεν κατάφερε να περιορίσει τον πόλεμο και την βία. Ο Καλόγηρος καταφέρνει να μας ταξιδέψει στο Κάιρο από την δική του ματιά, να μας παρουσιάσει τους ήρωες του, καθένας ξεχωριστός, που έχουν ωστόσο έναν κοινό στόχο. Αυτό που διαπιστώνεις ολοκληρώνοντας το μυθιστόρημα είναι ο συγγραφέας κατέχει γνώσεις τόσο για τον τόπο όσο και την πολιτική ιστορία την οποία και καταφέρνει με επιτυχία να εντάξει στην αφήγησή του.

[X.Kouroupaki · Rating 5 out of 5]

Το Δεκέμβρη του 2008 στην Αθήνα μετά την δολοφονία του δεκαπεντάχρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου, έλαβαν χώρα πολλές διαδηλώσεις και ταραχές και με αφορμή αυτό φεύγει από την Ελλάδα ο Μηνάς με πλαστό διαβατήριο στο Κάϊρο, την μητέρα του κόσμου, για μια συνάντηση με το πεπρωμένο.
Γνωρίζει την Ριχάμ, μια επαναστάτρια Τουαρέγκ και μπαίνει στον κόσμο της.
Μέσα σε μια χώρα που βράζει από το καθεστώς του Μουμπάραγκ, ο Μηνάς γεύεται εκτός από τον φόβο και την άλλη πλευρά της ζωής.
Μαγεύεται από το τοπίο, τους δρόμους και τα σοκάκια που μοσχοβολούν μπαχαρικά και αρώματα, ανάμεικτα με εικόνες για την ζωή των διαφόρων εθνικοτήτων που ζουν στο Κάϊρο και διδάσκεται από την Ιστορία και την ανδρεία των ανθρώπων που πάλευαν για την ελευθερία τους.
Την ελευθερία της ψυχής και της ζωής τους.

Ένα πολυπρόσωπο μυθιστόρημα, που κάθε ένας από τους ήρωες του ζουν στο έπακρο τις στιγμές τους γνωρίζοντας ότι ίσως να μην υπάρχει αύριο.

Ο συγγραφέας μέσα από μια άρτια λυρική γραφή, αποτυπώνει στον αναγνώστη την σκληρή ζωή κάτω από αντίξοες συνθήκες φόβου , παρακολούθησης και πολέμου που ζουν οι ήρωες.

Με γοήτευσε πολύ η περιγραφή της φυλής των Τουαρέγκ, του λαού του λιθάμ. Γόνος τους η ηρωίδα του βιβλίου, η Ριχάμ.
Ο γαλάζιος λαός όπως ονομάζονταν από το μπλε ύφασμα που δένουν το κεφάλι τους και φαίνονται μόνο τα μάτια τους.
Εδώ βέβαια υπάρχει η διαφοροποίηση ότι ενώ σε όλο το Ισλάμ, οι γυναίκες καλύπτουν όλο το κεφάλι τους, στην φυλή των Τουαρέγκ, αντιστρέφονται οι ρόλοι και ο κανόνας της κάλυψης του κεφαλιού , ισχύει για τους άντρες. Οι γυναίκες έχουν ακάλυπτα τα πρόσωπα και στις χαρές αλαλάζουν σαν τους Ινδιάνους.
Μια φυλή που ξεσηκώθηκε διαδοχικά το 1916, το 1962, και το 1990 όμως ο γαλάζιος λαός δεν καταφέρνει να κερδίσει την ελευθερία του. Πολλοί Τουαρέγκ τότε βρίσκουν καταφύγιο κοντά στον συνταγματάρχη Καντάφι.
Όμως δεν έσβησε ποτέ η δίψα τους για ελευθερία.
Η Αίγυπτος, έχει μια μακριά και πολύπλοκη πληθυσμιακή ιστορία και η παρουσία των Ελλήνων εκεί υπήρξε αξιοσημείωτη.
Μια χώρα που αρνείται να υποταχθεί στην μοιρολατρία της Ανατολής και συνταιριάζεται περισσότερο με την πολιτική του Μουμπάρακ.

Ένα μυθιστόρημα που σκιαγραφεί την πολιτική και οικονομική ανισότητα με την ιστορία της χώρας.
Το Κάϊρο, η μητέρα του κόσμου, έχει ένα κράμα πολλών θρησκειών , περισσότερο όμως επικρατούν οι βαθιά θρησκευόμενοι μουσουλμάνοι. Η βαθιά πίστη θεωρείται βασικό χαρακτηριστικό του Αιγύπτιου πολίτη. Οι ήρωες μουσουλμάνοι του βιβλίου προσπαθούν μέσα από μικρές καθημερινές αμαρτίες να ξεφύγουν από τον θρησκευτικό μουσουλμανικό κλοιό, ψάχνοντας την ελευθερία της ψυχής τους, ζώντας στα κρυφά αυτά που δεν τους επιτρέπονται.

Στην εξέγερση τους με σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Κοινωνική Δικαίωση» αισθάνθηκα σαν να ακούω το δικό μας σύνθημα αυτό του Πολυτεχνείου «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» , σαν να κάνει και ο συγγραφέας τον παραλληλισμό.
Η επανάσταση τους, επανάσταση ψυχής και μέλλοντος, μια επανάσταση που πλημμυρίζει στο αίμα για την ελευθερία.

Όμως ο λαός ενωμένος άσχετα από την θρησκεία, το χρώμα και την εθνικότητα , έγιναν ένα για την δική τους ανάταση ψυχής.
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας : « Ο λαός έδινε την δική του απάντηση. Όταν οι μουσουλμάνοι έσκυβαν να προσευχηθούν, οι Χριστιανοί σχημάτιζαν μια ανθρώπινη αλυσίδα, γύρω τους για να τους προστατέψουν, ενώ το ίδιο έκαναν οι μουσουλμάνοι γύρω από τις εκκλησίες.»
Αυτό ίσως είναι και τροφή για σκέψη για το μέλλον όλων μας.

Ένα πολύ εντυπωσιακό ιστορικό βιβλίο, με άρωμα Ανατολής, που σαγηνεύει τον αναγνώστη από την πρώτη μέχρι την τελευταία του σελίδα. Ένα βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί από όλους!!!!

………. Ο Θάνατος του Διγενή
(Κρητική παραλλαγή)
Ο Διγενής ψυχομαχεί* κι η γη* τονε τρομάσσει
βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέτ' ο απάνω κόσμός*
κι ο κάτω κόσμος* άνοιξε και τρίζουν τα θεμέλια,
κι η πλάκα* τον ανατριχιά πώς θα τόνε σκεπάσει,
πώς θα σκεπάσει τον αϊτό τση γης τον αντρειωμένο*.
Σπίτι δεν τον εσκέπαζε*, σπήλιο δεν τον εχώρει,
τα όρη εδιασκέλιζε*, βουνού κορφές* επήδα,
χαράκι* αμαδολόγαγε* και ριζιμιά* ξεκούνιε*.
στο βίτσιμα* ΄πιανε πουλιά, στο πέταμα γεράκια,
στο γλάκιο* και στο πήδημα τα λάφια* και τ' αγρίμια*.
Ζηλεύγει* ο Χάρος με χωσιά* μακρά τόνε βιγλίζει*,
κ' ελάβωσέ του την καρδιά και την ψυχή του πήρε.



«...Και σα να μη τον πάτησε
του Χάρου το ποδάρι
ο Ακρίτας μόνο ατάραχα
κυττάει τον Καβαλλάρη!
- Ο Ακρίτας είμαι Χάροντα
δεν περνω με τα χρόνια.
Μ΄ άγγιξες και δε μ΄ ένιωσες
στα μαρμαρένια αλώνια.»

[TheNeonLightsDreamer · Rating 4 out of 5]

Το λάτρεψα αυτό το "ποίημα" της ανατολής για τη μητέρα όλων των μύθων!
Εξαιρετική πένα, φυική, αβίαστη αφήγηση και αυθεντική ως προς όλα αυτά που με μαεστρία ζωγραφίζει.

Ο Μηνάς φτάνει στο Κάιρο για να προσθέσει στον λαϊκό αγώνα του τόπου την δική του ψηφίδα. Και φτάνει να ερωτευτεί την κοπέλα με τα πιο ωραία πόδια. Κι ύστερα ερωτεύεται την πόλη, τους ανθρώπους της, τον βαθύ κι ειλικρινή συλλογικό αναστεναγμό τους. Και το Κάιρο γίνεται σιγά σιγά για τον πρωταγωνιστή και τον αναγνώστη, όχι ένα γεωγραφικό μέρος στο χάρτη μα, τρόπος σκέψης και ζωής, ένα μικρό στην αρχή στίγμα μέσα του που μεγαλώνει μαζί με την καρδιά του και τέλος την κάνει ν’ απλώνει όπως κι αυτό. Το επιφανειακά χαλαρό σενάριο του βιβλίου γίνεται αφορμή και εργαλείο για την δεύτερη αφήγηση του συγγραφέα, την ουσιαστική, αυτή που μυεί τον αναγνώστη στην μαγεία της Ανατολής. Το βιβλίο βρίθει νιότη, ελπίδα, όνειρο. Όχι όμως μ’ έναν τρόπο ουτοπικό αλλά με τον αέρα και την ζωτική αίσθηση κι ανάγκη της αλλαγής, της βούλησης, της πρωτοβουλίας. Με την ελπίδα της ανθρωπιάς που εκφράζεται εμπράκτως με την φιλαδελφεία και την αλληλεγγύη. Το Κάιρο είναι ένα βιβλίο ποιητικό. Ένας μισιριώτικος τρόπος να μιλήσει κανείς για τον έρωτα, την ελευθερία, το δικαίωμα, την ευκαιρία, το όνειρο, την ανθρωπιά.

[Apostolos Kal · Rating 5 out of 5]

Μυθιστόρημα με πολύ δυνατό ρυθμό, αφηγηματικό βάθος, ξεχωριστό ύφος αλλά και διακειμενικό πλούτο, ως προς τις καλά εμπεδωμένες αναφορές. Το βιβλίο εχει ένα πολύ πρωτότυπο θέμα (έχουμε άλλα μυθιστορήματα στα ελληνικά για την Αραβική Άνοιξη?) και μια ουσιαστικά κοσμοπολίτικη/διεθνιστική ματιά. Η γλώσσα του συγγραφέα είναι ιδιαίτερη θαρρείς και μιξάρει διαφορετικά στυλ με μαεστρία. Σε ένα λογοτεχνικό τοπίο όπου ανακυκλώνονται κοινοτοπίες και εντελώς boring στυλ, ο Καλόγηρος ξεχωρίζει από μίλια.