'Heb je nou al een vriend?' is misschien wel de meest gehoorde vraag op familiefeestjes. Voor iedereen die 'm zat is, komen de schrijfsters van Damn, Honey! to the rescue. En het zouden Marie Lotte en Nydia niet zijn als ze ook niet nog 49 andere vragen en opmerkingen op humoristische en gevatte manier voor je beantwoorden, van 'Ben je ongesteld, of zo?' tot 'Draaf je niet een beetje door met dat feministische gedoe?'.
Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen verwierven vorig jaar landelijke bekendheid met hun Instagramstory's als reactie op het boek van Jamie Li. Hun daaropvolgende pamflet Damn, honey! was een groot succes en in hun goedbeluisterde podcast geven ze toegankelijk, eerlijk en grappig feministisch commentaar op actuele zaken.
Hmm, okay, twee sterren klinkt niet zo heel veel. Zeker als je bedenkt dat ik het wel een erg waardevol boek vind waar ik wel degelijk wat van opgestoken heb. Maar als ik over de sterren heen hover hier op Goodreads, dan staat er 'it was okay' en bij drie sterren staat er 'I liked it'. En ik moet eerlijk zeggen dat het dichter bij 'it was okay zat' dan bij 'I liked it'.
Daarmee wil ik eigenlijk niets zeggen over het concept van het boek, want dat is eigenlijk top. Zeker voor een witte cis-hetero man zoals ik. Het voorziet de lezer van erg veel heel persoonlijke, directe ervaringen met feministische thema's in Nederland in de 21ste eeuw. Ook veel dingend die wellicht wat onderbelicht zijn. Zoals de naam van de schaamlippen. Hoezo heten die zo? Ja, wellicht klink ik nu als een pleembak (niet stigmatiserend scheldwoord 😀, sterker nog: ik heb het woord net zelfbedacht, ook iets dat ik geleerd heb in dit boek), maar ik heb er nooit echt stil bij gestaan dat het woord 'schaamlip' niet echt helpt bij een positieve benadering van dat deel van het lichaamsdeel.
Waarom dan slechts twee sterren? Nou, dat heeft diverse redenen. Op dit moment ben ik namelijk diverse boeken over het feminisme aan het lezen. Ik ontkom er dan ook niet aan om dit boek met de andere te vergelijken. Als ik het tegenover sommige andere boeken (e.g. Delusions of Gender) zet, dan zou ik het gewoon respectloos vinden om het eenzelfde beoordeling te geven.
Daar draagt ook de stijl van de schrijvers een rol aan bij. Het boek is heel vlot geschreven. Dat leest op zich heel aardig weg, maar het wekt vrij regelmatig ook wat wervel op. Het lijkt soms alsof het zich heel specifiek op tieners richt. Erg veel onnodig gebruik van Engelse zinsnedes (zie voorbeeld hieronder), zinnen benadrukken door CAPSLOCK MAAR AAN TE ZETTEN. Soms zelfs vier uitroeptekens op een rij, voor vier zinnen lang. Dit heeft allemaal zeker niet mijn voorkeur. Wellicht had dit beter gestaan op een feministische blog website voor tieners. Maar misschien behoor ik ook gewoon simpelweg niet tot de doelgroep van dit boek, dat kan ook.
VOORBEELD ONNODIG ENGELS 'Oom Henk (of any other familielid. Sorry Henk, dat we jou de hele tijd moeten hebben) (...)' --> waarom is 'enig ander' hier vervangen door 'any other', dat heeft volgens mij toch geen enkele aantoonbare reden? Het is letterlijk gewoon een directe vertaling in woord en betekenis.
Naast kritiek op de stijl, waren er ook een aantal inhoudelijke dingen waar ik me aan stoorde. Bijvoorbeeld het antwoord op de vraag of een condoom minder betrouwbaar is dan andere, meer vrouw-onvriendelijke voorbehoedsmiddelen:
"‘Is dat niet veel minder betrouwbaar?’ De afgelopen vijftien jaar is het bij Nydia nog nooit misgegaan."
Niet heel erg overtuigend inderdaad. Hier had je prima een mooi statistiekje kunnen plaatsen van een of ander onderzoek. Dat had wat beter gestaan. Uiteraard kun je het argument maken dat hier gekozen is voor een persoonlijke invalshoek, maar ik zet m'n twijfels bij de effectiviteit van die methode. Zeker omdat er op veel andere plaatsen in het boek wel voor statistiek als onderbouwing gekozen wordt. Zo zijn er wel meer van dat soort krommigheden. Zoals wanneer de auteurs de situatie rondom abortus proberen uit te leggen en daarbij lijken te suggereren dat er geen specialisten aan te pas hoeven te komen:
"In Nederland is degene die een abortus uitvoert in principe strafbaar, tenzij de abortus wordt uitgevoerd in een abortuskliniek. Als jij je zwangerschap wilt laten afbreken dan kan dat dus, maar wel alleen onder voorwaarden. En dat is niet het enige waaruit blijkt dat abortus nog niet volledig geaccepteerd is in Nederland; (...)"
Misschien interpreteer ik deze passage wel volledig verkeerd en bedoelden ze iets heel anders. Maar in mijn optiek lijkt het me een prima idee om dat soort medische aangelegenheden in de handen van specialisten te houden. Voor je het weet gaan er mensen thuis weer met kledinghangers aan de haal... Dat moet wel het laatste zijn wat je zou willen.
4 of 5 sterren, maar op Goodreads gewoon DE VOLLE VIJF. Dit is zo'n boek dat je iedereen die feminisme niet begrijpt (of al wel, maar er meer over wil leren op een laagdrempelige manier) in handen wilt drukken. LEES HET. Verder: perfecte combinatie van serieuze onderwerpen en grapjes tussendoor & fijn dat er PoC en mensen met een handicap etc aan het woord komen. 👏🏼👏🏼👏🏼
Qua stijl beter dan Damn Honey, maar het doet helemaal niet wat het belooft.
Het boek is opgedeeld in hoofdstukken waarvan de titel een uitgekauwde seksistische opmerking is die vrxuwen van deze tijd naar hun hoofd geslingerd krijgen. Hagen & Van Voorthuizen pluizen dat vervolgens op een grappige manier uit en geven dan drie mogelijke antwoorden/reacties op de seksistische vraag/opmerking. Deze drie reacties zijn echter meer dan 90% nutteloos: ze zien er grappig uit op papier maar zouden in het echt gekunstelde, vreemde non sequiturs zijn. Bovendien zijn de reacties geen moeilijk weerlegbare argumenten of ideeën die de toehoorder doen nadenken over gendernormativiteit, het zijn vooral grapjes om gesprekken af te kunnen sluiten. Dat kan een manier zijn om met gendernormatieve lariekoek om te gaan, maar dat is zeker niet de mijne.
Er staan wel interessante feitjes en cijfers in die tot meer bewustzijn kunnen leiden (ik wist bijvoorbeeld wel dat slechts 5% van alle aangiftes van verkrachting vals zijn, vergelijkbaar met elk ander misdrijf. Ik wist echter niet dat de Nederlandse politie 80% van de aangiftes van verkrachting als vals inschat.)
En het is een specifieke keuze waar je het eens of oneens mee kunt zijn, maar ik vind zelf de hyperfocus op de individuele ervaring niet heel boeiend meer. Het verband met grote maatschappelijke problemen is duidelijk, maar de teneur in dit boek is meer ''het is erg dat het zo is, hier heb je een voorbeeld van een specifiek persoon die er last van heeft'' (wat natuurlijk waar is) en minder ''we moeten er iets aan doen''. Individuele ervaringen zijn heel waardevol, maar is het delen van die ervaringen genoeg om verandering te bewerkstelligen? Ik vermoed van niet.
Er is niet één soort feminisme, en dat is maar goed ook. Dit is niet precies het feminisme waar ik zelf naar neig, maar het is goed dat het er is, want het streven -gendergelijkheid- is hetzelfde.
3,5. Dit was leuuuuk, leerzaam en af en toe een beetje sad omdat het zo herkenbaar was. Ik hoop dat heel veel witte mannen dit ook zullen luisteren en ervan zullen leren. Ondertussen heb ik in ieder geval een hoop nieuwe comebacks voor irritante vragen.
Dit boek bewijst hoezeer feminisme nog steeds broodnodig is. Hele goede artikelen, duidelijk uitgelegd op een manier dat iedereen het kan begrijpen, ook oom Henk. De korte antwoorden op de vraag die elk hoofdstuk inluidt zijn helaas niet echt bruikbaar.
Een erg toegankelijk boek over het feminisme, bepaalde hoofdstukken zouden ook verplicht leesvoer moeten zijn voor mannen. De schrijfstijl is alleen iets meer gericht naar pubers, wat naar mijn idee niet had gehoeven (het komt af en toe iets kinderlijk over). Het boek zet je in ieder geval aan het denken en motiveert je om je meer in te zetten voor gelijkwaardigheid.
Goed boek, toegankelijk en informatief. Vooral een goede basis voor mensen die zich meer in intersectional feminism willen verdiepen.
Alleen de schrijfstijl sprak mij niet aan, ik vond het soms storend en afleidend, en voor mijn gevoel hadden sommige stukken scherper op papier gestaan bij een andere verwoording.
Heerlijk en luchtig boek dat enorm vlot leest. Ik heb weer een hoop nieuwe comebacks voor wanneer mensen 'je zal nog wel van gedacht veranderen' antwoorden wanneer ik zeg dat ik totaal geen kinderwens heb. Ik heb af en toe ook wel moeten lachen met de ironie waar Marie Lotte en Nydia maar al te graag gebruik van maken.
Alleen stoorde ik me soms wel aan de schrijfstijl (uitroeptekens en hele woorden en zinnen in hoofdletters). En yet again heb ik een hoop feministische boeken gelezen die véél meer onderbouwd en genuanceerd zijn, waar ik 5 sterren op gaf. Het zou dus gek zijn moest ik dit boek er volledig naast zetten, vandaar 3,5!
Heel herkenbaar, terwijl ik me gelukkig mag prijzen dat ik het gros van de verwoorde situaties niet uit eigen ervaring ken. Ik kan me er echter wel iets bij voorstellen en het is toch eigenlijk verschrikkelijk hoe dom sommige mensen zijn. Ja, óók als je het 'niet zo bedoelde'. Maar goed, dit boek laat maar weer eens duidelijk zien dat we echt nog ver te gaan hebben. De eerste stap in het oplossen van een probleem is constateren dat er een probleem is.
Voor mensen die al veel van feminisme weten, is het een beetje herhaling van zetten, maar wel prettig om het allemaal eens bij elkaar in één kaft te hebben. Ik ga dit boek zeker aanraden aan mensen die nieuwsgierig zijn maar niet goed weten waar te beginnen!
Super toppie helemaal goed! Ik ben zelf al iets verder in het feminisme, maar dit boek geeft een hele goede basis! Het is heel compleet, probeert alle kanten van het verhaal te belichten en dat alles met een flinke dosis humor en sarcasme!
Laagdrempelig, goed en soms humoristisch geschreven, absolute aanrader voor als je meer over feminisme wil weten. Én voor als je dacht: feminisme, hoezo? Is dat nog nodig dan hier in Nederland?
Easy to read, gives a clear (Dutch) perspective on the current, sometimes stupidly sad, state of emancipation of women, and those who identify otherwise. Briefly touches on other inequalities as well. The power of the book is in describing situations or conversations, explaining why they are unequal, and making you realize that culture needs to change and some things are just f*cked up. The book is also not a lot more than this; it does not go into answering the why and how things became the way they are today. Perhaps another book will tell me this answer.
Edit: After reading the review of Alfons and agreeing to some of the points made, I decided to take a look at how I placed the book with respect to others and decided to re-value some of them, including this one. Three stars is still a recommendation, but there must be more detailed & well written books available!
Edit 2: Changed it to 4 to convince Kim to read it. There should be a 3.5 option.
Heb je nou al een vriend? is een boekje met reacties op 50 seksistische of gewoon ondoordachte opmerkingen die vrouwen nog veel te veel te horen krijgen, zoals het titulaire 'Heb je nou al een vriend?' maar ook 'Draaf je niet een beetje door met dat feminisme?', 'Ben je ongesteld of zo?' en nog vele andere opmerkingen waarvan je ogen naar het plafond rollen en je broek afzakt. Marie Lotte en Nydia van Damn, Honey! (het boek én de podcast) geven een inhoudelijk én een sarcastische reactie op deze opmerking in de hoop dat vrouwen deze kunnen inzetten om (wellicht onbedoeld) verbaal seksisme de wereld uit te helpen. Het boekje was voor mijzelf weinig verrijkend omdat ik geen beginner meer ben binnen het feminisme en ik de eerste 20 afleveringen van de podcast heb beluisterd, maar als je geen 20+ uur over hebt of je wilt gewoon iets laagdrempeligs lezen over 'shit (en vooral dus opmerkingen) waar vrouwen van deze tijd mee moeten dealen' (én ludieke oplossingen daarvoor), dan zou ik dit zeker aanraden.
Wat een fantastisch goed boek is dit zeg! Je woede wordt er wel weer even van aangewakkerd maar dat is ook wel hard nodig. We kunnen wel telkens voor alles onze ogen sluiten maar daar krijgen we ook weinig verandering van. En deze twee meiden schrijven zo leuk, ik heb naast woede ook vaak hardop moeten lachen om deze twee.
Ik hoor jullie denken maar Celine waarom dan geen 5 sterren. Ik vind de titel van het boek dus wel een beetje jammer. Ik denk namelijk dat je door deze titel toch eerder mensen aanspreekt die ‘nog geen vriend hebben’ aangezien sommige mensen de toon achter de titel misschien niet begrijpen. Terwijl dat juist helemaal niet de essentie van het boek is. Daarnaast denk ik dat iedereen dit boek zou moeten lezen, ongeacht welk gender of seksualiteit je hebt of wil hebben. Alleen vind ik dus dat dit wel een beetje gebeurd met zo’n titel, misschien volledig onbedoeld. Ik had persoonlijk zelf voor een andere onnodige vraag gekozen die we vaak genoeg naar ons hoofd geslingerd krijgen, die een breeder publiek aanspreekt. Als laatst is dit boek een paar jaar geleden geschreven waardoor niet alle cijfers en verhalen meer helemaal accuraat zijn. Al houdt je dat altijd met dit soort boeken.
Ik was eerst een beetje aarzelig of ik dit boek wel wilde lezen, want feminisme hangt voor mij toch af van hoe iemand het brengt. Gelukkig brengen deze drie personen het heerlijk en goed. Niet te beoordelend, niet te streng, niet te OMG JE MOET, gewoon normaal en op een leuke manier. Ik vloog dan ook door het boek, helaas even gehinderd doordat ik moest slapen en een drukke dag had, maar het leest echt lekker en ik vond het ook fijn om ervaringen te lezen van andere personen. Ik moest ook af en toe best even lachen om verschillende stukjes (zoals dat gesprek over het feminisme abonnement of Ome Henk) en vaak zat ik ook zeker ja te schudden en preach sister te zeggen tegen mijn boek. Ik zou het boek dan ook zeker aanraden aan iedereen.
Blij dat ik het heb gelezen, veel goede onderwerpen en eye openers, maar ik ben nog een beetje ambivalent over het hoge gehalte hoofdletters, uitroeptekens en straattaal. Enerzijds leest het makkelijk weg en sluit het goed aan bij een ‘jongemensenbelevingswereld’, alsof je met een vriendin aan het appen bent, anderzijds doet het soms een beetje af aan het punt dat gemaakt wordt. Alsof iets met het gebruik van veel hoofdletters pas een waardig statement is. Argumentatie soms enigszins zwak (‘Lotte is nog nooit zwanger geworden van seks met een condoom, dus dat is prima anticonceptie’), maar het hoofdmotto (doe gewoon allemaal lekker waar je zelf zin in hebt) is uiteindelijk wel goed duidelijk. 💃🏼
3.5 sterren Ik heb het luisterboek geluisterd. De auteurs spreken het boek in, erg fijn om naar te luisteren! Het boek is laagdrempelig, wat zijn voordelen heeft. Omdat iedereen met dit boek kan beginnen zonder voorkennis. Alleen miste ik denk ik soms wat meer diepgang. En de antwoorden waren regelmatig sarcastisch. (Begrijp me niet verkeerd, ik hou van sarcasme). Maar ik had dan soms een daadwerkelijk antwoord gewild om iets duidelijk te maken aan iemand en een gesprek aan te gaan (Voor zover dat natuurlijk mogelijk is, want sommige mensen hebben gewoon een bord voor hun kop haha). Leuk boek om eens geluisterd te hebben.
Dit boek bevat interessante feiten en herkenbare situaties. Het is toegankelijk en informatief. Echter stoorde ik mij aan de schrijfstijl. De humor vond ik vaak nogal geforceerd overkomen en het veelvuldige gebruik van willekeurige Engelse woorden vond ik soms afleidend. Al met al wel vermakelijk en een prima boek als je meer wil weten over intersectioneel feminisme!
Heel leuk en helaas heel herkenbaar. Pakkende hoofdstukken, en vooral heel goed uitgewerkt en onderzocht (vooral omdat je soms nogal eens denkt, ík stel me aan, ík roep dit over me af of dit overkomt iedereen dus het is normaal).