What do you think?
Rate this book
ไทยปิฎก
หลังจากการเกิดรัฐประหาร 2557 การกำหนดตำแหน่งแห่งที่และอำนาจในวงสงฆ์ในรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติ ที่ให้ความสำคัญกับการคุ้มครองพุทธศาสนา จะนำมาสู่ปัญหาในมิติทางสังคมการเมืองอย่างกว้างขวาง
หนังสือเล่มนี้จะชี้ให้เห็นเหลี่ยมคูทางการเมืองของพุทธศาสนาในสังคมไทย ที่แนบแน่นอยู่กับบริบททางประวัติศาสตร์ ตั้งแต่ปฏิวัติสยาม 2475 เป็นต้นมา
หนังสือเล่มนี้จะชี้ให้เห็นเหลี่ยมคูทางการเมืองของพุทธศาสนาในสังคมไทย ที่แนบแน่นอยู่กับบริบททางประวัติศาสตร์ ตั้งแต่ปฏิวัติสยาม 2475 เป็นต้นมา
411 pages, Paperback
Published September 1, 2019
2 people are currently reading
47 people want to read
About the author
ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์
15 books7 followersอาจารย์สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ผู้สนใจด้านประวัติศาสตร์สังคม การศึกษา การกระจายอำนาจ พื้นที่เมือง-ชนบทและแรงงาน การศึกษาระดับปริญญาโทและเอกของเขาได้ประสบการณ์มาจากภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปลี่ยนสายมาจากการเรียนคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากรในสมัยปริญญาตรี คอลัมน์ของเขาเน้นไปที่การอ่านประวัติศาสตร์สังคมไทยผ่านวรรณกรรม ภาพยนตร์ โทรทัศน์ และสื่อประชานิยมทั้งหลาย
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
September 11, 2020
เอาไว้เบิกเนตรทำความเข้าใจวงการผ้าเหลืองกับการเมือง
November 6, 2020
หนังสือ ไทยปิฎก : ประวัติศาสตร์การเมืองสังคมร่วมสมัยของพุทธศาสนาไทย ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์ โดยสำนักพิมพ์ Illuminations Editions
เป็นหนังสือที่บอกเล่าเหตุการณ์ในห้วงประวัติศาสตร์ ที่องค์กรทางพุทธศาสนากับการเมืองทางโลกพาดทับกัน ตลอดจนเรื่องราวทางการเมืองภายในสถาบันสงฆ์เอง
หนังสือช่วยฉายภาพให้เราเห็นว่า พุทธศาสนา ก็เหมือนสถาบันอื่นทางสังคม คือมันประกอบขึ้นด้วยหน่วยย่อยที่แตกต่างกันไม่ได้เนียนเป็นเนื้อเดียวกันทั้งหมด ความแตกต่างกันอาจมาจากสายสัมพันธ์ของเหล่าภิกษุที่ข้องเกี่ยว หรือมาจากการยึดถือหลักการปฏิบัติที่แตกต่างกันในบางเรื่อง ดังนั้น การส่งเสริม”พวกเราให้อยู่เหนือกว่าพวกเขา” จึงเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ในสถาบันสงฆ์ ไม่ต่างจากแวดวงอื่นๆในสังคมโลก
บ่อยครั้งที่การเมืองภายในของสงฆ์ข้องเกี่ยวกับการเมืองของสยามแบบแยกกันไม่ออก ตัวอย่างเช่น เมื่อหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในพ.ศ. 2475 รัฐบาลคณะราษฎร์ได้มีความพยายามจัดระเบียบโครงสร้างภายในสถาบันสงฆ์ ให้สอดคล้องกับระบบการปกครองใหม่ คือ มีการแบ่งแยกอำนาจปกครองสูงสุดของสงฆ์ ออกเป็นสามส่วนคล้ายๆกับของฆารวาส(บริหาร นิติบัญญัติ ตุลาการ) เพื่อถ่วงดุลอำนาจระหว่างนักบวชสายธรรมยุติ และ มหานิกาย แต่ครั้นเมื่อการเมืองสยามเปลี่ยนขั้ว การจัดการองค์กรของสงฆ์ ก้อปรับมาเป็นรูปแบบรวมศูนย์อีกครั้ง นอกจากนี้อำนาจในการแต่งตั้งผู้นำของสถาบันสงฆ์ยังยึดโยงกับฝ่ายการเมืองทางโลกอน่างแนบแน่น
ความนิยมเลื่อมใสในพุทธศาสนาของไทยแบบที่พึ่งพิงความศักดิ์สิทธิ์ในเรื่องเหนือธรรมชาติ(เช่น เรื่องราวของหลวงปู่มั่น พระป่าที่ดังด้านอิทธิฤทธิ์) เป็นผลจากแรงโน้มทางโลกทั้งสิ้น เมื่อวิกฤติเศรษฐกิจส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของพลเมือง นักบวชในศาสนาบางสายหยิบยกเรื่องราวอิทธิปาฎิหาริย์ขึ้นมาชูเป็นธงเพื่อเป็นที่พึ่งพิงให้ชาวบ้าน เมื่อชาวบ้านเข้าหาวัดมากขึ้น อิทธิพลของศาสนาในการชี้นำทางความคิดก้ทรงอิทธิพลขึ้น และผู้บรีหารประเทศก้อให้การสนับสนุนเรื่องเหล่านี้เพราะหวังจะแวยใช้อิทธิพลของพุทธศาสนาไทยให้เกิดประโยชน์แก่ตน
การอิงอิทธิพลของพุทธศาสนาไทยเพื่อเอื้อผลทางการเมืองของผู้ปกครองประเทศ เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกในประวัติศาสตร์ของสยามประเทศ ไม่ว่าจะเป็น การใช้สปีชของกิตติวุฑโฒเพื่อสนับสนุนการใช้กวาดล้างล้างผู้เห็นต่างทางการเมืองที่ถูกแปะป้ายว่าเป็นคอมมิวนิสต์สมัย 6 ตุลาคม 2519, การรองรับความชอบธรรมให้ผู้พิพากษากลายเป็นองค์กรที่ตรวจสอบไม่ได้ของพุทธทาสพิกษุ, รวมถึงการเคลื่อนไหวทางการเมืองของหลวงตาบัว
พุทธศาสนาไทยจึงไม่เคยแยกออกจากการเมืองทางโลกหนำซ้ำยังพึ่งพิงเอื้อประโยชน์ให้ผู้ปกครองของรัฐหลายต่อหลายครั้ง หนำซ้ำภายในสถาบันสงฆ์เอง การขับเคี่ยวเพื่อช่วงชิงอำนาจในการบริหารก้อเข้มข้นไม่แพ้ทางโลกเลย
“ไทยปิฎก”หนังสือบันทึกประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนากับการเมืองจึงเป็นอีกหนึ่งเล่มที่ผู้สนใจศึกษาประวัติศาสตร์ของสยามประเทศไม่ควรพลาด แม้ภาษาที่ใช้เขียนจะออกแนวทางการราวกับอ่านหนังสือเรียนก้อตาม แต่อรรถรสในการอ่านก้อถือว่าสนุกใช้ได้เลย
เป็นหนังสือที่บอกเล่าเหตุการณ์ในห้วงประวัติศาสตร์ ที่องค์กรทางพุทธศาสนากับการเมืองทางโลกพาดทับกัน ตลอดจนเรื่องราวทางการเมืองภายในสถาบันสงฆ์เอง
หนังสือช่วยฉายภาพให้เราเห็นว่า พุทธศาสนา ก็เหมือนสถาบันอื่นทางสังคม คือมันประกอบขึ้นด้วยหน่วยย่อยที่แตกต่างกันไม่ได้เนียนเป็นเนื้อเดียวกันทั้งหมด ความแตกต่างกันอาจมาจากสายสัมพันธ์ของเหล่าภิกษุที่ข้องเกี่ยว หรือมาจากการยึดถือหลักการปฏิบัติที่แตกต่างกันในบางเรื่อง ดังนั้น การส่งเสริม”พวกเราให้อยู่เหนือกว่าพวกเขา” จึงเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ในสถาบันสงฆ์ ไม่ต่างจากแวดวงอื่นๆในสังคมโลก
บ่อยครั้งที่การเมืองภายในของสงฆ์ข้องเกี่ยวกับการเมืองของสยามแบบแยกกันไม่ออก ตัวอย่างเช่น เมื่อหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในพ.ศ. 2475 รัฐบาลคณะราษฎร์ได้มีความพยายามจัดระเบียบโครงสร้างภายในสถาบันสงฆ์ ให้สอดคล้องกับระบบการปกครองใหม่ คือ มีการแบ่งแยกอำนาจปกครองสูงสุดของสงฆ์ ออกเป็นสามส่วนคล้ายๆกับของฆารวาส(บริหาร นิติบัญญัติ ตุลาการ) เพื่อถ่วงดุลอำนาจระหว่างนักบวชสายธรรมยุติ และ มหานิกาย แต่ครั้นเมื่อการเมืองสยามเปลี่ยนขั้ว การจัดการองค์กรของสงฆ์ ก้อปรับมาเป็นรูปแบบรวมศูนย์อีกครั้ง นอกจากนี้อำนาจในการแต่งตั้งผู้นำของสถาบันสงฆ์ยังยึดโยงกับฝ่ายการเมืองทางโลกอน่างแนบแน่น
ความนิยมเลื่อมใสในพุทธศาสนาของไทยแบบที่พึ่งพิงความศักดิ์สิทธิ์ในเรื่องเหนือธรรมชาติ(เช่น เรื่องราวของหลวงปู่มั่น พระป่าที่ดังด้านอิทธิฤทธิ์) เป็นผลจากแรงโน้มทางโลกทั้งสิ้น เมื่อวิกฤติเศรษฐกิจส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของพลเมือง นักบวชในศาสนาบางสายหยิบยกเรื่องราวอิทธิปาฎิหาริย์ขึ้นมาชูเป็นธงเพื่อเป็นที่พึ่งพิงให้ชาวบ้าน เมื่อชาวบ้านเข้าหาวัดมากขึ้น อิทธิพลของศาสนาในการชี้นำทางความคิดก้ทรงอิทธิพลขึ้น และผู้บรีหารประเทศก้อให้การสนับสนุนเรื่องเหล่านี้เพราะหวังจะแวยใช้อิทธิพลของพุทธศาสนาไทยให้เกิดประโยชน์แก่ตน
การอิงอิทธิพลของพุทธศาสนาไทยเพื่อเอื้อผลทางการเมืองของผู้ปกครองประเทศ เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกในประวัติศาสตร์ของสยามประเทศ ไม่ว่าจะเป็น การใช้สปีชของกิตติวุฑโฒเพื่อสนับสนุนการใช้กวาดล้างล้างผู้เห็นต่างทางการเมืองที่ถูกแปะป้ายว่าเป็นคอมมิวนิสต์สมัย 6 ตุลาคม 2519, การรองรับความชอบธรรมให้ผู้พิพากษากลายเป็นองค์กรที่ตรวจสอบไม่ได้ของพุทธทาสพิกษุ, รวมถึงการเคลื่อนไหวทางการเมืองของหลวงตาบัว
พุทธศาสนาไทยจึงไม่เคยแยกออกจากการเมืองทางโลกหนำซ้ำยังพึ่งพิงเอื้อประโยชน์ให้ผู้ปกครองของรัฐหลายต่อหลายครั้ง หนำซ้ำภายในสถาบันสงฆ์เอง การขับเคี่ยวเพื่อช่วงชิงอำนาจในการบริหารก้อเข้มข้นไม่แพ้ทางโลกเลย
“ไทยปิฎก”หนังสือบันทึกประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนากับการเมืองจึงเป็นอีกหนึ่งเล่มที่ผู้สนใจศึกษาประวัติศาสตร์ของสยามประเทศไม่ควรพลาด แม้ภาษาที่ใช้เขียนจะออกแนวทางการราวกับอ่านหนังสือเรียนก้อตาม แต่อรรถรสในการอ่านก้อถือว่าสนุกใช้ได้เลย
July 26, 2021
สนุก อ่านง่าย ไม่น่าเบื่อ เรื่องเล่าในวงการพระพุทธศาสนาไทย เช่น หลังการปฏิวัติสยาม 2475 กับการลุกสู้ของเหล่าสงฆ์ในการกระจายอำนาจการปกครองสงฆ์, ความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจรัฐ กษัตริย์ ทุน พุทธศาสนา, การอ้างความดี-ศีลธรรมในบริบทการเมือง, ความเป็นอื่นของสำนักพุทธที่ไม่ได้อยู่ในขนบตามมหาเถรสมาคม ฯ
August 13, 2021
Must read!
เก็บไว้ในลิสต์หนังสือที่ตบหน้าให้ตื่นตั้งแต่หน้าหนึ่ง
เก็บไว้ในลิสต์หนังสือที่ตบหน้าให้ตื่นตั้งแต่หน้าหนึ่ง
Displaying 1 - 4 of 4 reviews