Meyyale

by Hıfzı Topuz

Hıfzı Topuz'un, çeşitli belgelerden, sandıklarda saklanan aile mektuplarından ve Pertevniyal Valide Sultan'ın 1880'lerde dikte ederek yazdırdığı, "Sergüzeştname"sinden yola çıkarak kaleme aldığı bu tarihsel romanda, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü sırasında yaşanmış olan bazı olaylar anlatılıyor. Romanda, Ruslar'ın Kafkasya'ya saldırıları sırasında, 40 günlük bebekken annesiyle birlikte İstanbul'a getirilen ve Saray'da Pertevniyal Valide Sultan'ın yanında büyüyen Ubıh kökenli Meyyale'nin, önce besteci Nevres Paşa, sonra da vezir Hasan Hilmi Paşa ile evlilikleri, Saray'da yaşanan gizli bir aşk serüveni, cariyelerin ve harem ağlarının çileleri sergileniyor. Pertevniyal Valide Sultan'ın 17 yıl boyunca gizli kalan ve Hıfzı Topuz tarafından ortaya çıkarılan anıları, o dönemin siyasi entrikalarını, Abdülaziz'in devrilmesi ve intiharını, Abdülhamit dönemindeki günümüzü aratmayan yoksullukları, baskı ve işkenceleri, yargısız infazlar, şeriatçıların devrimlere ve Batılı eğitime karşı direnişlerini aydınlatıyor.

Genres: Turkish Literature, Turkish, Historical Fiction

224 pages, Paperback

First published January 1, 2010

About the author

Galatasaray Lisesi’ni 1942, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni 1948 yılında bitirdi. Strasbourg Üniversitesi’nde devletler hukuku ve gazetecilik alanlarında yüksek lisans (1957-59) ve yine Strasbourg Hukuk Fakültesi’nde gazetecilik alanında doktorasını yaptı (1960). 1947-58 yılları arasında Akşam gazetesinde önce istihbarat şefi, sonra yazı işleri müdürü olarak çalıştı. İstanbul Gazeteciler Sendikası’nın kurucuları arasında yer aldı ve başkanlığını yaptı. Paris’te Unesco Genel Merkezi’nde Özgür Haber Dolaşımı şefi olarak çalıştı (1959-1983). Uluslararası gazetecilik örgütleri arasında mesleksel işbirliği, basın ahlâkı, gazetecilik eğitimi ve gazetecilerin korunması projelerini yönetti. Afrika ülkelerinde, Hindistan’da, Filipinler’de gazetecilik eğitimi seminerleri düzenledi. Kara Afrika'da kırsal basın projesini oluşturdu. 1962 yılında Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nin, o zamanki adıyla Basın-Yayın Yüksek Okulu’nun kuruluşu için, Paris’te Unesco’nun merkezinde ilk projeleri hazırladı. 1974-75 yılları arasında TRT’de Radyolardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcılığı yaptı. 1986’da halen başkanlığını sürdürdüğü İletişim Araştırmaları Derneği’ni (İLAD) kurdu. Vatan, Milliyet ve Cumhuriyet gazeteleriyle çeşitli dergilerde diziler ve inceleme yazıları yazdı. Anadolu Üniversitesi, Galatasaray ve İstanbul Üniversiteleri iletişim fakültelerinde basın, radyo-televizyon tarihi, uluslararası iletişim ve siyasal iletişim dersleri verdi.

Reviews

[Josefina Wagner · Rating 3 out of 5]

Yazar bir şekilde kendi düşüncelerinden fazla o zaman ki durumu anlatıyor bazı okuyucuların haklı olarak duygusal tepki verdiklerini okudum ama burdaki pedofiller Osmanlı hanedanılığı ve yakınları onlara çalışanlar ; dolaysiyle 12 yaşında kızcağızların 40 yaşındaki pisliklerle evlenmesi yada mecbur bırakılması o zamanın harem içindeki mide bulandırıcı ahlak anlayışı! Mutlaka okuyun denecek bir eser değil ama okumakla da okumamak lada bir şey kaybetmezsiniz bence!

[cherubnessli · Rating 5 out of 5]

Hıfzı Topuzun kendi köklerine yolculuk ederken Osmanlının son dönemi ve harem hayatını tüm şeffaflığı ile gözler önüne serme becerisi,diğer kitapları kadar başarılı,okunası bir tarihi biyografik roman

[GÜRSEL SOYBIR · Rating 4 out of 5]

Abdülmecid döneminde Aziz Efendi’nin dairesinde 58, Murat Efendi’nin diresinde 42, Abdülhamit Efendi’nin dairesinde 34, Reşat Efendi’nin dairesinde 24 cariye bulunuyordu. Bu sayı diğerleri ile birlikte 688’e ulaşıyordu.

Esir pazarları ilk başlarda Haseki’de kurulurdu. Afrika’dan gelen zenci kölelerin satışı 1856 da yasaklanınca saraya cariye bulunması zorlaşır.

Ubıhlar; mert, dürüst, iyi ata binen, savaşçı insanlardı. 1829 Edirne Antlaşması ile Osmanlılar Doğu Karadeniz’den çekilince, Çerkezler, Abhazlar, Abazalar, Şapsığlar ve Ubıhlar bu toprakları savunurlar. Ubıhlar savunmada çelik güç olur ama 1864’de yenilirler ve 1 milyona yakın Ubıh Anadolu’ya göç etmek zorunda kalır.

Abdülaziz tahta çıktığında önce, haremi kapatacağını ve tek eşli olacağını söyler. 1867’de Napolyon’u ziyarete gider, Avrupa’yı gezer. 1869 sonrası ise beklenenin tersi, despot bir hükümdar olur, sarayı cariyelerle doldurur. Batıda gördüklerine özenerek, saraylar, köşkler yaptırır. Avrupa’nın endüstri devriminden, sosyal düzeninden ise hiç etkilenmemiştir. Döneminde saraydan geçinenlerin sayısı 6 bini geçer. Halk yoksulluk içinde, dış borçlar ileri derecede artmış, imparatorluk tam bir çöküntü içindedir.

Abdülaziz’in devrilmesi, intiharındaki entrikalar, ardından gelen Abdülhamit’in, baskıcı yönetimi, şeriatçı grubun modernleşmeye ve çağdaş eğitime direnişi; kısmen roman, kısmen tarih dili ile ve cariyelerin, kadın ağaların dünyasından anlatılmaktadır.

Köle pazarlarından toplanan cariyelerin; saraydaki acınası hayatları, entrikalar arasında yükselişleri, hükümdarın gözdesi olabilmeleri, doğan evlatların hükümdar edilmesi ile Valide Sultan mertebesine yükselip tüm imparatorluğa hükmedebilecekleri anlatılıyor.

Saraydaki entrikalar dünyasında; hükümdarın, yükselen başka bir şehzade-cariye grubuyla düşürülmesi durumunda, tüm çevresindeki kadınların da acımasız ve onursuzca alaşağı edilmesi ve aşağılanmaları gözler önüne seriliyor.

Osmanlı’da, hükümdarın iktidarı, haremdeki iktidar ile koşut seyrediyor.

[Sedef · Rating 1 out of 5]

Kitap bir romandan çok tarihi özellikleriyle öne çıkıyor. Yazarın tarihçi olması bu durumda çok etkili. Kitabı edebi açıdan çok zayıf buluyorum.

Hikayesini ilgi çekici bulanlar için ilginç olabilir; şahsen ben beğenmedim.

[Bihter Rana Aslan · Rating 1 out of 5]

Kitlelere dair nefret söylemlerinden rahatsız oldum. Kadınlar o kadar kötü anlatılmış ki kitapta ya daha çocuklar ama cinsel hayatları anlatılmış ya da eşlerine nasıl kötü davrandıkları. Adam ikinci eşini almasında hiçbir problem görmeyip ilk eşinin ona kötü davrandığını öne sürüyor. Beş yaşından elli yaşına kadar her kızın, kadının vücudunun güzelliğinden ya da çirkinliğinden bahsedilmiş. Beş yaşındaki çocuğun vücudundan. Bir sahnede de kadının ten rengi koyu diye adamın hayal kırıklığına uğradığı hatta kadın hamile kalınca da başa gelen çekilir triplerine girdiğinden bahsediliyor. E birlikte olmasaydın o zaman!?

[Brczdn · Rating 5 out of 5]

Bir Hıfzı topuz klasiği. Tarihi romanları daha çok tarihi bilgi edinerek okumayı sevdiğim için yazarın kitapları benim için vazgeçilmez oluyor. Bu kitapta da kadınefendiler, ikballer, cariyeler, gözdeler, haremağaları, kızlarağası ve sayamayacağım yüzlerce zavallı insanın yaşamına ortak oluyoruz. Köle ticaretinin tarihsel gelişimi, yeni osmanlılar, devrimciler, padişahlığın çöküşe giden öyküsü, dönemin sürekli değişen iş bilmez uyanık sadrazamları , sürgün edilen paşaları, Osmanlı Rus savaşı, istanbula akın eden Kafkaslar Çerkezler derken kitap nasıl bitiyor anlamıyoruz.
Ayrıca meyyale saraylı bir kadın ve yazarın da büyük büyük anneannesi.

[İlayda Atalay · Rating 5 out of 5]

Bir kere daha Cumhuriyet'e şükürler olsun dedirtti. Edebi yönleriyle de öne çıkan bir kitap zaten fakat bunlar sizi tatmin etmese bile mutlaka okunması ve feyz alınması gereken bir kitap. Mutlaka dönemin gerçekleriyle ve yine döneme ilişkin bir altyapıya sahip olunarak okunması gerek. Bu günlere, bu güzel Cumhuriyet ülkesine sahip olmamızı sağlayan her kahramana sonsuz teşekkürler.

[Huseyin · Rating 3 out of 5]

Osmanlı'nın son döneminde Abdülaziz, IV. Murat ve Abdülhamit'in iktidar oldukları dönemde, saray içerisinde ve çevresinde yaşananların, olayın 1. ve 2. derece şahitlerinin anılara hikaye havası katılarak anlatıldığı bir tarihi hikaye. Ben keyif aldım.

[Asuman · Rating 5 out of 5]

Ekım 1998 baskısı

[Ece Özaydın · Rating 5 out of 5]

Osmanlı tarihine sarayda yaşananlar üstünden harika bir bakış açışıyla anlatılmış, aşırı akıcı bir dili vardı. Okuması çok keyifli.

[Murat · Rating 1 out of 5]

Gereksiz bilgi yığını kötü bir üslubla birleşince okunmaz olmuş.