Een lama in Noord-Wales
Een ruim veertig jaar oud verhaal over de komst van een lama naar een boerderij in Wales. Kan dat nu nog boeien? Jazeker! Ñusta (de recentelijk uitgegeven Nederlandse vertaling van Along came a Llama) van Ruth Janette Ruck is een heerlijke memoire die wat mij betreft met stip bovenaan het lijstje komt van boeken om tot ontspanning te komen.
In 1978 kwam in het Verenigd Koninkrijk Ñusta van Ruth Janette Ruck uit. Het was het derde non-fictie boek over het bijzondere leven van haar familie, die zich gevestigd had in het Noord-Welshe natuurgebied Snowdonia en een traditionele boerderij genaamd Carneddi runde. Waar de boerenbedrijven rondom de familie aan de automatiseringsslag waren gegaan, bleven zij zoveel mogelijk vasthouden aan het traditionele boeren. In Ñusta zijn Ruths ouders met hun welverdiende pensioen en runt ze samen met haar man Paul en de kinderen de boerderij. Het gezin wordt achtervolgd door ziektes en sterfgevallen; zo krijgt Ruth zelf multiple sclerose. Ze slaan er zich met typisch Britse onderkoelde humor doorheen (leven met MS is niet praktisch, want Carneddi ‘is niet bepaald rolstoelvriendelijk gelegen’), maar toch komen Ruth en haar weduwe geworden moeder tot de conclusie dat er iets nodig is om de boel op te vrolijken. Een lama it is.
De aankoop van de lama gaat nog wel: een dierentuin is bereid een jonkie af te staan. Als de lama op Carneddi aankomt beginnen de problemen pas echt, want hoe voed je een zo’n dier op? Niemand heeft een lama als huisdier in het ruige Noord-Wales en internet bestaat nog niet. Dat de beste informatiebron die Ruth en Paul kunnen krijgen het tweehonderd jaar oude boek Animated Nature is van een schrijver die zeer waarschijnlijk zelf nooit een lama in het echt gezien had, zegt genoeg. Wat volgt is een verrukkelijk verslag van het gezin over het proefondervindelijk samenleven met een lama, die ze Ñusta (spreek uit: Njoesta) noemen, wat prinses betekent in de taal van de Inca’s. Moet een lama geschoren worden? Kan Ñusta zwemmen? Wat vindt ze lekker? Blijkbaar paaseieren, want die weet ze eerder te vinden dan de kinderen.
Steeds beter leren Ruth en co Ñusta kennen en steeds meer wordt de lama onderdeel van het gezin. Ondertussen gaat het boerderijleven door en gebeuren er allerlei banaliteiten, zoals het weglopen van een schaap, of een koe die staarten begint te eten, die zo leuk beschreven zijn dat een brede glimlach onvermijdelijk is. Zelden heb ik zo’n vrolijk, pretentieloos boek gelezen dat zo goed geschreven is. Als een kop thee deze winter niet voor een warm gevoel gaat zorgen, dan zorgt Ñusta er wel voor. De meeste literatuur beweert het tegendeel, maar door Ruck ga je erin geloven: ‘Vreemd, hoe dromen vaak uiteindelijk uitkomen.’
(In aangepaste vorm eerder verschenen in Boekenkrant juli 2021)