Είμαστε πλασμένοι από χώμα

by Panos Karnezis, Πάνος Καρνέζης

Όταν ένα υπερβολικά φορτωµένο µε πρόσφυγες σκάφος αναποδογυρίζει, ένας άνδρας πέφτει στη θάλασσα µαζί µε άλλους. Στον πανικό που ακολουθεί, σώζει µια ζωή και καταδικάζει µια άλλη. Ο άνδρας και το αγόρι που έσωσε -ο µόνος µάρτυρας του εγκλήµατος που προηγήθηκε- φτάνουν τελικά σε ένα µικρό νησί της Μεσογείου. Εκεί, τους προσφέρει προσωρινό καταφύγιο ο καταχρεωµένος ιδιοκτήτης ενός περιοδεύοντος τσίρκου. Tο πολυτιµότερο περιουσιακό του στοιχείο είναι ένας ελέφαντας που τον φροντίζει µε τρυφερότητα η γυναίκα του, παρότι πενθεί τη δεκάχρονη κόρη τους.

Καθώς οι δυο πρόσφυγες περιµένουν να τους παραλάβει ένα πλοίο που η άφιξή του διαρκώς αναβάλλεται, ο άνδρας θα γοητευτεί από τη σύζυγο του ευεργέτη τους. Και ο ελέφαντας, εκτοπισµένος κι αυτός, θα γίνει, συµβολικά και στην πράξη, καταλύτης για τις τραγικές παρερμηνείες που θα προκύψουν.

Στα χέρια του Καρνέζη η εξερεύνηση του ηθικού και συναισθηµατικού κόστους που πρέπει να πληρώσουν όσοι αφήνουν την πατρίδα τους για να βρουν ειρήνη και ασφάλεια µετατρέπεται σε µια διαχρονική αφήγηση σχετικά µε τους ανθρώπινους δεσµούς και την έλλειψη προσανατολισµού, την προσδοκία και την αµφισβήτηση του ίδιου µας του εαυτού.

Genres: Greece, Fiction

272 pages, Paperback

First published September 26, 2019

About the author

Panos Karnezis was born in Greece in 1967 and came to England in 1992. He studied engineering and worked in industry, then studied for an MA in Creative Writing at the University of East Anglia. His first book, Little Infamies (2002), was a collection of connected short stories set in a nameless Greek village. His second book, The Maze (2004), a novel set in Anatolia in 1922, was shortlisted for the 2004 Whitbread First Novel Award and won the Pendleton May First Novel Award. Short stories by Panos Karnezis have been broadcast by BBC Radio 4 and have appeared in Granta, New Writing 11, Prospect, and Areté. His other novels are The Birthday Party (2007, shortlisted for the Encore Award 2009 for the best second novel); The Convent (2010); The Fugitives (2015) and We Are Made of Earth (2019).

Reviews

[Maria Bikaki · Rating 3 out of 5]

Τίμιο βιβλιαράκι με καθαρή και λιτή γραφή. Ένα ακόμα βιβλίο που ασχολείται με το προσφυγικό. Η ιστορία ξεκινά όταν ο γιατρός Μοκνταντ σώζει ένα νεαρό αγόρι όταν η βάρκα τους που μετέφερε πρόσφυγες σε κάποιο ελληνικό προορισμό ανατρέπεται. Το αγόρι σώζεται από βέβαιο πνιγμό. Μοναδικοί επιζήσαντες του ναυαγίου ο γιατρός με το νεαρό αγόρι θα βρουν καταφύγιο σε ένα μικρό ελληνικό νησί όπου εκεί θα τους περιθάλψει ο ιδιοκτήτης ενός τσίρκου και θα τους προσφέρει στέγη και τροφή. Το λες αυτό και λίγο ειρωνεία με την έννοια ότι κατά κάποιο τρόπο οι βίοι είναι παράλληλοι καθώς ουσιαστικα όντας μέλος ενός τσίρκου είσαι κατά κάποιο τρόπο πρόσφυγας χωρίς να στεριώνεις ποτέ σ’ έναν τόπο.
Το βιβλίο λοιπόν ακολουθεί το βαθύτατο και κρίσιμο σε κάθε πολιτική και ανθρωπιστική ατζέντα του προσφυγικού. Αν κάτι μπορεί κανείς να του προσδώσει ως πρωτοτυπία σε σχέση με άλλα βιβλία που καταπιάστηκαν με το θέμα είναι ότι αυτή τη φορά ο συγγραφέας ρίχνει περισσότερο το βάρος στη συνύπαρξη όχι τόσο της ντόπιας κοινότητας με την προσφυγική αλλά αυτή μεταξύ των ίδιων των προσφύγων και πως εκείνοι αντιδρούν σε αυτή την ιδιαίτερη συνθήκη διαβίωσης τους και πως η ανάγκη για επιβίωση επηρεάζει τις επιλογές μας. Ηθικα διλήμματα, συγκρούσεις δίνουν και παίρνουν και στη μέση ο άνθρωπος με συνάμα εύθραυστο και σκληρό πρόσωπο μπροστά στον αγώνα της επιβίωσης. Συμπαθητικό. Ήθελα κάτι παραπάνω και περισσότερο βάθος στους χαρακτήρες.

[John Melithoniotes · Rating 5 out of 5]

We Are Made of Earth grips you from the first sentence and hardly lets go until the last sentence. A refugee man, a doctor escaping an unnamed war-torn Muslim country, and a young boy unrelated to him, are the only survivors of a large dinghy full of refugee migrants that capsizes during a storm at sea. The doctor is morally conflicted over his actions during the storm because he believes he caused another man to drown in order to save himself. The boy saw his mother and sisters drown in front of him. The two reach an island and are sheltered by a circus owner and his wife. The events and interactions that follow take on the moral force of a biblical parable.

The doctor essentially wants to be free, to get off the island and make his own course in life, but the young boy clings to him. The doctor feels responsible for the young boy -- up to a point. And the young boy becomes obsessed with the doctor as his savior and protector, a status that repels the doctor. Throughout the book, individuals struggle to save themselves by latching onto another individual, while the other fights them off in an attempt to save their own life and keep their freedom. It's a terrifying theme. Thus the drowning man in the storm at sea holds onto the doctor, who fights him off until he's forced to injure the man and kill him in order to save himself. Similarly, we see the boy's desperation for the doctor, and the doctor's attempts to keep the boy at the distance. Even the love that grows between the doctor and the circus owner's wife is framed by this struggle -- he tries to bind her to him, to take her with him, while she fights him off and makes it clear she won't leave her husband despite her intense feelings for the doctor.

This is a very good, memorable novel.

[Karen · Rating 5 out of 5]

We are Made of Earth is a challenging read. It's a book grounded in the moral dilemmas of the 21st century, and it will make you think deeply about the world outside the insular first-world "reality" bubbles most of us inhabit. If you are interested in simple comfort reading, this is very likely not the book for you, but if you're after excellent, thoughtful prose this is definitely the novel for you.

[George Makridakis · Rating 2 out of 5]

Σύνθετες αλληλεπιδράσεις των ηρώων, παρά τον απλοϊκό τρόπο γραφής.
Ενδιαφέρον ότι οι ήρωες ξεφεύγουν από το προβλέψιμο δίπολο καλό-κακό.
Τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια ήταν εκείνα που είχαν την οπτική του παιδιού.

Το τέλος είναι σίγουρα το καλύτερο μέρος του βιβλίου.

[Maria · Rating 4 out of 5]

Αρκετά καλοστημμένη ιστορία, που διαπραγματεύεται το μεταναστευτικό ζήτημα με όση διαλακτικότητα απαιτούσε το θέμα, πλούσιο και ωραίο λεξιλόγιο, μια αφηρημάδα στην αφήγηση (δεν ξέρεις πόσο καιρό μένουν οι ήρωες στο νησί, αλλά διαισθάνεσαι το πέρασμα του χρόνου).

Μιλώντας για τους χαρακτήρες, μου άρεσε που, πέρα από ότι δεν ήτανε ούτε αποκλειστικά καλοί αλλά ούτε και αποκλειστικά κακοί, αλλά είχαν μια τέλεια ανάμιξη που τους έκανε ενδιαφέρους χωρίς να τους κάνει υπερβολικά μισητούς.

Συγκεκριμένα, μου έκανε τεράστια εντύπωση ο Τζαμίλ, ένα αγοράκι με πιο πονηρό σκεπτικό που είναι εμφανές πως προήλθε από την φαλλοκρατική παράδοση της κουλτούρας του, καθώς και από κακές επιρροές. Παρόλα αυτά, δεν θεωρώ πως δικαιολογεί ορισμένες από τις πράξεις του και θέλω να ελπίζω πως ο Μοκντάντ τον παράτησε στο τέλος.

Γενικώς, μου άρεσε επίσης που δεν ανέφερε την απάντηση του γιατρού στο ερώτημα του καπετάνιου και το άφησε στην φαντασία μας να αποφασίσουμε.

Ίσως ένα σημαντικό παράπονο που έχω είναι ότι οι σχέσεις των χαρακτήρων δεν παρουσιάστηκαν όσο πειθήνια θα ήθελα, με την έλξη του Μοκντάντ και της Όλγας να φαντάζει βιαστική και πως προήλθε από το πουθενά, το οποίο με δυσαρεστεί επειδή ο απαγορευμένος τους έρωτας (εκείνη είναι παντρεμένη και απατάει τον άντρα της) έπαιζε κομβικό ρόλο στην πλοκή.

Τελευταίο παράπονο είναι πως ο συγγραφέας ασχολήθηκε επιφανειακά με το μεταναστευτικό ζήτημα και δεν έδειξε πως ο ρατσισμός και οι κακές συνθήκες ζωής επηρεάζουν τόσο αυτούς όσο και την κοινότητα που τους δέχεται.

Παρόλα αυτά, θεωρώ πως τα θετικά του υπερβαίνουν τα αρνητικά του.

[Amelia Webb · Rating 2 out of 5]

I’m not sure if the purpose of this book went over my head but I wasn’t keen on it. The kid is a complete sociopath and deeply dislikable, but I did like Mokdad the doctor. Almost a DNF- took me a couple of months to motivate myself to finish it.

[Grace Wright · Rating 3 out of 5]

I loved the first half of the book but then I became disconnected to the story. Ending was 🙌🏼

[Carlotta · Rating 1 out of 5]

I'm not sure what about this I should have enjoyed.

[Helen · Rating 2 out of 5]

Refugees fleeing, ship wrecked found there way to an island. Seemed the story was going well, but then it seemed drift to nowhere.

[Riley Vallom · Rating 5 out of 5]

an incredible story. not action packed, but gripping all the way through.

[Paul · Rating 3 out of 5]

Interesting collection of characters and set up, but they all seem to interact in strange and unnatural ways. The elephant in the story seemed an odd addition.

[Aliki · Rating 5 out of 5]

A beautifully-written and gripping story on modern immigration seen from the perspective of four diverse individuals . The descriptions of the dramatic events are very powerful and heartbreaking (especially the first chapter) and the characters complex and very well-written. Overall a courageous and challenging book.

[Clive Bevitt · Rating 5 out of 5]

Another great tale from Mr Karnezis. He manages to capture the moment perfectly but also have a timeless quality to his stories.

[Effreads · Rating 5 out of 5]

Απόκοσμο και εσωτερικό.
Θα μπορούσε να έχει τίτλο Insular