Wat iedereen zou moeten weten over klimaatverandering

by Bart Verheggen

Over klimaatverandering doen de meest uiteenlopende verhalen de ronde. De ene krantenkop vraagt zich af: "Hoezo opwarming?' terwijl elders valt te lezen: "De mensheid stevent af op een klimaatcatastrofe'. Geen wonder dat veel mensen in verwarring zijn en niet weten hoe de vork in de steel zit.
In het publieke debat lopen de meningen over klimaatverandering sterk uiteen, ook over feitelijke aspecten die wetenschappelijk gezien heel helder zijn. Zo weten we al sinds de negentiende eeuw dat CO2 een opwarmend effect heeft. Voor een zinnige maatschappelijke discussie is het belangrijk om de wetenschappelijke inzichten goed in beeld te hebben. Zonder bagatellisering en zonder overdrijving.
Met dit boek schept klimaatwetenschapper Bart Verheggen duidelijkheid in de veelheid aan - soms tegenstrijdige - informatie. Met medewerking van Jos Hagelaars en Hans Custers legt hij op een heldere en begrijpelijke manier uit wat we zoal weten over klimaatverandering: hoe en waarom verandert het klimaat en hoe weten we dat eigenlijk? Welke risico's kleven daaraan en hoe kunnen we die beperken?

Genres: Nonfiction, Science, The World, Environment

203 pages, Paperback

First published January 22, 2020

Reviews

[Charlotte · Rating 4 out of 5]

Preps voor de nieuwe jobba🤓 maar eigenlijk must read voor iedereen, duidelijk en simpel uitgelegd.

[Michiel Scheen · Rating 5 out of 5]

Een heel helder, zeer leesbaar betoog over de huidige stand van de klimaatwetenschap. En over de maatschappelijke neiging om uitdagingen en beslissingen vooruit te schuiven. Verheggen weerlegt de houding van ontkenners van opwarming van de aarde door menselijk toedoen op schijnbaar simpele wijze. "We twijfelen toch niet aan de natuurkundige wet van de zwaartekracht als we een vogel zien vliegen?", "Galileo had gelijk dat de aarde rond is, ook al geloofde niemand hem". Hij spiegelt eenvoudig drogredeneringen ("sommigen zeggen: 'Nederlands klimaatbeleid is verwaarloosbaar op mondiaal niveau', maar zo geredeneerd: is het totale overheidsbudget dan niet samengesteld uit alle individuele belastingaangiftes?"). Hij waarschuwt op milde, sympathieke, maar dwingende wijze om actie te ondernemen. Hij ziet maatschappelijke kansen, zoals die er ook in het verleden bij ambitieuze projecten waren. We kunnen het. Maar dan moeten we niet zoals nu blind blijven voor de risico's, we moeten ons aanpassen, net zoals je doet als je in dichte mist niet 120 km per uur blijft rijden.

[Kristin N · Rating 5 out of 5]

Dit boek biedt een wetenschappelijke maar toegankelijke uitleg van klimaatverandering aan de lezer. Omdat ik zelf geen wetenschappelijke achtergrond heb, was de heldere manier van schrijven en de opbouw van de informatie belangrijk om mijn kennis over de klimaatverandering te verdiepen. Ik heb nu een beter begrip van hoe veelomvattend de problemen rondom dit onderwerp zijn. We moeten echt nu in actie komen, mondiaal denken en samenwerken om onder de 1,5 graad celsius grens te blijven.

Interessant om dit te lezen terwijl de COP26 summit in Glasgow aan de gang was. Als iedereen in Nederland, België en andere Nederlandstalige landen dit boek zouden lezen, dan zijn we een flinke stap verder in ons begrip van de wetenschappelijke achtergrond van klimaatverandering. Ik raad dit boek aan.

[Johan · Rating 5 out of 5]

Een helder, zeer leesbaar, down-to-earth boek over klimaatverandering. De eerste artikels over klimaatverandering las ik al in de jaren 80, maar ik zat nog met veel vragen en die kwamen niet aan bod tijdens discussies in de media. In dit boek vond ik antwoorden. Zelfs al zouden we de doelstellingen voor 2030 en 2050 halen, dan stopt het daar niet. De CO2 die in de atmosfeer zit zal voor verdere opwarming blijven zorgen. Hoelang blijft het in de atmosfeer? Hoelang zal het klimaat beïnvloedt worden door de CO2 die we in de atmosfeer hebben gepompt? Een paar decennia? Een paar eeuwen?
SPOILER: veel langer!

Het is geen opbeurend boek, maar ik heb veel bijgeleerd. Ik heb dit jaar een paar populaire wetenschapsboeken van Lieven Scheire gelezen. Die waren goed, maar als ik moet kiezen tussen de schrijfstijl van Lieven Scheire met grapjes, grappige anekdotes en woordspelingen en de nuchtere non-nonsense aanpak van Bart Verheggen, dan kies ik voor de aanpak van Bart Verheggen.

Tip voor Nederlandse auteurs: ten zuiden van Nederland is er een land met meer dan 6 miljoen Nederlandstaligen. Ik zou het appreciëren als jullie Vlaanderen/België ook zouden vermelden.

[Marc · Rating 3 out of 5]

Wat ik goed vind aan dit boek is dat Verheggen in 150 (kleine) pagina's uitlegt wat de klimaatwetenschap ongeveer weet op dit moment. In het algemeen is het voor iemand die geen eindexamen heeft gedaan in wis-, natuur- of scheikunde prima te volgen en het is ook fijn dat Verheggen zijn best doet om objectief te zijn. Over kernenergie neemt hij geen standpunt in, hij zegt alleen dat het voor- en nadelen heeft en, nog belangrijker, dat er niet één oplossing is voor alle klimaatproblemen.

Het was nog mooier geweest als Verheggen wat soepeler had geschreven. Een journalist, zoals David Wallace-Wells, maakt een verhaal wat pakkender, door beter te schrijven en anekdotes mee te nemen.

En, maar dat kun je Verheggen misschien niet verwijten, mensen ontkennen klimaatverandering niet omdat ze de feiten niet kennen, maar omdat ze die niet kunnen accepteren. Daar zou ik wel eens een boekje over willen lezen.

[Delphine · Rating 5 out of 5]

Een must-read voor iedere burger, ambtenaar, overheidsdienst en industrieel.

Verheggen legt bijzonder toegankelijk uit wat het broeikaseffect precies is, zowel het natuurlijke als het versterkte effect dat de recente waarnemingen aantonen. De rol van CO2 wordt ontleed en de vingerafdruk van de mens in de huidige uitstoot aangetoond. Verheggen gaat ook in op andere oorzaken van klimaatverandering en de gevolgen ervan. Hij legt ten slotte uit wat we kunnen doen om het ergste onheil te vermijden.

De nadruk ligt op de wetenschappelijke feiten, en alleen op de feiten. Fijn is ook de manier waarop hij complottheoriëen en fake news ontkracht.

[Laurens van der Tang · Rating 4 out of 5]

Helder geschreven boek over de huidige stand van de klimaatwetenschap omtrent klimaatverandering en de risico's ervan. De auteur vertegenwoordigt de hoofdstroom van de klimaatwetenschap, en verdedigt de positie dat de verandering van het klimaat komt door menselijke invloed. Nog niet zo lang geleden was ik sceptisch, maar dit boek bouwt een heel sterke casus. In het bijzonder de paragraaf over terugkoppelingsmechanismen in hoofdstuk 2 was verhelderend: het maakt duidelijk hoe de verandering in het klimaat niet simpel lineair van aard is.

[Nicole · Rating 2 out of 5]

Interessant boek, maar het is erg technisch geschreven. Hier en daar ontbrak de nodige uitleg van bepaalde termen en concepten, wat het niet prettig leesbaar maakte. Ik zou dit boek niet aanraden als iemand basiskennis op wil doen over klimaatverandering.

[Studijo BOS · Rating 4 out of 5]

Goed duidelijk overzicht

[Bram · Rating 4 out of 5]

Concise overview of the current state on climate change. Highly recommended to get a quick primer on climate change science! Only in Dutch though, with a focus on The Netherlands.

[Ed Res · Rating 4 out of 5]

Good to read again about the basics of climate change.