Sakarya: Türk Bitti Demeden Bitmez

by Selim Erdoğan

Milli Mücadele’nin düzenli ordu döneminin başındaki 1921 yılı muharebelerinin (1. ve 2. İnönü Muharebeleri, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri ve Sakarya Meydan Muharebesi) tamamı dokuz ay gibi kısa bir sürede, henüz güç terazisi Yunanlar lehine iken gerçekleşmiştir. Aradaki kuvvet farkına rağmen Türk Ordusunun Yunanları durdurabilmesinin, hatta geri püskürtebilmesinin en önemli sırrı elindeki kısıtlı imkânları en doğru şekilde kullanması olmuştur.

Bunu başarabilmek için muharebeler süresince sadece tümen ve alayların değil, taburların, hatta bazen bölüklerin bile yerleri değiştirilmiş, nerede açılan bir gedik varsa oraya bulunabilen bütün kuvvetler sevk edilmiştir. İşte, Sakarya Meydan Muharebesi’ne dair bugüne kadar yazılanları zor anlaşılır kılan bu askeri zorunluluktur. 22 gün ve gece boyunca oradan oraya nakledilen askeri birlikler, değişen komutanlar, taktikler, muharebeleri biraz daha ayrıntılı öğrenmek isteyen okuyucunun kafasının karışmasına neden olmaktadır. Bir harbin öyküsü, o muharebelerin geçtiği coğrafya bilinmeden anlatılamaz.

Harp tarihi sadece arşivdeki askeri belgelerden ibaret değildir. Burada karşımıza “Harp Coğrafyası” şeklinde yeni bir kavram çıkıyor. Sakarya Meydan Muharebesi’nin coğrafyasını herkesin anlayabileceği şekilde ortaya koymak, muharebenin tarihi ile bütünleştirmek bu çalışmanın temel amaçlarından birisidir.

Bağımsızlık destanımız olan Milli Mücadele’nin düzenli ordu safhasında, cephedeki iki yılı ele alan serinin bu ilk kitabında, bir milletin son ocağını savunmak için doğru liderin etrafında birleşmesi ve verdiği ölüm kalım savaşı anlatılıyor.

Sakarya Meydan Muharebesi şimdiye dek görülmemiş bir ciddiyetle ve titizlikle Selim Erdoğan tarafından yeniden kaleme alındı. Sakarya: Türk Bitti Demeden Bitmez, içerdiği muharebe atlasıyla ve özel fotoğraflarıyla Milli Mücadele dönemini yeniden aydınlatıyor.

Genres: History

464 pages, Paperback

Published January 15, 2020

Reviews

[Gökhan Kopya · Rating 5 out of 5]

Bir Türk genci olarak ceddimle kıvanç duydum.Selim Erdoğan Hocamizada bu değerli eser için teşekkürlerimi ve şükranlarımı sunuyorum.

[Oguzhan · Rating 3 out of 5]

Özellikle saha çalışmasına da dayanması ile Kurtuluş Savaşı tarihi yazımında önemli bir eser olmuş. Ancak en önemli eksisi, bana göre yazarın birçok noktada objektif olarak anlatım yapmak yerine hamasi bir dil kullanması (sarışın kurt tuzağını hazırlamıştı vb). Sebahattin Selek gibi bir yazım tarzı kullanılsa, inanın bu zaferlerin kıymetinden bir şey eksiltmez, ancak her anı, her kararı sualsiz yüceltmeyi seçen bu yaklaşımlar nihai olarak Kurtuluş mücadelesi tarihi anlatımına zarar verir.

[Yusuf · Rating 3 out of 5]

Gün gün anlattığı cephe bilgileri için bitirmeye azmettim, ama romantizmi, hamaseti de denebilir, ile okuması zor bir kitap.

[Eren Yaşaran · Rating 5 out of 5]

Hem atlaslarıyla, hem haritalarıyla, hem de anlatımıyla bir belgesel tadı veren muhteşem bir kitap olmuş sıkılmadan okuyacağınız bir eser, tavsiye ederim

[Şevki · Rating 5 out of 5]

Harika bir anlatım, mükemmel bir betimleme ne desem bilemiyorum. Atatürk’ün dehasına bir kez daha hayran kaldığımız bir eser… Kitabın sonundaki fotoğraflarda aslında tarihimiz ile bu denli övünç duymamıza rağmen tarihimize bir o kadar sahip çıkmadığımız yüzüme vurulan acı bir tokat gibi tekrar çarptı. Umarım tez zamanda şehitliklerimiz düzenlenir. Hakettikleri düzene kavuşur

[Hakan Guveli · Rating 3 out of 5]

Askeri hareketler dışında yeni bir şey yok. Tavsiye etmem

[Yaren · Rating 5 out of 5]

Selim Hoca’dan tarih okumak da dinlemek de çok akıcı ve öğretici. Başta Gazi Mustafa Kemal Paşamız olmak üzere, tüm kahramanlarımıza bu zorluklarla mücadele edip bizlere bu güzel vatanı bıraktıkları için minnettarız.

“Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.” – Gazi Mustafa Kemal Atatürk

[Legate of Suvla · Rating 5 out of 5]

Yunanistan'ın 1. Dünya Savaşı sırasında durumunda itibaren 1., 2. İnönü, Kütahya - Eskişehir Savaşlarının coğrafyası karış karış gezilerek kitabın ilk yarısında anlatıldığı bir şaheser, sonrasında ise deyim yerindeyse aydınlanmış bir şekilde Sakarya Meydan Muharebesine merhaba ediyoruz.

Açıkçası itiraf etmem gerekirse akıcılık ve savaş tasviri konusunda önyargılarım vardı, çünkü okuduğum gerek kurgu gerekse gerçek bir savaşı tasvir eden ne kadar kitap varsa, anlattığı şeyi okuyucuya tam anlamıyla aktaramıyordu. Endişem 2. sayfada kayboldu. İşte bu kitap bunu becerebiliyordu, dahası söz konusu 21 gün süren Sakarya Meydan Muharebesi gibi komplike bir savaşı okuyucuya bu kadar yalın anlatabilmek bile başlı başına bir başarı hikayesi bence.

Kitabın arkasında haritalar ise kafanızda olayı canlandırmanıza daha da yardımcı oluyor.

Ben milli mücadele dönemindeki savaşlarının dibine kadar inmek istiyorum diyorsanız bu kitap tam size göre, devamında ise Kocatepe sırtlarına bekleriz.

[Hüseyin Karabacak · Rating 5 out of 5]

Selim Erdoğan bir çok tarih fakültesi mezununa taş çıkartacak bir şekilde cepheyi adım adım gezerek bu çalışmasını hazırlamış. Bir okuyucu olarak ne kadar takdir etsem ne kadar teşekkür etsem azdır. Umarım bu cephelerin teker teker kültürel miras envanterine kazandırılmasını da sağlayabilir. Bu kitap bu uzun yolda önemli bir başlangıç. Bizim de Tony Pollard gibi iyi savaş alanı arkeoloğumuz olsun artık

[Nurtan Meral · Rating 4 out of 5]

Haritalar da daha kolay izlenir olsaydı

[Selim Çiğdemtepe · Rating 5 out of 5]

Kitap tek başına Sakarya Savaşı ansiklopedisi. Her sayfası, satır satır bilgi ve emek dolu. Bu özelliğiyle okuması biraz zor olabilir kimi okuyucular için çünkü salt bilgi dolu. Örneğin bol miktarda tümen ve alay isimleri(numaraları) var ve sürekli bu birliklerin birbirlerine karşı gün gün hatta saat saat belli hatlar üzerinde yaptıkları manevraları görüyorsunuz. İlk başta takip etmeye çalışsanız da bi yerden sonra alaylar ve tümenler birbirne giriyor sadece cephenin belli bölgelerindeki komutan ve birlikleri anımsayabiliyorsunuz. Kitabın arka tarafında -kısa açıklamalar eklense- tek başına bir kitap olabilecek harita ve fotoğraflardan oluşan bir atlas var, ancak kitap içerisinde bu haritalara atıf olmadığı ve haritalar arka tarafta olduğu için okuma esnasında faydalanamıyorsunuz. Kitabın akışı içerisinde önemli kısımlarda sade, siyah beyaz, dost-düşman birlikleri ve belli aralıklarla manevralarını gösteren haritalar kitap içerisine serpiştirilse çok çok daha etkili olur ve her türden okuyucunun kitabın içerisine çekilmesi daha kolay olurdu diye düşünüyorum.

İkinci bir konu; tamamen tercih üzere olduğu açık, kitap sadece Sakarya Savaşı üzerine odaklanmış ama bazı kısımlarda Haymana önlerinden çıkıp Ankara içlerine girmesini bekledim. Örneğin 1. ve 2. İnönü, Kütahya-Eskişehir savaşları anlatılmış daha sonra Sakarya Savaşı başlıyor ancak Tekalif-i Milliye emirleri yayınlanırken veya ordu geri çekildikten sonra Ankara' da yaşananlarla ilgili de biraz bahsetmesini bekledim hep.

Sonuç olarak her Türk vatandaşının mutlaka ama mutlaka okuması gereken mükemmel bir eser, en azından şehitlerimizin aziz hatırasını bu şekilde yaşatmak hepimizin görevi...

[Cem Unlu · Rating 5 out of 5]

Ülkemizin harp tarihi koleksiyonuna bundan daha güzel bir katkı düşünülemez. Nitekim büyük Tarihçi İlber Ortaylı da benimle aynı fikirde.

Selim Erdoğan her iyi tarihçinin yapacağı gibi, işi yerinde çalışmış. Kitabın sonunda yer alan harita ve fotoğraflar bu işin ne büyük bir ciddiyetle yapıldığının en güzel örneği.

Uyarı: Eğer, askeri tarihe özel bir ilginiz yoksa bu eser sizin için zor okunabilir. Çünkü yer yer sadece askeri yerleşim ve strateji konuşulan kitapta tümen ve alay isimleri birbirine karışıyor. Ki Yazar buna da çözüm bulmuş. Sözün kısası bu eser askeri hatırat değil harp tarihi eseri.

TSK'nın en güzel koleksiyonlarından Türk Harp Tarihi bir sürü cildi ile şu an toplaması çok zor bir eserken yazar sağ olsun bu eseri biz profesyonel olmayanlar için harika özetlemiş.

Teknik yorumlardan sonra gelelim kitabın ruhuna: Mükemmel. Yeniden Türk olmanın büyük gururu, Türkün vatan sevgisi ve elindeki avucundaki ile vatanına verdiği her şeyi ve kurtuluş. Ya İstiklal Ya Ölüm. Eğer benim gibi büyük bir Mustafa Kemal Atatürk hayranı iseniz ki olmayan utansın, yazar her sarışın kurt dediğinde tüyleriniz ürperebilir.

Sırada Büyük Taarruz var. Keyifli okumalar

[Cenken · Rating 4 out of 5]

Nerdeyse bölük, manga seviyesinde harekatları ve yaşananları daha yakından anlamak için her Türk insanının okuması gereken bir eser. Bu savaşların şaka olmadığını, akıl, cesaret, azim ve büyük bedeller ile kazanıldığını iyi anlamamız gerekiyor. Bir çok olay ve kişi bu kitap sayesinde insanların gündemine girerek daha çok araştırma ve kitaba ön ayak olacağı inancındayım. Kitabın tek olumsuz yanı kroki ve fotoğrafların çok düşük çözünürlükte olması ve harekatların anlatımında geçen çoğu yerin haritalarda olmaması veya okunamamasıdır.

[Hakkı Anıl Fındıkçıoğlu · Rating 5 out of 5]

Mensubu oldukları imparatorluğun mevcut durumundan dolayı hayatlarını dört bir yanda savaşarak geçirmiş Kurtuluş Savaşı kadrosunun askeri açıdan ne kadar önemli şahsiyetler olduğunu sürekli duymuş olsak da malesef askeri tarih konularındaki çalışmaların eksikliğinden dolayı bunu birinci elden deneyimleme şansımız olmuyordu. Sayın Selim Erdoğan tarafından yapılmış bu çok önemli çalışma ile hem okuyucu olarak bu deneyimi bir miktar yaşamış hem de askeri tarih açısından çok önemli bir boşluğu da doldurmuş olduğumuzu düşünmekteyim.

[Atilla]

Askeri tarih alanında çok başarılı bir çalışma. Savaşı baştan sona tüm detaylarıyla anlatıyor. Bu kısımları anlatmasından şikayetçi değilim ancak bunların yanında daha fazla bireysel hikayeye yer verilmesini de isterdim. Yine de bu haliyle de çok sevdiğim bir kitap oldu. Gerçekten çok ciddi bir araştırmanın ürünü. Ayrıca böyle kitaplarda bolca olan hamasi söylemler de yok denecek kadar az. Yakın tarihimize ilgi duyan herkese öneririm.

[Serhat Yalamanoglu · Rating 4 out of 5]

Çok muazzam bir çalışmanın ürünü olduğu için yazarı tebrik ediyorum. Ancak, bir tarih kitabı mı, yoksa bir anlatı olarak mı okumak gerektiği konusunda sıklıkla tereddüt ettim. Eğer yapıtı bir tarih kitabı olarak ele alacaksak öznel yorumlar “düşman”, “yaptık”, “ettik” gibi ifadeler kullanılmasının çok doğru olmadığını düşünüyorum.

[Kürşat K. · Rating 5 out of 5]

Tamamı kaynaklara dayalı bilgileri bir roman havasında anlatmış. Ayrıca kitabın sonunda cephelerin bulunduğu yerlerin resimlerinin ve haritalarının olması da çok güzel olmuş. Gerçi çoğu toprağa karışmış ama o da bizim klasik duyarsızlığımız.

[Engincan Veske · Rating 5 out of 5]

Sakarya Meydan Muharebesi'ni gün gün akıcı bir şekilde incelemek isterseniz, keyifle okuyabileceğiniz bir kitap. Kitabın dili sade ve akıcı. Cephelerdeki durum, şartlar, taarruz ve savunmalar çok sarsıcı bir şekilde ele alınıyor.

[Egemen Korkusuz · Rating 4 out of 5]

Sakarya meydan muharebesi öncesi sureci ve muharebe alanında yaşananları gün gün cephe cephe anlatan harika bir tarihçilik örneği

[Said Kayra · Rating 5 out of 5]

Yazar bölge üzerinde de çalışmalar yaparak o dönem yaşanan olayları iyi anlatıyor.

[Ömer F. B. · Rating 5 out of 5]

Gün gün haritalarla destekli muhteşem bir milli mücadele anlatısı. Selim Hoca'ya saygılarla.