Jump to ratings and reviews
Rate this book

Czarne złoto. Wojny o węgiel z Donbasu

Rate this book
Donbas znaczy węgiel. To dzięki niemu zbudowano tam miasta i fabryki. Przez dekady przyciągał awanturników, uciekinierów i biznesmenów z całej Europy. Wojna i rosyjska agresja nic w tej kwestii nie zmieniły. Czarne złoto Donbasu wciąż idzie w świat. Dzisiaj handlu nim nie kontroluje jednak ani Ukraina, ani jej wielki biznes. Z błogosławieństwem Rosji przejęli go separatyści i związani z nimi przedsiębiorcy. Przemycają węgiel przez granicę, załatwiają mu lewe papiery i sprzedają dalej, mimo nałożonego przez Ukrainę zakazu, którego łamanie uznaje się tam za finansowanie terroryzmu. W niechlubnym procederze biorą również udział prywatne firmy z Polski. Śledztwo dziennikarskie w tej sprawie trwało dwa lata i objęło dwanaście państw. Jego rezultaty trzymają Państwo w rękach.

328 pages, Hardcover

First published April 8, 2020

9 people are currently reading
190 people want to read

About the author

Karolina Baca-Pogorzelska

3 books2 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
21 (15%)
4 stars
71 (52%)
3 stars
39 (28%)
2 stars
4 (2%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
Profile Image for Zbyszek Kiedacz.
32 reviews1 follower
April 21, 2022
Uff, wreszcie zmęczyłem. Mało wdzięczna lektura. Po części dlatego, że jej początek przypadł na początek wojny w Ukrainie i trudno się było skupić. Ale po części (i to raczej większej) dlatego, że jest to książka bardzo nierówna.

Początek jest bardzo dobry: wprowadzenie w kontekst, historię i kulturę Zagłębia Donieckiego jest potrzebne, przydatne i bardzo zbornie napisane.

Schody zaczynają się, kiedy przechodzi się do opisów gospodarczo-polityczno-przemytniczo-prawnych zależności i mechanizmów. Są przeładowane tonami zbędnych szczegółów w stopniu utrudniającym zrozumienie całości. Sto stron opisów z gatunku: w proceder zaangażowany jest też zięć Sułtanowa, Izmir Dostojewski, działający w ramach spółki Donukrantracit. Udało nam się ustalić, ze ta spółka w 2014 roku miała siedzibę w rozpadającym się wieżowcu należącym do Paszy Kolasnikowa, o którym już pisaliśmy. Ze sprawozdania finansowego Donukrantracit za 2018 wynika, że firma problemy ze skarbówką z powodu braku zapłaty za dostawę węgla na rzecz polskiej spółki Doncoaltrade, należącej do Igora Melnychuka. Wspomniany Melnychuk miał z kolei liczne problemy z kimśtam znowu innym.

Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że te zamotane i chaotyczne opisy są wynikiem tego, że książka powstała jako efekt kompresji 40 felietonów z Gazety Prawnej w jedną publikację. Wszystkie fakty, nazwiska, miejsca, daty z tych 40 felietonów nakładają się na siebie i mieszają w jednym, trudnym do zrozumienia tyglu. Autorzy książki wykonali absolutnie fantastyczną pracę śledczą - ale pisząc książkę nie umieli przeprowadzić priorytetyzacji swoich odkryć, w efekcie czego z dumą opisali każdy. jeden. element. który udało im się odkryć.
Profile Image for Jacek Sterczewski.
88 reviews5 followers
November 25, 2024
Świetna i potrzebna książka na tak wielu poziomach.

Raz, że opowiada nam o historii Donbasu i całej kulturze górnictwa.
Dwa, że to wzorcowo skuteczny reportaż prasowy - opisywany proceder nie jest niby łamaniem prawa, ale presja społeczna sprawiła, że zmniejszył w Polsce przemyt separatystycznego węgla.

Trzy, że poznajemy dokładnie rzeczywistość dużego kawałka Ukrainy i tego, w jaki sposób trwająca od wielu lat wojna wpływa na społeczność. To nie jest nowoczesna wojna, ale wciąż partyzantka i miejscami - przedłużenie codziennych problemów ludzi pogrążonych w kryzysie.

Ale wreszcie możemy poznać ekonomiczną rzeczywistość Ukrainy, która wciąż zależna jest od oligarchów. Potężni gracze bardzo bezpośrednio wpływają na politykę regionów i nie da się chyba nic z tym zrobić. Portrety ukraińskich bogaczy są konkretne, a ich wpływy są wiernie opisane. Dzięki tej książce łatwiej zrozumieć niedawny spór o zboże z Ukrainy - dlaczego tak łatwo interesy ekonomiczne usunęły w cień głęboko emocjonalną relację, która zawiązała się między naszymi narodami.
Profile Image for Dorota.
113 reviews1 follower
April 3, 2021
Bardzo ciekawa, solidnie udokumentowana książka. Tło historyczno-naukowe na temat wydobycia węgla niespodziewane i trochę "nie na temat", ale równie ciekawe i edukujące.
Profile Image for Paulina.
60 reviews1 follower
May 3, 2020
Mimo, że do końca roku jeszcze sporo czasu z dużym przekonaniem moge twierdzić, że będzie to jeden z lepszych, jak nie najlepszy, reportaż tego roku. Autorzy włożyli niesamowitą pracę w przygotowanie tego materiału, rozpracowując temat od podszewki. Dotarli do wielu osób i firm zamieszanych zarówno w nielegalne wydobycie, jak i przerzuty antracytu. Książka jest naszpikowana informacjami. Styl reporterski na wysokim poziomie. Temat wciąż aktualny. Research wykonany w latach 2017-2019. Świetna. Gorąco polecam.
39 reviews
June 12, 2022
Trudna ocena gdyż książka jest niestety bardzo nierówna. Autorzy poruszają bardzo poważny i trudny temat, a wyniki ich śledztwa dziennikarskiego są imponujące, ale sama lektura jest miejscami bardzo męcząca.

Niestety, ale książka jest przeładowana szczegółami i staje się w pewnym momencie bardzo nużąca z powodu przeładowania nazwiskami, nazwami spółek i ich wzajemnymi powiązaniami. Musiałem przerwać książkę w mniej więcej połowie z powodu znudzenia i wróciłem do niej dopiero po pewnym czasie. Lektura byłaby znacznie łatwiejsza gdyby autorzy nie skupiali się na każdym rosyjskim bandycie zaangażowanym w przemyt węgla, ale raczej opisali ogólne mechanizmy, a książkę wzbogacili grafami powiązań spółek i osób. W książce zawarto ładne mapy i schematy tras przemytu węgla, ale zabrakło wizualizacji powiązań osób zamieszanych w ten proceder. Forma książki zapewne wynika z skompresowania kilkudziesięciu artykułów prasowych do formy reportażu, co skutkuje zagęszczeniem szczegółów i zbyt dużą liczbą nazwisk.

5/5 za imponującą pracę dziennikarską, 4/5 za rozdziały o górnictwie, Donbasie i realiach pracy na terytoriach okupowanych przez Rosję. Ocena całościowa to 3.5/5, gdyż niestety kiepska edycja i przeładowanie detalami nuży czytelnika.
Author 10 books7 followers
May 13, 2022
To nie jest zwykły reportaż o przemycie węgla z Donbasu. To również analiza wzorca funkcjonowania quasi-państwowych tworów [vide Państwo Islamskie]. To także refleksja nad Unią Europejską, uzależnioną od surowców ze Wschodu.

Książka składa się z trzech części. Pierwsza, najobszerniejsza, orbituje wokół Donbasu. Polecam świetny, pierwszy rozdział, po którym dochodzę do wniosku, że Karolina Baca-Pogorzelska i Michał Potocki są najbardziej kompetentnymi dziennikarzami, jacy kiedykolwiek zajmowali się sektorem węglowym. Kolejne rozdziały-migawki ukazują proces tworzenia się społeczno-gospodarczego bąbla. Z arzesuwajcym się, zmiennym tłem; ZSRR, Federacja Rosyjska, Wolna Ukraina, zmiany w układzie oligarchicznym tej ostatniej. Z opowieściami o szybkobogackich i biedaszyberach.

Część druga i trzecia opisują śledztwo dziennikarskie w poszukiwaniu przemycanego antracytu.

Jestem pod wrażeniem "Czarnego złota". Gdyby ten reportaż został napisany w USA zdobyłby nagrodę Pulitzera, następnie zostałby przetłumaczony na conajmniej kilkanaście języków i sprzedałby się w milionowych nakładach.
Profile Image for Czarownica Kinga.
110 reviews26 followers
dnf
April 12, 2024
Niestety jest to mój DNF
Początek był mocny, świetne wprowadzenie w kontekst wojny oraz w kulturę Donbasu i znajdujących się tam kopalń. Niestety w którymś momencie zaczełam czuć się przytłoczona narastającą ilością niepotrzebnych szczegółów polityczno-gospodarczych, zawiłych szczegółów przemytniczych.
Może jestem po prostu jeszcze za głupia na tą książkę.
Profile Image for Tomasz.
940 reviews38 followers
March 14, 2022
Porównanie z "Apartamentem w hotelu Wojna" jest bolesne, wykazuje naocznie, kto umie dobrze pisać. Tutaj jest za dużo chaosu, nieuczesanych, nieprzetrawionych danych, nieubranych w nawet pretekstową narrację.
222 reviews11 followers
August 2, 2025
Świetne podsumowanie śledztwa dziennikarskiego dotyczącego sprowadzania węgla do Polski i innych krajów regionu z okupowanej po 2014 Ukrainy.

Dobre uzupełnienie "surowcowych" reportaży z serii Szczelin.
Profile Image for Patka.
16 reviews6 followers
March 25, 2022
trochę się dłużyła, natłok informacji ale ogólnie takie 3.5, temat na pewno ważny i warto o nim mówić
Profile Image for Kasia Jednaki.
32 reviews1 follower
May 29, 2022
When things escalated in Ukraine couple of weeks ago I simply wanted to understand the origins of the sitution, I wanted to know how did it all started and why so I was looking for some reliable sources of information but I did not want to reach for books quickly written for the sake of the moment and quick profit. I was looking for a book published before the whole World have heard about the war. And there it is! This book! Very well written, in clear way with no sugar coating. The authors exposed so many details of the conflict and how it all began, crucial details and yet none is talking about them in the news. I would strongly reccomend this book to everyone who is trying to get better view and understanding of the conflict.
Displaying 1 - 13 of 13 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.