اقتدار پزشکی: از خشونت تا دگرفهمی

by علیرضا صالحی

در این کتاب تلاش کرده‌ام گفت‌و‌گویی را میان طرف‌های درگیر در موضوع اقتدار پزشکی برقرار کنم. برای این کار مجبور شده‌ام تجربه‌ی فعالیت بالینی‌ام به عنوان یک دندان‌پزشک عمومی را با جست‌و‌جوهای فکری‌ام در حوزه‌ی نظریه‌ی اجتماعی تلفیق کنم و گزارشی در این مورد فراهم آورم که اقتدار پزشکی چطور پدیدار می‌شود، چه شکل‌هایی به خود می‌گیرد و شیوه‌های مواجهه با آن چگونه است. در فصل نخست کتاب، بحث‌هایی کلی در مورد اقتدار، تعریف آن و همین‌طور شکل‌های مختلف آن ارائه کرده‌ام. اتکای این بحث‌ها در آغاز بر حوزه‌ی سیاسی است. نخست به این دلیل که اقتدار سیاسی عام‌ترین شکل اقتداری است که شهروندان هر جامعه تجربه می‌کنند و دوم اینکه پزشکی و سیاست، همانطور که در طول کتاب خواهیم دید، همپوشانی و قواعد مشترک فراوانی دارند. در فصل دوم، به زمینه‌های اقتدار پرداخته‌ام و تمرکز اصلی‌ام بر دانش به‌عنوان یکی از زمینه‌های اصلی اقتدار و اقتدار ورزیدن است. در این فصل، توضیح داده‌ام که چطور شکل‌های مختلف فهم انسان از محیط اطرافش زمینه را هم برای اعمال اقتدار و هم برای پذیرش آن فراهم می‌کند. فصل سوم در حقیقت تلفیقی از دو فصل نخست کتاب است... در فصل چهارم، اقتدار پزشکی را در درمانگاه بررسی می‌کنم ... در نهایت، در فصل آخر به نقد شکل‌های مختلف اقتدار پزشکی و ارائه‌ی پیشنهاد‌هایی برای تخفیف و مهار چنین اقتداری پرداخته‌ام.

(از مقدمه کتاب)

202 pages, Paperback

First published January 1, 1398

Reviews

[Ehsan Abarghouei · Rating 5 out of 5]

همه ما بالاخره به طریقی با فضای درمانگاه آشناییم و به احتمال زیاد حداقل یکبار با یک پزشک در فضای درمانی رویرو شدیم و تجربه‌های مختلفی داشتیم. هم زیاد می‌شنویم که فلانی چقدر ناراحت شده از برخورد فلان پزشک، هم می‌شنویم که چقدر فلان پزشک خوبه و آدم راحته باهاش. علیرضا صالحی یک دندان پزشکه که براش رابطه پزشک و بیمار یه دغدغه جدیه و در این کتاب به بررسی انواع اقتداری که پزشک در یک فرآیند درمانی بکار می‌بره می‌پردازه، که در نهایت برای فردی که به پزشک مراجعه می‌کنه تبدیل می‌شه به یک تجربه خوب و یا بد.

کتاب با یه مقدمه مختصر و مفید در مورد اقتدار، انواعش، و ابزار و عواملش به طور کلی شروع می‌شه و بعد توضیحاتی در مورد علم در دوره روشنگری و تاثیراتش داده می‌شه و در نهایت به توضیحات متمرکزی در مورد پزشک و اقتدار پزشکی پرداخته می‌شه. در پایان کتاب هم اقتدار دگرفهم توضیح داده میشه که لازمه‌ی یه فضای درمانی مناسب و درسته و البته اینکه چطور میشه به اون نوع از اقتدار رسید.

من خودم بعد از خوندن این کتاب فکر میکنم با فاکتورها و المان‌هایی آشنا شدم که قبل از این بهش توجه نمیکردم. اینکه یک پزشک تجربیاتشو در وهله اول به عنوان یک انسان، بعد به عنوان یک متفکر و در نهایت به عنوان پزشک در این کتاب در اختیار من گذاشته، نگاه من رو به پزشک، بیمار و فضای درمانی بسیار انسانی‌تر کرد. چیزی که شاید در خیلی از تجربه‌های بین پزشک و بیمار این روزها از دوستان و نزدیکانم می‍‌شنوم و یا خودم تجربه می‌کنم، بی‌شک نبود یک رابطه دگرفهمه.

این کتاب رو خیلی پیشنهاد میکنم به همه اعم از پزشک و غیر پزشک. و بسیار سپاسگزارم از علیرضا صالحی به عنوان کسی که دغدغه‌های درستی رو به نظرم دارن و براش واقعا تلاش میکنن.

[Hanie Alizade · Rating 4 out of 5]

اولین بار بود که کتابی با این موضوع میخوندم و برام جالب بود. البته به نظرم بهتر بود که نویسنده کتاب پزشک میبود تا دندان پزشک! روایت‌های عینی که از بیماران و پزشکان مختلف آورده بود موضوع مورد بحث رو ملموس‌تر میکرد.
کتاب خوب و نسبتا لازمی هست برای پزشک‌ها، به خصوص پزشکانی که کار درمانگاهی و مطبی دارند.