Alles begint bij Bach

by Merlijn Kerkhof

Wat is klassieke muziek, waar komt het vandaan? Wat zijn de meest voorkomende stijlen? Waarom zijn de meeste bekende componisten Duits? Wat is er zo goed aan de Negende symfonie van Beethoven of de atonale muziek van Arnold Schönberg, en hebben we eigenlijk een Nederlandse Mozart gehad?

In Alles begint bij Bach geeft Merlijn Kerkhof ons antwoord op die vragen. Alles begint bij Bach is geen complete muziekgeschiedenis, maar een boek van iemand die zijn onbegrensde liefde voor muziek met passie wil overbrengen.

‘Kerkhof legt pakkend en humorvol uit waarom klassieke muziek niet eng en exotisch is.’ ALGEMEEN DAGBLAD

‘Wat Kerkhof bijzonder maakt: de nadruk ligt niet op provocerende antwoorden, op leuke anekdotes of sappige details, maar hij beantwoordt zijn vragen vanuit de muziek.’ VRIJ NEDERLAND

Genres: Music, Nonfiction

288 pages, Mass Market Paperback

First published September 1, 2016

About the author

Merlijn Kerkhof (1986) is schrijver, journalist en muziekcriticus voor de Volkskrant. Daarnaast wordt hij regelmatig gevraagd als presentator. Eerder was hij redacteur en columnist van nrc.next. Hij studeerde muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht en voltooide een master journalistiek aan de Universiteit van Amsterdam. In september 2016 verscheen zijn eerste boek: Alles begint bij Bach. Wat je moet weten over klassieke muziek (uitgeverij Thomas Rap).

Reviews

[Lisanne · Rating 4 out of 5]

Helemaal leuk dat er per hoofdstuk een afspeellijst is in uw favoriete muziekapp

[Gianni Van Den Braak · Rating 4 out of 5]

Dit boek is een tijdreis met als vertrekpunt: Johann Sebastian Bach. Onderweg luister je in een 16e-eeuwse, kille kerk naar de duistere klanken van een oud orgel, om vervolgens in een Parijse salon overrompeld te worden door virtuoos pianospel! Boek in je rechterhand, de Sonos-app in je linker!

Op lichtvoetige, en humoristische wijze maak je kennis met de wereld van de klassieke muziek. Bovendien schrijft de auteur beeldend. Zo wil hij het liefst ‘de muziek stilzetten, om een akkoord in te kunnen kruipen’, heeft hij het over ‘kruidige symfonieën’ en over ‘ijzige klanken, die van boven de poolcirkel lijken te komen’.

Bombastische symfonieën, meditatieve pianostukken of godvrezende requiems. Ik ben enthousiast geraakt; snel naar het Concertgebouw!

[Paul Haseloop · Rating 5 out of 5]

Bij het boek (via Kobo Plus te lezen) heeft de auteur per hoofdstuk een uitgebreide Spotify-playlist. De hoofdstukken zelf zijn kort, bondig en op hoofdlijnen. De playlists geven inkleuring en zijn enorm uitgebreid. Een reis door de geschiedenis van de klassieke muziek. De combinatie lezen/luisteren maakt dat je er echt voor moet gaan zitten en er de tijd voor moet willen nemen, maar het heeft klassieke muziek voor mij een stuk begrijpelijker en toegankelijker gemaakt.

[Gerko · Rating 4 out of 5]

Inspirerende vlucht door de klassieke muziek. Geschreven om de lezer aan het luisteren te zetten, en dat lukt zeer goed, zeker met de bijbehorende Spotify-afspeellijsten.

Persoonlijke favorieten: de oude muziek (Miserere van Allegri!), de Franse muziek uit de late 19e eeuw (Saint-Saëns, Ravel, Satie, Debussy) en de minimal en andere eigentijdse muziek (Pärt, Reich, Feldman, Górecki).

[Marjolein · Rating 5 out of 5]

Zeer informatief. Goed geschreven, met humor. Handig dat na elk hoofdstuk tips met aanbevelenswaardige stukken worden gegeven.

[Alie Lassche · Rating 4 out of 5]

Zo, weer wat geleerd.

[Kimberly · Rating 5 out of 5]

In “Alles begint bij Bach” legt Merlijn Kerkhof op een eenvoudige manier de wereld van de klassieke muziek uit. Dit doet hij op een (soms) humoristische en boeiende wijze met een hele spotifylijst vol klassieke muziek. In elk hoofdstuk (die tevens niet te lang zijn, maar ook niet te kort) geeft hij verschillende voorbeelden van muziek. Je gaat met Merlijn op reis door de verschillende eeuwen en stijlen en ontmoet de meest uiteenlopende componisten. Is dit boek allesomvattend? Nee. Maar het is wel een boek, waarin de liefde, nee, passie voor de muziek duidelijk naar voren komt.
Ik zag mijzelf altijd als klassiek-muziek liefhebber. Toch is mij na het lezen van dit boek duidelijk, dat ik nog he-le-maal niets wist van klassieke muziek. Ja. Ik ken Carl Orff, Tsjaikovski en Chopin. Ik luister ook heel graag naar hun muziek. Maar ik heb tijdens het lezen zo ontzettend veel nieuwe componisten ontdekt. Wat leuk is, gezien ze gemiddeld al eeuwen dood zijn. Tijdens het lezen heb ik telkens een van de liedjes uit de desbetreffende playlist op gezet. Vond ik het niets? Dan direct door naar de volgende. Vond ik het mooi? Dan zocht ik meer liederen van de componist in kwestie. Niet alleen leerde ik nieuwe componisten kennen, ook leerde ik over de verschillende stijlen.
Klassieke muziek is niet enkel klassieke muziek, net zoals dat kunst niet alleen kunst is. De stromingen, die gepaard gaan met de verschillende tijden waarin ze gevormd werden of ontstonden, zijn een logisch gevolg. Merlijn legt dit op een hele simpele manier uit, waardoor het lezen leuk blijft. Het is niet alleen droge stof, je begrijpt het ook gewoon. Ik heb de begrippenlijst erbij nodig gehad, maar ik heb genoten. Net zoals dat ik geleerd heb, dat Einaudi en Yann Tiersen bijna saai zijn in vergelijking met wat Bach, Dvorák en Brühns je laten horen.
De pianostukken blijven mijn favoriet en ik zal Tsjaikovski en Chopin het vaakste blijven luisteren, toch staan er ook genoeg nieuwe liedjes op mijn playlist. Is dit nou een aanrader voor iedereen? Nee. Maar zeg je: klassieke muziek is niets voor mij? Dan raad ik je toch aan om op z’n minst de afspeellijst op spotify te beluisteren. Je zult nog versteld staan. En ben je net als mij, stiekem al gek op klassieke muziek? Dan lees het vooral! Het zal je nieuwe muziekstukken doen ontdekken. Uitgeverij Rainbow heeft er goed aan gedaan, dit boek opnieuw uit te geven, van mij krijgt het de welverdiende vijf sterren. Ik dank Uitgeverij Rainbow voor het recensie-exemplaar. Ik heb genoten!

[Harmke · Rating 4 out of 5]

Wat dit boek zo fijn maakt, zijn die geweldige Spotify-afspeellijsten die Merlijn Kerkhof gemaakt heeft. Je kunt direct luisteren wat hij in het boek beschrijft. Daardoor begrijp je de muziek beter. Nu hoefde hij mij niet te overtuigen van de schoonheid van klassieke muziek. Ik wist er alleen niet zoveel van en dan is deze introductie erg fijn.

En tja, die ode aan het orgel kan ik als inmiddels ex-organist wel waarderen. Nog steeds kijk ik in een kerk altijd even omhoog naar het orgel: hoeveel klavieren? Het idee dat je dat grote instrument - eigenlijk een mini-orkest - met je handen tot leven kunt wekken blijft mij fascineren. Dus hup, de afspeellijsten met orgelconcerten weer opgezocht. Oude liefde roest niet.

[Gaëlle Lefrancq · Rating 5 out of 5]

Als leek binnen de wereld van de klassieke muziek, was ik op zoek naar een stoomcursus die de gaten zou kunnen opvullen dat het secundair onderwijs had nagelaten. Merlijn neemt je bij de hand en opent net de juiste deuren om de liefde voor muziek en z’n geschiedenis exponentieel te laten toenemen. Stukken die iedereen ongetwijfeld kent, maar geen naam op kan kleven, worden benoemd en uitgeklaard. Als 25-jarige kon ik alleen maar wensen dat dit boek vroeger op mijn pad zou gekomen zijn. “Alles begint bij Bach” voldoet precies aan de verwachtingen en meer. Na het lezen heb je meteen zin om in de programmatie te duiken van de lokale concertzalen. Kortom, een aanrader!

[Luck Van leeuwen · Rating 3 out of 5]

Leuke niet-zo-wetenschappelijke inleiding in de klassieke muziek, voor mij als leek daardoor goed te volgen en daarmee ook leerzaam, althans waar het muziektheorie en muziekgeschiedenis betreft. De keerzijde daarvan is dat je soms als een klein kind wordt aangesproken als het aankomt op bepaalde historische gebeurtenissen bijvoorbeeld. Dat ik niks begrijp van muziektheorie, ála, maar verder hebben de meeste lezers van dit type boeken waarschijnlijk niet onder een (cultuur-)historische steen gelegen.

[Tom · Rating 4 out of 5]

Goed boek dat een bondige samenvatting geeft van de Westerse muziekgeschiedenis: dit keer geen saaie opsomming van feiten en data, maar een enthousiaste, actieve vertelstijl. Een boek vol anekdotes en leuke weetjes. Ook de selectie van luisterfragmenten is doordacht en weloverwogen. Een aanrader voor wie meer wil weten over de muziekgeschiedenis en klassieke muziek zonder door ellenlange feitenlijstjes te gaan.

[Tamára]

Geen idee waar het aan ligt, de eerste vijftig pagina’s vond ik oprecht leuk, maar na een pagina of honderd kan ik het mezelf niet meer opbrengen om verder te lezen.

Ik denk dat dit boek voor mij beter zal werken als luisterboek, wellicht pak ik dit boek later wel een keer opnieuw op als er een luisterboekversie van beschikbaar is.

[Moniek · Rating 4 out of 5]

Gelezen naar aanleiding van een vrij arrogante column van de schrijver, maar hij blijkt er ook echt wel verstand van te hebben :) eigenlijk moet je deze niet van de bieb hebben, maar thuis in je kast. Er staan zoveel verwijzingen in naar nog-te-luisteren muziek dat het zonde is m terug te brengen. Goede intro, ik voel me minder en noob

[Loesje · Rating 4 out of 5]

Een jong(ere) auteur probeert zijn generatie genoten warm te maken voor klassieke muziek. Ik kon de vlotte schrijfstijl erg waarderen, maar had graag vooraf geweten dat er een playlist bij het boek bestaay, zodat ik hoofdstuk per hoofdstuk mee kon luisteren. Nu heb ik achterstallig luisterwerk :-) Zie dit boek vooral als een klassieke muziek voor net niet absolute beginners..

[Esther · Rating 2 out of 5]

Heel wisselend geschreven boek. Leuke, goed geschreven hoofdstukken (die meer vertellen over wat er in de muziek gebeurt en waar je naar kunt luisteren) worden afgewisseld met historische feitjes die voor mij niet veel toevoegen aan luisterervaring.

[Max Bodewes · Rating 3 out of 5]

Leuk boekje ter introductie tot klassieke muziek. Doet wat het moet doen. Prettige leeservaring die ik een leek zeker aaan zou raden. Verder niet heel bijzonder, verwacht dan ook niet al te veel diepgang.

[Bart Harms · Rating 5 out of 5]

Ontzettend laagdrempelig boek om van alles te leren over klassieke muziek. Vooral fijn door ondersteuning van Spotify lijsten bij de hoofdstukken. Leuke beschrijvingen over welke componist wie inspireerde, maar ook waar strijd was. Zeker een aanrader als je iets of niets weet over klassieke muziek.

[P Zonderland · Rating 2 out of 5]

Onvoltooid

Prettig geschreven verhandeling maar uiteindelijk tegenvallend met te weinig diepgang bij de voornaamste componisten en teveel informatie over de moderne lichting.

[Lia · Rating 3 out of 5]

3.5*** geinig boek, niet erg de diepte in. De echte kenners kunnen 'm overslaan wat dat betreft. Voor andere lezers leuk boek.

[Koos · Rating 4 out of 5]

Leest als een trein en leerzaam. Een uitstekende en aanstekelijke introductie in de klassieke muziek.
Zeer welkom in de boekenkast om er af en toe eens bij te pakken.

[Tatiana Ivaneanu · Rating 4 out of 5]

Heel fijn boek als inleiding in de klassieke muziek. Geeft zin om de beschreven muziekstukken zelf te beluisteren!

[SG · Rating 3 out of 5]

Mooie inleiding tot de klassieke muziek. Het genereerde alvast heel wat inspiratie voor de muzieklijstjes.

[Steven · Rating 3 out of 5]

Een leuk boekje om geïntroduceerd te worden in de wereld van de klassieke muziek, een wereld die soms nogal intimiderend over kan komen. Je maakt kennis met de verschillende stromingen, periodes en highlights van de klassieke muziek. Heel toegankelijk, redelijk vlot geschreven en met de nodige humor. Een aanrader voor leken zoals ik. En laat ik dan ook Radio 4 podcast 'Beethoven is meer dan een hond' aanraden voor een leuke kennismaking met klassieke muziek.

[Michaël Ickx]

Héél duidelijk en vlot geschreven inleiding op de klassieke muziek

[V.S. DARSHAN · Rating 3 out of 5]

Mooie inleiding tot klassieke muziek. Aanrader.

[Laurette · Rating 3 out of 5]

Zo’n energieke schrijfstijl dat het boek lijkt te springen, de passie knalt van de bladzijden. Om in het thema te blijven: dit was vooral getoeter maar wel van de mooie soort. Het was leuk, leerzaam en ook wat te onrustig. Gek genoeg bleef de informatie bijna niet hangen en dat vind ik zonde! Een 7.