Jump to ratings and reviews
Rate this book

Oyuncu - Yeşilçam Yıldız Sisteminde Bir Anti-Yıldız: Adile Naşit

Rate this book
“Eleştirel Perspektiften Yeşilçam Yıldız Sistemi ve Bir Anti-Yıldız Olarak Adile Naşit” orijinal başlığını taşıyan bu çalışma, 2018 yılında Marmara Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema Anabilim, Sinema Bilim dalında yüksek lisans bitirme tezi olarak sunuldu ve oybirliğiyle kabul edildi. Çalışma yaklaşık üç yıl süren araştırma sürecinin sonunda tamamlandı, tezin akademi tarafından kabulünden sonraki yıl boyunca da kitaplaştırma çalışması sürdü. Dolayısıyla tez çalışmasının temel alınarak geliştirildiği bu kitap, yaklaşık dört yıllık bir araştırmanın ürünü.

256 pages, Paperback

First published February 1, 2020

4 people are currently reading
60 people want to read

About the author

Sibel Öz

12 books1 follower
1973 yılında İstanbul Üsküdar’da doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema bölümünü bitirdi. Yüksek lisans eğitimini, aynı üniversitenin Sinema bilim dalında tamamladı. İlk öykü kitabı En Çok Seni Bekledim 2006’da yayımlandı (Agora Yayınevi; 2. baskı, Notabene, 2019). Bu kitabı Serçeler Ölürse (Notabene, 2012) ve Yokuş Yukarı İstanbul (Notabene, 2015) adlı öykü kitapları izledi. Pek çok kitapta öyküleri ve yazıları bulunduğu gibi, Kıyıya Vuran Dalgalar (Notabene, 2012), Pabucu Yarım (Notabene, 2013) ve Korkma Kimse Yok (Notabene, 2014) adlı kolektif kitapların hazırlanmasına da katkıda bulundu. 2013 yılından itibaren Notabene Yayınevi’nde edebiyat editörlüğü görevini sürdürmekte olan Öz, çeşitli dergi ve basın mecralarında yazılar yazıyor, sinema alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
16 (29%)
4 stars
26 (47%)
3 stars
10 (18%)
2 stars
3 (5%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
Profile Image for Leylak Dalı.
636 reviews154 followers
March 19, 2020
Tam bir biyografiden ziyade akademik bir çalışma fakat Yeşilçam ve sinema konusuna ilgi duyanlar için oldukça ufuk açıcı, Adile Naşit sevenler için de tabii ki...
Profile Image for Tuna Turan.
409 reviews63 followers
February 2, 2021
‘Kuzucuklarım!’ kelimesini duyar duymaz aklımıza o gelir. Kimimizin Adile teyzesi, kimisinin Adile ablası, kimimizin de Adile annesi. Yeşilçam filmlerinde ya gözü yaşlı görmüşüzdür onu ya da birilerine şefkatini, sevgisini aşılarken. Aslında büyük bir tiyatro aşığıdır. Ne de olsa anneden, babadan gelen bir tiyatro geni vardır. Daha küçükken yanmaya başlar bu sevda ve ölene kadar devam eder.

Yakın dönemde kaybetmemize rağmen hakkında çok az şey bildiğimiz Adile Naşit hakkında yazılmış olan bu kitap biraz da olsa onun sırlarını aralıyor. Evliliği, tek evladını kaybetmesi, tiyatro ve sinema yolculuğu, Yeşilçam’ın neresinde durduğu ve Yeşilçam’ın ona nasıl yaklaştığı ve yıldız sistemi hakkında okuyanlara fikir veriyor.

Hiçbir oynadığı filmde başrol olamamış, belki de olmak istememiş ama en az başrol kadar iyi oynamış. Altın Portakal’da ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ödülünü aldığı zaman şaşıran, ‘Hababam Sınıfı’ filmlerinin tümünde oynayan tek oyuncunun, Adile Naşit’in hayat yolculuğu mutlaka okunmalı.
Profile Image for Baris Ozyurt.
924 reviews31 followers
May 11, 2020
“Adile Naşit, ‘gökteki yıldız’lardan biri değil, bizden biridir. Kötücül zamanlara kaydı düşülen iyiliktir, insandan sorumlu olmaktır. Tüketime, metaya değil, insana, yaşamın kendisine dayalı bir kültürün zarif temsilcisidir. Adile Naşit, gerçek hayatta olduğu gibi ancak karşıtlarıyla var olabilen kavramlar dünyasında, anti-yıldız kavramıyla tanımlanabilir ancak. Yıldız varsa, anti-yıldız da mutlaka vardır ve sadece ona hakkını teslim etmek eksik kalmış olabilir. Anti-yıldız; pırıltılı, ışıltılı, çok güzel, etkileyici ama genel kabul gören ‘yıldız’dan farklı bir yıldızdır.”(s.232)
Profile Image for Banu Yıldıran Genç.
Author 2 books1,464 followers
April 12, 2020
kitap haline getirilmiş akademik tezleri okumaktan çok sıkılırım. benim eksiğim tabii :/ ama sibel öz'ün bu yüksek lisans tezi çok rahat okunuyor ve ele aldığı konuyu çok iyi işliyor, o akademik dil sıkıcılığına da düşmüyor.
özellikle yeşilçam'da azınlıkların yok sayılması konusunu detaylıca ele alması ve en son anti-yıldız bölümü çok iyi. adile naşit gibi iyi bir oyuncunun tek bir başrol oynayamadığı, fiziksel güzellik üzerine kurulmuş bir konfeksiyon aslında yeşilçam. sibel öz de bu sektörü adile naşit'in nezdinde delik deşik etmiş.
Profile Image for Murat Sahin Ocal.
104 reviews32 followers
April 12, 2020
Lisans üstü tezi olarak yazılmış olmasına karşın, eklektik olmayan bir kurguya ve akıcı analitik bir anlatıya sahip. Sinema tarihi açsından da zengin bir içerik sunuyor. Direkler Arası'ndan başlayan son derece ilgi çekici bir yaşam öyküsü. Adile Naşit'i sevmeyen yoktur, onu selamlamak için güzel bir vesile. Tavsiye ederim.
Profile Image for Bilâl.
20 reviews
January 21, 2026
Okuduğum en bilgilendirici kitaplardan biri. Niteliğini yıllardır beğenmediğimiz Yeşilçam’ın neden niteliği arka planda bir sinema olduğunu çok güzel anlatıyor kitap. Teknik meseleler ve para çok büyük etken tabii ki ama aynı zamanda toplum ve toplumun alışkanlıkları da önemli rol oynuyor. Akabinde kitap Hollywood’un star sistemini kopyala-yapıştır yapan yerli sinemada Adile Naşit nasıl oldu da starlık sisteminin hiçbir kuralına uymadan en büyük star oldu, onu anlatıyor.

One of the most informative books I've ever read. The book explains very well why Yeşilçam, whose quality we have not liked for years, is a cinema in the background. Of course, technical issues and money are very important factors, but at the same time, society and the habits of society also play an important role. Subsequently, the book tells how Adile Naşit became the biggest star in the domestic cinema, which copies and pastes Hollywood's star system, without following any of the rules of the star system.
Profile Image for Busrauyarimsi.
44 reviews22 followers
December 6, 2020
Bu kitap üzerine kaleme aldığım yazı 26.02.2020 tarihinde altyazi.net'te yayınlanmıştır: https://altyazi.net/sinema-kitapligi/...

Oyuncu: Yeşilçam Yıldız Sisteminde Bir Anti-Yıldız – Adile Naşit

Kısacık boyu ve şen kahkahasıyla, Yeşilçam’ın –Tolstoy’un şahane tabiriyle– “kendine özgü mutsuzlukları” olan mutsuz ailelerinin anaç paydası Adile Naşit. Sinema ve tiyatro geçmişimizde onu es geçmek, onun nostaljik ve sıcacık rüzgârına kapılmamak imkânsız. Ancak bilinçli bir izleyici olarak onu nostaljik kafesler içine hapsetmek de mümkün değil: Özgür kılmanın yolu anlamaktan, anlamanın yoluysa tüm boyutlarıyla ele alabilmekten geçiyor.

Sibel Öz’ün derinlikli çalışması ‘Oyuncu: Yeşilçam Yıldız Sisteminde Bir Anti-Yıldız – Adile Naşit’, sinemamızın en ikonik isimlerinden Adile Naşit’i ve sanat hayatının büyük bir kısmında dâhil olduğu Yeşilçam sinemasını birçok yönüyle ele alan bir kitap.

‘Adile Naşit ve Ailesinin Yaşam Öyküsü’ başlıklı ilk bölüm, bir dönemin kültürel belkemiğini oluşturan Direklerarası’nda başlıyor. Sözlü kültür ve tiyatroyla yoğrulan kültürel atmosferi “solumaya” fırsat veren bu girişle beraber okur; Adile Naşit’in ailesi ekseninde bir sanat yolculuğuna çıkıyor. Tiyatromuzun boyutlanmasında önemli rol oynamış Komik-i Şehir Naşit Bey’in sanat yolculuğu, Osmanlı’dan Türkiye’ye “geçiş”in sancılarını gözlemlemeyi mümkün kılıyor. Böyle bir süreçte sahnenin tam da ortasında doğan Selim ve Adile Naşit’in, her açıdan sarsılan kültürel zemine rağmen nitelikli oyuncu olma “inatları” ise onların karakteri ve sanat disiplini hakkında güçlü ipuçları veriyor.

Bu inatçılık, dönemin geçmişi yadsıyan “yenilikçi” girişimleriyle kontrast yaratıyor. Zira çok güçlü bir sözlü kültür ve tiyatro geleneğiyle yoğrulan toplumun bir anda kendini dünyaya kıyasla bir adım “geriye düşüren” Doğu kültüründen “kurtulmak” için “Batılı” estetiğe, yani sinemaya yönelmesi; sinemanın kazandığı kritik rolle birlikte estetik gelişimden ziyade ticari kazanca odaklanması, aslında bugünün de en mühim kültürel üretim sorunlarından. Ve bu sorunun çarpıklaştırdığı tabloda hâlâ renklerinden ve anlamından ödün vermeyen “fırça darbeleri” var.

Adile Naşit Yeşilçam’ın karakteristik lakin daima tekrarlanan fırça darbelerinden şüphesiz. Ancak onu tekrara düşüren, kişisel tercihleri ya da yetersizliği değil. Tam tersine; başta oğlu ve eşi olmak üzere sevdiklerinin ölümüyle sürekli sınanan, hayatının son dönemlerinde kanserle mücadele eden Adile Naşit kederli öyküsüne rağmen neşeli, bağdaştırıcı, vicdanıyla sanatçı ahlakını aynı potada eritebilmiş güçlü bir kadın. Onu yalnızca asla kızamayan bir ana, evi çekip çeviren bir eş, aksak dilli Ermeni komşu tiplemelerinden oluşan bir çemberin içinde görebiliyor oluşumuz, Yeşilçam’ın dayatılarından ileri geliyor.

Bu noktada çalışmanın ikinci bölümü ‘Adile Naşit ve Yeşilçam Sineması’, Yeşilçam’ın “nostaljik bir yuva”dan ziyade bir kültürel üretim sistemi olarak ele alınmasına vesile oluyor. Yeşilçam’ı şekillendiren ve Yeşilçam tarafından şekillendirilen toplumsal kültürü, bu kültürün ön plana çıkardığı anlatı türlerini ve tüm bunların üretim sistemine nasıl yansıdığını gözlemleyerek okur, madalyonun görünmeyen, daha doğrusu es geçilmek istenen yüzüne odaklanıyor. Böylece karakterlerin tek boyutluluğu etrafında örülen ve ısrarla tekrarlanan trajik ya da komik anlatılar, hoş bir anı olmaktan ziyade birçok açıdan ele alınabilecek sosyolojik birer unsur hâline geliyor. Kazanılan yeni perspektifle beraber Adile Naşit’in filmografisinin değerlendirilmesi ise Naşit’in neden ve nasıl nostaljik bir kafese hapsedildiğini gözler önüne seriyor.

Kitabın son bölümü, ‘Yeşilçam Yıldız Sisteminde Bir Anti-Yıldız: Adile Naşit’ ise bu kafesin yalnızca Adile Naşit’i hapsetmediğini; yıldız sisteminin dünyanın birçok yerinde birçok oyuncuyu esarete sürüklediğini hatırlatıyor. Bir dönemin “ideali” olan Hollywood sisteminden bu yana “yıldız” oyuncuların çoğunluğun “arzu nesnesi” hâline getirilmesi, yeteneklerinin ve şahsiyetlerinin “sivri” taraflarının törpülenmesi kültür üretiminin içinde barındırdığı yozlaşmanın en bariz göstergesi. Dünyanın diğer yerlerindekine benzer şekilde bu sistemin Yeşilçam’da Türkan Şoray, Fatma Girik, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın üzerinden işlemesi, bu dört oyuncunun dört farklı “ideal kadın” tiplemesine sinemadan ziyade en çok günlük hayatta birebir uymak zorunda olması, aslında bugün bile idrak edemediğimiz çarpık bir tablo.

Ancak Adile Naşit’i tam olarak bu sistemin esiri olarak göremeyiz, zira o, “ideal” kriterlerden bir o kadar uzak. Onu “çoğunluğun” annesi hâline getiren ama diğer yandan da çoğunluğun dışında kalmasına sebep olan tüm karakteristik özellikler, yıldız sisteminin belki de en istemeyeceği, en fazla sindirmeye çalışacağı şeyler.

1,45 boyu ve 32 numara ayaklarıyla, Ermeni kimliğiyle, aslında son derece mesafeli özel hayatıyla yıldız olmaktan uzak; gelgelelim kimsenin ezip geçmek istemeyeceği anneliği, samimiyeti ve insani değerleriyle bağrımıza bastığımız bir yıldız aynı zamanda. Hiçbir zaman başrol değil; gelgelim her zaman kendi rolünden ve tüm rollerden bir adım ötede. Ötede olması ne egodan ne de hırstan; doğası gereği bir adım gerideyken bile ötede ışıldayabiliyor, tıpkı gökyüzünde süzülenler gibi…

Sibel Öz’ün keyifli çalışması ‘Oyuncu: Yeşilçam Yıldız Sisteminde Bir Anti-Yıldız – Adile Naşit’ Yeşilçam’a ve yakın Türkiye tarihine dair birçok kapıyı aralarken sıcacık ve güçlü, saygılı ve bir o kadar da asi bir kadını, Adile Naşit’i tüm yönleriyle tanımamıza vesile oluyor. Hayatını sanata ve insanlara adayan, trajik hayat hikâyesinde gülemeyen ama trajik hayatlarımızda kahkahasıyla her zaman elimizden tutan Naşit böylelikle okurun belleğinde, her zaman özlenecek sıcacık, sağlam bir dosta dönüşüyor.
Profile Image for Sinem Ayan.
132 reviews4 followers
October 12, 2020
"Adile Naşit ne yazık ki babasının karşılaşmadığı bazı sıkıntılarla, muhtemelen kadın olduğu için karşılaşmıştır diyebiliriz. Sinema sektörünün bir yıldızda aradığı popüler ölçütlere uymadığı için sinema serüveninin ilk anından ölümüne kadar "yardımcı oyuncu" olarak konumlandırılmış; Naşit Bey'in "çirkinliği" sorun olmamış, hatta komik bulunmuşken Adile Naşit'in fiziksel özellikleri, sınırsız yeteneğine rağmen onun başrol oyuncusu olarak konumlandırılmasına engel olarak görülmüştür."
43 reviews1 follower
August 7, 2021
Çocukluğumun güzel insanı Adile teyzemizin hayatını objektif ve bilimsel olarak harika anlatılmış. Yeşilcam ile ilgili de harika tespitler içermekte sinemaya, tiyatroya, cumhuriyetin ilk dönemlerine ilgi duyanların çok beğeneceğini düşünüyorum.
12 reviews
January 4, 2026
Bunun bir akademik çalışma ve biografi olmadığını unutmamalıyız. Değişik ve enteresan noktalara değiniliyor. Biraz daha Adile Naşit’in teknik oyunculuğunu okumak isterdim ancak tabiki bu tez kapsamı dışında. Yeşilçam ve sinema tarihi açısından okunulmalı.
Displaying 1 - 10 of 10 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.