Κρήτη, Βενετία, Τολέδο, πόλεις του ήλιου και του θρύλου, αμφιταλαντευόμενες ανάμενεσα στο μύθο και στην ιστορία. Σ' αυτές τις τρεις πόλεις κινείται η ανθρώπινη και η καλλιτεχνική ζωή ενός από τους πιο ανήσυχιους και εκκεντρικούς δασκάλους του 16ου αιώνα. Τελευταίος συνεχιστής της Αναγέννησης ή προάγγελος του μπαρόκ; Το να προσπαθήσουμε να εντάξουμε κάπου το στύλ του Δομήνικού Θεοτοκόπουλου, γνωστού ως "Ελ Γκρέκο" είναι ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα. Από τη σταθερή και τρομέρή προσήλωση των κρητικών εικόνων λουσμένων σε βενετσιάνικο χρώμα μέχρι την ισπανική προσέγγιση σε μια γη απαλλαγμένη από το μυστικισμό και την τόλμη, ανάμεσα στη λάμψη μιας εφήμερης δόξας. Ο Ελ Γκρέκο ερμηνευει την εποχλη του και τον κόσμο με τρόπο παράφωνο , παράφορο και περίπλοκο μεσα από τα αριστουργήματα ενός αμίμητου πινέλου.
Rosa Giorgi is an art historian who specializes in iconography and iconology. Her most recent publications include books on Michelangelo Merisi Da Caravaggio, Diego Velázquez, and El Greco. She is also the author of Saints in Art (2002) and Angels and Demons in Art (2003). In addition to writing, she teaches at the Catholic University and the Brera Picture Gallery in Milan, where she lives.
Ένα βιβλίο που δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση τη βιογραφία ή την αναλυτική αποτύπωση του έργου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου -γνωστού ως "Ελ Γκρέκο"-, αλλά αναφέρεται συνοπτικά και περιληπτικά στην πορεία του από την Κάντια (σημερινό Ηράκλειο) της Κρήτης μέχρι το Τολέδο της Ισπανίας και στους σημαντικότερους σταθμούς αυτής.
Εξαιρετικά ευφυής ο συνδυασμός κάθε φορά του γενικότερου ιστορικού πλαισίου και την ένταξη του Θεοτοκόπουλου μέσα σε αυτό μέσα σε λίγες σειρές - και λέω "ευφυής" γιατί καταφέρνει να χωρέσει σε 2-3 παραγράφους όλη την ουσία των γεγονότων που αναφέρονται. Δεν υπάρχει περισσότερος χώρος ούτως ή άλλως, επομένως σε κάθε δισέλιδο πρέπει να χωρέσει το αφηγηματικό μέρος, μερικοί πίνακες και επεξηγήσεις για αυτούς. Το αποτέλεσμα χαρακτηρίζεται περιεκτικό, επικεντρωμένο σε αυτά ακριβώς που πρέπει να ειπωθούν και τόσο διδακτικό όσο χρειάζεται ώστε ο αναγνώστης να μη... βομβαρδίζεται με ιστορικές γνώσεις, αλλά να μπορεί να συνδέσει τον καλλιτέχνη με το ιστορικό πλαίσιο της κάθε εποχής που ζει και δημιουργεί και το πώς αυτό, μαζί με το κοινωνικό του περιβάλλον, επηρεάζει τον ίδιο και τα έργα του. Στο τέλος του βιβλίου, υπάρχει ένα ευρετήριο με τα μουσεία και γενικότερα τα τοπωνύμια που αναφέρονται σε αυτό και στα οποία εκτίθενται έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, καθώς κι ένα ευρετήριο προσώπων που σχετίζονται με τη ζωή και το έργο του κι ένα μίνι βιογραφικό τους.
Αν αναλογιστεί κανείς πως το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί ουσιαστικά ένα μικρό art book που δόθηκε από την εφημερίδα ΕΘΝΟΣ πριν λίγα χρόνια και όχι καμιά πολυτελή έκδοση με σκληρό εξώφυλλο και πλήρες βιογραφικό και τα λοιπά, σίγουρα χαρακτηρίζεται "τίμιο" και ανάλογο των προσδοκιών αυτού που θα το διαβάσει.