Osobisty przewodnik po Pradze

by Mariusz Szczygieł, Filip Springer (Photographer)

Osobisty przewodnik po Pradze to jubileuszowy, 10. tytuł Mariusza Szczygła, który ukazuje się dwadzieścia lat po pierwszym wyjeździe autora do Pragi wiosną 2000 roku, kiedy to uwiodły go miasto i język.

Jak sam mówi, książka ta wzięła się ze zdenerwowania: „Od momentu pierwszych moich publikacji o Pradze nie ma tygodnia, żebym nie dostał pytania o jakieś miejsca magiczne, ważne, osobiste. Ma to być oczywiście Praga bez mostu Karola i bez Hradczan. Nadmiar tych próśb, a zwłaszcza niemożność odpisywania na wszystkie, zaczął mnie irytować, postanowiłem więc zamienić to uczucie w coś pozytywnego. Napisałem przewodnik, do którego wszystkich będę teraz odsyłał”.

Miejsca opisywane w przewodniku możemy zobaczyć dzięki fotografiom Filipa Springera.

Dom jako cios między oczy. Dworzec jako upadła bajka. Most, który ułatwia śmierć. Schron przed beznadzieją. Góra nieobojętności. Pomnik gejów. Kościół zgubiony na podwórku. Grób jako kryształ. Kamienica, która drga. Prysznic jako metafora… Do tego rozmowy z Czeszkami i Czechami. Znanymi i nieznanymi.

Szczygieł: „W przewodniku oprowadzam wyłącznie po moich ulubionych miejscach w Pradze. W ten oto sposób książka wymyka się krytyce, że czegoś w niej nie ma. Jeśli nie ma, to mnie nie uwiodło!”.

Genres: Nonfiction, Polish Literature, Travel, Reportage, Audiobook, Poland, Czech Literature

372 pages, Paperback

First published May 26, 2020

About the author

Mariusz Adam Szczygieł is a Polish journalist and writer.

Reviews

[Introverticheart · Rating 4 out of 5]

Osobisty przewodnik po Pradze Szczygła wymyka się trochę krytyce i ocenie. Jest to przewodnik nieszablonowy, a także swego rodzaju pamiętnik autora, a także po części zbiór krótkich reportaży.
Jakkolwiek go nazwać, to kawałek naprawdę świetnej literatury.

Szczygieł zabiera czytelnika po swoim ukochany mieście, dwadzieścia lat po swojej pierwszej wizycie w Pradze i jest to podróż sentymentalna. To co może wyróżniać ten przewodnik to subiektywny wybór ulubionych miejsc autora, okraszony niezliczoną ilością anegdot a opisane miejsca czy budynki ilustrują zdjęcia Filipa Springera.

Książka ma słowo "przewodnik" w tytule, ale bije na głowę typowe przewodniki. Nie mamy tu suchej wyliczanki obiektów, które warto zobaczyć, lecz zbiór opowieści człowieka naprawdę kochającego czeską kulturę i znającego ją niemal od podszewki. Szczygieł pokazuje, jak ciekawym i różnorodnym miastem jest Praga, nie skupiając się na typowych turystycznych obiektach czy destynacjach, tylko pokazując interesujące wycinki praskiej rzeczywistości, na które z typowym przewodnikiem w ręku raczej nie zwrócilibyśmy uwagi (mógłbym tutaj je wypisać, ale nie będę psuł przyjemności)

Życzyłbym sobie i innym żeby takie przewodniki posiadały i inne miasta. Warto sięgnąć po Osobisty przewodnik po Pradze, nawet jeśli nie jest się fanem twórczości Szczygła, a może to być również świetny początek zaznajomienia się z nim.

[Marcin · Rating 4 out of 5]

jest git

[Mateusz · Rating 5 out of 5]

+ Ja po prostu bardzo lubię Szczygła. Wybór miejsc, historie i anegdoty związane z nimi - rewelacja. Więcej, przerywniki na przytoczenie opowieści nie do końca mówiących o tym miejscu, ale w sposób pośredni z nim związane, wzbogacają pojęcie o Czechach. Świetnie skrojona, takiej Pragi będę szukał podczas kolejnej wyprawy.

[Monika · Rating 2 out of 5]

Szczygieł mógłby wydać kolorowankę antystresową, a tłum fanów by ją kupił.

[Gańko Sobiecka · Rating 5 out of 5]

Kiedyś jako harda bohemistka i kulturoznawczyni buntowałam się przeciwko czechofilstwu Szczygła. Było dla mnie infantylne i ciut ignoranckie. Dzisiaj dojrzalam, Szczygieł nadal jest czechofilem, dojrzałym, ale ciągle, a ja czytam go z gigantyczną przyjemnością. Przez tę książkę przemawia szczera miłość do miasta i do ludzi i jak zwykle pisarskie sokole oko. Świetna rzecz.

[Anna · Rating 5 out of 5]

No co poradzę, o Prażce Szczygieł pisze jak nikt. Szukam biletów natentychmiast. A sam przewodnik w przyjaznym, poręcznym formacie i pięknej, radosnej szacie graficznej, aż miło spojrzeć.

[Brani Spolsky · Rating 4 out of 5]

Aż chce się jechać.

[Joanna · Rating 4 out of 5]

Zapragnęłam natychmiast jechać do Pragi!

[Dominik · Rating 3 out of 5]

Nie należę do oddanych fanów Szczygła i jego stylu pisania. Do tego jest on obiektem słusznej krytyki, dotyczącej bardziej ogólnie większości "polskiej szkoły reportażu". Krytyka ta demaskuje nadmierne skupienie na konstrukcji literackiej reportaży: poszukiwanie dopiętych dobrze klamr, ciekawych analogii, powiązań, dążenie do odkrywania przed czytelnikiem pewnych uniwersalnych prawd o rzeczywistości. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie działo się to z uszczerbkiem dla prawdy, która nierzadko bywa naginana dla potrzeb autorów. Młode pokolenia polskich reportażystów (np. Dział zagraniczny) słusznie zwraca uwagę na ten trudny do zaakceptowania proceder.

Czytałem tę książkę już znając skalę tego zjawiska, byłem więc czujny na wszelkie podejrzanie perfekcyjne fragmenty. Jest ich trochę i w wielu miejscach miałem problem z całkowitym zaufaniem do autora. Jednak mimo to, wiele mikrorodziałów, opisujących poszczególne miejsca w Pradze, było dla mnie odkrywczych i wartościowych. Szczygieł szczególnie dobrze radzi sobie przy opisach najrozmaitszych prądów kulturowych, ruchów artystycznych i wydarzeń z historii najnowszej (dodam, że zwykle interesuje mnie ona mniej niż ta dawniejsza, więc tym bardziej doceniam tę umiejętność). Z książki wypisałem sobie dobrych kilka miejsc do odwiedzenia podczas kolejnej wizyty i do tego parę ciekawych pozycji do przeczytania. A taki chyba jest cel tego, było nie było, przewodnika. Pierwsza połowa jest nieco mniej ciekawa, mimo wszystko jednak warto ją przetrwać, do końca czytało mi się już bardzo płynnie i przyjemnie.

[Basia · Rating 5 out of 5]

willa mullerow na okładce, humor i przybliżanie kultury czeskiej w sposób jaki tu jest to zrobione
oprócz tego niezwykle praktyczne, bo opisane za pomocą anegdot, wskazowki co do zwiedzania
albo po prostu jestem w pradze
david cerny tworca

[Tomek · Rating 5 out of 5]

Ciekawie, z dowcipem i osobiście. Jak dla mnie świetnie.

[Agnieszka Kalus · Rating 4 out of 5]

Wybierałam się ponownie do Pragi i chciałam znaleźć ciekawe miejsca, których wcześniej nie widziałam. Ale ta książka to nie tylko opowieść o miejscach, lecz także gawędy o ludziach, którzy stanęli na drodze autora, oraz o jego zachwytach i refleksjach. Do tego mamy fotografie, nawet w wersji audio! Warto, nie tylko przed wyjazdem.

[Romulus · Rating 5 out of 5]

Ostatecznie pięć na pięć - za przepis na utopence. Jadłem je do piwa w jednej z knajp opisywanej w tej książce. Znajduje się w Žižkovie, dzielnicy Pragi, która jest teraz bardzo popularna, może była od zawsze. Rzecz w tym, że kilometr, troszkę więcej od starego miasta. Ewentualnie, polecam ulicę Hybernską. Tuż koło dworca wspominanego w tej książce - który znalazłem przypadkiem mając go pod nosem przez kilka dni. A raczej nie ja, tylko szwagier mojej połowicy, który poszedł z rana pobiegać. I skończył na dworcu po drugiej stronie ulicy, ale nie wyjaśnił przekonująco do dziś, dlaczego. Utopence we wspomnianej knajpie to przeżycie niesamowite, zresztą marynowana kiełbasa plus piwo - najprostszy sposób, aby szybko się zaokrąglić. Jak po całej kuchni praskiej. Żeberka na ostro w chlebie i z piwem. Potem można się stoczyć ze schodów. A w tej knajpie... Zachciało się nam lokalnego smaku, ale żeby turystów nie było. Kiedy tam weszliśmy to wiedzieliśmy, że ich tam nie ma i oto jesteśmy pierwsi, odkrywcy i zdobywcy. Zaraz się okazało, że menu jest po polsku. No żesz k...a, któryś powiedział. Nie k...a, tylko ch.j, odparł drugi. Że co - to pewnie bylem ja, wyniośle nie przeklinając. Ch.j, ale przez samo h, powiedział drugi i rzeczywiście - w menu był h.j. Dosłownie. Teraz czytam u Szczygła, że i w przenośni, bo jedzenie mocno wątpliwe. Ale utopence z tym piwem... Następnego dnia znowu piwo, bo poszliśmy na skróty, na Vitkov. Tak nam się wydawało, ale schodząc innym skrótem weszliśmy do jakiejś knajpy od podwórka. To skoro weszliśmy, to niegrzecznie wyjść bez napicia się. A knajpa mała, kilka stolików. Generalnie, zaskoczyliśmy gospodarzy, którzy nas się nie spodziewali od tej strony i jacyś tacy nierozgarnięci się wydawali. Ale dali piwo, pyszne. No to druga kolejka. Płacimy, ale "jutro tu wrócimy". Choć nie ma żadnego szyldu - ekstazę przeżyliśmy, bo jakąś knajpa - nie knajpa. Jutro o tej samej porze wszystko zamknięte na cztery spusty. Szkoda. Po powrocie do domu oświecił nas bywały kolega, że wprawdzie na Žižkovie knajp jest absurdalnie dużo, ale część to takie sąsiedzkie, ludzie warzą piwo, dla siebie i sąsiadów, piją, zamykają, potem znowu otwierają. Więc pewnie im wypiliśmy i zamknęli interes. Nie znalazłem żadnego potwierdzenia tej tezy w tej książce. Ale właśnie taką ona jest - miejsca w Pradze, nieoczywiste, gdzie nie ma hord turystów. Takie, które wszędzie obdarzają odwiedzających własną opowieścią.

[「ha.stiro」 · Rating 5 out of 5]

rewelacyjny (nie)przewodnik pełen cudownego humoru, który uzasadnia osobistość, sugerowaną przez tytuł. piękne i śmieszne historie z opowiastkami historycznymi czynią tu magię. przytaczane postacie z historii Czech wraz z ich biografiami dodają niesamowitej głębi i uroku konkretnym miejscom, i które po skończeniu rozdziału okazują się niezbędną i oczywistą częścią wycieczki. włączone w przewodnik opisy kulturowego zaplecza Czech lata wstecz, przedstawione są z taką pasją, że chciałoby się studiować czechoznawstwo.
wspaniała książka, którą polecam wszystkim, nawet jeśli nie ma się w planach zwiedzania Pragi (ale mi na przykład ten plan został wepchnięty do mózgu z chwili na chwilę w trakcie lektury).

[Michal Rudziecki · Rating 5 out of 5]

Wyśmienity przewodnik. Idealnie odzwierciedla sposób, w jaki lubię zwiedzać miasta: odwiedzając miejsca związane z ważnymi dla mnie postaciami, w tym ich groby, a także szukając śladów bohaterów książek. Po lekturze straszliwie zachciało mi się znowu pojechać, po raz trzydziesty pewnie, do Pragi - miasta, w którym zawsze odkrywam coś nowego, tym razem dzięki książce Szczygła.

[Nati Nadworna · Rating 1 out of 5]

homofobia, swerfizm i kult starych dziadów

[Tomasz · Rating 4 out of 5]

4/5. Słuchając tej książki czujesz się jak gdyby twój stary dobry znajomy zabrał Cię na spacer po Pradze i opowiadał przy okazji anegdotki o mieście, o prażaninach oraz swoje własne historie związane z miastem. Autor opisuje miejsca ciekawe ale nie oczywiste i robi to w sposób żartobliwy, bez zadęcia. Pewnie przesłucham sobie ponownie, kiedy wybiorę się do Pragi.

[Ola Podgórna · Rating 4 out of 5]

Książka może i nie zabrała mnie w niesamowitą literacką podróż, ale to dobrze, bo chcę ją przecież przeżyć w realu! Lubię tę prywatę Szczygła i jego humor i lekkość (pióra/życia). Dużo się dowiedziałam, jednak wciąż czuję niedosyt informacji

[moony · Rating 4 out of 5]

Kochamy Szczygła

[Paula Kwiatkowska · Rating 3 out of 5]

3.5 🙃

[Aniela Smoczyńska · Rating 5 out of 5]

Jak zawsze świetny.

[Iga · Rating 4 out of 5]

Kocham Szczygła i kocham Czechy!

[meldoaa · Rating 3 out of 5]

3.5

[Gabriela Ujma · Rating 5 out of 5]

nie spodziewałam się że jakikolwiek przewodnik może być tak zajebisty, kocham Pana Panie Szczygieł

[Ania · Rating 5 out of 5]

Świetna książka: od paru miesięcy przebywam w Pradze, klasykę turysty mam już za sobą i część wspomnianych przez Szczygla miejsc także, ale dzięki niemu poznałam ich historię jeszcze bardziej. I na listę weekendowych wycieczek trafiły kolejne miejsca. Dobrze napisana fajnie wydana (aż chciałoby się zobaczyć w książce jeszcze więcej zdjęć Springera) i mapki na końcu książki bardzo pomocne. Polecam, wcześniej warto przeczytać jednak poprzednią książkę autora - Zrób sobie raj. Ot, żeby zrozumieć bardziej Czechów. Czego na liście zabrakło? Moim zdaniem stacji metra z długimi, pędzącymi wręcz schodami i... to w sumie tyle, bo Szczygieł naprawdę przekazał ogromną dawkę wiedzy w tej książce.

[Dawid Józef · Rating 5 out of 5]

To moja pierwsza książka Szczygła i na pewno nie ostatnia. Sposób w jaki malowany jest obraz miasta, sprawia że chce się zanurzyć w opisane miejsca i momenty. Cudowne anegdoty ożywiają miasto i nadają mu wręcz mityczną atmosferę.

[Bloodorange · Rating 4 out of 5]

Świetna książka o Pradze, ale bardziej dla sympatyków i ekspatów, niż turystów...

[Karolina Sosnowska · Rating 5 out of 5]

https://tanayahczyta.wordpress.com/20...

[Anna Polkowska · Rating 5 out of 5]

Wspaniały! W Pradze byłam raz, ale teraz wiem, że to o jakieś 99 razy za mało :)

[Agnieszka Grajcar · Rating 5 out of 5]

Nawet, jeżeli czytelnik będąc w Pradze zainteresował się jedynie Mostem Karola, Hradczanami, piwem, smażenym serem i knedliczkami, czyli rzecz ujmując łagodnie, zamyka się w kręgu niewychodzących ze standardu turystów, książkę Mariusza Szczygła przeczyta z ciekawością ze względu na jej język, styl, wybór „eksponatów” i ich ujęcie. W „Osobistym przewodniku po Pradze” znaleźć można językowe perły („nie ma w sobie nic z przymusu podobania się”) i ekscesy stylistyczne („Polecam to miejsce wszystkim, którzy szukają frajdy z cudzej kleski”) potwierdzające, że Autor pozostaje w dobrej - i coraz lepszej - kondycji. Cieszą oko, rozum i wyobraźnię tytuły poszczególnych rozdziałów-esejów przybliżające czeskie ujęcie świata, gdzie „pomnik zapozna gołębia” - z tych dwu, lepiej być gołębiem.