De nachtstemmer

by Maarten 't Hart

Eind jaren tachtig van de vorige eeuw krijgt een Groningse orgelstemmer de opdracht een beroemd kerkorgel te stemmen in een Zuid-Hollands havenstadje. Hij komt terecht in een wonderlijke wereld, bevolkt door eigenaardige, merendeels xenofobe dwarsliggers wier liefste bezigheid het is zowel elkaar als mensen van buiten ertussen te nemen. De stemmer maakt kennis met een Braziliaanse weduwe en haar eigenaardige dochter die zich ontpopt als een vaardige helper bij het stemmen. Dankzij de weduwe en haar behulpzame dochter raakt de stemmer echter in grote problemen die uiteindelijk, tamelijk onverwacht, toch nog opgelost lijken te worden.

Genres: Roman, Dutch Literature, Fiction, Literature, Ebooks, Audiobook, Novels

315 pages, Hardcover

Published September 3, 2019

About the author

Maarten ’t Hart made his debut under the name Martin Hart with the novel Stenen voor een ransuil (Stones for a Long-Eared Owl, 1971). He studied biology in Leiden and worked as an ethologist at Leiden University. One of the most important themes in his oeuvre is his childhood in a Calvinist community and his distancing himself from it. His passions for nature and music also constantly crop up in his work. ’t Hart broke through to a wide audience with his melancholy novel about meeting his teenage love: Een vlucht regenwulpen (A Flight of Curlews, 1978). Many novels, short-story and essay collections later, ’t Hart, with his authentic tone and work which often touches upon the tension between biography and fiction, has grown to be one of the most popular and most translated of Dutch authors. In an interview he said: ‘What I like about literature is that one can show a compressed piece of one’s most intimate self.’ Some of his other novels are Het woeden der gehele wereld (The Fury of the Whole World,1993), a Bildungsroman and a thriller in one, De zonnewijzer (The Sundial, 2002), Lotte Weeda (2004) and Het psalmenoproer (Psalms and Riots, 2006), a historical novel.

Reviews

[Ingrid · Rating 5 out of 5]

De belevenissen van Gabriel Pottjewijd in een Zuid-Hollands stadje waar hij een orgel moet stemmen. Het gaat natuurlijk om Maassluis, voor mij 'om de hoek'. Door de gekke achternamen krijgt het verhaal iets vrolijks. Ik vond het in elk geval schitterend.

[Dolf Patijn · Rating 4 out of 5]

Ik ben een enorme fan van Maarten 't Hart maar ik vind het moeilijk om dit boek een sterrenwaardering te geven. Het is niet zijn beste boek maar het schrijfplezier spat er wel vanaf. De hoofdpersoon is duidelijk gemodeleerd naar de schrijver zelf. Het is eigenlijk een boek voor de gevorderde 't Hart lezer want al zijn thema's komen er in naar voren zoals de absurditeit van het Christendom en de bijbel, zijn afwijzing van de religie maar zijn liefde voor het boek en de psalmen, zijn moeite om met vrouwen om te gaan, zijn bewondering voor vrouwen en natuurlijk klassieke muziek.

Hij treedt hier en daar erg in detail over het orgelstemmen maar mij stoorde het niet. Archaïsch woordgebruik wordt afgewisseld met moderne taal zoals wel vaker in boeken van 't Hart maar ik vind het schrijven in dit boek hier en daar wat stuntelig overkomen.

Toch heb ik me er prima mee vermaakt en vond ik het zeer aangenaam om te lezen. Het is een leuke, luchtige aanvulling voor de liefhebbers van zijn werk. Voor mensen die nog geen of weinig van zijn boeken hebben gelezen raad ik toch zijn meer literaire werk aan (zijn vroegere romans) en zijn verhalenbundels en essays, die ook erg de moeite waard zijn.

Voor mij geldt dat zijn schrijfplezier mij weer het nodige leesplezier heeft bezorgd en ik ben dan ook blij dat ik het wel heb gekocht.

[Jan · Rating 3 out of 5]

De Groningse orgelstemmer Gabriel Pottjewijd, die het (protestantse) geloof heeft afgezworen wegens ongeloofwaardigheden en inconsequenties in de bijbel, komt in het orthodox-protestantse Maassluis van de jaren 1980 en stemt daar het Garrels-orgel in een der kerken. Hij ontmoet veel mensen, die een zwaar aangezet karakter van de auteur krijgen, hij wordt tegengewerkt zowel door de omstandigheden als door bepaalde mensen, hij wordt verliefd op de exotische moeder van het meisje dat hem met stemmen helpt. De orgelstemmer is zeer bijbelvast en houdt met veel kennis van zaken van klassieke muziek. Er komt in de roman, inherent aan het onderwerp. veel orgeljargon voor.
Alle genoemde elementen vormen even zo vele vehikels voor Maarten ’t Hart om zijn hart te luchten aan het, aan zijn lezersvolk. Snel na aankomst komt hij te midden van een vergadering van de plaatselijke mannenvereniging, die spreekt over de sprekende ezel van Bileam, een ‘beruchte’ ongeloofwaardigheid in het Oude Testament (het boek Numeri, hoofdstuk 22). Gabriel mengt zich in de discussie c.q. ’t Hart kan zich uitleven, noemt een dozijn dingen die rationeel niet kloppen en soms gruwelijk zijn. Wat de klassieke muziek betreft, is het logisch dat een orgelstemmer er affiniteit mee heeft. ’t Hart richt zich hier en daar rechtstreeks tot de lezer met het uitspreken van waardeoordelen over diverse componisten en hun werk, als terzijdes. Zo zijn er velerlei bespiegelingen over allerhande zaken die de orgelstemmer opvallen, over taal als zodanig; zo weidt hij bijvoorbeeld uit over de straatnaam Het Wijde Slop. Meestal leiden zij af van de verhaalvoortgang, soms ben je als lezer, pardon ben ik wel gecharmeerd van zo’n onderonsje. M.i. een grapje van de schrijver: Gabriel heeft kritiek op ouderwets taalgebruik om hem heen, maar zelf hanteert Gabe woorden en uitdrukkingen die nog archaïscher zijn – mijn gegrinnik is zijn deel. Een roman van Maarten ’t Hart leest altijd vrij vlot. Men zal hem niet kunnen betrappen op doorwrocht taalgebruik, metaforen en metonymia houdt hij onder de korenmaat verstopt. Het is een onderhoudende en vermakelijke roman, bij voorkeur voor lezers met enige bijbelkennis, maar met een niet erg hoog literair gehalte; het laatste was mij bekend door lezing van eerdere boeken van Maarten ’t Hart, daarom is dat niet als tegenwerping bedoeld, maar slechts als constatering.
O ja, orgelstemmer, het zou niets voor mij zijn, ik heb hoogtevrees. JM

[Pieter · Rating 4 out of 5]

Dit boek is typisch Maarten t Hart, alle ingredienten (stokpaardjes zo je wilt) zijn aanwezig. Bijbel, geloof, gereformeerden, Maassluis, klassieke muziek. Dit maakt het dus ook makkelijk om aan of af te raden, hou je van de andere boeken van Maaren ‘t Hart dan moet je deze absoluut lezen, kan je zijn boeken niet uitstaan dan is het beter deze links te laten liggen.

Gabi Pottjewijd is een orgelstemmer uit Groningen, die in een stadje onder de rook van Rotterdam, een groot Garrelsorgel moet stemmen. Natuurlijk gaat het hier om Maassluis. De hoofdpersoon ontmoet de eigenaardige inwoners van dit stadje en verzeilt in licht absurdistische situaties. Dit alles is met veel humor geschreven. Tijdens het lezen vroeg mijn vrouw zich af waarom ik de hele tijd zo stom zat te grinniken. Nu zit ik waarschijnlijk in het hart van de doelgroep, ik heb een gereformeerde achtergrond, hou van klassieke muziek, ben bekend met orgels en orgelmuziek en ken Maassluis. Tel daarbij op dat ik, net als de hoofdpersoon en de schrijver een geloofsafvallige ben en je kan begrijpen dat ik dit boek met veel plezier gelezen heb.

Er was een tijd dat dit boek een grotere impact zou hebben gehad dan het nu heeft. Het verhaal speelt zich af in het verleden en de thematiek is ook uit het verleden, toen Nederland nog verzuild was en de grootste polariteit in de samenleving werd veroorzaakt door het bekritiseren van het christelijk geloof, de bijbel en de kerk. Tegen de achtergrond van de huidige maatschappelijke debatten komt dit allemaal kneuterig over. Origineel is het allemaal niet, de auteur herkauwt de thema’s uit zijn vorige boeken en zelfs de bijbelteksten zijn gerecycled. Voor mij heeft het allemaal iets nostalgisch. Maar dat is soms ook eens fijn, zwelgen in 260 pagina’s nostalgie en daarna weer door.

Wat mij betreft 4,5 ster

[Matthieu Wegh · Rating 4 out of 5]

? Ik denk dat ik de film "Een vlucht regenwulpen" een keer gezien heb, maar verder ben ik blanco wat deze schrijver betreft, dus nieuwsgierig of dit boek mij aanspreekt...
🤔Ik vond het een heel prettig leesbaar boek, dat ik vrij snel uitgelezen heb.
=> Ik heb al een tijdje De kroongetuige en De vlieger ongelezen in mijn boekenkast staan...
MW 5/12/20
Inmiddels met veel plezier Een vlucht regenwulpen gelezen en Magdalena in mijn boekenkast erbij gezet. De ortolaan
ga ik als tussendoortje misschien nu wel het eerste lezen...
MW10/11/24

[Jessica-sim · Rating 4 out of 5]

Een boek dat door niemand anders dan ‘t Hart geschreven kan zijn. Een vergezocht liefdes detective verhaal; volop klassieke muziek, geloofsafvallige mijmeringen en zeer gedetailleerde omgevingsbeschrijvingen.

Mocht je geen voorliefde hebben voor orgels dan zal het boek vast niet goed “resoneren” maar een beetje interesse in orgelwerk is al genoeg om te genieten van de capriolen in het binnenwerk.

[Sophia de Vries · Rating 4 out of 5]

Zalig boek. Geestig, intelligent, en heerlijk verhalend. Ik heb van pagina 0 tot 315 genoten.

[Suzanne · Rating 4 out of 5]

Altijd weer een plezier om een boek van Maarten ‘t Hart te lezen. Absurde namen, een absurd verhaal en heel veel bijbelteksten.

[Marco · Rating 4 out of 5]

Typische ‘t Hart verhaal met muziek, liefde en geloof (opmerkelijke mildheid!) als hoofdelementen in combinatie met een thriller component.

[Anton Segers · Rating 4 out of 5]

't Hart is een ouderwetse verhalenverteller, met een oog voor kleurrijke personages en een droge humor. Het beeld dat hij schetst van de kille, bekrompen Zuid-Hollanders is genadeloos trefzeker. Zijn passie voor muziek en voor de macht van de liefde heel genietbaar.
Enkel is hij wat wijdlopig, te expliciet en is het thrillerelement niet 100% bevredigend uitgewerkt.
Maar wel een verrassend aangenaam, warm af en toe erg geestig boek.
Zijn zelfspot is zalig, en het schrijfplezier spat ervan af.

[Bart · Rating 3 out of 5]

*** 3,5 ***

[Dirk · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek!

[Tjibbe Wubbels · Rating 2 out of 5]

Voelt het vroege werk van Maarten 't Hart nog verrassend modern, zijn latere werk voelt door het oubollige taalgebruik meer en meer archaïsch. In deze roman wordt dat nog versterkt doordat de hoofdpersoon meerdere malen opmerkt dat men in het eigenaardige havenstadje waar deze roman speelt wel erg ouderwets taalgebruik gebruikt, om vervolgens zelf woorden als bijvoorbeeld "nochtans" en "terstond" in de mond te nemen. Het helpt natuurlijk ook niet dat de hoofdpersoon alleen maar over orgels, Bijbelteksten, klassieke muziek en de geit van zijn oude buurman kan praten.

Het is een best vermakelijk boek waarin je het een en ander leert over het stemmen van orgels en de Bijbel. De sfeer van het stadje met haar merkwaardige inwoners wordt goed neergezet. Jammer genoeg wordt het nooit echt spannend, zijn de hoofdpersonen oppervlakkig neergezet en blijft de liefdesgeschiedenis ongeloofwaardig. Boven alles is het weer een verhaal over een Einzelgänger die fulmineert tegen het geloof dat weinig toevoegt aan het oeuvre van Maarten 't Hart.

[Marjanneke · Rating 4 out of 5]

De nachtstemmer is een prettig leesbare en ook wel luchtige roman over geloof, het alledaagse leven in een havenstadje en de liefde met als extraatje het mysterie rondom de bedreigingen. Een vermakelijk verhaal en zeker een aanrader voor liefhebbers van Maarten ’t Hart.

Lees mijn volledige review op: https://www.chicklit.nl/boekrecensies...

[Schmetterlingskuss · Rating 2 out of 5]

Das war für mich ein Satz mit x. Gefühlt ging es im ganzen Buch in Dauerschleife um Psalmen der Bibel, die Niederlande und den Aufbau von Orgeln. Die zwischenmenschliche Geschichte, die durch das Buch wabert, hatte einen wirklich guten Ansatz, ging aber nicht in die Tiefe, wodurch man den Personen auch nie richtig nahe kam. Schade.

[Linjea · Rating 4 out of 5]

Heerlijk om als luisterboek te lezen. Het schrijfplezier spat er vanaf.

[Bert · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek over een orgelstemmer die een Braziliaanse vrouw ontmoet met dochter als orgelstemmer. En aan het eind nog een kleine detective verhaal in deze roman.

[Bourdonne · Rating 4 out of 5]

Niet het beste boek van Maarten ‘t Hart maar altijd een genoegen om te lezen, bizarre personages en bizar plot en zo’n gezellige kabbelende schrijfstijl met veel humor.

[JannieTr · Rating 3 out of 5]

Wie al meer van Maarten 't Hart las, kent onder tussen de ingrediënten: Klassieke muziek, de Bijbel en het geloof, de natuur, Maassluis en orgelmuziek. Ook in De nachtstemmer komen ze allemaal ruim aan bod.

Het orgel

"Het stemmen van een pijporgel is een moeizaam werk, dat een scherp gehoor, omzichtigheid, spierbeheersing, logisch denken, zin voor praktisch handelen en bij dit alles geduld en uithoudingsvermogen van een stemmer vergt. Alleen in een ruimte waar het volkomen stil is en met een vaardige helper bij de klavieren kan hij zijn taak naar behoren verrichten en bij een groot orgel en gunstige klimaat omstandigheden ook voldoening hebben van zijn werk.
Uit: A.P. Oosterhof en A. Bouwman, Orgelbouwkunde."

In dit citaat, voor in het boek, staat in een notendop alles wat een rol speelt in het verhaal dat Maarten 't Hart er omheen geweven heeft. De hoofdpersoon, Gabriël Pottjewijd, is een schuchtere weduwnaar die vanuit zijn woonplaats in Noord-Groningen veelal Duitse orgels stemt. Hij wordt er steeds hoffelijk ontvangen en krijgt er de gelegenheid zijn werk in alle rust te doen. Als hij uitgenodigd wordt voor het stemmen van een groot Garrels orgel in een Zuid-Hollands havenstadje is hij zo enthousiast, dat hij toestemt. Ondanks de enorme afstand, die per trein wordt afgelegd en uitgebreid beschreven. De omstandigheden waaronder hij in het stadje moet stemmen zijn echter verre van ideaal.

In de loop van het verhaal krijgt de lezer les in alles wat met kerkorgels te maken heeft: van de namen van de bouwers tot die van de registers. En van de wijze van stemmen tot de problemen die zich daarbij voor kunnen doen, vooral wat betreft omgevingsgeluid en bereikbaarheid van de onderdelen die afgesteld moeten worden. Dat hij meteen ook het verzoek krijgt het kleinere Seiffert orgel van een andere kerk te stemmen biedt de mogelijkheid om ook dat te beschrijven.

De stad en het geloof

Hoewel nergens genoemd, speelt ook dit verhaal weer in Maassluis. De straatnamen zullen de trouwe lezers bekend voor komen. Het Garrels orgel staat in de Grote kerk en het Seiffert orgel in de Immanuël kerk van Maassluis. De bewoners van de stad komen er zoals gewoonlijk niet best vanaf. Niet alleen zijn ze xenofoob, maar ook zijn het vreemde types en uiterst gelovig. Dat schept de mogelijkheid voor 't Hart om Gabriël in discussie te laten gaan over allerlei ongeloofwaardige Bijbelverhalen met de Mannenbroeders in het café en om met een dominee over zijn geloofsafvalligheid te spreken.

De Braziliaanse weduwe is ook een buitenstaander gebleven in het stadje. Haar dochter Lanna blijkt een geweldige hulp. Het licht autistische meisje en Gabriël kunnen het uitstekend vinden. Dat overtuigt de moeder dat hij een goede man is, want in het stadje wil elke man haar versieren, maar behandelen ze haar dochter als een gestoorde. Dat ze hem thuis uitnodigt voor het eten valt op en zal voor problemen zorgen.
Grappig detail is verder nog dat hij de weduwe die redelijk Nederlands spreekt maar Portugees als moedertaal heeft, wil paaien door Portugees met haar te spreken. Hij koopt daartoe een Portugese Bijbel van een (uiteraard) extravagante bijbelverzamelaar. Omdat hij de Bijbel woord voor woord uit zijn hoofd kent, kan hij die gebruiken om een andere taal te leren. In een interview met 't Hart blijkt dat hij thuis zelf ook een verzameling Bijbels in vreemde talen heeft.

Muziek en natuur

Uiteraard komt ook de klassieke muziek geregeld aan bod en tijdens uitstapjes op de fiets worden planten en vogels benoemd. Dat 't Hart zelf ook orgels bespeelt, zal ongetwijfeld meegespeeld hebben om dit verhaal te willen schrijven.

Kortom: alle thema's komen weer aan de beurt. Het verhaal dat er omheen geweven is, is onderhoudend, heeft humor en is spannend. Maar hoewel ik terloops veel geleerd heb over orgels was het af en toe wel een beetje teveel van het goede naar mijn zin.

Leuk om te weten: de naam Pottjewijd is niet alleen een echte Goniningse naam, maar Geert Jan Pottjewijd heeft ook enkele uitgebreide websites gemaakt over orgels!

Hele recensie lezen? Klik hier: https://mijnboekenkast.blogspot.com/2...

[Alex Knipping · Rating 4 out of 5]

Maassluis, afkeer van het blinde Bijbelse geloof en tegelijkertijd immens houden van kerkelijk gezang, bijbelverhalen (ook al bevatten ze vooral lariekoek in de ogen van de schrijver) en de tale kanaäns, het zit er allemaal weer in. Het is een beproefd recept in veel romans van Maarten ‘t Hart, evenals het met vileine humor beschrijven van mensen met een bekrompen geest, de aanwezigheid van een hopeloze liefde en het weergeven van vleugjes zelfhaat. En toch heb ik ook dit boek weer met plezier gelezen. Je merkt dat de hoofdpersoon (duidelijk een alter ego van de schrijver) worstelt met zichzelf en met de afstand die hij voelt tot de buitenwereld. Die open en eerlijke beschrijving maakt dat je compassie blijft voelen met deze figuur en hoopt dat het allemaal goed zal komen. De bijfiguren zijn, hoewel vaak karikaturen, briljant en haarscherp weergegeven. Maarten ‘t Hart is een misantroop, maar een áárdige misantroop.

[Agnes · Rating 4 out of 5]

Leest fijn, zoals altijd met Maarten 't Hart.
Misschien moeilijk te volgen voor wie niet weet hoe een orgel in elkaar zit. Het verhaal begint met treinen en komt net als een trein wat traag op gang, maar dan wordt het na een tijd wel zo spannend dat je het boek niet meer kunt wegleggen. De theologische discussies zijn wel eens wat zwaar, maar het verhaal wordt verluchtigd door de koddige situaties in de relatie die zich ontwikkelt met een Braziliaanse schone.

[Wilte · Rating 5 out of 5]

Lekker ouderwets en archaïsch soms. Een orgelstemmer gaat naar een vissersdorp (lees: Maassluis). Boek gaat veel over finesses van orgels, wat er in de bijbel staat, en klassieke muziek.

Ondertussen gebeurt er genoeg in en rond de kerk, en met bewoners, waaronder een schone Braziliaanse weduwe. Ik kan me voorstellen dat andere lezers het repetetitief vinden of onbegrijpelijk (zeker het orgel-jargon) maar bij mij ging het erin als Gods woord in een ouderling.

Boek begint met het treinongeluk in Winsum, waar de vrouw van hoofdpersoon Gabriel Pottjewijd bij omkomt. De eerste 18 jaar van mijn leven heb ik in Winsum gewoond, dus mijn nieuwsgierigheid was gewekt. OVerigens wel vreemd dat ze in die trein zat (onderweg naar bruiloft in Sauwerd). Gezien andere reisbewegingen zou het logischer geweest zijn dat ze met een trein vanuit Delfzijl naar Sauwerd zou gaan (die gaat niet via Winsum) dan met trein vanuit Roodeschool (die gaat wel via Winsum).

Citaten (inlcusief lees- en luistertips)

Boek begint:
In dichte mist zijn bij Winsum in 1980 twee Blauwe Engelen op elkaar gebotst. Negen doden, eenentwintig gewonden. Een van die doden was Lore. Sindsdien heb ik de Blauwe Engel zo veel mogelijk vermeden. Nu was er echter geen ontkomen aan. In Godlinze nam ik op maandag, nadat ik in de loop van de morgen mijn werkzaamheden had afgerond, de bus naar Loppersum. Daar stapte ik over op de Blauwe Engel naar Groningen.

En ’t vreemdste van alles was nog dat ik naderhand vaak had gedacht: nou ja, dat moeder Maria daar aan de voet van het kruis had gestaan, was toch niet totaal uitgesloten, althans niet zo volstrekt onmogelijk als een sprekende slang dan wel ezelin of wandelen op water, maar dat maakte niets uit, dat schonk mij het geloof niet terug.

Hij zag eruit als een gemoedelijke wiskundeleraar. Zo zagen organisten er meestal uit. Doorgaans is hun haar iets te lang, weet ik uit ervaring, behalve uiteraard als ze van het vrouwelijk geslacht zijn.

Toe maar, dacht ik, ook dat nog, het kan niet op hier, mensen die de trein ontvluchten, een normale straat die het Wijde Slop heet, een dijkhelling die de Wip genoemd wordt, een beheerder met een monstermontuur op z’n neus zonder glazen erin, een dol geworden stoomfluit, broeders die een hele avond delibereren over een sprekende ezelin, Jona uitgebraakt op de preekstoel, en nu ook nog een of ander geschift geval om mee te werken, en met een kwaadaardige moeder.


Toen ik uw naam in De Schakel zag, moest ik meteen aan de schrijver Bordewijk denken, want uw en zijn naam lijken sprekend op elkaar, drie lettergrepen, met de o in de eerste, de e in de tweede, en de ij in derde lettergreep. Hebt u ooit, meneer Pottjewijd, die bekende roman van Bordewijk gelezen, Karakter?

al die geliefde bijbelgedeelten, het eerste hoofdstuk van Genesis, het verhaal over Jozef en zijn broers, psalm 23, psalm 84, psalm 91, psalm 121, Jesaja (dat hele bijbelboek Je­saja is ongelofelijk, echt de mooiste taal van de Bijbel, al mag het bijbelboek Prediker er ook zijn), en het verhaal van de dorre beenderen uit Ezechiël 37 die weer levend worden, en het boek Jona,

ik wilde mij hoe dan ook niet verslingeren aan deze Braziliaanse schoonheid. Daar kon nu werkelijk niets goeds van komen. Maar ja, als je alleen maar naar haar keek, raakte je de kluts al kwijt. Ze was zo belachelijk aantrekkelijk.

Gracinha haar dochter vroeg of die een toekomst als orgelstemmer voor zich zag. Lanna zei, als ik het goed heb begrepen, dat het haar een heel moeilijk vak leek – waar ze natuurlijk volkomen gelijk in heeft. Het is simpelweg sisyfusarbeid, maar ja, ik kan niks anders. En daarbij komt, álle arbeid is sisyfusarbeid, al wat op deze wereld gedaan wordt, wordt op enig moment weer overgedaan.


Apollon musagète, dat was het, en niet die fantastische coda met die verschuivende ritmes, maar het deel daarvoor, de ‘Pas de deux’. Ja, die ‘Pas de deux’, dat moest toch welhaast het mooiste stukje muziek zijn dat in de twintigste eeuw was gecomponeerd, zoals het Air van Bach het mooiste stukje muziek was uit de achttiende eeuw, en het trio van het scherzo uit Schuberts strijkkwartet in G-groot het mooiste stukje muziek uit de negentiende eeuw.

Hoor je Les Barricades Mysterieuses van Couperin, dan haakt het hoofdthema daarvan zich ook vast in je brein en

wat zijn de drie mooiste boeken die u ooit gelezen hebt.’
‘Jugenderinnerungen eines alten Mannes van Wilhelm von Kügelgen, Ut mine Stromtid van Fritz Reuter en Meine Kinderjahre van Theodor Fontane,’ zei ik.

[Lalagè · Rating 4 out of 5]

Dit is een leuk boek en ideaal voor op vakantie of als je zin hebt in licht leesvoer. De hoofdpersoon is weer duidelijk een alter ego van Maarten ’t Hart. Er komt spanning in het verhaal door een dreigbriefje en andere acties van iemand die niet wil hebben dat Pottjewijd met Gracinha omgaat. Ondertussen trakteert ’t Hart op details over klassieke muziek en het stemmen van orgels. Dat wordt niet te veel, zodat het boeiend blijft en niet de vaart uit het verhaal haalt. Ook de humor is in dit boek goed gedoseerd. Ik ben er een aantal keren door in de lach geschoten, wat andere schrijvers zelden veroorzaken.

https://lalageleest.nl/2023/07/22/de-...

[Ingrid · Rating 4 out of 5]

Nadat ik ooit verplicht "Een vlucht regenwulpen" moest lezen en daarvan gruwde heb ik nooit meer een boek van deze schrijver gelezen, tot nu. Ik las veel positieve reacties en besloot het te proberen. Geen spijt van.
Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Gabi (Gabriel) Pottjewijd, een iewat saaie eenzame pianostemmer van middelbare leeftijd, en weduwnaar. Hij moet voor een klus zijn in een dorpje onder de rook van Rotterdam. Al snel maakt hij kennis met de jonge dochter van een mooie Braziliaanse temperamentvolle weduwe. Het meisje is erg geïnteresseerd in het werk van Gabi. Natuurlijk is het een handige ingang tot contact met de moeder. Dan lijkt alles mis te gaan een wordt er zelfs een aanslag gepleegd op Gabi.

Het verhaal wordt met veel humor verteld. Ik zat af en toe echt hardop.te lachen over de droge en logische analyses uit de bijbel en de beschrijving van het gereformeerde gemeenschap, de mentaliteit van mensen in het algemeen en de duik in het verleden van de jeugd van de hoofdpersoon. Ik heb het boek geluisterd en door het gebruik van de juiste intonaties bij bepaalde typetjes en emoties maakte dit.het boek nog leuker. Ik gaf het vier sterren.

[Carl Despriet · Rating 4 out of 5]

Erg vermakelijk boek met de typische thema's van Maarten 't Hart: religie, psalmen, gereformeerden, klassieke muziek en zijn relatie met vrouwen. Literair niet zijn beste, maar toch aangenaam om lezen. Ik lust wel zijn afwisseling van schrijftaal met spreektaal, zijn voorkeur voor archaïsch taalgebruik afgewisseld met vlotte omgangstaal. Leuk boekje.

[Jan-Joost Bouwman · Rating 3 out of 5]

Aangenaam en makkelijk te lezen. Niet 't Harts beste werk, maar zeker goed voor een aantal uren leesplezier. Een aantal bekende elementen komen terug: Afscheid van het geloof, gekoppeld met een intense liefde voor de taal van de bijbel, psalmen en kerkliederen. Liefde voor klassieke muziek, in dit geval met name orgelmuziek, omdat de hoofdpersoon een orgelstemmer is. Al wisten we natuurlijk al wel dat 't Hart ook zelf van Bach houdt. Het strooien met namen van (voor mij althans) bij tijd en wijle redelijk obscure componisten is soms wat storend. De voor mij als ooit katholiek opgevoedde tamelijk bizarre detailkennis van de bijbel ereder vermakelijk. Duidelijk is dat 't Hart zich ook verdiept heeft in orgelbouw, wat natuurlijk ook wel nodig is als je hoofdpersoon orgelstemmer is. Die termen zijn mijn volstrekt onbekend, maar geven wel een beeld van de persoon.
De moeizame omgang met vrouwen is ook vaak een thema, zo ook hier. de romance is wat ver gezocht wat mij betreft, net als het 'thriller' deel van het verhaal. De schets van Maassluis en de ietwat curieuze bevolking is vermakelijk.
Op sommige punten verraadt 't Hart zijn achtergrond als bioloog: hoeveel orgelstemmers zouden bijvoorbeeld weten wat een sprinkaanzanger is (hier nog met zijn oude naam sprinkhaanrietzanger aangeduid)? Het niet meer goed kunnen horen van deze vogel op latere leeftijd kwam natuurlijk al eerder voor in zijn werk (Een Vlucht Regenwulpen?), maar het is niet waarschijnlijk dat een orgelstemmer die tot dan toe geen blijk heeft gegeven interesse in vogels te hebben die soort kent.
Zoals altijd is de taal zeer verzorgd en de indeling in korte hoofdstukken maakt het een prettig leesbaar boek. Zeker voor liefhebbers van 't Harts werk.

[Janneke · Rating 3 out of 5]

'De mens is een wezen dat altijd het laatste woord wil hebben. Daarvan afzien is wijsheid.'

Hardop gelachen. En nu eigenlijk best nieuwsgierig geworden naar Maassluis.

[Renata Dingemanse · Rating 3 out of 5]

Vol woordgrapjes, een paar keer hardop in de lach geschoten. Het verhaal leest makkelijk weg, maar kon me niet zo boeien.

[Truus van Ittersum · Rating 4 out of 5]

Heel vermakelijk. Met mooie inzichten: het is je stemming, niet je karakter, die primair bepaalt hoe je handelt.

[Lippes · Rating 5 out of 5]

All the books by Maarten t'Hart are simply adorable and this one makes no excpetion!
You get unique characters, philosophical thoughts around bible quotes, a light crime and suspense stroy, many tips and ideas on what music to listen to - and most of all a wonderful portrait of dutch small town characters and sceneries.
He creates a universe you want to dive in to and never leave - or if you have to, only to start a new novel from him.