توپوز قلی میرزا: قصه‌های ایرانی

by Lawrence Paul Elwell-Sutton, Ulrich Marzolph, احمد وکیلیان

پروفسور الول ساتن دوم ژوئن 1912 در شهر ادینبورگ به ‌دنیا آمد و تحصیلات خود را در وینچستر و بعدها در بخش پژوهش‌های خاورمیانه و آفریقا در دانشگاه لندن تا سال 1934 ادامه داد. از 1935 تا 1938 کارمند شرکت نفت انگلیس و ایران در آبادان بود. بعدتر به لندن بازگشت و به ‌عنوان متخصص و خبرنگار ویژة ایران در رادیو بی‌بی‌سی مشغول به کار شد.
ساتن در 1934 به ‌عنوان مشاور مطبوعاتی در سفارت انگلیس در ایران مشغول به کار شد و در 1947 دوباره به بی‌بی‌سی بازگشت. سال 1952 به عنوان استاد زبان فارسی دانشگاه ادینبورگ استخدام و در 1982 بازنشسته شد.
ساتن به فرهنگ مردم به‌ویژه قصه‌های ایرانی علاقه داشت و آثار فراوانی در این زمینه دارد.

405 pages, Paperback

Published February 1, 2020

Reviews

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

توپوز قلی میرزا عنوان کتابی است که ۶۴ افسانه‌ی ایرانی را در بردارد. این افسانه‌ها را ایران‌شناس اسکاتلندی الول ساتن در فاصله‌ی سال‌های ۱۳۳۶ تا ۱۳۵۲، در روستاهای ایران با صدای راویان محلی ضبط کرده است. چاپ این افسانه‌ها زیر نظر پرفسور اولریش مارزلف ایرانشاس آلمانی انجام گرفته که تحقیق‌های فراوانی در مورد ادبیات و قصه‌های عامیانه‌ی ایران دارد و نوارها و اسناد الول ساتن از سی سال پیش در اختیار او قرار گرفته.

مارزلف که پیش از این آثاری از جمله «طبقه‌بندی قصه‌های ایرانی» را منتشر کرده پیاده کردن این نوارها را به احمد وکیلیان سپرده است. بخشی از این افسانه‌ها زیر عنوان «مشتی گلین خانوم» ۱۴ سال پیش منتشر شد و اکنون باقیمانده‌ی آنها در این کتاب گردآمده است.

کتاب توپوز قلی میرزا با یادداشتی از مارزلف آغاز می‌شود که زندگی و اثار الول ساتن و آشنایی با او را شرح می‌دهد. پس از آن احمد وکیلیان در مقدمه‌ای کوتاه به دشواری پیاده کردن این قصه‌ها از روی نوار و اهمیت آنها می‌پردازد.