What do you think?
Rate this book
De grote mythen van de moderne geschiedenis
Robespierre was een monster en Napoleon een held. De Groote Oorlog draaide om democratie en de Oktoberrevolutie was een staatsgreep. Bij sommige bladzijden in onze geschiedenisboeken denk je instinctief: hier klopt iets niet. Maar vaak kan je de vinger niet op de fout leggen en voel je je onmachtig ze te corrigeren. Toen Jacques Pauwels zijn vorige boek voorstelde op de radio zeiden de jongens van Interne keuken: ‘Dit voelt alsof je voor het eerst je hoofd boven een loopgracht uitsteekt en eindelijk het volledige landschap ziet.’ In dit boek neemt de historicus u zelfs mee achter de coulissen. Hij houdt een reeks hardnekkige opvattingen tegen het licht, zet ze in hun juiste context, onderzoekt wanneer ze in onze geesten begonnen doorsijpelen en stelt de klassieke vraag: wie had daar voordeel bij? Een boek over de kleuren van de waarheid dat de lezer zal doen uitroepen: zo leerden wij dat niet op school!
- GenresHistoryNonfiction
268 pages, Paperback
Published January 7, 2019
12 people are currently reading
114 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
November 30, 2019
Laat ons wel wezen: als EPO een boek uitgeeft, dan kan je daar met de beste wil van de wereld niet van verwachten dat het zelfs maar een béétje objectief zal zijn. EPO betekent voluit immers nog steeds Éducation Prolétarienne/Proletariese Opvoeding en is niet meer dan de met de pen gewapende arm van clubjes als de voormalige Kommunistische Partij en de tegenwoordige PVDA (voor de Nederlandse lezers: ook in Vlaanderen staat dit voor Partij van de Arbeid, maar hier is deze partij regelrecht communistisch). Dat geeft niet als het uitgegeven boek duidelijk een opiniërend doel heeft, maar het is een serieuze adder onder het gras als zo'n boek net voorwendt de opiniëring te vermijden, of sterker nog: te bestrijden. En dat is precies wat De grote mythen van de moderne geschiedenis van Jacques R. Pauwels beweert te doen: "Hij houdt een reeks hardnekkige opvattingen tegen het licht, zet ze in hun juiste context, onderzoekt wanneer ze in onze geesten begonnen doorsijpelen [sic] en stelt de klassieke vraag: wie had daar voordeel bij? Een boek over de kleuren van de waarheid dat de lezer zal doen uitroepen: zo leerden wij dat niet op school!"
En inderdaad, zo leerde ik dat, in een aantal gevallen, niet op school. Maar ik heb, in tegenstelling wellicht tot het door EPO beoogde publiek (het soort mensen misschien dat naar de "zomeruniversiteit" van de PVDA gaat), ook nog een en ander geleerd sinds ik van school af ben. En in véél gevallen blijken "de kleuren van de waarheid" er toch andere te zijn dan degene die Jacques R. Pauwels door zijn communistische bril ziet. Ik heb mij dan ook heel vaak en heel veel geërgerd aan dit boek en het alleen maar uitgelezen omdat mij gevraagd was of een vraaggesprek met die man misschien de moeite waard was. Het antwoord is: nee.
Alleen al de manier waarop hij te werk gaat, zegt genoeg. Aan het begin van elk hoofdstuk noemt hij een zogenaamde "mythe" en wat volgens hem de "werkelijkheid" is. Het hoofdstuk over de Franse Revolutie begint hij aldus met de "mythe" dat de Franse Revolutie "een zinloze slachting [was] waarbij het bloeddorstige Parijse gepeupel onder aanvoering van jakobijnse schurken zoals Robespierre talloze onschuldige mensen ombracht", waarna "een geniaal man, Napoleon Bonaparte, als een deus ex machina ten tonele [verscheen] om de orde te herstellen en Frankrijk met ongeziene macht en roem te lauweren". Daar tegenover stelt hij als "werkelijkheid" dat "ondanks het bloedvergieten dat ermee gepaard ging, en dat minder te wijten was aan de revolutionaire dan aan de contrarevolutionaire terreur, (...) de Franse Revolutie neer[kwam] op een enorm belangrijke eerste stap vooruit in de richting van de politieke en sociale ontvoogding van de grote meerderheid van het volk. Een stap vooruit in de richting van democratie dus, niet alleen in Frankrijk maar in Europa en de hele wereld. Napoleon daarentegen was in vele opzichten wel een kind van de Revolutie, maar hij was helemaal geen democraat en zijn queeste naar glorie voor hemzelf en de grande nation kostte honderdduizenden mensen het leven". Een realistisch standpunt behoort kennelijk niét tot de mogelijkheden. Nee, Napoleon was geen democraat, maar Robespierre en consoorten waren dat óók niet. En nee, het Parijse gepeupel was niet bloeddorstig an sich, net zomin als alle jacobijnen schurken waren, maar het Parijse gepeupel wérd wel bloeddorstig onder leiding van een aantal jacobijnse schurken. En ja, bepaalde ideeën achter de Franse Revolutie waren op bepaalde vlakken een stap in de goede richting, maar die stap was noch enorm, noch zou ze leiden tot de "politieke en sociale ontvoogding van de grote meerderheid van het volk". Die grote meerderheid is ook op de dag van vandaag nog niet ontvoogd en zal dat ook nooit worden, hoeveel revoluties er ook aan te pas komen en hoeveel boeken EPO ook publiceert om naïevelingen in de communistische richting te sturen en ze wijs te maken dat ze daardoor "ontvoogd" zullen worden en in een "democratie" terecht zullen komen.
Ik ga niet op elke slak in dit boek zout leggen - anders moet ik zelf een boek schrijven, terwijl er al zoveel degelijk leesvoer te vinden is -, maar een paar dingen wil ik er toch van tussen halen. Dit bijvoorbeeld, op pagina 27: "Dit verhoogde de revolutionaire druk in Parijs, met als gevolg dramatische en bloederige gebeurtenissen zoals de bestorming van het paleis van de koning op 10 augustus 1792 - niet zonder reden beschouwd als de incarnatie van de contrarevolutie - en de beruchte afslachting van ware en vermeende contrarevolutionairen in de Parijse gevangenissen van 2 tot 5 september van dat jaar. De Revolutie werd zo steeds radicaler en daarmee in vele opzichten democratischer". Echt, het afslachten van mensen met een andere mening in gevangenissen is, volgens Jacques R. Pauwels, democratisch.
Of dit: "Dat betekende dat ze de Revolutie tot Frankrijk beperkten, en vooral tot het hart van Frankrijk, de hoofdstad Parijs. Het is geen toeval dat de onthoofdingen, die nauw geassocieerd worden met de radicale Revolutie en die straks nog ter sprake komen, plaatsvonden in het midden van het plein in het midden van de stad in het midden van het land". Nu weet ik niet hoe het met úw aardrijkskundig inzicht is gesteld, maar een klein kind kan op de kaart van Frankrijk aanduiden waar zo ongeveer het midden van het land is en dat is niet eens in de buurt van Parijs. Er is wat betwisting rond waar het dan wel is, maar iedere gemeente en stad die claimt het te zijn, ligt binnen dezelfde straal van 15 kilometer. Laten we dus voor het gemak even de gemeente nemen die wordt beschouwd als het oudste middelpunt van Frankrijk, volgens de grenzen van 1800 (dus ook bij de Franse Revolutie): Bruère-Allichamps. Die ligt zo'n 260 kilometer zuidelijk van Parijs. Da's dus even ver van Parijs als ... Roeselare.
Of dit: "Robespierres schrikbewind, verbonden met de voortschrijdende democratisering van de Franse Revolutie, heeft volgens schattingen aan maximaal 50,000 mensen het leven gekost, dat wil zeggen ongeveer 0,2 procent van de toenmalige bevolking van Frankrijk. Dat is bitter weinig in vergelijking met het aantal slachtoffers van de oorlogen die gepaard gingen met de externalisering van de Revolutie en daarmee het stopzetten van het revolutionaire democratiseringsproces. Alleen al de Slag bij Waterloo, de laatste van Napoleon, veroorzaakte de dood of verminking van 45,000 tot 50,000 mensen. Met de voorafgaande 'schermutselingen' bij Ligny en bij Quatre-Bras erbij ging het om 80,000 à 90,000 doden en gewonden". Ja, u leest dat goed: het vermoorden van politieke tegenstanders, of wat daarvoor moet doorgaan, wordt hier qua aantallen vergeleken met het omkomen van soldaten tijdens een oorlog én geminimaliseerd in vergelijking met de totale bevolking. Een mens mag er niet aan denken wat een schertsfiguur als Jacques R. Pauwels denkt over pakweg de 34 moorden gepleegd door de Rote Armee Fraktion. 34 Duitsers vallen per slot van rekening statistisch in het niet ten opzichte van het totaal aantal Duitsers en zelfs ten opzichte van het aantal doden ten gevolge van, pakweg, verkeersongevallen.
Of dit: "het zogezegde dictatoriale optreden van Lenin". Of: "Lenin, die het Russische volk de felbegeerde vrede brengt, wordt als een dictator afgeschilderd". Of de klassieker (ook nu nog meegegeven op, onder andere, school): "Zijn beruchtste verschijningsvorm was het Duitse nationaalsocialisme of nazisme, een bizar etiket dat verdoezelde dat die beweging niets met socialisme te maken had en integendeel een aartsvijand was van alle vormen van marxistisch socialisme". Nog los van het feit dat die "aartsvijand", zijnde de Sovjet-Unie, dan toch maar al te graag met de nationaal-socialisten samenwerkte, maakt Pauwels hier duidelijk op welke manier de nationaal-socialisten gedeklasseerd worden als socialisten: ze hebben een probleem met het "marxistisch socialisme", dus met het communisme, net zoals heel veel andere socialisten dat hebben.
Ik kan blijven en blijven en blijven doorgaan, maar dat heeft weinig nut. Wie de geschiedenis bekijkt vanuit één mythe - "de communisten zijn de goeie" - kan noch wil ooit een objectief boek schrijven. Dat is des te meer zonde omdat Pauwels hier en daar wel degelijk een thema aanraakt dat het uitspitten waard is. Als je het dan, in plaats van het uit te spitten, bedelft onder een hoop communistische onzin, dan heb je jezelf en je uitgeverij misschien een plezier gedaan, maar de lezer die graag bereid is wat bij te leren (en ik reken mezelf tot die categorie), zal bij het lezen van al die leugens en halve waarheden eerder tot de conclusie komen dat de rest van je verhaal óók bollocks is.
En inderdaad, zo leerde ik dat, in een aantal gevallen, niet op school. Maar ik heb, in tegenstelling wellicht tot het door EPO beoogde publiek (het soort mensen misschien dat naar de "zomeruniversiteit" van de PVDA gaat), ook nog een en ander geleerd sinds ik van school af ben. En in véél gevallen blijken "de kleuren van de waarheid" er toch andere te zijn dan degene die Jacques R. Pauwels door zijn communistische bril ziet. Ik heb mij dan ook heel vaak en heel veel geërgerd aan dit boek en het alleen maar uitgelezen omdat mij gevraagd was of een vraaggesprek met die man misschien de moeite waard was. Het antwoord is: nee.
Alleen al de manier waarop hij te werk gaat, zegt genoeg. Aan het begin van elk hoofdstuk noemt hij een zogenaamde "mythe" en wat volgens hem de "werkelijkheid" is. Het hoofdstuk over de Franse Revolutie begint hij aldus met de "mythe" dat de Franse Revolutie "een zinloze slachting [was] waarbij het bloeddorstige Parijse gepeupel onder aanvoering van jakobijnse schurken zoals Robespierre talloze onschuldige mensen ombracht", waarna "een geniaal man, Napoleon Bonaparte, als een deus ex machina ten tonele [verscheen] om de orde te herstellen en Frankrijk met ongeziene macht en roem te lauweren". Daar tegenover stelt hij als "werkelijkheid" dat "ondanks het bloedvergieten dat ermee gepaard ging, en dat minder te wijten was aan de revolutionaire dan aan de contrarevolutionaire terreur, (...) de Franse Revolutie neer[kwam] op een enorm belangrijke eerste stap vooruit in de richting van de politieke en sociale ontvoogding van de grote meerderheid van het volk. Een stap vooruit in de richting van democratie dus, niet alleen in Frankrijk maar in Europa en de hele wereld. Napoleon daarentegen was in vele opzichten wel een kind van de Revolutie, maar hij was helemaal geen democraat en zijn queeste naar glorie voor hemzelf en de grande nation kostte honderdduizenden mensen het leven". Een realistisch standpunt behoort kennelijk niét tot de mogelijkheden. Nee, Napoleon was geen democraat, maar Robespierre en consoorten waren dat óók niet. En nee, het Parijse gepeupel was niet bloeddorstig an sich, net zomin als alle jacobijnen schurken waren, maar het Parijse gepeupel wérd wel bloeddorstig onder leiding van een aantal jacobijnse schurken. En ja, bepaalde ideeën achter de Franse Revolutie waren op bepaalde vlakken een stap in de goede richting, maar die stap was noch enorm, noch zou ze leiden tot de "politieke en sociale ontvoogding van de grote meerderheid van het volk". Die grote meerderheid is ook op de dag van vandaag nog niet ontvoogd en zal dat ook nooit worden, hoeveel revoluties er ook aan te pas komen en hoeveel boeken EPO ook publiceert om naïevelingen in de communistische richting te sturen en ze wijs te maken dat ze daardoor "ontvoogd" zullen worden en in een "democratie" terecht zullen komen.
Ik ga niet op elke slak in dit boek zout leggen - anders moet ik zelf een boek schrijven, terwijl er al zoveel degelijk leesvoer te vinden is -, maar een paar dingen wil ik er toch van tussen halen. Dit bijvoorbeeld, op pagina 27: "Dit verhoogde de revolutionaire druk in Parijs, met als gevolg dramatische en bloederige gebeurtenissen zoals de bestorming van het paleis van de koning op 10 augustus 1792 - niet zonder reden beschouwd als de incarnatie van de contrarevolutie - en de beruchte afslachting van ware en vermeende contrarevolutionairen in de Parijse gevangenissen van 2 tot 5 september van dat jaar. De Revolutie werd zo steeds radicaler en daarmee in vele opzichten democratischer". Echt, het afslachten van mensen met een andere mening in gevangenissen is, volgens Jacques R. Pauwels, democratisch.
Of dit: "Dat betekende dat ze de Revolutie tot Frankrijk beperkten, en vooral tot het hart van Frankrijk, de hoofdstad Parijs. Het is geen toeval dat de onthoofdingen, die nauw geassocieerd worden met de radicale Revolutie en die straks nog ter sprake komen, plaatsvonden in het midden van het plein in het midden van de stad in het midden van het land". Nu weet ik niet hoe het met úw aardrijkskundig inzicht is gesteld, maar een klein kind kan op de kaart van Frankrijk aanduiden waar zo ongeveer het midden van het land is en dat is niet eens in de buurt van Parijs. Er is wat betwisting rond waar het dan wel is, maar iedere gemeente en stad die claimt het te zijn, ligt binnen dezelfde straal van 15 kilometer. Laten we dus voor het gemak even de gemeente nemen die wordt beschouwd als het oudste middelpunt van Frankrijk, volgens de grenzen van 1800 (dus ook bij de Franse Revolutie): Bruère-Allichamps. Die ligt zo'n 260 kilometer zuidelijk van Parijs. Da's dus even ver van Parijs als ... Roeselare.
Of dit: "Robespierres schrikbewind, verbonden met de voortschrijdende democratisering van de Franse Revolutie, heeft volgens schattingen aan maximaal 50,000 mensen het leven gekost, dat wil zeggen ongeveer 0,2 procent van de toenmalige bevolking van Frankrijk. Dat is bitter weinig in vergelijking met het aantal slachtoffers van de oorlogen die gepaard gingen met de externalisering van de Revolutie en daarmee het stopzetten van het revolutionaire democratiseringsproces. Alleen al de Slag bij Waterloo, de laatste van Napoleon, veroorzaakte de dood of verminking van 45,000 tot 50,000 mensen. Met de voorafgaande 'schermutselingen' bij Ligny en bij Quatre-Bras erbij ging het om 80,000 à 90,000 doden en gewonden". Ja, u leest dat goed: het vermoorden van politieke tegenstanders, of wat daarvoor moet doorgaan, wordt hier qua aantallen vergeleken met het omkomen van soldaten tijdens een oorlog én geminimaliseerd in vergelijking met de totale bevolking. Een mens mag er niet aan denken wat een schertsfiguur als Jacques R. Pauwels denkt over pakweg de 34 moorden gepleegd door de Rote Armee Fraktion. 34 Duitsers vallen per slot van rekening statistisch in het niet ten opzichte van het totaal aantal Duitsers en zelfs ten opzichte van het aantal doden ten gevolge van, pakweg, verkeersongevallen.
Of dit: "het zogezegde dictatoriale optreden van Lenin". Of: "Lenin, die het Russische volk de felbegeerde vrede brengt, wordt als een dictator afgeschilderd". Of de klassieker (ook nu nog meegegeven op, onder andere, school): "Zijn beruchtste verschijningsvorm was het Duitse nationaalsocialisme of nazisme, een bizar etiket dat verdoezelde dat die beweging niets met socialisme te maken had en integendeel een aartsvijand was van alle vormen van marxistisch socialisme". Nog los van het feit dat die "aartsvijand", zijnde de Sovjet-Unie, dan toch maar al te graag met de nationaal-socialisten samenwerkte, maakt Pauwels hier duidelijk op welke manier de nationaal-socialisten gedeklasseerd worden als socialisten: ze hebben een probleem met het "marxistisch socialisme", dus met het communisme, net zoals heel veel andere socialisten dat hebben.
Ik kan blijven en blijven en blijven doorgaan, maar dat heeft weinig nut. Wie de geschiedenis bekijkt vanuit één mythe - "de communisten zijn de goeie" - kan noch wil ooit een objectief boek schrijven. Dat is des te meer zonde omdat Pauwels hier en daar wel degelijk een thema aanraakt dat het uitspitten waard is. Als je het dan, in plaats van het uit te spitten, bedelft onder een hoop communistische onzin, dan heb je jezelf en je uitgeverij misschien een plezier gedaan, maar de lezer die graag bereid is wat bij te leren (en ik reken mezelf tot die categorie), zal bij het lezen van al die leugens en halve waarheden eerder tot de conclusie komen dat de rest van je verhaal óók bollocks is.
January 13, 2020
In hapklare brokken van telkens enkele tientallen pagina's presenteert Jacques Pauwels de lezer met enkele casussen waarin de canonieke geschiedenis scherp afsteekt tegenover wat er in de feiten plaatsvond. Telkens draait dit om gebeurtenissen waar revolutionaire tegenstellingen op de spits gedreven werden: de Franse revolutie, de oktoberrevolutie en de oorlogen van de voorbije eeuw. Een soort contrageschiedenis dus, zoals Annie Lacroix-Riz in L’histoire contemporaine sous influence en Domenico Losurdo in Liberalism bewerkstelligden. Hun vertrekpunt is telkens het volgende: waarheid wordt door de winnaar opgelegd, en in onze maatschappij is die winnaar tot nader order de 1%, onder angelsaksische hegemonie. En net zoals sociale verworvenheden het resultaat zijn van strijd, is de waarheid aan het licht brengen dat ook. Dit boek is daar dan ook een bijdrage toe.
Over de inhoud valt weinig kritiek te uiten: Pauwels doet wat de titel belooft, op een toegankelijke en welonderbouwde manier. De inleidende 'mythe-vs-waarheid'-vignetten in elk hoofdstuk mogen dan wat reductionistisch zijn, de uitspitting van de materie is dat niet. Dat Robespierre de slavernij verbood, als eerste in Europa, of het algemeen (mannelijk) stemrecht invoerde, had ik nog nooit gehoord. Idem wat betreft de details van de oprichting van de Oostblokstaten, die de mythe van een roofzuchtige Sovjet-Unie wegblazen.
Een ander fijn aspect van Mythen is de polemiek die het durft voeren tegen andere auteurs. Zeker wat betreft de bezigheden van big business in wereldoorlog 2 en nazi-Duitsland is een ware ideeënstrijd aan de gang tussen 'gekochte' historici, die de winsten en agency van het grootkapitaal uitgommen, en de materialisten die op basis van bronnenonderzoek kunnen aantonen dat het grootkapitaal niet gewoon baatte bij de nazi's, maar deze actief aan de macht geholpen hebben en hielden.
Wat ik wel wil aanstippen: 1) wie al bekend is met Pauwels' ander werk zal veel herhaald zien; dit boek is dan ook eerder een tip voor nieuwe lezers. 2) Net zoals in De mythe van de goede oorlog of Big business en nazi-Duitsland kiest hij ervoor om niet te werken met eindnoten maar gewoon zijn bibliografie alfabetisch als appendix toe te voegen. Ik heb veel ervan gelezen en ze bevestigen zijn verhaal, maar het blijft frustrerend om geen directe bron aan te duiden bij specifieke citaten of feiten. 3) Politiek heeft Pauwels een behoorlijk mechanische visie op de dialectiek van de klassenstrijd, alsof armoede de niet te versmaden voedingsbodem is voor progressieve massapolitiek. Ik durf te beweren dat deze visie voortvloeit uit werken als Settlers en Divided World, Divided Class, beide geciteerd en beide niet toevallig geschreven door auteurs die zelf los staan van politieke organisaties. Andere geciteerde auteurs zoals Kurt Gossweiler zouden niet akkoord gaan met zo'n pessimisme.
Het valt op dat de andere recensent hier er niet in slaagt ook maar een inhoudelijke kritiek te formuleren Neen, Parijs ligt niet in het geografisch centrum van Frankrijk. Dat bedoelt Pauwels ook niet; het gaat erom dat het het politiek en symbolisch centrum is, en niemand die het boek leest zou dit anders begrijpen. Neen, het onthoofden van edellieden is niet het 'democratische' doel van de revolutie; de verdere uitbreiding van sociale rechten voor de gewone Fransen (en niet-Fransen, zoals de slaven dus!), die de adel tegenhield, wel. Het ging hier niet over een 'verschil van meningsuiting'; de verhouding landheer-pachter of slavendrijver-slaaf kan je moeilijk een 'meningsverschil' noemen. Neen, nationaalsocialisten waren geen socialisten. Ze vernietigden de vakbonden, communisten en socialisten, voerden de politiek van de big business en de landadel uit en vonden nauwelijks aanhang onder de arbeidersbevolking. Een hamerhaai is geen hamer en een vlinderdas geen vlinder.
Conclusie: goed en nuttig boek. Vandaag de dag wordt de geschiedenis nog herschreven; denk maar aan de EU-resolutie over het Molotov-Ribbentrop-pact. In zo'n contect is een arsenaal aan feiten geen overbodige luxe.
Over de inhoud valt weinig kritiek te uiten: Pauwels doet wat de titel belooft, op een toegankelijke en welonderbouwde manier. De inleidende 'mythe-vs-waarheid'-vignetten in elk hoofdstuk mogen dan wat reductionistisch zijn, de uitspitting van de materie is dat niet. Dat Robespierre de slavernij verbood, als eerste in Europa, of het algemeen (mannelijk) stemrecht invoerde, had ik nog nooit gehoord. Idem wat betreft de details van de oprichting van de Oostblokstaten, die de mythe van een roofzuchtige Sovjet-Unie wegblazen.
Een ander fijn aspect van Mythen is de polemiek die het durft voeren tegen andere auteurs. Zeker wat betreft de bezigheden van big business in wereldoorlog 2 en nazi-Duitsland is een ware ideeënstrijd aan de gang tussen 'gekochte' historici, die de winsten en agency van het grootkapitaal uitgommen, en de materialisten die op basis van bronnenonderzoek kunnen aantonen dat het grootkapitaal niet gewoon baatte bij de nazi's, maar deze actief aan de macht geholpen hebben en hielden.
Wat ik wel wil aanstippen: 1) wie al bekend is met Pauwels' ander werk zal veel herhaald zien; dit boek is dan ook eerder een tip voor nieuwe lezers. 2) Net zoals in De mythe van de goede oorlog of Big business en nazi-Duitsland kiest hij ervoor om niet te werken met eindnoten maar gewoon zijn bibliografie alfabetisch als appendix toe te voegen. Ik heb veel ervan gelezen en ze bevestigen zijn verhaal, maar het blijft frustrerend om geen directe bron aan te duiden bij specifieke citaten of feiten. 3) Politiek heeft Pauwels een behoorlijk mechanische visie op de dialectiek van de klassenstrijd, alsof armoede de niet te versmaden voedingsbodem is voor progressieve massapolitiek. Ik durf te beweren dat deze visie voortvloeit uit werken als Settlers en Divided World, Divided Class, beide geciteerd en beide niet toevallig geschreven door auteurs die zelf los staan van politieke organisaties. Andere geciteerde auteurs zoals Kurt Gossweiler zouden niet akkoord gaan met zo'n pessimisme.
Het valt op dat de andere recensent hier er niet in slaagt ook maar een inhoudelijke kritiek te formuleren Neen, Parijs ligt niet in het geografisch centrum van Frankrijk. Dat bedoelt Pauwels ook niet; het gaat erom dat het het politiek en symbolisch centrum is, en niemand die het boek leest zou dit anders begrijpen. Neen, het onthoofden van edellieden is niet het 'democratische' doel van de revolutie; de verdere uitbreiding van sociale rechten voor de gewone Fransen (en niet-Fransen, zoals de slaven dus!), die de adel tegenhield, wel. Het ging hier niet over een 'verschil van meningsuiting'; de verhouding landheer-pachter of slavendrijver-slaaf kan je moeilijk een 'meningsverschil' noemen. Neen, nationaalsocialisten waren geen socialisten. Ze vernietigden de vakbonden, communisten en socialisten, voerden de politiek van de big business en de landadel uit en vonden nauwelijks aanhang onder de arbeidersbevolking. Een hamerhaai is geen hamer en een vlinderdas geen vlinder.
Conclusie: goed en nuttig boek. Vandaag de dag wordt de geschiedenis nog herschreven; denk maar aan de EU-resolutie over het Molotov-Ribbentrop-pact. In zo'n contect is een arsenaal aan feiten geen overbodige luxe.
July 16, 2022
History is written by the victors- this is the conventional wisdom challenged by the author. His major theme is that history is written by the privileged richest 1%.
However the book ends up as “modern history written by a rabid communist”.
In his unrestrained enthusiasm for communism the author falls into so many contradictions and half-baked arguments that leave you not convinced- even if you try!
However the book ends up as “modern history written by a rabid communist”.
In his unrestrained enthusiasm for communism the author falls into so many contradictions and half-baked arguments that leave you not convinced- even if you try!
October 29, 2025
A disappointment - and for two main reasons:
First: some of the things Pauwels presents as 'myths' are, in my view, not myths at all. Anyone with a basic understanding of history knows that the turning point of the Second World War did not come with the Normandy landings, that the United States did not drop the atomic bombs on Hiroshima and Nagasaki solely "to save lives" or "because there was no other option," and that the First World War was largely the result of a capitalist struggle for dominance among imperialist powers. Why Pauwels chooses to tackle these topics, rather than other, more debatable 'myths', is beyond me - though it has much to do with the book's overall aim, which brings me to my second point.
Second: the construction of a rigid ideological opposition between evil capitalism and virtuous communism. This book is, above all, an ideologically (communist) biased work. While Pauwels occasionally presents interesting facts and perspectives that would merit deeper exploration, both he and the credibility of his analysis are undermined by the heavy communist lens through which he interprets history. Everything capitalist (the elite) is bad, and everything communist (the common people) is good. That is the underlying message - or at least, that's how it comes across. To give just one example: the author refuses to examine the negative aspects of the Soviet Union and even describes the former superpower as "anti-imperialist".
In conclusion: this book could have been far more valuable had Pauwels adopted a more critical mindset - not necessarily by selecting different (and more genuine) myths, as I mentioned earlier, but by engaging more critically with both capitalism and communism. Pauwels may certainly take an ideological stance, but the way it is presented here is, frankly, unworthy of a historian.
First: some of the things Pauwels presents as 'myths' are, in my view, not myths at all. Anyone with a basic understanding of history knows that the turning point of the Second World War did not come with the Normandy landings, that the United States did not drop the atomic bombs on Hiroshima and Nagasaki solely "to save lives" or "because there was no other option," and that the First World War was largely the result of a capitalist struggle for dominance among imperialist powers. Why Pauwels chooses to tackle these topics, rather than other, more debatable 'myths', is beyond me - though it has much to do with the book's overall aim, which brings me to my second point.
Second: the construction of a rigid ideological opposition between evil capitalism and virtuous communism. This book is, above all, an ideologically (communist) biased work. While Pauwels occasionally presents interesting facts and perspectives that would merit deeper exploration, both he and the credibility of his analysis are undermined by the heavy communist lens through which he interprets history. Everything capitalist (the elite) is bad, and everything communist (the common people) is good. That is the underlying message - or at least, that's how it comes across. To give just one example: the author refuses to examine the negative aspects of the Soviet Union and even describes the former superpower as "anti-imperialist".
In conclusion: this book could have been far more valuable had Pauwels adopted a more critical mindset - not necessarily by selecting different (and more genuine) myths, as I mentioned earlier, but by engaging more critically with both capitalism and communism. Pauwels may certainly take an ideological stance, but the way it is presented here is, frankly, unworthy of a historian.
April 9, 2023
Een echte aanrader!
December 19, 2020
Moderne geschiedenis wordt gegeven zoals rijke industriëlen en grootkapitaal het ons willen doen geloven. Ze beschikken over mediakanalen, zoals Jeff Bezos van Amazon de Washington Post bezit.
De ironie wil dat ik het boek via Amazon heb gekocht en de schrijver dus zelf Jeff Bezos op die manier wat rijker maakte.
Ik ben vrij naïef aan dit boek begonnen. Door een interview te horen op Interne Keuken (Radio 1). Wist ik veel dat de VRT zonder schroom marxistische stemmen te woord laten.
Over de inhoud: ja, geschiedenis wordt geschreven volgens wat de machtigen in hun kraam past vandaag. Als het is om dogma's te verbrijzelen, sta ik telkens op de eerste rij. Maar de eenzijdige benadering van de feiten is op zijn zachtst gezegd ergerlijk en in zo'n gefrustreerde propaganda-taal geschreven, dat ik het boek halverwege het tweede hoofdstuk in een hoek neersmeet.
Elke basis geschiedenisles leert ons dat we telkens de geschreven bron kritisch moeten benaderen en afvragen waarom de auteur het in de eerste plaats neerpende. In dit boek is het vrij duidelijk: rechts = slecht, links = goed. Ging er iets mis in de geschiedenis? Steek het op "het grootkapitaal". Vergelijkbaar met het stigma "de sossen" van rechts. Hand steken in eigen boezem is uiteraard uit den boze.
Dus tenzij je al marxistische sympathieën hebt, laat dit boek extreem-links liggen. Het zal je veel ergernis besparen.
Ohja, aangezien ik niet wilde dat mijn eigenhandig verdiende geld naar een communistische organisatie vloeide, vroeg ik hiervoor een refund aan Amazon. Deze werd volledig teruggestort. Ik moest het boek zelfs niet terugsturen.
Bedankt Jeff!
De ironie wil dat ik het boek via Amazon heb gekocht en de schrijver dus zelf Jeff Bezos op die manier wat rijker maakte.
Ik ben vrij naïef aan dit boek begonnen. Door een interview te horen op Interne Keuken (Radio 1). Wist ik veel dat de VRT zonder schroom marxistische stemmen te woord laten.
Over de inhoud: ja, geschiedenis wordt geschreven volgens wat de machtigen in hun kraam past vandaag. Als het is om dogma's te verbrijzelen, sta ik telkens op de eerste rij. Maar de eenzijdige benadering van de feiten is op zijn zachtst gezegd ergerlijk en in zo'n gefrustreerde propaganda-taal geschreven, dat ik het boek halverwege het tweede hoofdstuk in een hoek neersmeet.
Elke basis geschiedenisles leert ons dat we telkens de geschreven bron kritisch moeten benaderen en afvragen waarom de auteur het in de eerste plaats neerpende. In dit boek is het vrij duidelijk: rechts = slecht, links = goed. Ging er iets mis in de geschiedenis? Steek het op "het grootkapitaal". Vergelijkbaar met het stigma "de sossen" van rechts. Hand steken in eigen boezem is uiteraard uit den boze.
Dus tenzij je al marxistische sympathieën hebt, laat dit boek extreem-links liggen. Het zal je veel ergernis besparen.
Ohja, aangezien ik niet wilde dat mijn eigenhandig verdiende geld naar een communistische organisatie vloeide, vroeg ik hiervoor een refund aan Amazon. Deze werd volledig teruggestort. Ik moest het boek zelfs niet terugsturen.
Bedankt Jeff!
April 25, 2022
Een heel bijzonder boek, dat mij echt wel deed twijfelen aan mijn beeld over hoe de wereld functioneert. Haarscherp haalt de auteur met stevige argumenten bestaande vaste aannames onderuit. Zeker in tijden van fake news, desinformatie en massamanipulatie is dit een must read! De auteur geeft sterk aan hoe links en rechts eigenlijk niet bestaan, maar er wel een voortdurende strijd is tussen de elite en het "voetvolk".
Vanuit een rabiaat "linkse" :-) hoek komen op deze manier alternatieve verklaringen voor alle grote politieke en militaire omwentelingen van de voorbije 200 jaar. Hoe oorlogen beginnen omdat de rijken denken daar nog rijker van te worden, en democratische vooruitgang quasi steeds het gevolg is van toegevingen vanuit die elite om erger (echte democratie) te voorkomen.
Het meest verrassende is het inzicht hoe wij democratie bijna altijd gelijk stellen met stemrecht, vrij ondernemerschap en vrije meningsuiting, zaken die bijna steeds enkel toegankelijk zijn voor wie het zich financieel kan veroorloven. Dit terwijl democratie ook gaat over (andere) mensenrechten zoals recht op (gezondheids)zorg, recht op welvaart, bescherming tegen uitbuiting en armoede enz. Zaken waar we de voorbije 30 jaar, ondanks de "overwinning van het kapitalisme" nauwelijks vooruitgang hebben geboekt in de wereld.
Kortom: een aanrader voor wie eens een alternatieve visie op de wereld wil!
Vanuit een rabiaat "linkse" :-) hoek komen op deze manier alternatieve verklaringen voor alle grote politieke en militaire omwentelingen van de voorbije 200 jaar. Hoe oorlogen beginnen omdat de rijken denken daar nog rijker van te worden, en democratische vooruitgang quasi steeds het gevolg is van toegevingen vanuit die elite om erger (echte democratie) te voorkomen.
Het meest verrassende is het inzicht hoe wij democratie bijna altijd gelijk stellen met stemrecht, vrij ondernemerschap en vrije meningsuiting, zaken die bijna steeds enkel toegankelijk zijn voor wie het zich financieel kan veroorloven. Dit terwijl democratie ook gaat over (andere) mensenrechten zoals recht op (gezondheids)zorg, recht op welvaart, bescherming tegen uitbuiting en armoede enz. Zaken waar we de voorbije 30 jaar, ondanks de "overwinning van het kapitalisme" nauwelijks vooruitgang hebben geboekt in de wereld.
Kortom: een aanrader voor wie eens een alternatieve visie op de wereld wil!
May 23, 2021
Leve het communisme, fuck het kapitalisme! Iets teveel van dat ;-) . Anders met de regelmaat (tussen de vele herhalingen door) wel mooie inzichten.
July 3, 2021
Een communistisch manifest is er niets tegen...
Displaying 1 - 9 of 9 reviews