In 1932 hield de 26-jarige Dietrich Bonhoeffer een collegereeks over het wezen van de kerk. Tegelijkertijd was hij beginnend predikant in een seculariserend Berlijn. In deze collegereeks, maar ook in lezingen en preken uit deze jaren komt hij tot verrassend actuele observaties over wat er met de kerk in zo'n tijd gebeurt. En hij geeft antwoorden op de vraag wat de kerk juist nu zou moeten zijn. Deze spannende teksten worden nu opnieuw ontsloten en toegelicht door Edward van 't Slot.
Works of Dietrich Bonhoeffer, Protestant theologian of Germany, concern Christianity in the modern world; for his role in a plot to assassinate Adolf Hitler, people executed him.
Dietrich Bonhoeffer served as a Lutheran pastor. He, also a participant in the movement of Resistance against Nazism and a member, founded the confessing church. Members of the Abwehr, the military intelligence office planned his involvement, which resulted in his arrest in April 1943 and his subsequent hanging in April 1945 shortly before the end of the war. His secular view influenced very many people.
Het laatste nog te reviewen werk betreft Bonhoeffers colleges over de kerk. De colleges bestaan uit twee delen. Die gaan over de plaats en de gestalte van de kerk. Het voert wat ver om het hele boek samen te vatten, daarom twee korte hoofdpunten. In het deel over de plaats van de kerk werkt Bonhoeffer uit dat een kerk tegelijk een plaats heeft en plaatsloos is. Hij keert zich tegen een manier van leven waarin de kerk slechts een deel van het bestaan is. Zo'n kerk wordt uiteindelijk betekenis- en plaatsloos. De kerk behoort echter op de plaats te zijn waar Christus is. Deze plaats kan niet concreet worden aangegeven; daarom is de kerk ook hier in zekere zin plaatsloos. Ze behoudt op deze wijze echter haar aanspraak op het hele leven van de christen. In het gedeelte over de gestalte van de kerk waarschuwt Bonhoeffer tegen ongebreideld optimisme over de kerk. De kerk krijgt in zijn context het verwijt dat ze aan relevantie en betekenis heeft ingeboet. Bonhoeffer reageert echter niet door de kerk te verdedigen, maar door de diagnose te bevestigen. Hij vindt dat we de toestand van de kerk eerlijk onder ogen moeten zien. Wie nooit twijfelt aan de kerk, heeft misschien wel nooit in haar geloofd. De kerk is volgens Bonhoeffer voortdurend stervende. Dat lossen we niet op met kerkelijke projecten. De kerk is geen menselijk project, maar is volledig van Christus afhankelijk. Zij leeft in Hem. Daarom zegt Bonhoeffer dat de kerk midden in het sterven leeft. Op kring vonden we Bonhoeffers analyse eigenlijk best actueel. Zelf loop ik vaak aan tegen de grote afstand tussen de zondag en de andere dagen van de week, terwijl ik weet dat ik tot meer geroepen ben dan het zijn van een zondagschristen. Ook de manier waarop Bonhoeffer met kritiek op de kerk omgaat, was vernieuwend voor mij. Ik kan dit boek zeker aanraden.