What do you think?
Rate this book
Το πορτραίτο
Τα φθινοπωρινά απογεύματα μια παράξενη θλίψη απλώνεται στα βουλεβάρτα. Το νερό της βροχής ξεπλένει ιστορίες και πόθους και όνειρα. Από την πλατεία Μαντελέιν μέχρι τον σιδερένιο Πύργο, ακούγεται αχνά ένα μονότονο τραγούδι.
Ποτέ δεν θα θυμόταν τι έγινε ακριβώς στη συνέχεια. Αισθάνθηκε μόνο μια υπόγεια ενέργεια να την τραβάει προς τα πίσω. Την ενέργεια μιας ψυχής που φώναζε: «Κοίτα με, πάμε μια βόλτα μαζί στη βροχή, να πιούμε, να γελάσουμε, ν' αγκαλιαστούμε… Μου λείπεις τόσο κι ας μη σε ξέρω. Ο χρόνος ποτέ δεν φτάνει για ν’ αγαπήσεις και ν’ αγαπηθείς. Ο χρόνος πάντα υπερβάλλει. Τρέχει με ασύλληπτη ταχύτητα και μένει ακίνητος στο σύμπαν. Ας υπερβάλλουμε κι εμείς. Έλα κοντά μου».
Παρίσι. Μια βόλτα στη βροχερή Βαστίλη. Ένα τυφλό τρομοκρατικό χτύπημα. Δυο άγνωστοι που το τέρας της βίας ενώνει για πάντα.
Αστράκι. Στην άλλη άκρη της Ευρώπης, σ’ ένα μικρό χωριό που δεν υπάρχει στον χάρτη της Κρήτης, η Σοφία, προσπαθώντας να ξεφύγει από τον εφιάλτη, ρίχνεται αντίστροφα στο ρέμα του χρόνου. Ανοίγει τις πόρτες της μνήμης. Με όχημα το πορτραίτο ενός άνδρα, ταξιδεύει στο παρελθόν, και στο καθρέφτισμά του αντικρίζει το μέλλον της.
Με μια συγκινητική εξιστόρηση, μέσα απ’ τα μάτια ενός παιδιού, αναβιώνει τα χρόνια της Κατοχής, της πείνας, του ξενιτεμού. Ζει τον απαγορευμένο έρωτα του Γιώργη για την Καλλιόπη και παίρνει ένα πολύτιμο μάθημα. Ο άνθρωπος είναι εν δυνάμει μετανάστης. Κανένας τόπος και κανένας πόλεμος δεν είναι ικανός να ξεριζώσει από την καρδιά του την αγάπη για ό,τι αφήνει πίσω του. Όλη του τη ζωή επιστρέφει «σπίτι». Γιατί το σπίτι είναι δέρμα. Ξύνεις σοβά και βρίσκεις φλέβες. Φωτογραφίες αγκαλιά με το καρφί στον τοίχο. Χαρές και λύπες στο μπαούλο και λόγια ανομολόγητα στη φυλακή του αίματος.
Ποτέ δεν θα θυμόταν τι έγινε ακριβώς στη συνέχεια. Αισθάνθηκε μόνο μια υπόγεια ενέργεια να την τραβάει προς τα πίσω. Την ενέργεια μιας ψυχής που φώναζε: «Κοίτα με, πάμε μια βόλτα μαζί στη βροχή, να πιούμε, να γελάσουμε, ν' αγκαλιαστούμε… Μου λείπεις τόσο κι ας μη σε ξέρω. Ο χρόνος ποτέ δεν φτάνει για ν’ αγαπήσεις και ν’ αγαπηθείς. Ο χρόνος πάντα υπερβάλλει. Τρέχει με ασύλληπτη ταχύτητα και μένει ακίνητος στο σύμπαν. Ας υπερβάλλουμε κι εμείς. Έλα κοντά μου».
Παρίσι. Μια βόλτα στη βροχερή Βαστίλη. Ένα τυφλό τρομοκρατικό χτύπημα. Δυο άγνωστοι που το τέρας της βίας ενώνει για πάντα.
Αστράκι. Στην άλλη άκρη της Ευρώπης, σ’ ένα μικρό χωριό που δεν υπάρχει στον χάρτη της Κρήτης, η Σοφία, προσπαθώντας να ξεφύγει από τον εφιάλτη, ρίχνεται αντίστροφα στο ρέμα του χρόνου. Ανοίγει τις πόρτες της μνήμης. Με όχημα το πορτραίτο ενός άνδρα, ταξιδεύει στο παρελθόν, και στο καθρέφτισμά του αντικρίζει το μέλλον της.
Με μια συγκινητική εξιστόρηση, μέσα απ’ τα μάτια ενός παιδιού, αναβιώνει τα χρόνια της Κατοχής, της πείνας, του ξενιτεμού. Ζει τον απαγορευμένο έρωτα του Γιώργη για την Καλλιόπη και παίρνει ένα πολύτιμο μάθημα. Ο άνθρωπος είναι εν δυνάμει μετανάστης. Κανένας τόπος και κανένας πόλεμος δεν είναι ικανός να ξεριζώσει από την καρδιά του την αγάπη για ό,τι αφήνει πίσω του. Όλη του τη ζωή επιστρέφει «σπίτι». Γιατί το σπίτι είναι δέρμα. Ξύνεις σοβά και βρίσκεις φλέβες. Φωτογραφίες αγκαλιά με το καρφί στον τοίχο. Χαρές και λύπες στο μπαούλο και λόγια ανομολόγητα στη φυλακή του αίματος.
532 pages, Paperback
First published July 1, 2019
12 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
April 13, 2020
Οφείλεις να παθιαστείς για να δημιουργήσεις… Και το αποτέλεσμα του κόπου, της έρευνας; Το νέο μυθιστόρημα της συγγραφέως Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη, ”Το Πορτραίτο”, μια νέα κυκλοφορία απ’ τις εκδόσεις Πνοή, καμωμένη με μεράκι.
Προσωπική άποψη: Χαρά Δελλή
Ένα βιβλίο για την Κρήτη, για όλα αυτά που ήταν στο μυαλό της Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη η Κρήτη, για όσα σήμαινε για τους γονείς της όσο ζούσαν σε άλλα μέρη. Ένα νοσταλγικό χρονικό σε καιρούς που έχουν σημαδέψει την ιστορική πραγματικότητα. Όταν τα παιδιά επωμίζονται το βάρος της νοσταλγίας των γονιών τους, το συγκεκριμένο αίσθημα ποτέ δεν τα εγκαταλείπει.
Όταν γκρεμίζεται η ζωή σου όπως την ήξερες, οφείλεις να την ξαναχτίσεις με τα χέρια σου…
Διαδραματίζεται σε ένα μικρό χωριό της Κρήτης, το Αστράκι και στο Παρίσι. Οι ήρωες, μέσα από ένα γαϊτανάκι αναμνήσεων, μυστικών, παθών, κοινωνικών συμβάσεων, φόβων και λαθών, βρίσκουν τη λύτρωση στην αποκάλυψη της πατρογονικής κληρονομιάς, διεκδικώντας το μερτικό τους στην έννοια της λέξης Πατρίδα. Όπου πατρίδα, σπίτι, θαλπωρή, ρίζες, οικειότητα, αγάπη.
Θεέ μου, τι σημάδια κρύβουν οι μνήμες των ανθρώπων; Πώς βαστάνε να τα κουβαλούν; Δε λυγίζουν; Δε σπάνε; Κι ετούτη την ασίγαστη μα και τόσο βασανιστική επιθυμία να βρεις μια ψυχή και να της μιλήσεις, να ξορκίσεις τη μοναξιά και τον φόβο, ν’ ακουμπήσεις πάνω της και να γαληνέψεις… πώς να την κουμαντάρεις;
Πολυδιάστατο. Δεν είναι μόνο ένα βιογραφικό βιβλίο ή μια μυθοπλασία. Είναι και λαογραφικό και ηθογραφία. Βρίθει από tableaux vivants, από ολοζώντανες εικόνες. Χρώματα και μυρωδιές λεμονανθών, δάκρυα αγάπης, χαράς και πόνου, δύναμη ψυχής, φυγές. Ο λόγος είναι ποιητικός και μαγευτικός. Τα πρόσωπα πραγματικά, το γράψιμο αισθησιακό και λεπτομερές. Καθηλωτικό κι αναλυτικό, περιγράφει και παρασύρει. Η ματιά παρθένα, αθώα.
Συνέχισε ν’ αναπνέει. Η μάνα της έσκυψε και τη φίλησε στα μαλλιά. Ένα φιλί ανάλαφρο, σχεδόν στον αέρα, που όμως έκρυβε καταιγίδες αγάπης, βροχές ανακούφισης κι ευγνωμοσύνης. Σταυροκοπήθηκε κι έκλεισε πίσω της την πόρτα. Η Σοφία ξεσκεπάστηκε. Έμεινε εκεί, με τα μάτια ορθάνοιχτα, να βρέχεται ως το κόκαλο ολόκληρη τη νύχτα…
Ανάγκη παρελθόντος να έρθει στο παρόν
Το Πορτραίτο αποτελεί ένα μυθιστόρημα κρητικής καταγωγής και μνήμης, ένα συνονθύλευμα κρητικής και γαλλικής κουλτούρας, έναν διάλογο παρόντος και παρελθόντος. Για το παρελθόν που καθορίζει, εκεί που ο χρόνος διαμορφώνει το κάθε είναι. Πασχίζοντας να ζήσεις το τώρα, το παρελθόν και οι μνήμες κάπου σε εμποδίζουν, σαν να βρίσκονται εκεί για να υπενθυμίζουν τη θνητότητα.
Το Πορτραίτο – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη
Σοφία, Ζακ, Γιώργης, Καλλιόπη… Οι ήρωες της ιστορίας αυτής μάχονται, πληγώνονται, γιάνουν, λαχταρούν, βασανίζονται, αγαπούν, ποθούν, επιβιώνουν σε μια αέναη αναζήτηση ταυτότητας. Μορφές νοσταλγικές, παρελθοντικές, γεμάτες ιστορίες, με κακουχίες, με αθωότητα, με ειλικρίνεια, με ψυχή. Μεταξύ εκείνων που δεν τόλμησαν, που έκαναν πίσω, που ολιγώρησαν, υπήρξαν και οι λίγοι που βούτηξαν απερίσκεπτα στην άβυσσο. Αλλά εκείνοι αναδείχτηκαν νικητές.
Πώς βιώνει τον πόλεμο, την οδύνη, την ένδεια, την πείνα, την ορφάνια και τον ξενιτεμό ένα παιδί; Γιατί να πεινούν και να υποφέρουν οι άνθρωποι, γιατί να πολεμούν και να σκοτώνονται;
Ό, τι πολυτιμότερο διέθετε, ήταν αυτές οι μνήμες. Το άθροισμα του χρόνου διαιρεμένο με τις αναμνήσεις της και πολλαπλασιαζόμενο με τις ενδόμυχες επιθυμίες της. Συσσωρευμένη ζήση.
…
Το παρόν, οι στιγμές, οι άνθρωποι, κουμπιά στο ίδιο μάλλινο, πολυφορεμένο ρούχο, οι προσδοκίες τους κουμπότρυπες στην ύφανση του χρόνου. Οι ιστορίες των παιδιών που υπήρξαμε, το τέλειο μέρος για να ξεχάσεις πώς είναι ο κόσμος και πώς όφειλε να είναι.
Βασισμένο σε αληθινές ιστορίες από τα δύσκολα πρώτα χρόνια της κατοχής και του εμφύλιου, σε οικογενειακά κειμήλια του πατέρα της συγγραφέως που βλέπουμε και στο εξώφυλλο σαν μωρό στην αγκαλιά της μητέρας του, που χάθηκε πρόωρα. Μια βιωματική ιστορία ζωής κι αγάπης, απομνημονευμάτων, κακουχιών, συμφορών κι έρωτα. Με αναδρομή στις τέχνες, με πτυχές γαλλικής λογοτεχνίας, ποίησης, ζωγραφικής σε ισορροπία με την κρητική κουλτούρα.
Εξωφρενικές, απροσδόκητες συμπτώσεις ή μπλόφες της μοίρας; Σύμπτωση ή πεπρωμένο;
Σύγχρονο και συνάμα διαχρονικό, ατμοσφαιρικό, παραστατικό και άμεσο, καταπιάνεται με δύσκολα θέματα, όπως η τρομοκρατία, ο πόλεμος, ο επαναπατρισμός, η μετανάστευση, η αδικία, η βία, ο ρατσισμός, η φτώχεια, η τρομοκρατία, η ξενιτιά, η προσφυγιά, ο νόστος, ο πόθος, οι οφθαλμαπάτες, ο έρωτας. Οι ροές της ιστορίας είναι απύθμενα σκληρές, χωρίς τίποτα ν’ αλλάζει αν δεν αποφασίσει ο άνθρωπος ν’ αλλάξει.
Πώς μπορούσε κανείς να ξεχάσει; Να ξεκινήσει από την αρχή; Να στριμώξει τις αναμνήσεις του σ’ ένα κουτάκι, να το διπλοσφραγίσει και να το κρύψει στα έγκατα της καρδιάς του; Το φως της μνήμης θα έβρισκε τον τρόπο να διαπεράσει την κρυψώνα και να επιστρέψει στο μυαλό του. Ο αγώνας ήταν εξαρχής άνισος. Η νοσταλγία πάντα επιβιώνει.
…
Τόσο πράσινο, τόσο κίτρινο τόσο μπλε, πώς ξεχνιούνται;
Νοσταλγία της άγνωστης πατρίδας. Ποίηση και σκοτάδι με essence Παρισιού. Πιστεύεις στη μοίρα;
Tu me manques, mon amour. Μια σφαίρα από λέξεις στο στήθος.
Σοφία. Της φωτογραφίας, της διαφορετικότητας. Στο μεταίχμιο της ζωής της και της ζωής της μητέρας της. Ένα σοκ την έβαλε σε διαδικασία σκέψης και επαναπροσδιορισμού των θέλω της και των αποφάσεών της.
Στο μόνο ασφαλές συμπέρασμα που κατέληγε ήταν πως δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να πάψει να ονειρεύεται. Ακόμα κι αν τα όνειρά της φάνταζαν σαχλά ή την έκαναν μερικές φορές να κλαίει μ’ ένα πείσμα που τη συγκλόνιζε. Να οργίζεται με τις ανούσιες συνταγές ζωής που ήταν αναγκασμένοι να καταναλώνουν για να επιβιώσουν σε μια πραγματικότητα αφόρητα απούσα. Να ελπίζει πέρα από κάθε λογική πως τα πάντα ήταν πιθανά.
Γιώργης. Τραγικό πρόσωπο. Της ενέργειας, της απόφασης, του αισθήματος, της πράξης.
Το Πορτραίτο – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη
Καλλιόπη. Της Κρήτης της καθαρότητας και του φωτός. Καταδικασμένη σε μια ζωή χωρίς αγάπη, με τον έρωτα απόντα, αφού κάποιος της τον έκλεψε κι έφυγε μακριά. Πονάει μην μπορώντας να αποκωδικοποιήσει τον πόνο της, υποκρίνεται και θέλει… και περιμένει… μια κάποια λύτρωση που αργεί.
Ζακ. Του Παρισιού της εμμονής και της μυσταγωγίας. Των τεχνών. Της ποίησης και του σκοταδιού.
Ποια νήματα ενώνουν τις ζωές τους και πόσο ισχυρά είναι;
Λυπόταν βαθιά που δεν μπορούσε να βρει τις κατάλληλες λέξεις για να πλέξει γύρω της ένα δίχτυ ασφαλείας από ανεπαίσθητες παρηγοριές, που όλες μαζί θα αφάνιζαν τη θλίψη απ’ την καρδιά της.
Εκεί όπου η αλήθεια μπλέκει με τη φαντασία, καραδοκεί η έμπνευση.
«Πρόσεχε» της φώναξε ένας άντρας στα ελληνικά, σαν να του ήταν πραγματικά πολύτιμη, σαν να την αγαπούσε άνευ όρων. Και για ποιον λόγο ήταν τόσο σημαντική ώστε να πέσει πάνω της και να της σώσει τη ζωή; Ποιος ήταν;
Απαγορευμένη, ανεκδήλωτη επιθυμία στο παρόν. Η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον κεντρικό ήρωα του μυθιστορήματος με την ανήλικη εξαδέλφη του, σαν άλλος Ερωτόκριτος με την Αρετούσα του, προκαλεί δεινά. Απομάκρυνση από τον τόπο του, βάσανα και καημούς, αγιάτρευτη νοσταλγία. Ένας δυστυχισμένος, μοναχικός Ερωτόκριτος που αποχωρίζεται τη λατρεμένη του, αν και δεν παύει να την κουβαλά μέσα του. Όπου Αρετούσα, μια ιδεατή κατάσταση, ο πόνος της αγάπης, μια ανεκπλήρωτη επιθυμία. Η χαμένη πατρίδα, ο μεγαλύτερος έρωτας απ’ όλους.
Ορκίσου, απαιτούσε το γέλιο σου. Ορκίζομαι, απαντούσε η σιωπή μου. Ορκίζομαι πως ακόμη και στην άλλη άκρη του κόσμου, ανάμεσα στα πιο θαυμαστά κι αξιοπερίεργα ανθρώπινα επιτεύγματα, δε θα λαχταρώ τίποτα όσο το γέλιο σου ένα μεσημέρι στο Αστράκι.
Μια μυθιστορία καλαισθησίας, τρυφερής αφήγησης, οικονομίας ειρμού και επιδεξιότητας στον χειρισμό του λόγου που αποτρέπει την αμετροέπεια και καθιστά το αντικείμενο ανάγνωσης «φιλικό» προς τον αναγνώστη. Ένας συναισθηματισμός που επιλέγει να εκφράζεται με μια τάση καλώς εννοούμενου ρομαντισμού. Οι αναφορές σε ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα κάνουν ακόμα πιο ενδιαφέρουσα την υπόθεση. Μια γνήσια κατάθεση ψυχής και πατρογονικών βιωμάτων. Μια λογοτεχνική αφήγηση με αφετηρία μια συντονισμένη τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι και τερματικό σταθμό την αγάπη.
Έπεσαν πάνω της. Την ψαχούλευαν στην αγκαλιά τους για να βεβαιωθούν πως δεν έλειπε κανένα κομμάτι της.
Το κομμάτι που λείπει δε φαίνεται, μαμά, δεν μπορείς να το ψηλαφίσεις.
Χωρίς να την αφήσουν από τα χέρια τους, την έσπρωξαν προς τα έξω. Βιάζονταν να την έχουν εντελώς δικιά τους. Δικιά τους κι ασφαλή.
Αν χρειαζόταν να αλλάξω κάτι στο σύνολο του βιβλίου, ίσως μείωνα ελάχιστα τους τοπικούς ιδιωματισμούς και αφαιρούσα κάποιες περιγραφικές σελίδες.
Τι βάρος έχει η νοσταλγία; Πόσος αέρας αρκεί για να γκρεμιστούν τ’ αστέρια;
Η Ρεν. Όμορφη και γραφική, δραπέτισσα από παραμύθι. Οι δρόμοι με τα πλακόστρωτα. Οι καφασωτές προσόψεις. Τα χρωματιστά πορτοπαράθυρα. Οι τέντες των κλειστών ακόμα καταστημάτων που θρόιζαν από τον άνεμο στο διάβα του. Οι επικλινείς στέγες με τις δαντελωτές σοφίτες. Όλα έδειχναν και ήταν μοναδικά.
Η συγγραφέας αποφεύγει έντεχνα τη φλυαρία, τον μελοδραματισμό, την επανάληψη ή την υπεραπλούστευση. Επιλέγει γρήγορο ρυθμό, γλώσσα απλή και κατανοητή. Η καλή ιστορία δεν χρειάζεται φανφάρες. Την χαρακτηρίζει η οξυδέρκεια και τα δικά της εκφραστικά μέσα/μέτρα, καθώς δε διστάζει να καταδυθεί στις πιο μύχιες σκέψεις και στα πιο σκοτεινά συναισθήματα. Κάθε τόπος αγάπης δεν δημιουργείται με αγώνα, δάκρυα και όνειρα. Εξάλλου ο κάθε άνθρωπος δεν δρα σα μετανάστης που παλεύει κάθε φορά να επιστρέψει στη βάση του, στο σπίτι του;
Σε κείνο τ’ αστέρι θα σου φτιάξω κούνια και μπαλκόνι ασημένιο. Να βλέπουμε από κει πώς τρέμει ο κόσμος ντυμένος με το φεγγάρι.
…
Να αγαπάς πιο έντονα απ’ ό, τι μπορεί ν’ αγαπήσει κανείς…
Federico García Lorca
Ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει, σε κάνει να ονειρεύεσαι. Πάνω που το έχουμε τόση ανάγκη!
Προσωπική άποψη: Χαρά Δελλή
Ένα βιβλίο για την Κρήτη, για όλα αυτά που ήταν στο μυαλό της Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη η Κρήτη, για όσα σήμαινε για τους γονείς της όσο ζούσαν σε άλλα μέρη. Ένα νοσταλγικό χρονικό σε καιρούς που έχουν σημαδέψει την ιστορική πραγματικότητα. Όταν τα παιδιά επωμίζονται το βάρος της νοσταλγίας των γονιών τους, το συγκεκριμένο αίσθημα ποτέ δεν τα εγκαταλείπει.
Όταν γκρεμίζεται η ζωή σου όπως την ήξερες, οφείλεις να την ξαναχτίσεις με τα χέρια σου…
Διαδραματίζεται σε ένα μικρό χωριό της Κρήτης, το Αστράκι και στο Παρίσι. Οι ήρωες, μέσα από ένα γαϊτανάκι αναμνήσεων, μυστικών, παθών, κοινωνικών συμβάσεων, φόβων και λαθών, βρίσκουν τη λύτρωση στην αποκάλυψη της πατρογονικής κληρονομιάς, διεκδικώντας το μερτικό τους στην έννοια της λέξης Πατρίδα. Όπου πατρίδα, σπίτι, θαλπωρή, ρίζες, οικειότητα, αγάπη.
Θεέ μου, τι σημάδια κρύβουν οι μνήμες των ανθρώπων; Πώς βαστάνε να τα κουβαλούν; Δε λυγίζουν; Δε σπάνε; Κι ετούτη την ασίγαστη μα και τόσο βασανιστική επιθυμία να βρεις μια ψυχή και να της μιλήσεις, να ξορκίσεις τη μοναξιά και τον φόβο, ν’ ακουμπήσεις πάνω της και να γαληνέψεις… πώς να την κουμαντάρεις;
Πολυδιάστατο. Δεν είναι μόνο ένα βιογραφικό βιβλίο ή μια μυθοπλασία. Είναι και λαογραφικό και ηθογραφία. Βρίθει από tableaux vivants, από ολοζώντανες εικόνες. Χρώματα και μυρωδιές λεμονανθών, δάκρυα αγάπης, χαράς και πόνου, δύναμη ψυχής, φυγές. Ο λόγος είναι ποιητικός και μαγευτικός. Τα πρόσωπα πραγματικά, το γράψιμο αισθησιακό και λεπτομερές. Καθηλωτικό κι αναλυτικό, περιγράφει και παρασύρει. Η ματιά παρθένα, αθώα.
Συνέχισε ν’ αναπνέει. Η μάνα της έσκυψε και τη φίλησε στα μαλλιά. Ένα φιλί ανάλαφρο, σχεδόν στον αέρα, που όμως έκρυβε καταιγίδες αγάπης, βροχές ανακούφισης κι ευγνωμοσύνης. Σταυροκοπήθηκε κι έκλεισε πίσω της την πόρτα. Η Σοφία ξεσκεπάστηκε. Έμεινε εκεί, με τα μάτια ορθάνοιχτα, να βρέχεται ως το κόκαλο ολόκληρη τη νύχτα…
Ανάγκη παρελθόντος να έρθει στο παρόν
Το Πορτραίτο αποτελεί ένα μυθιστόρημα κρητικής καταγωγής και μνήμης, ένα συνονθύλευμα κρητικής και γαλλικής κουλτούρας, έναν διάλογο παρόντος και παρελθόντος. Για το παρελθόν που καθορίζει, εκεί που ο χρόνος διαμορφώνει το κάθε είναι. Πασχίζοντας να ζήσεις το τώρα, το παρελθόν και οι μνήμες κάπου σε εμποδίζουν, σαν να βρίσκονται εκεί για να υπενθυμίζουν τη θνητότητα.
Το Πορτραίτο – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη
Σοφία, Ζακ, Γιώργης, Καλλιόπη… Οι ήρωες της ιστορίας αυτής μάχονται, πληγώνονται, γιάνουν, λαχταρούν, βασανίζονται, αγαπούν, ποθούν, επιβιώνουν σε μια αέναη αναζήτηση ταυτότητας. Μορφές νοσταλγικές, παρελθοντικές, γεμάτες ιστορίες, με κακουχίες, με αθωότητα, με ειλικρίνεια, με ψυχή. Μεταξύ εκείνων που δεν τόλμησαν, που έκαναν πίσω, που ολιγώρησαν, υπήρξαν και οι λίγοι που βούτηξαν απερίσκεπτα στην άβυσσο. Αλλά εκείνοι αναδείχτηκαν νικητές.
Πώς βιώνει τον πόλεμο, την οδύνη, την ένδεια, την πείνα, την ορφάνια και τον ξενιτεμό ένα παιδί; Γιατί να πεινούν και να υποφέρουν οι άνθρωποι, γιατί να πολεμούν και να σκοτώνονται;
Ό, τι πολυτιμότερο διέθετε, ήταν αυτές οι μνήμες. Το άθροισμα του χρόνου διαιρεμένο με τις αναμνήσεις της και πολλαπλασιαζόμενο με τις ενδόμυχες επιθυμίες της. Συσσωρευμένη ζήση.
…
Το παρόν, οι στιγμές, οι άνθρωποι, κουμπιά στο ίδιο μάλλινο, πολυφορεμένο ρούχο, οι προσδοκίες τους κουμπότρυπες στην ύφανση του χρόνου. Οι ιστορίες των παιδιών που υπήρξαμε, το τέλειο μέρος για να ξεχάσεις πώς είναι ο κόσμος και πώς όφειλε να είναι.
Βασισμένο σε αληθινές ιστορίες από τα δύσκολα πρώτα χρόνια της κατοχής και του εμφύλιου, σε οικογενειακά κειμήλια του πατέρα της συγγραφέως που βλέπουμε και στο εξώφυλλο σαν μωρό στην αγκαλιά της μητέρας του, που χάθηκε πρόωρα. Μια βιωματική ιστορία ζωής κι αγάπης, απομνημονευμάτων, κακουχιών, συμφορών κι έρωτα. Με αναδρομή στις τέχνες, με πτυχές γαλλικής λογοτεχνίας, ποίησης, ζωγραφικής σε ισορροπία με την κρητική κουλτούρα.
Εξωφρενικές, απροσδόκητες συμπτώσεις ή μπλόφες της μοίρας; Σύμπτωση ή πεπρωμένο;
Σύγχρονο και συνάμα διαχρονικό, ατμοσφαιρικό, παραστατικό και άμεσο, καταπιάνεται με δύσκολα θέματα, όπως η τρομοκρατία, ο πόλεμος, ο επαναπατρισμός, η μετανάστευση, η αδικία, η βία, ο ρατσισμός, η φτώχεια, η τρομοκρατία, η ξενιτιά, η προσφυγιά, ο νόστος, ο πόθος, οι οφθαλμαπάτες, ο έρωτας. Οι ροές της ιστορίας είναι απύθμενα σκληρές, χωρίς τίποτα ν’ αλλάζει αν δεν αποφασίσει ο άνθρωπος ν’ αλλάξει.
Πώς μπορούσε κανείς να ξεχάσει; Να ξεκινήσει από την αρχή; Να στριμώξει τις αναμνήσεις του σ’ ένα κουτάκι, να το διπλοσφραγίσει και να το κρύψει στα έγκατα της καρδιάς του; Το φως της μνήμης θα έβρισκε τον τρόπο να διαπεράσει την κρυψώνα και να επιστρέψει στο μυαλό του. Ο αγώνας ήταν εξαρχής άνισος. Η νοσταλγία πάντα επιβιώνει.
…
Τόσο πράσινο, τόσο κίτρινο τόσο μπλε, πώς ξεχνιούνται;
Νοσταλγία της άγνωστης πατρίδας. Ποίηση και σκοτάδι με essence Παρισιού. Πιστεύεις στη μοίρα;
Tu me manques, mon amour. Μια σφαίρα από λέξεις στο στήθος.
Σοφία. Της φωτογραφίας, της διαφορετικότητας. Στο μεταίχμιο της ζωής της και της ζωής της μητέρας της. Ένα σοκ την έβαλε σε διαδικασία σκέψης και επαναπροσδιορισμού των θέλω της και των αποφάσεών της.
Στο μόνο ασφαλές συμπέρασμα που κατέληγε ήταν πως δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να πάψει να ονειρεύεται. Ακόμα κι αν τα όνειρά της φάνταζαν σαχλά ή την έκαναν μερικές φορές να κλαίει μ’ ένα πείσμα που τη συγκλόνιζε. Να οργίζεται με τις ανούσιες συνταγές ζωής που ήταν αναγκασμένοι να καταναλώνουν για να επιβιώσουν σε μια πραγματικότητα αφόρητα απούσα. Να ελπίζει πέρα από κάθε λογική πως τα πάντα ήταν πιθανά.
Γιώργης. Τραγικό πρόσωπο. Της ενέργειας, της απόφασης, του αισθήματος, της πράξης.
Το Πορτραίτο – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη
Καλλιόπη. Της Κρήτης της καθαρότητας και του φωτός. Καταδικασμένη σε μια ζωή χωρίς αγάπη, με τον έρωτα απόντα, αφού κάποιος της τον έκλεψε κι έφυγε μακριά. Πονάει μην μπορώντας να αποκωδικοποιήσει τον πόνο της, υποκρίνεται και θέλει… και περιμένει… μια κάποια λύτρωση που αργεί.
Ζακ. Του Παρισιού της εμμονής και της μυσταγωγίας. Των τεχνών. Της ποίησης και του σκοταδιού.
Ποια νήματα ενώνουν τις ζωές τους και πόσο ισχυρά είναι;
Λυπόταν βαθιά που δεν μπορούσε να βρει τις κατάλληλες λέξεις για να πλέξει γύρω της ένα δίχτυ ασφαλείας από ανεπαίσθητες παρηγοριές, που όλες μαζί θα αφάνιζαν τη θλίψη απ’ την καρδιά της.
Εκεί όπου η αλήθεια μπλέκει με τη φαντασία, καραδοκεί η έμπνευση.
«Πρόσεχε» της φώναξε ένας άντρας στα ελληνικά, σαν να του ήταν πραγματικά πολύτιμη, σαν να την αγαπούσε άνευ όρων. Και για ποιον λόγο ήταν τόσο σημαντική ώστε να πέσει πάνω της και να της σώσει τη ζωή; Ποιος ήταν;
Απαγορευμένη, ανεκδήλωτη επιθυμία στο παρόν. Η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον κεντρικό ήρωα του μυθιστορήματος με την ανήλικη εξαδέλφη του, σαν άλλος Ερωτόκριτος με την Αρετούσα του, προκαλεί δεινά. Απομάκρυνση από τον τόπο του, βάσανα και καημούς, αγιάτρευτη νοσταλγία. Ένας δυστυχισμένος, μοναχικός Ερωτόκριτος που αποχωρίζεται τη λατρεμένη του, αν και δεν παύει να την κουβαλά μέσα του. Όπου Αρετούσα, μια ιδεατή κατάσταση, ο πόνος της αγάπης, μια ανεκπλήρωτη επιθυμία. Η χαμένη πατρίδα, ο μεγαλύτερος έρωτας απ’ όλους.
Ορκίσου, απαιτούσε το γέλιο σου. Ορκίζομαι, απαντούσε η σιωπή μου. Ορκίζομαι πως ακόμη και στην άλλη άκρη του κόσμου, ανάμεσα στα πιο θαυμαστά κι αξιοπερίεργα ανθρώπινα επιτεύγματα, δε θα λαχταρώ τίποτα όσο το γέλιο σου ένα μεσημέρι στο Αστράκι.
Μια μυθιστορία καλαισθησίας, τρυφερής αφήγησης, οικονομίας ειρμού και επιδεξιότητας στον χειρισμό του λόγου που αποτρέπει την αμετροέπεια και καθιστά το αντικείμενο ανάγνωσης «φιλικό» προς τον αναγνώστη. Ένας συναισθηματισμός που επιλέγει να εκφράζεται με μια τάση καλώς εννοούμενου ρομαντισμού. Οι αναφορές σε ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα κάνουν ακόμα πιο ενδιαφέρουσα την υπόθεση. Μια γνήσια κατάθεση ψυχής και πατρογονικών βιωμάτων. Μια λογοτεχνική αφήγηση με αφετηρία μια συντονισμένη τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι και τερματικό σταθμό την αγάπη.
Έπεσαν πάνω της. Την ψαχούλευαν στην αγκαλιά τους για να βεβαιωθούν πως δεν έλειπε κανένα κομμάτι της.
Το κομμάτι που λείπει δε φαίνεται, μαμά, δεν μπορείς να το ψηλαφίσεις.
Χωρίς να την αφήσουν από τα χέρια τους, την έσπρωξαν προς τα έξω. Βιάζονταν να την έχουν εντελώς δικιά τους. Δικιά τους κι ασφαλή.
Αν χρειαζόταν να αλλάξω κάτι στο σύνολο του βιβλίου, ίσως μείωνα ελάχιστα τους τοπικούς ιδιωματισμούς και αφαιρούσα κάποιες περιγραφικές σελίδες.
Τι βάρος έχει η νοσταλγία; Πόσος αέρας αρκεί για να γκρεμιστούν τ’ αστέρια;
Η Ρεν. Όμορφη και γραφική, δραπέτισσα από παραμύθι. Οι δρόμοι με τα πλακόστρωτα. Οι καφασωτές προσόψεις. Τα χρωματιστά πορτοπαράθυρα. Οι τέντες των κλειστών ακόμα καταστημάτων που θρόιζαν από τον άνεμο στο διάβα του. Οι επικλινείς στέγες με τις δαντελωτές σοφίτες. Όλα έδειχναν και ήταν μοναδικά.
Η συγγραφέας αποφεύγει έντεχνα τη φλυαρία, τον μελοδραματισμό, την επανάληψη ή την υπεραπλούστευση. Επιλέγει γρήγορο ρυθμό, γλώσσα απλή και κατανοητή. Η καλή ιστορία δεν χρειάζεται φανφάρες. Την χαρακτηρίζει η οξυδέρκεια και τα δικά της εκφραστικά μέσα/μέτρα, καθώς δε διστάζει να καταδυθεί στις πιο μύχιες σκέψεις και στα πιο σκοτεινά συναισθήματα. Κάθε τόπος αγάπης δεν δημιουργείται με αγώνα, δάκρυα και όνειρα. Εξάλλου ο κάθε άνθρωπος δεν δρα σα μετανάστης που παλεύει κάθε φορά να επιστρέψει στη βάση του, στο σπίτι του;
Σε κείνο τ’ αστέρι θα σου φτιάξω κούνια και μπαλκόνι ασημένιο. Να βλέπουμε από κει πώς τρέμει ο κόσμος ντυμένος με το φεγγάρι.
…
Να αγαπάς πιο έντονα απ’ ό, τι μπορεί ν’ αγαπήσει κανείς…
Federico García Lorca
Ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει, σε κάνει να ονειρεύεσαι. Πάνω που το έχουμε τόση ανάγκη!
March 6, 2020
Με το πορτραίτο ολοκληρώνεται η αναγνωστική μου γνωριμία με την Αφροδίτη. Σαφέστατα πρόκειται για ένα βιβλίο που καταπιάνεται με τις ανθρώπινες σχέσεις αλλά και τις προσωπικές πορείες των ηρώων του. Η ιστορία εναλλάσσεται σε 3 χρονικές περιόδους, με τις δύο εξ αυτών στη σύγχρονη πραγματικότητα όπως τη ζούμε και όπως τη θυμόμαστε στο πρόσφατο παρελθόν.
Οι σύγχρονοι χαρακτήρες μας ξεναγούν στη διαδρομή της επιβίωσής τους σε πολλά επίπεδα, τα όνειρα, τις επιθυμίες, τις φιλοδοξίες και τα λάθη τους. Οι δε χαρακτήρες που ξεπηδούν από το παρελθόν αλλά βρίσκονται και μαζί μας στο σήμερα είναι αυτοί που επίσης επιβιώνουν των τραυμάτων τους και που η ζωή και οι επιλογές τους μοιραία επηρεάζουν της νεότερης γενιάς οικείους τους.
Διάβασα για την Κρήτη εν μέσω πολέμου μέσα από τα μάτια ενός παιδιού. Διάβασα για την Κρήτη του σήμερα, αφήνοντας στην άκρη την εμπορικότητά της και εστιάζοντας στις ομορφιές της που ευελπιστώ να γνωρίσω κι από κοντά κάποια στιγμή. Διάβασα για τον έρωτα, εκείνον της παλαιάς κοπής, με όλο του τον ρομαντισμό και τη γλυκύτητα, ναι, ναι αυτόν που άπαντες θέλουμε να νιώσουμε.
Αν κάποιος μου έλεγε ότι η Αφροδίτη δεν βασίστηκε σε αληθινές ιστορίες, θα έλεγα ότι αυτά δεν γίνονται στη ζωή όπως την ξέρουμε και τη ζούμε. Αλλά η ζωή, όπως και κάθε τι απρόβλεπτο, έχει εξ ορισμού την ιδιότητα να μας εκπλήσσει.
Οι σύγχρονοι χαρακτήρες μας ξεναγούν στη διαδρομή της επιβίωσής τους σε πολλά επίπεδα, τα όνειρα, τις επιθυμίες, τις φιλοδοξίες και τα λάθη τους. Οι δε χαρακτήρες που ξεπηδούν από το παρελθόν αλλά βρίσκονται και μαζί μας στο σήμερα είναι αυτοί που επίσης επιβιώνουν των τραυμάτων τους και που η ζωή και οι επιλογές τους μοιραία επηρεάζουν της νεότερης γενιάς οικείους τους.
Διάβασα για την Κρήτη εν μέσω πολέμου μέσα από τα μάτια ενός παιδιού. Διάβασα για την Κρήτη του σήμερα, αφήνοντας στην άκρη την εμπορικότητά της και εστιάζοντας στις ομορφιές της που ευελπιστώ να γνωρίσω κι από κοντά κάποια στιγμή. Διάβασα για τον έρωτα, εκείνον της παλαιάς κοπής, με όλο του τον ρομαντισμό και τη γλυκύτητα, ναι, ναι αυτόν που άπαντες θέλουμε να νιώσουμε.
Αν κάποιος μου έλεγε ότι η Αφροδίτη δεν βασίστηκε σε αληθινές ιστορίες, θα έλεγα ότι αυτά δεν γίνονται στη ζωή όπως την ξέρουμε και τη ζούμε. Αλλά η ζωή, όπως και κάθε τι απρόβλεπτο, έχει εξ ορισμού την ιδιότητα να μας εκπλήσσει.
October 15, 2019
https://dominicamat.blogspot.com/2019...
Πόσες μνήμες μπορούν να αναδυθούν μέσα από ένα πορτραίτο; Πόσα συναισθήματα καί πόσες κρυμμένες αλήθειες θα έρθουν στο φώς; Μπορεί ένα πορτραίτο να ''αποκαταστήσει'' τα λάθη του παρελθόντος καί να δώσει -μία δεύτερη- ευκαιρία σε έναν μεγάλο έρωτα να ανθίσει;
Σήμερα διάβασα καί σας παρουσιάζω το νέο βιβλίο της συγγραφέως κυρίας Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη με τίτλο ''Το Πορτραίτο''. Ένα βιβλίο βασισμένο σε αληθινή ιστορία,που ανήκει στην κατηγορία ιστορικού-κοινωνικού μυθιστορήματος.
Το λάτρεψα από την πρώτη του έως καί την τελευταία του σελίδα. Όχι,απλώς με ''ρούφηξε'' μέσα στις σελίδες του αλλά ένιωσα σαν μία αφανής ηρωίδα που παρατηρούσα να λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα του βιβλίου μπροστά στα μάτια μου.
Είναι το δεύτερο βιβλίο της που διαβάζω καί δηλώνω για ακόμη μία φορά μαγεμένη από την γραφή της. Την χαρακτηρίζει αυτή η λυρικότητα,που ούτε λίγη είναι,απλά καί μόνο για να υπάρχει αλλά ούτε καί σε υπερβολικό βαθμό με αποτέλεσμα να χάνεται το νόημα τελικά. Αντίθετα,μας βοηθάει να τα νιώσουμε όλα με μεγαλύτερη ένταση,ακόμη καί να ταυτιστούμε ως ένα βαθμό με τους πρωταγωνιστές. Σε αυτό,βέβαια,βοηθάει καί η χρήση ποιημάτων καί τραγουδιών από την συγγραφέα μέσα στο κείμενο. Νιώθει ο αναγνώστης σαν να ζωντανεύουν όλα μπροστά του κι αντιλαμβάνεται ακόμα πιο έντονα το νόημα του βιβλίου,αφού η συναισθηματική φόρτιση είναι εμφανής. Όπως άλλωστε καί τα τόσα πολλά που βιώνουν καί νιώθουν οι πρωταγωνιστές του.
Για μένα είναι ένα βιβλίο άρτιο καί σωστά γραμμένο,που διαβάζεται με μία ανάσα καί δύσκολα θα θελήσει κάποιος να το αποχωριστεί από τα χέρια του.
Eπίσης,βρήκα πολύ αριστοτεχνική την κίνηση της συγγραφέως να ενώσει καί να παρουσιάσει παράλληλα το παρελθόν με παρόν καί να έχουμε τελικά μία ομαλή ροή στην εξέλιξη της πλοκής,απαλλαγμένη από περιττές επαναλήψεις καί τάσεις εντυπωσιασμού. Κι όλα αυτά δοσμένα σε σωστές δόσεις,χωρίς το ένα να υπερισχύει του άλλου.
Το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του βιβλίου είναι γραμμένο υπό την μορφή ημερολογίου,με έκανε να κατανοήσω καί να ''νιώσω'' πιο κοντά στους ήρωές του. Ήρωες απλοί καθημερινοί,με τα πάθη καί τις εμπειρίες της ζωής που τους στιγμάτισαν για πάντα καί τους έκαναν αυτό που είναι. Άψογα όλοι τους σκιαγραφημένοι καί τοποθετημένοι μέσα στην υπόθεση,όμοιοι με κρίκοι αλυσίδας που συγκρατεί ο ένας τον άλλον,κι αν τυχόν καί σπάσει ο ένας,θα χαθεί η ισορροπία.
Μην ξεχάσω να σας πώ καί για την γλώσσα του βιβλίου. Αν καί απλή,διανθίζεται από την τοπική κρητική διάλεκτο,που μας μεταφέρει νοητά στην Κρήτη τόσο στο παρελθόν όσο καί στο παρόν,αλλά καί στην γαλλική γλώσσα που μας ταξιδεύει στο Παρίσι μαζί τους πρωταγωνιστές στο παρόν. Ίσως να γίνεται εσκεμμένα από την συγγραφέα για να μας δείξει την πάροδο του χρόνου καί την εξέλιξη των χαρακτήρων μέσα στα χρόνια.
Ένα βιβλίο ύμνος στον έρωτα καί σε όλες του τις μορφές. Από τον έρωτα ανάμεσα σε έναν άντρα καί μία γυναίκα μέχρι τον έρωτα για την πατρίδα του καθενός.
Κλείνοντας το βιβλίο,η πρώτη σκέψη μου ήταν πως η ζωή κάνει κύκλους καί αργά ή γρήγορα έρχεται εκείνη η ώρα που πλέον πρέπει να κλείσει αυτός ο κύκλος καί να ξεκινήσει ένας άλλος. Αυτό βέβαια,συνεπάγεται να έρθει καί η λύτρωση καί η δικαίωση των ηρώων.
Θα μπορούσα να σας πώ πάρα πολλά ακόμη γι'αυτό το βιβλίο αλλά θα προτιμήσω να κλείσω κάπου εδώ την κριτική μου καί να σας προτρέψω να το διαβάσετε.
Επιτρέψτε μου μόνο αυτό. Ο επίλογος του βιβλίου ήταν ένας από τους πιο ωραίους καί συγκλονιστικούς επιλόγους που έχω διαβάσει ποτέ σε βιβλίο.
Υ.Γ. 1. Όταν το πάρετε στα χέρια σας,ανοίξτε καί διαβάστε την σελίδα 253. Είναι από τα πιο αγαπημένα μου αποσπάσματα του βιβλίου.
Υ.Γ. 2. Αφήστε την συγκίνηση να σας ''παρασύρει'' καί το συναίσθημα να σας κατακλύσει.
Υ.Γ. 3. Υποστηρίζουμε Έλληνες συγγραφείς καί μικρούς εκδοτικούς. Θα βρείτε ''διαμάντια'' για να στολίσετε την βιβλιοθήκη σας.
Πόσες μνήμες μπορούν να αναδυθούν μέσα από ένα πορτραίτο; Πόσα συναισθήματα καί πόσες κρυμμένες αλήθειες θα έρθουν στο φώς; Μπορεί ένα πορτραίτο να ''αποκαταστήσει'' τα λάθη του παρελθόντος καί να δώσει -μία δεύτερη- ευκαιρία σε έναν μεγάλο έρωτα να ανθίσει;
Σήμερα διάβασα καί σας παρουσιάζω το νέο βιβλίο της συγγραφέως κυρίας Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη με τίτλο ''Το Πορτραίτο''. Ένα βιβλίο βασισμένο σε αληθινή ιστορία,που ανήκει στην κατηγορία ιστορικού-κοινωνικού μυθιστορήματος.
Το λάτρεψα από την πρώτη του έως καί την τελευταία του σελίδα. Όχι,απλώς με ''ρούφηξε'' μέσα στις σελίδες του αλλά ένιωσα σαν μία αφανής ηρωίδα που παρατηρούσα να λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα του βιβλίου μπροστά στα μάτια μου.
Είναι το δεύτερο βιβλίο της που διαβάζω καί δηλώνω για ακόμη μία φορά μαγεμένη από την γραφή της. Την χαρακτηρίζει αυτή η λυρικότητα,που ούτε λίγη είναι,απλά καί μόνο για να υπάρχει αλλά ούτε καί σε υπερβολικό βαθμό με αποτέλεσμα να χάνεται το νόημα τελικά. Αντίθετα,μας βοηθάει να τα νιώσουμε όλα με μεγαλύτερη ένταση,ακόμη καί να ταυτιστούμε ως ένα βαθμό με τους πρωταγωνιστές. Σε αυτό,βέβαια,βοηθάει καί η χρήση ποιημάτων καί τραγουδιών από την συγγραφέα μέσα στο κείμενο. Νιώθει ο αναγνώστης σαν να ζωντανεύουν όλα μπροστά του κι αντιλαμβάνεται ακόμα πιο έντονα το νόημα του βιβλίου,αφού η συναισθηματική φόρτιση είναι εμφανής. Όπως άλλωστε καί τα τόσα πολλά που βιώνουν καί νιώθουν οι πρωταγωνιστές του.
Για μένα είναι ένα βιβλίο άρτιο καί σωστά γραμμένο,που διαβάζεται με μία ανάσα καί δύσκολα θα θελήσει κάποιος να το αποχωριστεί από τα χέρια του.
Eπίσης,βρήκα πολύ αριστοτεχνική την κίνηση της συγγραφέως να ενώσει καί να παρουσιάσει παράλληλα το παρελθόν με παρόν καί να έχουμε τελικά μία ομαλή ροή στην εξέλιξη της πλοκής,απαλλαγμένη από περιττές επαναλήψεις καί τάσεις εντυπωσιασμού. Κι όλα αυτά δοσμένα σε σωστές δόσεις,χωρίς το ένα να υπερισχύει του άλλου.
Το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του βιβλίου είναι γραμμένο υπό την μορφή ημερολογίου,με έκανε να κατανοήσω καί να ''νιώσω'' πιο κοντά στους ήρωές του. Ήρωες απλοί καθημερινοί,με τα πάθη καί τις εμπειρίες της ζωής που τους στιγμάτισαν για πάντα καί τους έκαναν αυτό που είναι. Άψογα όλοι τους σκιαγραφημένοι καί τοποθετημένοι μέσα στην υπόθεση,όμοιοι με κρίκοι αλυσίδας που συγκρατεί ο ένας τον άλλον,κι αν τυχόν καί σπάσει ο ένας,θα χαθεί η ισορροπία.
Μην ξεχάσω να σας πώ καί για την γλώσσα του βιβλίου. Αν καί απλή,διανθίζεται από την τοπική κρητική διάλεκτο,που μας μεταφέρει νοητά στην Κρήτη τόσο στο παρελθόν όσο καί στο παρόν,αλλά καί στην γαλλική γλώσσα που μας ταξιδεύει στο Παρίσι μαζί τους πρωταγωνιστές στο παρόν. Ίσως να γίνεται εσκεμμένα από την συγγραφέα για να μας δείξει την πάροδο του χρόνου καί την εξέλιξη των χαρακτήρων μέσα στα χρόνια.
Ένα βιβλίο ύμνος στον έρωτα καί σε όλες του τις μορφές. Από τον έρωτα ανάμεσα σε έναν άντρα καί μία γυναίκα μέχρι τον έρωτα για την πατρίδα του καθενός.
Κλείνοντας το βιβλίο,η πρώτη σκέψη μου ήταν πως η ζωή κάνει κύκλους καί αργά ή γρήγορα έρχεται εκείνη η ώρα που πλέον πρέπει να κλείσει αυτός ο κύκλος καί να ξεκινήσει ένας άλλος. Αυτό βέβαια,συνεπάγεται να έρθει καί η λύτρωση καί η δικαίωση των ηρώων.
Θα μπορούσα να σας πώ πάρα πολλά ακόμη γι'αυτό το βιβλίο αλλά θα προτιμήσω να κλείσω κάπου εδώ την κριτική μου καί να σας προτρέψω να το διαβάσετε.
Επιτρέψτε μου μόνο αυτό. Ο επίλογος του βιβλίου ήταν ένας από τους πιο ωραίους καί συγκλονιστικούς επιλόγους που έχω διαβάσει ποτέ σε βιβλίο.
Υ.Γ. 1. Όταν το πάρετε στα χέρια σας,ανοίξτε καί διαβάστε την σελίδα 253. Είναι από τα πιο αγαπημένα μου αποσπάσματα του βιβλίου.
Υ.Γ. 2. Αφήστε την συγκίνηση να σας ''παρασύρει'' καί το συναίσθημα να σας κατακλύσει.
Υ.Γ. 3. Υποστηρίζουμε Έλληνες συγγραφείς καί μικρούς εκδοτικούς. Θα βρείτε ''διαμάντια'' για να στολίσετε την βιβλιοθήκη σας.
January 7, 2020
130 μέρες το είχα στην κατοχή μου. “Τρέναρα” συνεχώς το άνοιγμά του, ίσως επειδή ενδόμυχα γνώριζα πως η ανάγνωσή του θα ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία. Αποδείχθηκε πως καταπιάστηκα μαζί του την πιο κατάλληλη στιγμή, την πιο κρύα εποχή... για να με ζεστάνει.
Το Πορτραίτο, τρίτο κατά σειρά πόνημα της συγγραφέως Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη, είναι ακριβώς αυτό... ένα πορτραίτο πολυδιάστατο και πολυσχιδές. Της Σοφίας, του Ζακ, του Γιώργη, της Καλλιόπης, των υπόλοιπων ηρώων, του χωριού Αστράκι, του Παρισιού, της ιστορίας, της ανθρωπότητας και της ικανότητάς της να μάχεται, να επιβιώνει, να πληγώνεται, να γιατρεύεται, να δημιουργεί, να αγαπά.
Κεντρική ηρωίδα δείχνει να είναι η σύγχρονή μας Σοφία που όπως όλοι κουβαλάει τα δικά της τραύματα και προσπαθεί να βρει τον δικό της δρόμο προς την επούλωση, την ολοκλήρωση και (γιατί όχι;...τολμώ να πω) την ευτυχία. Για μένα προσωπικά όμως ήρωας με μεταφορική και κυριολεκτική σημασία είναι ο Γιώργης του παρελθόντος. Είναι όλοι οι Γιώργηδες, Ελένες (γιαγιά μου), Νικολήδες (παππούς μου) και κάθε μορφή ενός μακρινού και χαμένου πια παρελθόντος, που κουβαλούσαν στις ιστορίες και στο είναι τους πολλές κακουχίες αλλά και μια μυστηριακή νοσταλγία για εποχές αλλοτινές, ειλικρινείς και αθώες. “Ήρωας” είναι όλες οι αφηγήσεις που κάποιοι εκλεκτοί από εμάς είχαμε την τύχη να ακούσουμε, να καταγράψουμε και να εκτιμήσουμε.
Στα δικά μου μάτια το βιβλίο αυτό είναι η λογοτεχνική ενηλικίωση της Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη. Με κάθε σελίδα που γυρνούσα ήταν σαν να βίωνα ένα υπέροχο μεθύσι από το οποίο όμως δεν έβγαινα τρεκλίζοντας αλλά με σταθερά βήματα προχωρούσα στην επόμενη μέθ(εξ)η. Πένα οξυδερκής, καλαίσθητη, δεν φοβάται να βουτήξει βαθιά σε σκοτεινές σκέψεις και συναισθήματα, να αποδομήσει και εν τέλει να αναδομήσει. Μια σαρωτική λογοτεχνική αφήγηση με μήνυμα/ύμνο (και όχι ηθικό δίδαγμα) - την αγάπη. Μόνο αυτή μας σώζει.
Ο Λάο Τσε είπε: “Το ένα γεννάει το δύο. Το δύο γεννάει το τρία. Το τρία γεννάει όλα τα πράγματα.” Η συγγραφέας, με αυτόν τον τρίτο λογοτεχνικό καμβά, έδωσε τα πάντα της.
Το Πορτραίτο, τρίτο κατά σειρά πόνημα της συγγραφέως Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη, είναι ακριβώς αυτό... ένα πορτραίτο πολυδιάστατο και πολυσχιδές. Της Σοφίας, του Ζακ, του Γιώργη, της Καλλιόπης, των υπόλοιπων ηρώων, του χωριού Αστράκι, του Παρισιού, της ιστορίας, της ανθρωπότητας και της ικανότητάς της να μάχεται, να επιβιώνει, να πληγώνεται, να γιατρεύεται, να δημιουργεί, να αγαπά.
Κεντρική ηρωίδα δείχνει να είναι η σύγχρονή μας Σοφία που όπως όλοι κουβαλάει τα δικά της τραύματα και προσπαθεί να βρει τον δικό της δρόμο προς την επούλωση, την ολοκλήρωση και (γιατί όχι;...τολμώ να πω) την ευτυχία. Για μένα προσωπικά όμως ήρωας με μεταφορική και κυριολεκτική σημασία είναι ο Γιώργης του παρελθόντος. Είναι όλοι οι Γιώργηδες, Ελένες (γιαγιά μου), Νικολήδες (παππούς μου) και κάθε μορφή ενός μακρινού και χαμένου πια παρελθόντος, που κουβαλούσαν στις ιστορίες και στο είναι τους πολλές κακουχίες αλλά και μια μυστηριακή νοσταλγία για εποχές αλλοτινές, ειλικρινείς και αθώες. “Ήρωας” είναι όλες οι αφηγήσεις που κάποιοι εκλεκτοί από εμάς είχαμε την τύχη να ακούσουμε, να καταγράψουμε και να εκτιμήσουμε.
Στα δικά μου μάτια το βιβλίο αυτό είναι η λογοτεχνική ενηλικίωση της Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη. Με κάθε σελίδα που γυρνούσα ήταν σαν να βίωνα ένα υπέροχο μεθύσι από το οποίο όμως δεν έβγαινα τρεκλίζοντας αλλά με σταθερά βήματα προχωρούσα στην επόμενη μέθ(εξ)η. Πένα οξυδερκής, καλαίσθητη, δεν φοβάται να βουτήξει βαθιά σε σκοτεινές σκέψεις και συναισθήματα, να αποδομήσει και εν τέλει να αναδομήσει. Μια σαρωτική λογοτεχνική αφήγηση με μήνυμα/ύμνο (και όχι ηθικό δίδαγμα) - την αγάπη. Μόνο αυτή μας σώζει.
Ο Λάο Τσε είπε: “Το ένα γεννάει το δύο. Το δύο γεννάει το τρία. Το τρία γεννάει όλα τα πράγματα.” Η συγγραφέας, με αυτόν τον τρίτο λογοτεχνικό καμβά, έδωσε τα πάντα της.
March 23, 2021
Αστράκι Κρήτης - Παρίσι
Δύο τόποι όπου η ηρωίδα μας βίωσε το παρελθόν τους μέσα στο δικό της παρόν ώστε να επιλέξει το μέλλον της.
Η διαδρομή ήταν μεγάλη.
Πότε χαρούμενη και πότε απογοητευτική αλλά πλήρως διαφωτιστική.
Κρήτη
Η συγγραφέας μας ταξιδεύει σε μια Κρήτη που θέλεις οπωσδήποτε να την επισκεφτείς. Βουνά, δέντρα και λουλούδια, αυλές και κήποι, μυρωδιές από όλες τις προγενέστερες εποχές της, γεγονότα γεμάτα σταθερότητα, γεμάτα ιστορία.
Σε αυτό το βιβλίο η βιογραφία τέμνει τη μυθιστορία. Δεν αναγνωρίζεις, βέβαια, τη διαφορά γιατί όλα μπλέκονται γλυκά, με θαλπωρή, σαν γλυκό του κουταλιού.
Παρίσι
Σύννεφα και βροχή, δάκρυα και ατέρμονες βόλτες δίπλα στον πιο ερωτικό ποταμό της Ευρώπης, τον Σηκουάνα.
Αυτή η πόλη διακοσμεί έντεχνα ότι έλαβε από το Αστράκι. Οι μνήμες ζωντανές, φαρμακερές. Περιπλέκουν οτιδήποτε ζωντανό.
Ανατρέχοντας στα χρόνια της κατοχής και του πολέμου, η Σοφία θα ξεκλειδώσει και θα φέρει στο φως ό,τι κρύβεται πίσω από το πορτραίτο.
Θα μας αναδείξει τη γαλλική κουλτούρα και θα μας συστήσει τον έρωτα και την αγάπη μέσα από χρόνια ξενιτιάς, πολέμου, θυσίας, προσφυγιάς και φτώχειας αλλά και μέσα από το σήμερα της τρομοκρατίας και του φόβου.
Όλο αυτό το ταξίδι η συγγραφέας το γλυκαίνει με λόγια τρυφερά, λόγια παρηγοριάς και δικαιοσύνης. Λόγια που μόνο μια καρδιά σαν και τη δική της θα τα νιώσει.
Με έναν όμορφο τρόπο η γραφή της διεκδικεί κομμάτι της δικής μας καρδιάς. Μέσα από στίχους, μουσικές και αρώματα ντύνει με τα χρώματα του ουράνιου τόξου ό,τι πονά την ηρωΐδα της, ότι την χτύπησε αλύπητα.
Μέσα από βόμβες και ξενιτεμούς τραγουδά για την πατρίδα.
Δύσκολα τα χρόνια των ηρώων μας!
Χρόνια που τα περπάτησα κι εγώ.
Όμως, όχι ξυπόλυτη...
Συγχαρητήρια!
Δύο τόποι όπου η ηρωίδα μας βίωσε το παρελθόν τους μέσα στο δικό της παρόν ώστε να επιλέξει το μέλλον της.
Η διαδρομή ήταν μεγάλη.
Πότε χαρούμενη και πότε απογοητευτική αλλά πλήρως διαφωτιστική.
Κρήτη
Η συγγραφέας μας ταξιδεύει σε μια Κρήτη που θέλεις οπωσδήποτε να την επισκεφτείς. Βουνά, δέντρα και λουλούδια, αυλές και κήποι, μυρωδιές από όλες τις προγενέστερες εποχές της, γεγονότα γεμάτα σταθερότητα, γεμάτα ιστορία.
Σε αυτό το βιβλίο η βιογραφία τέμνει τη μυθιστορία. Δεν αναγνωρίζεις, βέβαια, τη διαφορά γιατί όλα μπλέκονται γλυκά, με θαλπωρή, σαν γλυκό του κουταλιού.
Παρίσι
Σύννεφα και βροχή, δάκρυα και ατέρμονες βόλτες δίπλα στον πιο ερωτικό ποταμό της Ευρώπης, τον Σηκουάνα.
Αυτή η πόλη διακοσμεί έντεχνα ότι έλαβε από το Αστράκι. Οι μνήμες ζωντανές, φαρμακερές. Περιπλέκουν οτιδήποτε ζωντανό.
Ανατρέχοντας στα χρόνια της κατοχής και του πολέμου, η Σοφία θα ξεκλειδώσει και θα φέρει στο φως ό,τι κρύβεται πίσω από το πορτραίτο.
Θα μας αναδείξει τη γαλλική κουλτούρα και θα μας συστήσει τον έρωτα και την αγάπη μέσα από χρόνια ξενιτιάς, πολέμου, θυσίας, προσφυγιάς και φτώχειας αλλά και μέσα από το σήμερα της τρομοκρατίας και του φόβου.
Όλο αυτό το ταξίδι η συγγραφέας το γλυκαίνει με λόγια τρυφερά, λόγια παρηγοριάς και δικαιοσύνης. Λόγια που μόνο μια καρδιά σαν και τη δική της θα τα νιώσει.
Με έναν όμορφο τρόπο η γραφή της διεκδικεί κομμάτι της δικής μας καρδιάς. Μέσα από στίχους, μουσικές και αρώματα ντύνει με τα χρώματα του ουράνιου τόξου ό,τι πονά την ηρωΐδα της, ότι την χτύπησε αλύπητα.
Μέσα από βόμβες και ξενιτεμούς τραγουδά για την πατρίδα.
Δύσκολα τα χρόνια των ηρώων μας!
Χρόνια που τα περπάτησα κι εγώ.
Όμως, όχι ξυπόλυτη...
Συγχαρητήρια!
January 19, 2020
"Το Πορταίτο" της Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη
Είναι ένα βιβλίο γραμμένο με τρυφερότητα και ρομαντισμό που περνά μέσα από το χρόνο και δένει της ψυχές που ανήκουν η μια στην άλλη έχει συναρπαστική αφήγηση που θα σας κάνει να αναστενάξετε από ρομαντισμό.
Είναι ένα βιβλίο γραμμένο με τρυφερότητα και ρομαντισμό που περνά μέσα από το χρόνο και δένει της ψυχές που ανήκουν η μια στην άλλη έχει συναρπαστική αφήγηση που θα σας κάνει να αναστενάξετε από ρομαντισμό.
April 30, 2020
<< ΤΟ ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ>>
Για μια ακόμα φορά η διαπίστωση πως σε μικρούς εκδοτικούς οίκους ανακαλύπτεις διαμάντια επιβεβαιώθηκε περίτρανα διαβάζοντας << το πορτραιτο >> της Αφρ. Φραγκιαδουλάκη από τις εκδόσεις <<Πνοή>> . Ένα ιστορικό -κοινωνικό μυθιστόρημα που σε καθηλώνει από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα του και παράλληλα σε ταξιδεύει σε ένα σαγηνευτικό οδοιπορικό στο χωροχρόνο , κάπου ανάμεσα στην Κρήτη και στο Παρίσι .
Η Σοφία , μια γυναίκα η οποία γυρνά στη γενέτειρα της μετά από ένα οδυνηρό γεγονός θα ανακαλύψει την ιστορία ατόμων της οικογένειας της και μυστικά ετών θα αναδυθούν στην επιφάνεια . Ένα πορτραιτο θα την κάνει να γνωρίσει ξανά τον έρωτα σε όλες του τις πτυχές . Με φόντο την Κρήτη και τη Βαστιλη η Φραγκιαδουλακη παραδίδει στον αναγνώστη ένα βιβλίο ύμνο στον έρωτα . Στον έρωτα για το άλλο φύλλο αλλά και στην αγάπη για την πατρίδα . Γιατί ο άνθρωπος είναι εν δυνάμει μετανάστης αλλά πάντα επιστρέφει σπίτι .
Η συγγραφέας με γραφή λογοτεχνική και έχοντας λυρική διάθεση καταφέρει να ενσωματώσει στο λόγο της και τη κρητική ντοπιολαλια . Με την εικονοπλαστικη δεινότητα που τη διακατέχει μεταφέρει τον ανάγνωστη στο χωριό Αστρακι και εκείνος γνωρίζει τους ήρωες του παρελθόντος και του παρόντος. Με διεισδυτική μάτια τους σκιαγραφεί και έτσι τους γνωρίζεις βαθιά . Οι ιστοριες τους ακρως αληθινές συγκινούν και ακουμπούν τα μύχια της ψυχής όσων διαβάζουν τα όσα πέρασαν. Ζωές καθημερινές που τις συνδέουν ο αγώνας για επιβίωση , ο έρωτας και η μετανάστευση και κυρίως η πραγματικότητα που πολλές φορές στέκεται ακλόνητη και αμείλικτη στα θέλω όλων των προσώπων .
Με κέρδισε το γεγονός πως γίνονται αναφορές στη γαλλική λογοτεχνία , στη ζωγραφική και στη κρητική κουλτούρα με αμεσότητα και παραστατικότητα . Παράλληλα , αυτό καταδεικνύει περίτρανα πως η Φραγκιαδουλακη μελέτησε εις βάθος όλα παρουσίασε μέσα στο τρίτο της κατα σειρά πονημα . Δεν την ήξερα σα συγγραφέα αλλά με κέρδισε με τη καλογραμμένο πλοκή του βιβλίου της , την αληθοφάνεια της ιστορίας της και κυρίως την γραφή της που είναι όπλο στη συγγραφική φαρέτρα της.
Είναι ένα βιβλίο που αν και διαβάζεται εύκολα , δεν είναι εύκολο ...είναι όμως βαθιά ανθρώπινο και αληθινό . Μπράβο στις εκδόσεις<< Πνοή>> ,γιατί εκδίδει προσεγμένα βιβλία που απευθύνονται σε αναγνώστες με απαιτήσεις .. κυρίως όμως μπράβο σε συγγραφείς που προσπαθούν αγόγγυστα σε δύσκολες εποχές να καταθέσουν τα δείγματα γραφής τους με αξιοπρέπεια , δίχως εκπτώσεις για να πουλήσουν .
Για μια ακόμα φορά η διαπίστωση πως σε μικρούς εκδοτικούς οίκους ανακαλύπτεις διαμάντια επιβεβαιώθηκε περίτρανα διαβάζοντας << το πορτραιτο >> της Αφρ. Φραγκιαδουλάκη από τις εκδόσεις <<Πνοή>> . Ένα ιστορικό -κοινωνικό μυθιστόρημα που σε καθηλώνει από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα του και παράλληλα σε ταξιδεύει σε ένα σαγηνευτικό οδοιπορικό στο χωροχρόνο , κάπου ανάμεσα στην Κρήτη και στο Παρίσι .
Η Σοφία , μια γυναίκα η οποία γυρνά στη γενέτειρα της μετά από ένα οδυνηρό γεγονός θα ανακαλύψει την ιστορία ατόμων της οικογένειας της και μυστικά ετών θα αναδυθούν στην επιφάνεια . Ένα πορτραιτο θα την κάνει να γνωρίσει ξανά τον έρωτα σε όλες του τις πτυχές . Με φόντο την Κρήτη και τη Βαστιλη η Φραγκιαδουλακη παραδίδει στον αναγνώστη ένα βιβλίο ύμνο στον έρωτα . Στον έρωτα για το άλλο φύλλο αλλά και στην αγάπη για την πατρίδα . Γιατί ο άνθρωπος είναι εν δυνάμει μετανάστης αλλά πάντα επιστρέφει σπίτι .
Η συγγραφέας με γραφή λογοτεχνική και έχοντας λυρική διάθεση καταφέρει να ενσωματώσει στο λόγο της και τη κρητική ντοπιολαλια . Με την εικονοπλαστικη δεινότητα που τη διακατέχει μεταφέρει τον ανάγνωστη στο χωριό Αστρακι και εκείνος γνωρίζει τους ήρωες του παρελθόντος και του παρόντος. Με διεισδυτική μάτια τους σκιαγραφεί και έτσι τους γνωρίζεις βαθιά . Οι ιστοριες τους ακρως αληθινές συγκινούν και ακουμπούν τα μύχια της ψυχής όσων διαβάζουν τα όσα πέρασαν. Ζωές καθημερινές που τις συνδέουν ο αγώνας για επιβίωση , ο έρωτας και η μετανάστευση και κυρίως η πραγματικότητα που πολλές φορές στέκεται ακλόνητη και αμείλικτη στα θέλω όλων των προσώπων .
Με κέρδισε το γεγονός πως γίνονται αναφορές στη γαλλική λογοτεχνία , στη ζωγραφική και στη κρητική κουλτούρα με αμεσότητα και παραστατικότητα . Παράλληλα , αυτό καταδεικνύει περίτρανα πως η Φραγκιαδουλακη μελέτησε εις βάθος όλα παρουσίασε μέσα στο τρίτο της κατα σειρά πονημα . Δεν την ήξερα σα συγγραφέα αλλά με κέρδισε με τη καλογραμμένο πλοκή του βιβλίου της , την αληθοφάνεια της ιστορίας της και κυρίως την γραφή της που είναι όπλο στη συγγραφική φαρέτρα της.
Είναι ένα βιβλίο που αν και διαβάζεται εύκολα , δεν είναι εύκολο ...είναι όμως βαθιά ανθρώπινο και αληθινό . Μπράβο στις εκδόσεις<< Πνοή>> ,γιατί εκδίδει προσεγμένα βιβλία που απευθύνονται σε αναγνώστες με απαιτήσεις .. κυρίως όμως μπράβο σε συγγραφείς που προσπαθούν αγόγγυστα σε δύσκολες εποχές να καταθέσουν τα δείγματα γραφής τους με αξιοπρέπεια , δίχως εκπτώσεις για να πουλήσουν .
January 21, 2020
Τελειώνοντας το βιβλίο "Το Πορτραίτο" της Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη, μια λέξη μου έρχεται στο νου. Αψεγάδιαστο!! Θα μπορούσα να γράψω πολλά για την ιστορία αυτή που τόσο αριστοτεχνικά μας δίνει η συγγραφέας. Ο χρόνος είναι σημαντικό κομμάτι στο όλο βιβλίο, αφού πηγαίνει μπρος και πίσω με τρόπο καθηλωτικό, ξεδιπλώνοντας αλήθειες που σημάδεψαν τις ζωές των ηρώων. Σε όλη την αφήγηση, το βιβλίο γίνεται τέχνη και η τέχνη μας συστήνει μια άλλη οπτική της πόλης του φωτός μέσα από ζωγράφους, ποιητές που διάβηκαν τα σοκάκια της και δημιούργησαν στις όχθες του Σηκουάνα. Ένα πραγματικό κόσμημα λυρισμού, ρομαντισμού και παράλληλα, ιστορικής μνήμης. Το τελευταίο είναι και το κατόρθωμα της συγγραφέας. Μέσα από τις αναμνήσεις υπαρκτών προσώπων μεταγγίζει μνήμη σε μας τους νεότερους και γίνεται το παρελθόν του τόπου μας πιο κατανοητό. Το πορτραίτο της Αφροδίτης θα μπορούσε να είναι το Πορτραίτο της ζωής μας. Μια ζωή που κάθε στιγμή γίνεται και ένα πίξελ που συνθέτει τη συνολική εικόνα μας. Το Πορτραίτο του Γιώργη και της Καλλιόπης έμεινε να μείνει θαμπό στο πέρασμα του χρόνου με τον ανεκπλήρωτο έρωτα τους και έμελλε να λάμψει στα χέρια της Σοφίας και του Ζακ που αναγέννησαν την ύπαρξη τους μέσα από την λυτρωτική τους αγάπη. Το συστήνω για τη ροή του λόγου που γίνεται εικόνες στην ψυχή μας, για το βάθος των συναισθημάτων που καθηλώνουν, για τη μνήμη που γίνεται συλλογική μέσα από τις πραγματικές αφηγήσεις, και για την αγάπη που βρίσκει τη δικαίωση της μέσα από τον πόνο. Οι εκδόσεις Πνοή πρέπει να είναι περήφανοι για το βιβλίο αυτό που βρήκε τη θέση του στις καρδιές των αναγνωστών και αποτελεί ένα κόσμημα των εκδόσεων.
February 11, 2021
Θα ξεκινήσω ανάποδα αυτήν την φορά. Το Πορτραίτο είναι ένα βιβλίο που λυτρώνει την αγάπη. Οι δρόμοι που διανύει είναι άλλοτε γεμάτοι φως και νοσταλγία και κάποιες φορές έχουν σκοτάδι, μοναξιά και απόγνωση. Είναι σαν τις κούκλες του Ολιβιέ: «…μια διασταύρωση μυκηναϊκών ειδωλίων με τις αποκρουστικές αλλά συνάμα ελκυστικές μαριονέτες του Μπελμέρ».
Μια αποτύπωση της Πόλης του Φωτός, το Παρίσι, μέσα από βουλεβάρτα, καλλιτεχνική ζωή, γεύσεις, πολιτισμό, χρώμα και άρωμα Σανέλ Νο 5, η ιντελιγκέντσια της πρωτεύουσας της Γαλλίας εξαίσια δοσμένη από την πένα της συγγραφέως. Ένα κοινό βάδισμα πάνω στα χνάρια του Γιώργη Πετράκη, στο Point Zero, εκεί που το νόστιμον ἦμαρ έγινε μαντινάδα και διαθήκη στον γιο του, τον Ζακ:
«Βάλε σημάδι όπου βρεθείς στις άκρες του πλανήτη
Και γύρισε, αγόρι μου, τα μάτια σου στην Κρήτη».
Το οδοιπορικό στο Αστράκι και στο Ηράκλειο είναι από ένα ημερολόγιο με κιτρινισμένα φύλλα, δερματόδετο με μια γκραβούρα της Κρήτης. Η διήγηση φέρνει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη αρνητικά από ασπρόμαυρες φωτογραφίες, εικόνες σέπιας και νοσταλγίας.
«Είναι κληρονομική η αγάπη ή μεταγγίζεται με τη νοσταλγία»;
Ο αναγνώστης δεν μπορεί να διακρίνει την ιστορία από την αρχή. Είναι σαν από μόνη της να επιτρέπει το πότε και το γιατί. Αυτοκαθορίζεται με σημάδια· μόνο δύο λέξεις μορφοποιούν την αρχή της , «Σοφία» και «Πρόσεχε». Με αυτόν τον αινιγματικό τρόπο προσδιορίζεται και παίρνει όψη. Από αυτό το σημείο -το δικό μας σημείο μηδέν- ο Ζακ και η Σοφία μπλέκουν σε έναν μίτο από απροσδόκητες( ; ) συμπτώσεις. Από εκεί ξεκινάει το ντόμινο· από τη Βαστίλη για να φτάσει στο Αστράκι, το μέρος που το πορτραίτο θα λυτρώσει τη μοίρα του.
Η ιστορία του ημερολόγιου, όσο προχωράει, δίνει σχήμα και νόημα στις ζωές των ηρώων. Ο Γιώργης δίνει λέξεις στα συναισθήματά του, λίγο πριν το τέλος της ζωής του. Απευθύνεται στο «μικρό» του, την Καλλιόπη. Ή μήπως στον εαυτό του; Είναι μια εξομολόγηση και μια εξήγηση, αλλά μέσα από το ξυσμένο μολύβι ενός μικρού παιδιού. Μέσα από τη γραφή που γυρνάει τον χρόνο πίσω και η αφήγηση μεταμορφώνεται σε παραμύθι. Ένα χαρακτηριστικό που πρέπει να αναφερθεί είναι πως η εξιστόρηση είναι γεμάτη αγάπη και όμορφα στιγμιότυπα. Η συγγραφέας εστιάζει στην βαθιά οικογενειακή συνοχή, με ρίζες στον έρωτα, την φιλία, την καλή γειτονία και τη σχέση ��εβασμού μεταξύ των ανθρώπων. Ακόμα και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος που είναι εκ των πραγμάτων βαρβαρότητα και καταστροφή, υποκλίνεται μπροστά στη ζωή. Η συναισθηματική φόρτιση στην αφήγηση του Γιώργη κόβει την ανάσα. Η δύναμη της ζωής και η αγάπη δίνονται με έντονες αντιθέσεις -επιτρέψτε μου να πω- που κόβουν την ανάσα αφοπλιστικά. Θα αναφέρω, εδώ, την εικόνα με την αερομαχία πάνω από το χωράφι με το σιτάρι, την ώρα του θέρους. Τα παιδιά κρυμμένα για να αποφύγουν τα πυρά, βλέπουν τη γελάδα τους να τρομάζει και να γίνεται στόχαστρο. Ο φόβος του Μιχάλη γι�� το ζώο τους τον κάνει να αψηφήσει τον κίνδυνο και να βγει για να τη μαζέψει. Ένα μικρό παιδί και ένα ακόμα μικρότερο πίσω του, τρέχουν για να προφτάσουν. Ο αεροπόρος σε απόσταση αναπνοής από το θέαμα, χαμηλώνει και απομακρύνεται, αναγκάζοντας και τον άλλο να φύγει. Ο θάνατος υποκλίνεται μπροστά στη ζωή με τρόπο θαυμαστό. Είναι πολλές αυτές οι στιγμές (η Αννιώ με τους αντάρτες στη βρύση, ο Γερμανός στον γάμο του Ζαχαρή με την Σοφία, η αρχέγονη ιεροτελεστία του σταριού για να γίνει ψωμί). Μα η ιερότερη όλων είναι η αναμέτρηση του θανάτου με την αγάπη. Ο θάνατος της Βαγγελιώς, της μάνας· το πρώτο βαθύ τσαλάκωμα του πορτραίτου. Ο πόνος και η απελπισία ενός μικρού παιδιού. Η αγάπη και ο έρωτας θα δώσουν ξανά ζωή στην ύπαρξή του. Η Καλλιόπη θα ποτίσει την ρίζα του και θ΄ αναγεννηθεί. Έρωτας απαγορευμένος και αδύνατος που θα οδηγήσει στην φυγή του. Κάτι λείπει από την ιστορία τους αλλά μόνο αν κλείσουν οι κύκλοι θα παρουσιαστεί.
Τα δύο σημεία που θα ενωθούν για να πάρει τη θέση που αξίζει το πορτραίτο είναι ο Ζακ και η Σοφία (δεν αποκαλύπτω την ιστορία). Πρόκειται για τους ήρωες του βιβλίου που οδηγούνται από μια ενστικτώδη πρόθεση. Φαίνεται σαν οι αποφάσεις και οι σκέψεις τους να καθοδηγούνται από μια παρέμβαση της μοίρας, αλλά ταυτόχρονα άγονται και φέρονται υπό των συνθηκών και των γεγονότων που συμβαίνουν -τα Ομηρικά έπη έχουν καθορίσει τη νεότερη λογοτεχνία με αφομοιωτικό τρόπο· η παρέμβαση (θεϊκή, μοιραία) και η υπεύθυνη πράξη του ήρωα λειτουργούν ως εργαλεία για την συγγραφέα. Οι δύο διεκπεραιωτές -λυτρωτές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: τους λείπει το συναισθηματικό τους μισό. Όχι το ερωτικό. Μέσα τους υπάρχει ένα συναισθηματικό χάσμα που προέκυψε από την γονεϊκή απουσία. Αυτό είναι που τους καλεί στο παρελθόν και ακούσια τους κατευθύνει για να βρουν τη συναισθηματική τους υπόσταση.
Η εξέλιξη της ιστορίας αποκτά ρυθμούς κορύφωσης, αλλά η αμφιβολία και η δικαίωση είναι δύο ψηφίδες που μόνο στο τέλος θα ολοκληρώσουν το μωσαϊκό. Ένα κομμάτι από το πορτραίτο είναι ξεθωριασμένο μα όταν πάρει το χρώμα που του αρμόζει θα επέλθει η λύτρωση και η δικαίωση. Είναι μόνο μια λέξη: ΘΕΛΩ. Είναι το κέντρο των δύο ομόκεντρων κύκλων που βρίσκοντας το σημείο ταύτισης κλείνουν την ιστορία. Η λύση του αινίγματος του Ολιβιέ, χρειαζόταν τέσσερα πρόσωπα για να λυθεί:
«Νεαρέ, αν ήμουν εσύ, θα έκανα ένα πράγμα που θα μπορούσα να κάνω και δεν το έκανα, θα έλεγα μια λέξη που θα μπορούσα να πω και δεν την είπα».
Το Πορτραίτο είναι βιβλίο μαγικό. Προέρχεται από μια γνώστρια των τόπων που εκτυλίσσεται και έτσι του δίνει μια ταξιδιωτική γοητεία που συναρπάζει. Οι αφηγήσεις είναι πλούσιες και εμπεριέχουν όλες τις ανθρώπινες αισθήσεις (μυρωδιά από λεμονανθούς και αλισίβα, το κόκκινο κρασί με αρώματα βατόμουρου και καπνού, το κατσικάκι με τις μελωμένες αγκινάρες, το βούτυρο κλαριφιέ πάνω στο κρουασάν, οι ωραίες μαχαιρίδες στις καστανόξανθες πλεξούδες της Αννιώς, η ασκομαδούρα του Γιώργη στην ντουλάπα με τα ποδαράκια από λεοντοκεφαλές). Αλλά και η γραπτές μαρτυρίες του Γιώργη, με μια ευαισθησία άλλων εποχών, μια παιδική αθωότητα και συνάμα ένα διαυγή ερωτισμό, σχεδόν καθηλωτικό. Το ύφος της γραφής θυμίζει αυτό του Πιερ Λοτί στην Αζιγιαντέ· ρομαντικό και μελαγχολικό, περιηγητικό και μοιραίο. Μια σύμπραξη δύο πολιτισμών με μυστήριο και μοντερνισμό, μια ένωση δυτικής και μεσογειακής κουλτούρας που με ενθουσίασε και το προτείνω χωρίς καμιά επιφυλακτικότητα.
Μια αποτύπωση της Πόλης του Φωτός, το Παρίσι, μέσα από βουλεβάρτα, καλλιτεχνική ζωή, γεύσεις, πολιτισμό, χρώμα και άρωμα Σανέλ Νο 5, η ιντελιγκέντσια της πρωτεύουσας της Γαλλίας εξαίσια δοσμένη από την πένα της συγγραφέως. Ένα κοινό βάδισμα πάνω στα χνάρια του Γιώργη Πετράκη, στο Point Zero, εκεί που το νόστιμον ἦμαρ έγινε μαντινάδα και διαθήκη στον γιο του, τον Ζακ:
«Βάλε σημάδι όπου βρεθείς στις άκρες του πλανήτη
Και γύρισε, αγόρι μου, τα μάτια σου στην Κρήτη».
Το οδοιπορικό στο Αστράκι και στο Ηράκλειο είναι από ένα ημερολόγιο με κιτρινισμένα φύλλα, δερματόδετο με μια γκραβούρα της Κρήτης. Η διήγηση φέρνει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη αρνητικά από ασπρόμαυρες φωτογραφίες, εικόνες σέπιας και νοσταλγίας.
«Είναι κληρονομική η αγάπη ή μεταγγίζεται με τη νοσταλγία»;
Ο αναγνώστης δεν μπορεί να διακρίνει την ιστορία από την αρχή. Είναι σαν από μόνη της να επιτρέπει το πότε και το γιατί. Αυτοκαθορίζεται με σημάδια· μόνο δύο λέξεις μορφοποιούν την αρχή της , «Σοφία» και «Πρόσεχε». Με αυτόν τον αινιγματικό τρόπο προσδιορίζεται και παίρνει όψη. Από αυτό το σημείο -το δικό μας σημείο μηδέν- ο Ζακ και η Σοφία μπλέκουν σε έναν μίτο από απροσδόκητες( ; ) συμπτώσεις. Από εκεί ξεκινάει το ντόμινο· από τη Βαστίλη για να φτάσει στο Αστράκι, το μέρος που το πορτραίτο θα λυτρώσει τη μοίρα του.
Η ιστορία του ημερολόγιου, όσο προχωράει, δίνει σχήμα και νόημα στις ζωές των ηρώων. Ο Γιώργης δίνει λέξεις στα συναισθήματά του, λίγο πριν το τέλος της ζωής του. Απευθύνεται στο «μικρό» του, την Καλλιόπη. Ή μήπως στον εαυτό του; Είναι μια εξομολόγηση και μια εξήγηση, αλλά μέσα από το ξυσμένο μολύβι ενός μικρού παιδιού. Μέσα από τη γραφή που γυρνάει τον χρόνο πίσω και η αφήγηση μεταμορφώνεται σε παραμύθι. Ένα χαρακτηριστικό που πρέπει να αναφερθεί είναι πως η εξιστόρηση είναι γεμάτη αγάπη και όμορφα στιγμιότυπα. Η συγγραφέας εστιάζει στην βαθιά οικογενειακή συνοχή, με ρίζες στον έρωτα, την φιλία, την καλή γειτονία και τη σχέση ��εβασμού μεταξύ των ανθρώπων. Ακόμα και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος που είναι εκ των πραγμάτων βαρβαρότητα και καταστροφή, υποκλίνεται μπροστά στη ζωή. Η συναισθηματική φόρτιση στην αφήγηση του Γιώργη κόβει την ανάσα. Η δύναμη της ζωής και η αγάπη δίνονται με έντονες αντιθέσεις -επιτρέψτε μου να πω- που κόβουν την ανάσα αφοπλιστικά. Θα αναφέρω, εδώ, την εικόνα με την αερομαχία πάνω από το χωράφι με το σιτάρι, την ώρα του θέρους. Τα παιδιά κρυμμένα για να αποφύγουν τα πυρά, βλέπουν τη γελάδα τους να τρομάζει και να γίνεται στόχαστρο. Ο φόβος του Μιχάλη γι�� το ζώο τους τον κάνει να αψηφήσει τον κίνδυνο και να βγει για να τη μαζέψει. Ένα μικρό παιδί και ένα ακόμα μικρότερο πίσω του, τρέχουν για να προφτάσουν. Ο αεροπόρος σε απόσταση αναπνοής από το θέαμα, χαμηλώνει και απομακρύνεται, αναγκάζοντας και τον άλλο να φύγει. Ο θάνατος υποκλίνεται μπροστά στη ζωή με τρόπο θαυμαστό. Είναι πολλές αυτές οι στιγμές (η Αννιώ με τους αντάρτες στη βρύση, ο Γερμανός στον γάμο του Ζαχαρή με την Σοφία, η αρχέγονη ιεροτελεστία του σταριού για να γίνει ψωμί). Μα η ιερότερη όλων είναι η αναμέτρηση του θανάτου με την αγάπη. Ο θάνατος της Βαγγελιώς, της μάνας· το πρώτο βαθύ τσαλάκωμα του πορτραίτου. Ο πόνος και η απελπισία ενός μικρού παιδιού. Η αγάπη και ο έρωτας θα δώσουν ξανά ζωή στην ύπαρξή του. Η Καλλιόπη θα ποτίσει την ρίζα του και θ΄ αναγεννηθεί. Έρωτας απαγορευμένος και αδύνατος που θα οδηγήσει στην φυγή του. Κάτι λείπει από την ιστορία τους αλλά μόνο αν κλείσουν οι κύκλοι θα παρουσιαστεί.
Τα δύο σημεία που θα ενωθούν για να πάρει τη θέση που αξίζει το πορτραίτο είναι ο Ζακ και η Σοφία (δεν αποκαλύπτω την ιστορία). Πρόκειται για τους ήρωες του βιβλίου που οδηγούνται από μια ενστικτώδη πρόθεση. Φαίνεται σαν οι αποφάσεις και οι σκέψεις τους να καθοδηγούνται από μια παρέμβαση της μοίρας, αλλά ταυτόχρονα άγονται και φέρονται υπό των συνθηκών και των γεγονότων που συμβαίνουν -τα Ομηρικά έπη έχουν καθορίσει τη νεότερη λογοτεχνία με αφομοιωτικό τρόπο· η παρέμβαση (θεϊκή, μοιραία) και η υπεύθυνη πράξη του ήρωα λειτουργούν ως εργαλεία για την συγγραφέα. Οι δύο διεκπεραιωτές -λυτρωτές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: τους λείπει το συναισθηματικό τους μισό. Όχι το ερωτικό. Μέσα τους υπάρχει ένα συναισθηματικό χάσμα που προέκυψε από την γονεϊκή απουσία. Αυτό είναι που τους καλεί στο παρελθόν και ακούσια τους κατευθύνει για να βρουν τη συναισθηματική τους υπόσταση.
Η εξέλιξη της ιστορίας αποκτά ρυθμούς κορύφωσης, αλλά η αμφιβολία και η δικαίωση είναι δύο ψηφίδες που μόνο στο τέλος θα ολοκληρώσουν το μωσαϊκό. Ένα κομμάτι από το πορτραίτο είναι ξεθωριασμένο μα όταν πάρει το χρώμα που του αρμόζει θα επέλθει η λύτρωση και η δικαίωση. Είναι μόνο μια λέξη: ΘΕΛΩ. Είναι το κέντρο των δύο ομόκεντρων κύκλων που βρίσκοντας το σημείο ταύτισης κλείνουν την ιστορία. Η λύση του αινίγματος του Ολιβιέ, χρειαζόταν τέσσερα πρόσωπα για να λυθεί:
«Νεαρέ, αν ήμουν εσύ, θα έκανα ένα πράγμα που θα μπορούσα να κάνω και δεν το έκανα, θα έλεγα μια λέξη που θα μπορούσα να πω και δεν την είπα».
Το Πορτραίτο είναι βιβλίο μαγικό. Προέρχεται από μια γνώστρια των τόπων που εκτυλίσσεται και έτσι του δίνει μια ταξιδιωτική γοητεία που συναρπάζει. Οι αφηγήσεις είναι πλούσιες και εμπεριέχουν όλες τις ανθρώπινες αισθήσεις (μυρωδιά από λεμονανθούς και αλισίβα, το κόκκινο κρασί με αρώματα βατόμουρου και καπνού, το κατσικάκι με τις μελωμένες αγκινάρες, το βούτυρο κλαριφιέ πάνω στο κρουασάν, οι ωραίες μαχαιρίδες στις καστανόξανθες πλεξούδες της Αννιώς, η ασκομαδούρα του Γιώργη στην ντουλάπα με τα ποδαράκια από λεοντοκεφαλές). Αλλά και η γραπτές μαρτυρίες του Γιώργη, με μια ευαισθησία άλλων εποχών, μια παιδική αθωότητα και συνάμα ένα διαυγή ερωτισμό, σχεδόν καθηλωτικό. Το ύφος της γραφής θυμίζει αυτό του Πιερ Λοτί στην Αζιγιαντέ· ρομαντικό και μελαγχολικό, περιηγητικό και μοιραίο. Μια σύμπραξη δύο πολιτισμών με μυστήριο και μοντερνισμό, μια ένωση δυτικής και μεσογειακής κουλτούρας που με ενθουσίασε και το προτείνω χωρίς καμιά επιφυλακτικότητα.
September 16, 2019
Είναι το τρίτο βιβλίο της που διαβάζω και για άλλη μία φορά οι ώρες μου κύλισαν ευχάριστα. Η υπόθεση ενδιαφέρουσα, με αναφορές σε ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα. Αυτό όμως που μου αρέσει ιδιαίτερα είναι ότι σε όλα μα όλα τα βιβλία της γίνονται αναφορές στις τέχνες. Πάντα υπάρχει αναφορά σε ζωγραφικούς πίνακες, σε ποιήματα, στην λογοτεχνία και όλα αυτά έρχονται να δέσουν με την εκάστοτε ιστορία αρμονικά. Δεν είναι μόνο ευχάριστα τα βιβλία αλλά σου δίνουν την ευκαιρία να μάθεις και κάποια πράγματα.
December 17, 2019
"Είναι κληρονομική η αγάπη; Η μεταγγίζεται με τη δυσκολία;
Ιστορίες της κρητικής γης...
Η αγαπημένη μας Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη υφαίνει ένα ιστό που διαπερνά το χώρο, το χρόνο, τη συγγενικότητα, τις ιστορικές, και πρoσωπικές συγκυρίες.
Διατρέχει την αγάπη, εκείνη τη "χωμάτινη" που έρχεται να ενώσει ανθρώπους, απώλειες, ξενιτεμούς, έρωτες, ταξίδια, την τέχνη, πολέμους, τρομοκρατικές ενέργειες, μητρικές αγκαλιές και την πατρική προστατευτικότητα για να γίνουν όλα ένα. Ένα με την κρητική γη.
Ιστορίες της κρητικής γης...
Η αγαπημένη μας Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη υφαίνει ένα ιστό που διαπερνά το χώρο, το χρόνο, τη συγγενικότητα, τις ιστορικές, και πρoσωπικές συγκυρίες.
Διατρέχει την αγάπη, εκείνη τη "χωμάτινη" που έρχεται να ενώσει ανθρώπους, απώλειες, ξενιτεμούς, έρωτες, ταξίδια, την τέχνη, πολέμους, τρομοκρατικές ενέργειες, μητρικές αγκαλιές και την πατρική προστατευτικότητα για να γίνουν όλα ένα. Ένα με την κρητική γη.
March 5, 2020
ΑΠΟΨΗ • Ελένη Τοκπασίδη
Σας έχει τύχει ποτέ να δείτε ένα βιβλίο και να νιώσετε αυτομάτως μια ανεξήγητη έλξη, να θέλετε εναγωνίως να το αποκτήσετε και μόλις το αγγίξετε να γνωρίζετε πως η έλξη αυτή κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν; Με Το πορτραίτο ολα τούτα συνέβησαν. Το είδα, το απέκτησα, το διάβασα. Και τώρα θα γράψω άποψη. Η πρώτη μου σκέψη ήταν: "Πού πας βρε Καραμήτρο;" Ομολογώ πως καθυστέρησα αρκετά. Κλωθογύριζα στο μυαλό μου λέξεις και φράσεις, προσπαθούσα να τις συνταιριάξω. Ελπίζω να τα καταφέρω. Δεν θα αναφερθώ στην υπόθεση. Θα πω μόνο πως η συγγραφέας βασίστηκε σε αληθινές ιστορίες στις οποίες, όπως η ίδια γράφει στο εισαγωγικό της σημείωμα "ακούμπησε το δεξί χέρι της μυθοπλασίας. Το αριστερό ήταν στην καρδιά, εκεί που πάντα κρύβεται μια πατρίδα". Κι όμως. Δεν είναι μόνο βιογραφικό ή μυθοπλασία. Είναι και λαογραφικό. Και ηθογραφια. Όσοι και όσες έχετε καταγωγή από την Κρήτη θα αναγνωρίσετε λεπτομέρειες των ηθών και εθίμων σας, ίσως και κάποιες που πολύ πιθανόν δεν γνωρίζετε. Διαβάζοντάς το, σκεφτόμουν πόσο δύσκολο είναι να γραφτεί ενα τέτοιο βιβλίο. Κάθε λέξη, κάθε φράση του, προϋποθέτει κόπο, έρευνα, σπουδή, μεράκι. Θαύμασα τη συγγραφέα. Η περιγραφή της πόλης των Παρισίων μέσα από τα δικά της μάτια, έκανε σκοπό της ζωής μου να την επισκεφθώ οπωσδήποτε, Θεού θέλοντος. Επίσης να βυθιστώ στην ιδιοφυΐα του "καταραμένου" Ρεμπώ. Όλα αυτά κι ακόμη περισσότερα μου προσέφερε η ανάγνωση του σπουδαίου αυτού βιβλίου. Κλείνοντας, θα ήθελα να γράψω την αγαπημένη μου, ανάμεσα σε πολλές, φράση. Από τα χείλη της μίας εκ των δύο ηρωίδων, της Σοφίας. (Την Καλλιόπη θα την κουβαλάω πάντα μέσα μου). Απευθυνόμενη, λοιπόν, στον αγέρα, η Σοφία αναφωνεί: "Σταμάτα να φυσάς σαν μανιακός, θα γκρεμίσεις τα αστέρια!".
Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη σ'ευχαριστώ!!
Σας έχει τύχει ποτέ να δείτε ένα βιβλίο και να νιώσετε αυτομάτως μια ανεξήγητη έλξη, να θέλετε εναγωνίως να το αποκτήσετε και μόλις το αγγίξετε να γνωρίζετε πως η έλξη αυτή κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν; Με Το πορτραίτο ολα τούτα συνέβησαν. Το είδα, το απέκτησα, το διάβασα. Και τώρα θα γράψω άποψη. Η πρώτη μου σκέψη ήταν: "Πού πας βρε Καραμήτρο;" Ομολογώ πως καθυστέρησα αρκετά. Κλωθογύριζα στο μυαλό μου λέξεις και φράσεις, προσπαθούσα να τις συνταιριάξω. Ελπίζω να τα καταφέρω. Δεν θα αναφερθώ στην υπόθεση. Θα πω μόνο πως η συγγραφέας βασίστηκε σε αληθινές ιστορίες στις οποίες, όπως η ίδια γράφει στο εισαγωγικό της σημείωμα "ακούμπησε το δεξί χέρι της μυθοπλασίας. Το αριστερό ήταν στην καρδιά, εκεί που πάντα κρύβεται μια πατρίδα". Κι όμως. Δεν είναι μόνο βιογραφικό ή μυθοπλασία. Είναι και λαογραφικό. Και ηθογραφια. Όσοι και όσες έχετε καταγωγή από την Κρήτη θα αναγνωρίσετε λεπτομέρειες των ηθών και εθίμων σας, ίσως και κάποιες που πολύ πιθανόν δεν γνωρίζετε. Διαβάζοντάς το, σκεφτόμουν πόσο δύσκολο είναι να γραφτεί ενα τέτοιο βιβλίο. Κάθε λέξη, κάθε φράση του, προϋποθέτει κόπο, έρευνα, σπουδή, μεράκι. Θαύμασα τη συγγραφέα. Η περιγραφή της πόλης των Παρισίων μέσα από τα δικά της μάτια, έκανε σκοπό της ζωής μου να την επισκεφθώ οπωσδήποτε, Θεού θέλοντος. Επίσης να βυθιστώ στην ιδιοφυΐα του "καταραμένου" Ρεμπώ. Όλα αυτά κι ακόμη περισσότερα μου προσέφερε η ανάγνωση του σπουδαίου αυτού βιβλίου. Κλείνοντας, θα ήθελα να γράψω την αγαπημένη μου, ανάμεσα σε πολλές, φράση. Από τα χείλη της μίας εκ των δύο ηρωίδων, της Σοφίας. (Την Καλλιόπη θα την κουβαλάω πάντα μέσα μου). Απευθυνόμενη, λοιπόν, στον αγέρα, η Σοφία αναφωνεί: "Σταμάτα να φυσάς σαν μανιακός, θα γκρεμίσεις τα αστέρια!".
Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη σ'ευχαριστώ!!
March 5, 2020
Είμαι από την Κρήτη. Διαβάζοντας το Πορτραίτο ένιωσα περήφανη για τον τόπο μου, ευλογημένη. Τον αγάπησα δυο και τρεις φορές. Είδα την Κρήτη που ξέρω. Την Κρήτη της ομορφιάς, της απλότητας, της ντομπροσύνης. Την Κρήτη που δεν έχει σχέση με ψευτοπαλικαριά ή γραφικότητα. Αλλά με αλήθεια και μνήμη. Που μαγεύει με τα φαράγγια, τα Νεραϊδόσπηλια, τα ψηλά βουνά και τα έρημα ξωκλήσια. Που στέκεται επάξια δίπλα στο φωταγωγημένο Παρίσι.
Συγκινήθηκα για άλλη μια φορά στο Λούβρο όπως τότε που το επισκεφτήκαμε μαζί με τη συγγραφέα μπροστά στο άγαλμα της Αφροδίτης. Περπάτησα πάλι στους δρόμους της Μονμάρτης και στα Ηλύσια πεδία. Ήπια καφέ στο Σαιν Ζερμαίν κι ανέβηκα στο ψηλότερο κιγκλίδωμα του Πύργου του Άιφελ για να αντικρίσω την πιο όμορφη πόλη του κόσμου, όπως την περιγράφει η φίλη μου. Έκανα ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο και σ' εκείνα που έζησαν οι παππούδες κι οι γιαγιάδες μας, πράγματα που είχα κάπου ή κάπως ξανακούσει. Δε θα πω κάτι άλλο γι' αυτό το βιβλίο, δηλώνω ούτως ή άλλως προκατειλημμένη. Θα κλείσω μ' ένα απόσπασμα: «Πρώτη και μοναδική φορά την καταλάβαινε, αισθανόταν τι ταραχή προκάλεσαν όλα εκείνα τα αντικρουόμενα συναισθήματα στην ψυχή της, πόσο θα είχε ως το μεδούλι μουλιάσει απ’ τις καλοκαιριάτικες μπόρες του έρωτα και τους ατέλειωτους υγρούς χειμώνες της αγάπης. Της έπιασε το χέρι...»
Σ' ευχαριστώ Αφροδίτη που με έπιασες από το χέρι και κάναμε ξανά αυτό το μεγάλο υπέροχο ταξίδι!
Συγκινήθηκα για άλλη μια φορά στο Λούβρο όπως τότε που το επισκεφτήκαμε μαζί με τη συγγραφέα μπροστά στο άγαλμα της Αφροδίτης. Περπάτησα πάλι στους δρόμους της Μονμάρτης και στα Ηλύσια πεδία. Ήπια καφέ στο Σαιν Ζερμαίν κι ανέβηκα στο ψηλότερο κιγκλίδωμα του Πύργου του Άιφελ για να αντικρίσω την πιο όμορφη πόλη του κόσμου, όπως την περιγράφει η φίλη μου. Έκανα ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο και σ' εκείνα που έζησαν οι παππούδες κι οι γιαγιάδες μας, πράγματα που είχα κάπου ή κάπως ξανακούσει. Δε θα πω κάτι άλλο γι' αυτό το βιβλίο, δηλώνω ούτως ή άλλως προκατειλημμένη. Θα κλείσω μ' ένα απόσπασμα: «Πρώτη και μοναδική φορά την καταλάβαινε, αισθανόταν τι ταραχή προκάλεσαν όλα εκείνα τα αντικρουόμενα συναισθήματα στην ψυχή της, πόσο θα είχε ως το μεδούλι μουλιάσει απ’ τις καλοκαιριάτικες μπόρες του έρωτα και τους ατέλειωτους υγρούς χειμώνες της αγάπης. Της έπιασε το χέρι...»
Σ' ευχαριστώ Αφροδίτη που με έπιασες από το χέρι και κάναμε ξανά αυτό το μεγάλο υπέροχο ταξίδι!
March 8, 2020
Αφροδίτη Φραγκιαλουδακη ..Το πορτραίτο!!❤❤❤
This entire review has been hidden because of spoilers.
January 22, 2020
Εξαιρετικο με πολλα στοιχεια μιας αλλης εποχής της δικιά μας Κρήτης!! Σε κρατάει με συγκίνηση και αγαπη!!
March 6, 2020
Πριν από λίγες μέρες τελείωσα Το Πορτραίτο! Ένα βιβλίο της συγγραφέως Φραγκιαδουλάκη Αφροδίτης. Ένα βιβλίο που μου ξύπνησε τόσες αναμνήσεις οι σελίδες του. Τις βόλτες και τα παιχνίδια στα στενά σοκάκια του χωριού. Τις προετοιμασίες και το καθάρισμα στο εκκλησάκι του Άη Γιαννιού κάθε 28 Αυγούστου για να είναι έτοιμο την ημέρα της γιορτής του. Ένα βιβλίο ιστορικό γιατί μέσα από τα μάτια ενός παιδιού ζούμε τα χρόνια της κατοχής, την πείνα, τον φόβο και τη δυστυχία. Τα μέρη, τα έθιμα, η ντοπιολαλιά είναι τα παιδικά μου χρόνια! Ο ανεκπλήρωτος και απαγορευμένος έρωτας του Γιώργη με την Καλλιόπη, οι αναδρομές από το παρελθόν στο παρόν, η βόλτα στο ονειρεμένο Παρίσι κάνουν το βιβλίο αυτό βαθιά τρυφερό και ρομαντικό! Ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει μέχρι την τελευταία του σελίδα ! Ένα βιβλίο που συνιστώ ανεπιφύλακτα! Σ' ευχαριστώ Αφροδίτη γιαυτό το ταξίδι στις αναμνήσεις και στα συναισθήματα!
May 5, 2024
ενδιαφέρον όταν περιδιαβαίνει το Παρίσι και την Κρήτη, αγγίζει την ευαισθησία μας για τόπους και στιγμές. Δεν με συνεπήρε η μυθοπλασία, μπερδεύονται κάποτε τα πρόσωπα και οι σχέσεις τους, θα ήθελα πιο δυνατή λογοτεχνικά τη γραφή του, καλύτερο δέσιμο της ιστορίας με την ιδιαιτερότητα του(ων) τόπου(ων).
March 5, 2020
An amazing emotional book with a lot of historical information about Greece and Crete!
Displaying 1 - 18 of 18 reviews