Winterwater speelt zich af in het Friesland van de jaren tachtig en negentig. In dit fictieve drama op basis van feiten volgen we Lexje, een eigenzinnig kind dat vol verwondering kijkt naar de wereld om zich heen. Gedurende een korte wandeling, naar en door zijn huis, krijgen we inzage in de jeugdjaren van Lex. Hoogte- en dieptepunten volgen elkaar op om de lezer uiteindelijk naar het plaats delict te leiden.
Lex Paleaux is schrijver, columnist en scenarist. Eerder verschenen van zijn hand onder meer de veelgeprezen romans Winterwater en Als de dood zucht, houd ik mijn adem in. Van Winterwater werd een succesvol theaterstuk gemaakt en het werd vertaald in het Fries.
De wereld is een verwarrende plek voor de jonge Lex. Zijn enthousiasme kan zelden rekenen op weerklank en er is geen oog voor zijn verdriet. Wanneer hem iets afschuwelijks overkomt durft hij niet over zijn pijn te praten en weet hij niet meer hoe het verder moet.
Gedurende een korte wandeling, naar en door zijn huis, krijgen we inzage in de jeugdjaren van Lex. Hoogte- en dieptepunten volgen elkaar op om de lezer uiteindelijk naar het plaats delict te leiden.
Nadat ik 'Liften naar de hemel' had gelezen, werd ik heel benieuwd naar de andere verhalen van Lex, dus 'Winterwater' stond natuurlijk op mijn lijst! Het verhaal is al eerder uitgebracht, maar nu in een nieuw jasje verschenen.
In 'Winterwater' lees je over de jonge Lex. Hij heeft streng gelovige ouders en met zijn twee broers klikt het ook allemaal niet zo. Regelmatig ondervindt hij dan ook problemen tijdens zijn jeugd.
Aan de hand van verschillende voorbeelden lees je over heftige en schrijnende situaties. Het niet gezien en begrepen worden door mensen die het juist wél zouden moeten zien. Ook voel je heel goed de onmacht en frustraties die komen kijken.
En dan is er nog een hele erge en heftige gebeurtenis die Lex meemaakt als hij weer op weg is naar huis. Dit kan misschien wel een trigger zijn voor mensen en ik vond het echt heftig om te lezen.
Het verhaal bevat gelukkig ook momenten die dan wel weer leuk en positief zijn, maar de rode lijn is toch de schrijnende situatie waarin Lex opgroeit.
Tenslotte komt dan het laatste hoofdstuk. Ook dit is behoorlijk schokkend en meeslepend en ik sloeg het boek dan ook verdrietig dicht. Wat een heftige jeugd, Lex! En wat heb je het weer geweldig goed op papier weten over te brengen. Complimenten!
Binnenkort verschijnt het vervolg 'Als de dood zucht' en ik wil deze natuurlijk heel erg snel gaan lezen!
Ik blijf het zo knap hoe deze auteur de emoties enorm goed om kan zetten in woorden! Lex is dan ook één van mijn favoriete Nederlandse auteurs, ik ben fan!
Wat een boek. Heb er een week over nagedacht over wat ik over dit boek kan schrijven, maar dat lukt me niet. De emoties die ik voelde tijdens het lezen van dit boek kan ik simpelweg niet verwoorden. Prachtig en hartverscheurend. Met tranen in de ogen gelezen. Meer woorden zal ik er niet aan kunnen geven, ik raad het aan hem te lezen om te snappen wat ik bedoel. Zorg wel dat je mentaal in een goede plek bent, anders kan het wellicht wat te heftig zijn.
'Die spontane opborrelende lach schuurt vlak langs intens eenzaam verdriet. Even over nadenken.'
Op Instagram zag ik een boekfoto, met water; een aanbeveling van paar boekhandelaren met vaak overeenkomende leesbeleving; nieuwsgierig. Spontaan van de stapel gepakt gisteren en verdwenen in de jeugdjaren van Lexje. Lex die observeerde, nadacht, fantasie had, niet klakkeloos aannam, wetenschappelijk een geloofsproef uitvoerde. Au. Letterlijk. Figuurlijk. Herkenning: de Knaus met oranjestreep, fresh-up, de walkman, breakfastclub, de pepermunt, de chips en de Willem Ruisshow. Een lach: de meester, de collecte en de logica, de sneeuw. De traan en pijn: veel.
In korte hoofdstukken lees je ogenschijnlijk makkelijk en vlot over de belevingswereld van Lex, je loopt letterlijk in het dorp en op het 'het tuinpad van mijn vader', totdat een schrijnend, schurend gevoel je bekruipt. Fragmenten, van gedachten, gevoelens en gebeurtenissen die niet chronologisch zijn geplaatst, maar wel op het juiste moment als puzzelstukje voor het geheel worden aangereikt. Bij vlagen zou je willen dat ooit de Friese moeder naar het land van de Franse vader was verhuisd en niet andersom. Misschien was Lex dan wel begrepen, had zich er meer thuisgevoeld. Zou er dan wel met het kind zijn overlegd, gepraat, doorgevraagd?
Geldgebrek. Oplossingen zoeken. Geen support van je ouders. Wel kampioen. Geloof. Zo het was. Zo hoorde het. Niet vragen. Men vindt. De gemeenschap en buiten de boot vallen. Twee meter zeventig bij twee meter veertig en een schuin dak. Jay, een buurhond als vriend. Zonder eten naar bed. Zelfbeeld. Altijd alleen. Ook als je zo hard iemand nodig hebt. Een tijdsbeeld dat helaas nog voorkomt.
Mijn woorden zijn geen volledige weergave van Winterwater. De titel niet eens over verteld. Lees het zelf. Winterwater léést. 4.5*
De wereld is een verwarrende plek voor de jonge Lex. Zijn enthousiasme vindt zelden een thuis en voor zijn verdriet lijkt niemand oog te hebben. Wanneer hem iets afschuwelijks overkomt, trekt hij zich terug in stilte. Woorden schieten tekort, vertrouwen brokkelt af en de weg vooruit lijkt onvindbaar. Maar hoe lang kun je zwijgen voordat de stilte ondraaglijk wordt? En wat gebeurt er als je de confrontatie met je eigen pijn niet langer kunt uitstellen? In deze indringende roman verkent Lex Paleaux de breekbaarheid van een jeugd, de verlammende kracht van geheimen en de moed die nodig is om weer verder te durven kijken.
Mijn ervaring: Wat een persoonlijke, heldere en beeldende roman. Het verhaal grijpt je vast, zorgt voor herkenning en weet je echt te raken. Lex Paleaux schrijft direct en toegankelijk en geeft je een intieme inkijk in de belevingswereld van een kind dat probeert te begrijpen hoe de wereld om hem heen werkt. Het voelt alsof je in het hoofd van de jonge Lex zit: puur, eerlijk en vol kleine, scherpe observaties die grote gevolgen hebben voor zijn leven.
De kracht van deze roman zit voor mij vooral in de psychologische gelaagdheid van de personages. De jonge Lex is kwetsbaar, nieuwsgierig, zoekend en verwonderd, maar voelt zich vaak onbegrepen. Hij groeit op in een streng katholiek gezin met duidelijke regels en weinig ruimte voor gevoel. Zijn vader zie je worstelen met zichzelf, de relatie met zijn broers schuurt, en binnen het gezin is liefde niet altijd zichtbaar of uitgesproken. Juist dat maakt zijn eenzaamheid voelbaar en echt.
De opbouw van het verhaal is bijzonder. Het verloopt niet chronologisch, maar via korte fragmenten en herinneringen uit Lex’ jeugd. Van ogenschijnlijk gewone momenten tot heftige en aangrijpende gebeurtenissen. Elk fragment start met een beschrijving van een plek in huis, waardoor zijn jeugdomgeving steeds meer tot leven komt. Dat geeft het verhaal iets intiems. Het tempo is rustig, maar blijft boeien. Ik bleef nieuwsgierig naar wat er nog zou komen en werd meerdere keren geraakt door de eenvoud en eerlijkheid van de scènes.
Thema’s als eenzaamheid, religieuze opvoeding, schuldgevoel en de zoektocht naar liefde lopen als een rode draad door het verhaal. Het zet je aan het denken over hoe stil trauma kan zijn en hoe een kind zichzelf verantwoordelijk kan voelen voor dingen waar het geen grip op heeft. Tijdens het lezen werd ik steeds meer meegezogen in Lex’ innerlijke wereld. Zijn emoties kwamen dichtbij en daardoor kon ik het boek moeilijk wegleggen.
Winterwater is een ontroerende en meeslepende coming-of-age-roman die je meeneemt in de wereld van een jongen die zich staande probeert te houden in een omgeving waar hij zich niet altijd gezien voelt. Door de heldere schrijfstijl en de gelaagde personages zorgen voor een verhaal dat pakt en je raakt.
Heftig boek. Beeldend geschreven met strakke zinnen. De jong Lex heeft twee vervelende oudere broers, een tirannieke en gewelddadige Friese moeder en een iets lievere Franse vader. Weinig liefde, veel klappen en veel God. Aan- en ingrijpend.
In korte hoofdstukken, die erg prettig lezen, beleef je de wereld van een opgroeiende jongen in een zwaar christelijk gezin.
Het boek leest heerlijk weg door de beeldende schrijfwijze en tussen de ogenschijnlijk ‘normale’ gebeurtenissen druppelt een tragische kant het verhaal binnen.
Mooie debuut roman waarbij eigenlijk het enige nadeel is dat het boek niet heel dik is.
Schrijnend verhaal verteld vanuit het perspectief van een opgroeiend kind. Het laat je stilstaan bij zijn kwetsbaarheid en het gemakkelijke misbruik door volwassenen in wie hetzelfde kind zijn vertrouwen stelt.
Ik zou eigenlijk heel graag hetzelfde verhaal vanuit het perspectief van vader, moeder en de broers willen lezen. Welke beweegredenen en gevoelens kunnen verantwoorden dat zij zich zo verhouden ten opzichte van hun kind of kleine broertje?
Winterwater zijn vingeroefeningen voor het latere werk van Lex Paleaux (Liften naar de hemel), maar is zeker al zeer indrukwekkend. Ik ga absoluut meer van hem lezen.
Zeer magere 3 sterren. Verhaaltje is aardig en als je snel doorleest merk je waarschijnlijk niet hoe slordig het geschreven is. Hoewel? Al in de vierde zin gaat het mis: "Een klein ledikant, bedekt met twee onderlakens en een wollen deken hielden mij s nachts warm." Een ledikant hielden??? Is de tekst dan door niemand (schrijver, redacteur) nagelezen op fouten? De 4e zin! De auteur snijdt ook verder de bocht grammaticaal nogal eens af. Helaas zijn er nog meer slordigheden, met het perspectief bijvoorbeeld. Helaas heeft de auteur voor de ik-persoon gekozen wat weer tot veel ik dacht, ik voelde, ik merkte enz leidt, wat erg saai is en doet denken aan een tekst met en toen, en toen, en toen. Af en toe stapt hij opeens uit het nu waarin de ik leeft en schrijft bijvoorbeeld opeens dat foto's inmiddels, jaren later dus, vergeeld zijn. Of: Pas jaren later hoorde ik... Het hoofdstuk over Bommel de hond, begint met Als ik naar hen keek dan zag ik gewoon een hond... (daarna volgt opeens een paragraaf in de tegenwoordige tijd, heel merkwaardig). Een pagina verder zegt de ik doodleuk Ikzelf heb Bommel nooit gekend. Huh??? Het zouden herinneringen van zijn vader zijn, goed, maar dat kun je dan echt niet zo opschrijven. Ook vergeet hij gemakkelijk dingen die hij net beschreven heeft: bijvoorbeeld in de verkrachtingsscene gooit de dader de onderbroek van de jongen over diens walkman zodat hij die niet meer kan zien. Twee zinnen verder ziet de jongen wel krassen op de walkman... Zelfde hoofdstuk: de man staat in de deuropening van zijn auto. Een bladzijde verder: Hij draaide zich om en deed het portier van zijn auto open. Een paar keer heeft de jongen zijn koptelefoon op met harde muziek maar hoort hij toch wat er gezegd wordt (bij het bijna-ongeluk met de vrachtwagen bijvoorbeeld, de vrachtwagen hoort hij niet, de vrouw die hem redt wel als ze hem "toespreekt"). De schrijfstijl is niet altijd die van een kind van 7 of 8 jaar, zoals wanneer het ingewikkelde metaforen gebruikt. Dan spreekt de schrijver zelf kennelijk per ongeluk opeens tot ons. Over het geheel vind ik het vertelde vaak clichématig, op het niveau van een kinderboek ipv van een roman voor volwassenen. Neem het hoofdstuk over de voetbalwedstrijd en de teleurstelling over het wegblijven van zijn vader. In een memoir voor volwassenen zou je dat heel anders beschrijven.
Prachtig. Het boek heeft me laten lachen en huilen. Het einde liet me pijnlijk ontroerd achter. Ik wist het eigenlijk al na het lezen van Liften naar de hemel, maar nu weet ik het zeker: ik heb een er nieuwe favoriete auteur bij en hij heet Lex.
Wat een ontzettend mooi, triest en echt jeugdboek. Zo pijnlijk dat het de verschillende personages maar niet lukt om elkaar te begrijpen. Ik heb eerst het 'vervolg' van dit werk gelezen (Liften naar de hemel), maar ik was nog veel meer onder de indruk van dit kleinere verhaal. Absolute aanrader.
Mijn hart brak bij elk hoofdstuk een beetje meer. Prachtig geschreven, met een schrijfstijl waar ik echt van ben gaan houden. Zo meeslepend dat ik het in één avond heb uitgelezen. Absoluut een boek dat blijft hangen
Prachtig boek met een ontzettend ontroerend verhaal. Doordat het verhaal in het perspectief van kind Lex is geschreven leef je extra mee met zijn belevingswereld. Het boek is opgedeeld in aanvankelijk luchtige verhaaltjes die na verloop van tijd steeds pakkender en aangrijpend worden. Dit is zo'n boek dat nog een tijd door je hoofd blijft gaan.
Een triest verhaal verteld door de ogen van een onbegrepen kind. Juist doordat de heftige gebeurtenissen door kinderogen worden bekeken, worden ze bijna nog ondraaglijker om te lezen. De kwetsbaarheid en eenzaamheid komen extra hard binnen en geven het verhaal een melancholische sfeer.
Toch raakte Liften naar de hemel mij persoonlijk meer. Daarom voor Winterwater 3.5 sterren. ⭐⭐⭐1/2
Ik las dit boek na onlangs de theaterbewerking van dit boek te hebben gezien. Daardoor herkende ik veel en wist ik welke kant het opging.
Het boek geschreven vanuit perspectief van een kind. Fragmentarisch, leest makkelijk weg, zware thema's. Maar het kon mij niet echt bekoren, doordat het zo fragmentarisch was.
Ik herkende overigens het dorp waar Lex opgroeide. Vlakbij waar ik opgroeide. Waardoor ik dingen herken, maar ook een aantal dingen zag die niet of minder kloppen. Ja het is zgn fictie, maar feitelijk toch vooral autobiografisch, gezien sommige details....
Ik had gehoopt dat het boek dieper zou gaan dan het theaterstuk, maar dat bleek niet zo te zijn. Net zo fragmentarisch. In die zin heeft het stuk het boek goed gevolgd.
"Voor mijn moeder voelde ik geen liefde, door mijn vader was ik verraden en God had mij in de steek gelaten"
De jonge Lex groeit op in een streng christelijk gezin. Zijn Franse vader voor wie hij veel bewondering heeft is arbeidsongeschikt. Zijn moeder is erg streng en straft hem buitensporig voor ondeugendheden, hier komt veel geschreeuw en lichamelijk geweld aan te pas. Zijn broers vinden de kleine Lex maar een lastpost en noemen hem een debiel (net zoals zijn moeder hem regelmatig noemt). Lex is een kind met een levendige fantasie en dol op dieren. Hij heeft veel vragen, onder andere over God naar wie hij wanhopig zoekt, maar deze worden als brutaal gezien en afgestraft. Lex leert zich aan te passen, probeert zijn moeder niet boos te maken, zoekt naar de erkenning van zijn vader die het soms voor hem opneemt. Op een dag gebeurt er iets verschrikkelijks maar Lex kan er niet over praten
"In een flits besefte ik dat ik een geheim had, een geheim dat ik niemand kon vertellen en waar niemand het bestaan van mocht weten"
De gebeurtenis verandert iets in Lex, er ontstaat een boosheid die hij niet altijd in de hand kan houden. Zijn ouders komen tot een besluit, een besluit waarop Lex maar één uitweg ziet.
Elk hoofdstuk begint met een cursieve inleiding, waarin iets verteld wordt over een ruimte in het huis, waarna dit vaak weer terugkomt in het verhaal. Het geeft de lezer een beeld van de woning maar ook van wat er plaatsvond in de verschillende ruimtes. Dit verhaal is geschreven vanuit Lex en hij neemt de lezer mee in een periode van zijn leven van ongeveer zijn zevende tot hij op de middelbare school zit. Lex is bang het niet goed te doen, God ziet alles. Tegelijkertijd is er zijn moeder die hem buitensporig straft om kleine dingen. Wat nog meer naar voren komt is de groeiende eenzaamheid. Je ziet een kind dat gezien en gehoord wil worden, een kind met vragen zoekend naar antwoorden, een kind dat ondergaat wat er gebeurd maar het niet begrijpt. Een kind met een grote loyaliteit naar zijn ouders, maar ook een kind dat zich niet veilig voelt, dat gestraft wordt, monddood gemaakt wordt en zijn ouders niet durft te vertellen van het vreselijke wat er gebeurd is. Zijn huisarts en zijn pake zijn altijd heel lief voor hem, hebben zij niets in de gaten? Lex neemt de lezer mee in verschillende situaties, soms heftig maar vooral schrijnend. Het gaat je als lezer aan het hart als een klein ongelukje (een pepermuntje dat valt in de kerk), een grappige ondeugendheid, of zelfs een goedbedoelde actie wordt bestraft waardoor de onbevangenheid verdwijnt. Maar ook voel je de wanhoop, de eenzaamheid, de machteloosheid. De manier waarop hij naar de wereld kijkt past helemaal bij hoe een kind het ziet. Lex ondergaat wat er gebeurt, maar begrijpen doet hij het niet. Dat het verhaal gebaseerd is op feiten maakt het nog indringender.
Paleaux heeft een beeldende, vloeiende schrijfstijl, indringend maar niet loodzwaar. Door zijn schrijfstijl voel je je als lezer betrokken bij de kleine Lex, vertedering, verontwaardiging, machteloosheid, compassie. Paleaux weet de lezer te raken en het is voelbaar dat hij zelf veel meegemaakt heeft. Een prachtige coming of age verhaal dat ik van harte kan aanbevelen.
Ik wil Uitgeverij Ambo Anthos en het Boekencafe hartelijk bedanken voor dit recensie exemplaar.
Enkele citaten die raken:
"Ik voelde dat ik iets miste. Ik was op zoek naar antwoorden, terwijl de bijbehorende vragen nog niet eens in mijn hoofd waren opgekomen"
"Ik moest vertrouwen op iemand die ik niet kon zien, maar die mij wel altijd zou beschermen en er altijd voor mij zou zijn. Het was misschien de bedoeling geweest om mij met die opmerking gerust te stellen. Het tegenovergestelde gebeurde"
"Je bent een debiel en een heiden! Zeg me wat je bent!"
"Elke stap die ik zette werd gecontroleerd en als ik toch over de omheining van hun geboden probeerde te klimmen werd ik hardhandig teruggetrokken".
"Ik merkte dat zijn boosheid mij niet meer zo raakte. Het deed er niet toe...Ik deed er niet toe".