What do you think?
Rate this book
Gouden bergen. Portret van de digitale generatie
Een jaar lang volgde journalist Doortje Smithuijsen verschillende influencers in hun dagelijks leven. Ze wilde weten wat er schuilgaat achter de perfecte plaatjes op Instagram. Hoe is het om je leven in dienst te stellen van je online imago? Hoe is het om je gedrag aan te moeten passen aan een algoritme? En waar ze vooral achter wilde komen: waarom willen deze vrouwen zichzelf zo graag online manifesteren? Waar komt die behoefte aan likes en volgers vandaan? En wat zegt die behoefte over haar eigen generatie?
215 pages, Paperback
First published January 1, 2020
8 people are currently reading
297 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 67 reviews
August 1, 2020
Ontluisterend portret van de leefwereld van influencers, waarin alles draait om het tevreden stellen van het algoritme van Instagram: “een eenentwintigste-eeuwse, digitale versie van de wil van God. Niemand begrijpt precies hoe het werkt, en hoe je kan zorgen dat het in je voordeel uitvalt. Ondertussen is iedereen als de dood om aan de verkeerde kant van het algoritme terecht te komen, of per ongeluk dingen te doen die door het algoritme worden afgestraft. Om die angst te bezweren heeft iedereen zijn eigen maniertjes bedacht - moderne rituelen, zelfbedachte bezweringsmethoden - om bij het algoritme in het voordeel te komen. Maar of die maniertjes echt zin hebben, weet niemand.” (59-60)
De digitale generatie van millennials - waar deze influencers onderdeel van zijn - wordt volgens Smithuijsen getekend en gevormd door neoliberale en meritocratische principes: hyperindividualisme, zelfontplooiing als hoogste ideaal en curlingouderpedagogie. In deze maakbare wereld zijn wij fantastisch, uniek en kunnen we worden wie we willen worden, wordt ons verteld. In het geval van steeds meer meisjes en jonge vrouwen is dat rolmodel op Instagram, “influencer”: met een alles behalve authentieke stijl het succes (dat gemeten wordt in aantallen likes, uitnodigingen voor events en gratis handtassen) vergaren dat zij ‘verdienen’ met in scène gezette foto’s. Op naar de top van de gouden berg...
Tot deze influencers, en in zekere zin de gehele digitale generatie die met voorgaande principes opgroeit, geconfronteerd worden met de grenzen van de maakbaarheid. Een moeder die in het ziekenhuis ligt is niet ‘Instagrammable’, maar wel de realiteit. Het eindelijk behaalde doel van gratis kleding toegestuurd krijgen voelt niet zinnig, maar leeg. Het algoritme is als een wispelturige maar dwingende baas, vrienden in de echte wereld zien de influencer - opgezogen in de parallelle, digitale wereld - niet meer staan, de mommy vlogger mag wegens een vechtscheiding haar kinderen niet meer op beeld laten zien. Weg verdienmodel.
De wereld juicht ons niet toe, wij staan niet in haar centrum. We worden opgeleid in begroepsgroepen waar geen vraag naar is. We hebben onze digitale volgers nodig om ons te vertellen wie we zijn. We stuiten op onbegrip, mislukkingen, verdriet. Heeft de techniek ons bevrijd, of gevangen gezet? Waarom is het leven van de digitale generatie nooit ‘goed genoeg’?
Deze prangende vragen stelt Smithuijsen in 'Gouden Bergen'. Met verwijzingen naar David Brook, Heidegger, Baricco, Tolentino en Verhaeghe komt zij in haar beschouwing tot enkele zinnige reflecties, maar een stevig fundament mist en Smithuijsens hang naar neutraliteit maakt haar boek niet enkel mooi genuanceerd, maar helaas ook te vaak wat oppervlakkig. Ze komt met enkele rake typeringen, goede vragen en heeft een berg aan treffende anekdotes, daarvoor alle lof, maar haar analyse is vluchtig en mist diepgang en samenhang.
Desondanks vind ik 'Gouden Bergen' een boeiend en goed geschreven verslag van Smithuijsens onderzoek naar influencers en de digitale generatie, dat aanzet tot verdere reflectie over de digitale wereld, identiteit en maakbaarheid. Voor mensen die de leefwereld van millennials willen begrijpen, is dit boek dan ook zeker een aanrader.
De digitale generatie van millennials - waar deze influencers onderdeel van zijn - wordt volgens Smithuijsen getekend en gevormd door neoliberale en meritocratische principes: hyperindividualisme, zelfontplooiing als hoogste ideaal en curlingouderpedagogie. In deze maakbare wereld zijn wij fantastisch, uniek en kunnen we worden wie we willen worden, wordt ons verteld. In het geval van steeds meer meisjes en jonge vrouwen is dat rolmodel op Instagram, “influencer”: met een alles behalve authentieke stijl het succes (dat gemeten wordt in aantallen likes, uitnodigingen voor events en gratis handtassen) vergaren dat zij ‘verdienen’ met in scène gezette foto’s. Op naar de top van de gouden berg...
Tot deze influencers, en in zekere zin de gehele digitale generatie die met voorgaande principes opgroeit, geconfronteerd worden met de grenzen van de maakbaarheid. Een moeder die in het ziekenhuis ligt is niet ‘Instagrammable’, maar wel de realiteit. Het eindelijk behaalde doel van gratis kleding toegestuurd krijgen voelt niet zinnig, maar leeg. Het algoritme is als een wispelturige maar dwingende baas, vrienden in de echte wereld zien de influencer - opgezogen in de parallelle, digitale wereld - niet meer staan, de mommy vlogger mag wegens een vechtscheiding haar kinderen niet meer op beeld laten zien. Weg verdienmodel.
De wereld juicht ons niet toe, wij staan niet in haar centrum. We worden opgeleid in begroepsgroepen waar geen vraag naar is. We hebben onze digitale volgers nodig om ons te vertellen wie we zijn. We stuiten op onbegrip, mislukkingen, verdriet. Heeft de techniek ons bevrijd, of gevangen gezet? Waarom is het leven van de digitale generatie nooit ‘goed genoeg’?
Deze prangende vragen stelt Smithuijsen in 'Gouden Bergen'. Met verwijzingen naar David Brook, Heidegger, Baricco, Tolentino en Verhaeghe komt zij in haar beschouwing tot enkele zinnige reflecties, maar een stevig fundament mist en Smithuijsens hang naar neutraliteit maakt haar boek niet enkel mooi genuanceerd, maar helaas ook te vaak wat oppervlakkig. Ze komt met enkele rake typeringen, goede vragen en heeft een berg aan treffende anekdotes, daarvoor alle lof, maar haar analyse is vluchtig en mist diepgang en samenhang.
Desondanks vind ik 'Gouden Bergen' een boeiend en goed geschreven verslag van Smithuijsens onderzoek naar influencers en de digitale generatie, dat aanzet tot verdere reflectie over de digitale wereld, identiteit en maakbaarheid. Voor mensen die de leefwereld van millennials willen begrijpen, is dit boek dan ook zeker een aanrader.
August 24, 2024
Oh, what a time to be alive.. 🙃🤓 en wat een smeuïge anekdotes van en met influencers. So sad..
May 21, 2020
* Deze recensie bevat spoilers (iedereen sterft op het eind).
Journaliste Doortje Smithuijsen volgde een jaar lang verschillende influencers, niet alleen op Instagram maar ook in het echte leven. Ook voor Robin, Marlou, Arunya en de andere influencers in het boek bestaat er naast de digitale wereld immers ook nog een ‘echte’, analoge wereld. De influencers doen nochtans hard hun best om het onderscheid tussen beide werelden weg te werken en passen hun identiteit zoveel mogelijk aan in functie van wat werkt op Instagram (waarbij sommigen na verloop van tijd voornamelijk ontdekken wat er niet werkt).
Door daarnaar te streven worden influencers, vaak zonder het zelf te beseffen, veeleer zelf beïnvloed dan dat ze hun volgers beïnvloeden. Ze passen hun vakantiebestemmingen, vrijetijdsbesteding, kleding en imago aan aan wat de meeste likes oplevert. Het gevoel van zelfstandigheid dat de influencers hebben is vals: ze zijn schijnzelfstandigen, die werken voor Mark Zuckerberg en co.; ze hebben het gevoel dat ze doen wat ze willen, maar worden door het algoritme van Instagram in een strak keurslijf gestopt.
De vele rake observaties maken van dit boek een eyeopener en absolute aanrader. De lezer verwerft niet alleen inzicht in het dagelijkse leven van influencers; het boek tracht daarnaast ook het fenomeen op een wetenschappelijke, maar steeds goed begrijpbare manier te duiden aan de hand van een degelijk bronnenonderzoek, en slaagt daar zeer goed in.
En hoewel ik weinig raakvlakken heb met de meiden met wie Smithuijsen in het boek optrekt, is de slotsom aan het eind van het boek, naar luid waarvan influencers niet eens zoveel verschillen van onszelf en een product zijn van de moderne maatschappij, een stellingname waar best veel voor te zeggen valt. Toch zie ik mijzelf niet snel met plastic zakken vol kleding waar de prijskaartjes nog aanhangen door een stadscentrum paraderen om de meest ‘Instagrammable’ foto’s te nemen. Niet dat iemand daar op zit te wachten.
Journaliste Doortje Smithuijsen volgde een jaar lang verschillende influencers, niet alleen op Instagram maar ook in het echte leven. Ook voor Robin, Marlou, Arunya en de andere influencers in het boek bestaat er naast de digitale wereld immers ook nog een ‘echte’, analoge wereld. De influencers doen nochtans hard hun best om het onderscheid tussen beide werelden weg te werken en passen hun identiteit zoveel mogelijk aan in functie van wat werkt op Instagram (waarbij sommigen na verloop van tijd voornamelijk ontdekken wat er niet werkt).
Door daarnaar te streven worden influencers, vaak zonder het zelf te beseffen, veeleer zelf beïnvloed dan dat ze hun volgers beïnvloeden. Ze passen hun vakantiebestemmingen, vrijetijdsbesteding, kleding en imago aan aan wat de meeste likes oplevert. Het gevoel van zelfstandigheid dat de influencers hebben is vals: ze zijn schijnzelfstandigen, die werken voor Mark Zuckerberg en co.; ze hebben het gevoel dat ze doen wat ze willen, maar worden door het algoritme van Instagram in een strak keurslijf gestopt.
De vele rake observaties maken van dit boek een eyeopener en absolute aanrader. De lezer verwerft niet alleen inzicht in het dagelijkse leven van influencers; het boek tracht daarnaast ook het fenomeen op een wetenschappelijke, maar steeds goed begrijpbare manier te duiden aan de hand van een degelijk bronnenonderzoek, en slaagt daar zeer goed in.
En hoewel ik weinig raakvlakken heb met de meiden met wie Smithuijsen in het boek optrekt, is de slotsom aan het eind van het boek, naar luid waarvan influencers niet eens zoveel verschillen van onszelf en een product zijn van de moderne maatschappij, een stellingname waar best veel voor te zeggen valt. Toch zie ik mijzelf niet snel met plastic zakken vol kleding waar de prijskaartjes nog aanhangen door een stadscentrum paraderen om de meest ‘Instagrammable’ foto’s te nemen. Niet dat iemand daar op zit te wachten.
November 14, 2022
In Gouden bergen doet Doortje Smithuijsen uit de doeken hoe de huidige digitale generatie, en voornamelijk influencers, leven. Wat gebeurt er eigenlijk buiten beeld van de vlogcamera? Wat zijn de succesmodellen voor stijgende volgeraantallen op Instagram? En waarom doen we dat eigenlijk allemaal zo massaal? Smithuijsen geeft een interessant inzicht met Gouden bergen in de wereld van de influencers.
De meeste influencers zijn millennials, ook wel door Smithuijsen de ‘digitale generatie’ genoemd. In plaats van met een wijzend vingertje – wat veel het geval is in de traditionele media – gaat Smithuijsen op zoek naar wáárom wij ons allemaal zo massaal op social media willen profileren. Ik zeg wij, want zelf val ik natuurlijk ook in die categorie. Eigenlijk is het heel logisch: eerst werd ons vroeger als kind verteld dat we de allerbeste versie van onszelf moesten zijn, en dan stonden onze ouders overal aan de zijlijn te klappen.
Toen we ouder werden, kwam het internet om de hoek kijken. Eerst MSN, waar we massaal een online leven startten waarbij we chatten met niet alleen onze vrienden die we in real life spraken, maar ook met de andere klasgenoten. Smithuijsen neemt ons in een vogelvlucht mee langs de digitale reis van onze generatie: Habbo Hotel, de verschillende reality tv series zoals The Hills en Gossip Girl, de opkomst van Kim Kardashian en daarna ook van de ‘gewone’ influencers. Je buurmeisje, je vriendinnen, jij… iedereen kan een influencer zijn. Ineens wordt het duidelijk: het komt niet uit de lucht vallen dat de digitale generatie zich graag online profileert, we hebben dit door de jaren heen alleen maar geperfectioneerd.
In plaats van een verhaal schrijven óver de influencers, gaat Smithuijsen met ze mee op pad. Ze volgt een momblogger wiens insta-perfect leven ineens niet meer perfect was, en een paar jonge meiden die proberen door te breken. Door gesprekken met deze influencers wordt duidelijk wat hen drijft om steeds meer te posten. Maar ook spreekt ze met agenten en andere bureaus die influencers koppelt aan de bedrijven. Hierdoor weet ze een volledig beeld te scheppen van de wereld er omheen, zonder te vervallen in vooroordelen.
Dus iedereen die nieuwsgierig is naar influencers: lees Gouden bergen. Ik vond het een eye opener, en het is zeer interessant om de wereld om de influencers heen met een kritische blik te bekijken. En dan vind ik dit nog wel het meest ironische: ik schrijf deze recensie van Gouden bergen en zet deze ook online, zoals influencers doen met hun producten.
Deze recensie verscheen eerst op https://www.readalicious.nl/recensies...
De meeste influencers zijn millennials, ook wel door Smithuijsen de ‘digitale generatie’ genoemd. In plaats van met een wijzend vingertje – wat veel het geval is in de traditionele media – gaat Smithuijsen op zoek naar wáárom wij ons allemaal zo massaal op social media willen profileren. Ik zeg wij, want zelf val ik natuurlijk ook in die categorie. Eigenlijk is het heel logisch: eerst werd ons vroeger als kind verteld dat we de allerbeste versie van onszelf moesten zijn, en dan stonden onze ouders overal aan de zijlijn te klappen.
Toen we ouder werden, kwam het internet om de hoek kijken. Eerst MSN, waar we massaal een online leven startten waarbij we chatten met niet alleen onze vrienden die we in real life spraken, maar ook met de andere klasgenoten. Smithuijsen neemt ons in een vogelvlucht mee langs de digitale reis van onze generatie: Habbo Hotel, de verschillende reality tv series zoals The Hills en Gossip Girl, de opkomst van Kim Kardashian en daarna ook van de ‘gewone’ influencers. Je buurmeisje, je vriendinnen, jij… iedereen kan een influencer zijn. Ineens wordt het duidelijk: het komt niet uit de lucht vallen dat de digitale generatie zich graag online profileert, we hebben dit door de jaren heen alleen maar geperfectioneerd.
In plaats van een verhaal schrijven óver de influencers, gaat Smithuijsen met ze mee op pad. Ze volgt een momblogger wiens insta-perfect leven ineens niet meer perfect was, en een paar jonge meiden die proberen door te breken. Door gesprekken met deze influencers wordt duidelijk wat hen drijft om steeds meer te posten. Maar ook spreekt ze met agenten en andere bureaus die influencers koppelt aan de bedrijven. Hierdoor weet ze een volledig beeld te scheppen van de wereld er omheen, zonder te vervallen in vooroordelen.
Dus iedereen die nieuwsgierig is naar influencers: lees Gouden bergen. Ik vond het een eye opener, en het is zeer interessant om de wereld om de influencers heen met een kritische blik te bekijken. En dan vind ik dit nog wel het meest ironische: ik schrijf deze recensie van Gouden bergen en zet deze ook online, zoals influencers doen met hun producten.
Deze recensie verscheen eerst op https://www.readalicious.nl/recensies...
July 24, 2020
Toen ik research deed over influencers voor mijn thesis stootte ik op Doortje haar werk en toen ik zag dat er een boek aankwam heb ik dat direct gepreorerd, leek me wel leuk als achtergrond en aandenken. Nooit had ik me echter kunnen inbeelden hoe geweldig goed dit boek is geschreven. Hoe uitgewerkt en diepgaand zonder te oordelen. Een journalistiek meesterwerk dat me ook zoveel heeft geleerd over mezelf en mijn generatie. En ergens is het wel een opluchting te weten dat ik ben gevormd door een specifieke tijdsgeest, om mijn eigen beweegreden beter te begrijpen en te weten dat ik niet alleen ben. Ik raad het zeker aan aan iedereen uit de digitale generatie
May 14, 2020
Goede verhouding tussen de anekdotes van de hoofdpersonages en de beschouwingen van Doortje. En sowieso fijn om een keer niet alleen maar iets veroordelends te lezen over influencers. Aanrader!
March 18, 2023
Een boeiend kijkje in de wereld van influencers. Ik werk al heel wat jaren online, maar ik heb toch weer dingen gehoord die ik niet wist en/of die me verbaasden.
September 19, 2022
Ik vond het een inzichtelijk en ook wel fascinerend verhaal. Je krijgt een inzicht in het werk van influencers, wat ze doen, hoe partnerships werken en tegelijkertijd koppelt Smithuijsen het aan een algemener portret van een generatie. Het maakt me bewuster van het overheersende idee dat je altijd maar de beste versie van jezelf moet zijn en als je dat niet bent, dan moet je ernaartoe werken want dat is hoe de wereld nu ingericht is. Dit is ook waarom influencers succesvol zijn, ze presenteren een ideaal. Ik heb gemixte gevoelens na het lezen van dit boek, want het is allemaal begrijpelijk en interessant, maar ik vind het in essentie ook gruwelijk deprimerend.
April 16, 2025
Heel goed en scherp boek
April 12, 2023
Hoewel ik sommige informatie over Instagram en influencers al wist, vond ik het mega interessant om een écht kijkje in hun leven te krijgen. Niet alleen door vlogs en foto's die vaak enorm in scène zijn gezet, maar door de ogen van een journalist. Doortje leest het audioboek zelf voor en dat luisterde erg fijn.
May 9, 2020
Dit boek heeft me een grote spiegel voorgehouden. Ironisch misschien, dat ik een boek las over de 'influencer cultuur' terwijl ik zelf dit boek als recensie-exemplaar heb ontvangen. Dit boek is een onderzoek die ik zelf heel graag had willen doen, want ook ik vroeg me bepaalde dingen af:
Waarom bestaat influencer marketing überhaupt? Hoe werkt het precies? En waarom is bijna alles en iedereen altijd zo negatief daarover?
Deze vragen zorgden er ook deels voor dat ik begon met mijn Instagram pagina. Ik wou kijken hoe dat 'spelletje' werkte en kon het tegelijk combineren met mijn voorliefde om meer te lezen. Maar tijdens de jaren dat ik dit deed, werd ik zelf ook meegenomen in de drive naar meer volgers, meer likes. Waarom deden foto's die ik zelf mooi vond het slechter?
In veel momenten van dit boek was ik hard aan het knikken, zo herkenbaar. Want zijn we niet allemaal begonnen in een wereld waarin we dachten dat je het kon maken als je maar hard genoeg werkte? En zijn we niet allemaal enorm bezig met onze zelfontwikkeling? Je moet 'alles uit jezelf halen' want dat kan nu, dus waarom zou je het niet doen?
"We hebben het over 'groei' en 'vooruitgang' als zuiver positieve fenomenen, en vrezen 'stilstaan' of 'stagnatie' op welk gebied in ons leven dan ook. " (p. 157)
Dit boek sluit enorm aan op de vragen die ik de afgelopen jaar zelf stelde. Waarom ben ik steeds zo aan het rennen eigenlijk? Waarom moet ik steeds meer. Dit heeft me dan ook zeker een boost gegeven om te kijken naar hoe het anders kan. Ik zou het dan ook willen aanraden aan iedereen uit 'mijn generatie'. Gewoon om vervolgens kritisch naar jezelf te kunnen kijken en jezelf een stukje 'ruimte' te gunnen. In plaats van steeds maar 'meer' willen.
Waarom bestaat influencer marketing überhaupt? Hoe werkt het precies? En waarom is bijna alles en iedereen altijd zo negatief daarover?
Deze vragen zorgden er ook deels voor dat ik begon met mijn Instagram pagina. Ik wou kijken hoe dat 'spelletje' werkte en kon het tegelijk combineren met mijn voorliefde om meer te lezen. Maar tijdens de jaren dat ik dit deed, werd ik zelf ook meegenomen in de drive naar meer volgers, meer likes. Waarom deden foto's die ik zelf mooi vond het slechter?
In veel momenten van dit boek was ik hard aan het knikken, zo herkenbaar. Want zijn we niet allemaal begonnen in een wereld waarin we dachten dat je het kon maken als je maar hard genoeg werkte? En zijn we niet allemaal enorm bezig met onze zelfontwikkeling? Je moet 'alles uit jezelf halen' want dat kan nu, dus waarom zou je het niet doen?
"We hebben het over 'groei' en 'vooruitgang' als zuiver positieve fenomenen, en vrezen 'stilstaan' of 'stagnatie' op welk gebied in ons leven dan ook. " (p. 157)
Dit boek sluit enorm aan op de vragen die ik de afgelopen jaar zelf stelde. Waarom ben ik steeds zo aan het rennen eigenlijk? Waarom moet ik steeds meer. Dit heeft me dan ook zeker een boost gegeven om te kijken naar hoe het anders kan. Ik zou het dan ook willen aanraden aan iedereen uit 'mijn generatie'. Gewoon om vervolgens kritisch naar jezelf te kunnen kijken en jezelf een stukje 'ruimte' te gunnen. In plaats van steeds maar 'meer' willen.
This entire review has been hidden because of spoilers.
August 6, 2020
Naarmate het boek steeds vorderde, kreeg ik bij de mensen over wie ik las steeds vaker het gevoel dat we niet zoveel van elkaar verschilden; dat we wezens waren met dezelfde blauwdruk, alleen in een andere verschijningsvorm.
Mooi, en lastig.
Mooi, en lastig.
August 31, 2020
Heel interessant! Sommige stukken waren erg herkenbaar en andere waren juist eye-opening. Zeker een aanrader als je geïnteresseerd bent in influencers en wat voor mensen dat dan zijn.
Komt er een deel 2? 🤩
Komt er een deel 2? 🤩
February 8, 2021
Interessant inkijkje in de wereld van influencers en Instagram. Had misschien beter een reportage kunnen zijn,veel herhaling.
June 28, 2020
VERPLICHTE KOST VOOR ELKE MILLENNIAL
Journalist en filosofe Doortje Smithuijsen neemt je op een pakkende manier mee in de wereld van influencers en Instagram.
Ze portretteert verschillende meisjes en vrouwen (er zijn maar weinig mannen die dit werk doen) die hun tijd, energie en identiteit volledig in dienst stellen van Instagram.
Met tassen kleding op stap om zo Instagramwaardige foto's te maken in de hoop volgers te trekken en samenwerkingen met merken aan te gaan; Een gescheiden moeder die een nieuw leven moet opbouwen en naar haar Instagramprofiel kijkt om erachter te komen wie ze is. De grens tussen identiteit en merk vervaagt en een groot deel van het leven van deze influencers speelt zich online af, in "een geïdealiseerde, gestroomlijnde versie van de werkelijkheid" (p. 66) waarin je kunt zijn wie je wilt zijn.
Iemand als Kim Kardashian vormt hét rolmodel van iemand die beroemd is vanwege het beroemd zijn en door van zichzelf een merk te maken.
Smithuijsen loopt een jaar lang mee met deze meiden en geeft een intrigerend kijkje achter de schermen van de influencerwereld. Ook weet ze verschillende grote spelers uit de influencermarketingwereld te spreken te krijgen. Dit geeft een ontluisterend beeld van de influencer-industrie waarin marketeers focussen op de cijfers en iemand inzetten met zoveel mogelijk volgers om een zo groot mogelijk publiek te bereiken aan de ene kant en jonge meisjes die graag gezien en bewonderd willen worden en snel geld hopen te verdienen aan de andere kant.
Influencers zijn vooral bezig met het bezoeken van events waarbij 'Instagrammable' eten is en waarbij de influencers op de foto gaan met de producten van een bepaald merk. Dit wordt vervolgens met de van tevoren afgesproken hashtag op Instagram geplaatst en hun volgens worden aangespoord om het product ook aan te schaffen.
Het boek is een fijne afwisseling tussen de belevenissen van de 'personages' die Smithuijsen volgt en haar (filosofische) reflectie daarop.
Smithuijsen is erop gebrand om zo neutraal mogelijk te blijven, waardoor de reflecties soms een spade dieper hadden kunnen gaan wat mij betreft.
Wel weet ze 'de digitale generatie', de millennials, goed te duiden en geeft ze inzicht in wat hen drijft. Ze duidt wat het betekent om sinds de komst van de fotografie ervaringen te kunnen bewaren en verzamelen, waarom 'de digitale generatie' zo graag gezien en beroemd wil worden en welke rol de opvoeding en 'curlingouders' daarbij spelen.
Een ongelofelijk interessant boek dat ik ook aan kan raden om te lezen in combinatie met No Filter: The Inside Story of Instagram van Sarah Frier.
"Influencers zijn de verpersoonlijking van enorme veranderingen die zich razendsnel maar toch relatief onopgemerkt voltrekken: de focusverschuiving van realiteit naar online; van het vooropstellen van de maatschappij naar het vooropstellen van het individu; van het werken voor een bedrijf naar het tot bedrijf maken van jezelf. Ze staan voor de nieuwe generatie die zich vooral bezighoudt met haar digitale imago, met ervaren om te delen, met zo snel mogelijk opklimmen op de ladder van meetbaar succes. Influencers zijn mensen die zichzelf letterlijk vormgeven: online vinden ze hun persoonlijkheid en verschijningsvorm constant opnieuw uit, met hulp van filters, make-up, hashtags en tekstjes onder hun foto's. Alles om zichzelf zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor volgers en online adverteerders. De echte wereld, die is secundair" (p. 13-14)
"Loop een willekeurig schoolplein op en vraag de kinderen daar wat ze willen worden - grote kans dat velen van hen zullen zeggen: vlogger, YouTuber, influencer. Ze kijken nauwelijks naar iets anders dan naar YouTube en Instagram - een hele generatie groeit op met socialemediamagnaten als helden. Waar twintig jaar geleden nog posters van muzikanten of filmsterren aan de muur hingen in een kinderkamer, hangt daar nu Enzo Knol." (p. 16)
"Voor wie niet verder kijkt dan wat hij krijgt voorgespiegeld op zijn telefoonscherm, wordt het doel van het leven gereduceerd tot een plat, vierkant ideaalbeeld; een schoonheidsideaal dat heel concreet kan worden afgemeten aan het aantal likes en volgers dat het oplevert. Een foto in Amsterdam werkt wel, een foto in Bergen op Zoom niet. Een serieus kijkende foto werkt niet. Een duckface werkt wel. Een vakantie naar Bali werkt beter dan een vakantie naar Praag. Voor wie zijn leven deels leeft via het scherm van een smartphone, wordt het doel van het leven langzaam maar zeker omgevormd tot het maken van een bepaalde foto. Maar waarom je die foto wil maken, weet je dan doorgaans ook niet zo goed." (p. 42)
"Ze [een 21-jarig meisje uit Utrecht met 19.000 volgers] was altijd al bezig met kleren aanpassen voor de spiegel, en nu kon ze dat spiegelbeeld delen met de rest van de wereld. Dat veel van haar echte vrienden haar ontvolgden op Instagram, omdat ze niet elke dag een nieuwe foto van haar wilden zien, boeit haar niet zo. 'Nu heb ik een duidelijke identiteit. Ik kan mijn Instagram laten zien, en zeggen: dit ben ik.' Ze deelt veel online polls waarbij haar volgers kunnen stemmen over wat ze aan moet trekken - 'Biker shorts: yay or nay? Printed T-shirts: yay or nay? 'Zo weet ik altijd wat mijn volgers leuk vinden,' verklaart ze. Nee, die volgers kent ze natuurlijk niet persoonlijk. 'Maar door hen ken ik mezelf wel beter'" (p. 43)
"waar de babyboomers hun vrijheid tot zelfontplooiing nog moesten verwerven en vormgeven, was die voor millennials een onontkoombaar gegeven. Ze accepteerden de focus op het individu zoals een vis water accepteert; als iets volstrekt vanzelfsprekends, als onbetwistbare status-quo. Doordrongen van de vermeende kracht van het individu en de maakbaarheid van de mens haalden onze ouders het in hun hoofd dat wij speciaal waren. We mochten kiezen op welke sport we wilden - voetbal, paardrijden, flamencodansen of jiujitsu - en vervolgens stonden onze ouders altijd aan de kant te applaudisseren. We raakten doordrongen van het idee dat we recht hadden op individuele vrijheid en succes. Op medailles en stickers bij ons huiswerk" (p. 50)
"Er is een moment geweest, en ik weet niet meer precies wanneer, dat ik me bewust werd van het idee van weinig en veel eten, en daarop de stempels van respectievelijk goed en slecht ging drukken. Dat was niet per se een keuze, of iets wat me werd opgedrongen: het gebeurde gewoon. [..] Ineens werd eten niet meer simpelweg een fijne bezigheid, maar iets wat je - net als ongeveer al het andere - kon kwantificeren. Natuurlijk, je kon eten wat je wilde, zolang het maar niet te veel was." (p. 57-58)
"Soms lijkt het alsof de digitale generatie is opgegroeid in twee parallelle universums tegelijk. Enerzijds in een wereld waarin we hoe dan ook speciaal en bijzonder waren, en waarin je ouders altijd stonden te klappen. Anderzijds in een wereld waarin we steeds werden beoordeeld in de vorm van cijfers." (p. 58)
"Het algoritme van Instagram zou je kunnen zien als een eenentwingtigste-eeuwse, digitale versie van de wil van God. Niemand begrijpt precies hoe het werkt, en hoe je kan zorgen dat het in je voordeel uitvalt. Ondertussen is iedereen als de dood om aan de verkeerde kant van het algoritme terecht te komen, of per ongeluk dingen te doen die door het algoritme worden afgestraft. Om die angst te bezweren heeft iedereen zijn eigen maniertjes bedacht - moderne rituelen, zelfbedachte bezweringsmethoden - om bij het algoritme in het voordeel te komen. Maar of die maniertjes echt zin hebben, weet niemand." (p. 59-90)
"De opkomst van reality-tv veranderde de manier waarop we keken naar onszelf en de wereld om ons heen. Niet langer was wat je zag op tv een droomwereld - een studio, een afgebakend terrein waarop alleen acteurs en presentatrices werden toegelaten. Met reality-tv werd de gewone wereld ineens een mogelijk decor voor tv-optredens." (p. 95)
"Eigenlijk is het zo dat iedereen die met influencers werkt, een ontzettende hekel heeft aan influencers,' zegt het meisje dat lang bij het agentschap werkte. Zelf is ze geen uitzondering. 'Ze zijn heel ondankbaar, heel arrogant. Ze denken dat ze BN'ers zijn omdat ze veel volgers hebben. Ze komen veel te laat op evenementen, snaaien dan de hele boel leeg, gaan naar huis met honderden euro's aan spullen, en posten er vervolgens niet eens een foto van.' Vandaar dat agentschappen de influencers met wie ze samenwerken zo strak houden, zegt ze. Elke afspraak en elke belofte wordt zeker vijf keer gecommuniceerd en op de mail gezet. 'Het is vaak meer alsof je voor een kinderopvang werkt.' (p. 123)
"Er is waarschijnlijk geen betere illustratie voor de paradoxale wereld waarin de digitale generatie is opgegroeid, dan sociale media: de opzichtige samensmelting van het idee van uniek en speciaal zijn enerzijds, en het moeten voldoen aan een meetbare standaard anderzijds. Je creëert eerst een versie van jezelf die zo fantastisch en benijdenswaardig mogelijk is, en probeert vervolgens op te boksen tegen alle anderen, die precies zo'n versie van zichzelf hebben gecreëerd. Het is het recept voor een oneindig verlangen naar meer bevestiging; het startschot van een wedstrijd die nooit eindigt. " (p. 130)
"De wereld is 'bestelbaar' geworden, zegt Heidegger: alles staat klaar om de technologie van dienst te zijn. Alles om ons heen wordt op waarde geschat aan de hand van het doel dat het kan dienen - iets dat ons niet verder kan brengen, is waardeloos. Dat geldt voor dingen, maar net zo goed voor mensen: wie het appèl van de vooruitgang niet kan beantwoorden, wie niet kan bijdragen aan de constante ontwikkeling van de wereld om hem heen, wordt gezien als 'ongeschikt' en niet waardevol- diegene heeft niet of nauwelijks menselijk kapitaal." (p. 176)
"Misschien zijn influencers eigenlijk meer onder invloed van hun volgers dan andersom. Zij moeten zich constant in bochten wringen om in de gratie te blijven van het onbegrijpelijk algoritme en de manier waarop de digitale massa daardoor wordt opgezweept. Ze passen hun vakantiebestemmingen, vrijetijdsbesteding, kleding en imago aan aan wat adverteerders van hen vragen, naar wat het beste scoort online. Om influencer te worden, kortom, moet de influencer vooral zichzelf influencen." (p. 178)
"Toen ik begon met dit onderzoek had ik nog het idee dat de influencers die ik zou gaan volgen in hun gedragingen, doelen en beweegredenen heel ver van mij af zouden staan. Dat die types zo bezig waren met online succes en een digitaal imago fundamenteel andere mensen waren dan ik. Inmiddels zie ik het anders: influencers zijn, net als ik, kinderen van deze tijd, die de mogelijke middelen aangrijpen om dat beloofde leven waarin ze alles kunnen doen en worden wat ze willen te realiseren. We zijn allemaal bezig onszelf zo veel mogelijk te optimaliseren. We sporten om gezond te blijven, om beter te kunnen werken, om zo veel mogelijk doelen te behalen. En de vraag of we wel of niet succesvol zijn, laten we beantwoorden door cijfers die we te zien krijgen op de schermen om ons heen." (p. 191)
"De 'winnaars' van de sociale media zijn kortom de mensen die zich het beste aanpassen aan wat er online van ze wordt gevraagd, en zo min mogelijk nadenken over hoe hun 'echte' persona zich verhoudt tot hun digitale evenbeeld. Het zijn mensen die er niet bij stilstaan waarom ze op Instagram willen bestaan, maar daar simpelweg bestaan." (p. 202)
Journalist en filosofe Doortje Smithuijsen neemt je op een pakkende manier mee in de wereld van influencers en Instagram.
Ze portretteert verschillende meisjes en vrouwen (er zijn maar weinig mannen die dit werk doen) die hun tijd, energie en identiteit volledig in dienst stellen van Instagram.
Met tassen kleding op stap om zo Instagramwaardige foto's te maken in de hoop volgers te trekken en samenwerkingen met merken aan te gaan; Een gescheiden moeder die een nieuw leven moet opbouwen en naar haar Instagramprofiel kijkt om erachter te komen wie ze is. De grens tussen identiteit en merk vervaagt en een groot deel van het leven van deze influencers speelt zich online af, in "een geïdealiseerde, gestroomlijnde versie van de werkelijkheid" (p. 66) waarin je kunt zijn wie je wilt zijn.
Iemand als Kim Kardashian vormt hét rolmodel van iemand die beroemd is vanwege het beroemd zijn en door van zichzelf een merk te maken.
Smithuijsen loopt een jaar lang mee met deze meiden en geeft een intrigerend kijkje achter de schermen van de influencerwereld. Ook weet ze verschillende grote spelers uit de influencermarketingwereld te spreken te krijgen. Dit geeft een ontluisterend beeld van de influencer-industrie waarin marketeers focussen op de cijfers en iemand inzetten met zoveel mogelijk volgers om een zo groot mogelijk publiek te bereiken aan de ene kant en jonge meisjes die graag gezien en bewonderd willen worden en snel geld hopen te verdienen aan de andere kant.
Influencers zijn vooral bezig met het bezoeken van events waarbij 'Instagrammable' eten is en waarbij de influencers op de foto gaan met de producten van een bepaald merk. Dit wordt vervolgens met de van tevoren afgesproken hashtag op Instagram geplaatst en hun volgens worden aangespoord om het product ook aan te schaffen.
Het boek is een fijne afwisseling tussen de belevenissen van de 'personages' die Smithuijsen volgt en haar (filosofische) reflectie daarop.
Smithuijsen is erop gebrand om zo neutraal mogelijk te blijven, waardoor de reflecties soms een spade dieper hadden kunnen gaan wat mij betreft.
Wel weet ze 'de digitale generatie', de millennials, goed te duiden en geeft ze inzicht in wat hen drijft. Ze duidt wat het betekent om sinds de komst van de fotografie ervaringen te kunnen bewaren en verzamelen, waarom 'de digitale generatie' zo graag gezien en beroemd wil worden en welke rol de opvoeding en 'curlingouders' daarbij spelen.
Een ongelofelijk interessant boek dat ik ook aan kan raden om te lezen in combinatie met No Filter: The Inside Story of Instagram van Sarah Frier.
"Influencers zijn de verpersoonlijking van enorme veranderingen die zich razendsnel maar toch relatief onopgemerkt voltrekken: de focusverschuiving van realiteit naar online; van het vooropstellen van de maatschappij naar het vooropstellen van het individu; van het werken voor een bedrijf naar het tot bedrijf maken van jezelf. Ze staan voor de nieuwe generatie die zich vooral bezighoudt met haar digitale imago, met ervaren om te delen, met zo snel mogelijk opklimmen op de ladder van meetbaar succes. Influencers zijn mensen die zichzelf letterlijk vormgeven: online vinden ze hun persoonlijkheid en verschijningsvorm constant opnieuw uit, met hulp van filters, make-up, hashtags en tekstjes onder hun foto's. Alles om zichzelf zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor volgers en online adverteerders. De echte wereld, die is secundair" (p. 13-14)
"Loop een willekeurig schoolplein op en vraag de kinderen daar wat ze willen worden - grote kans dat velen van hen zullen zeggen: vlogger, YouTuber, influencer. Ze kijken nauwelijks naar iets anders dan naar YouTube en Instagram - een hele generatie groeit op met socialemediamagnaten als helden. Waar twintig jaar geleden nog posters van muzikanten of filmsterren aan de muur hingen in een kinderkamer, hangt daar nu Enzo Knol." (p. 16)
"Voor wie niet verder kijkt dan wat hij krijgt voorgespiegeld op zijn telefoonscherm, wordt het doel van het leven gereduceerd tot een plat, vierkant ideaalbeeld; een schoonheidsideaal dat heel concreet kan worden afgemeten aan het aantal likes en volgers dat het oplevert. Een foto in Amsterdam werkt wel, een foto in Bergen op Zoom niet. Een serieus kijkende foto werkt niet. Een duckface werkt wel. Een vakantie naar Bali werkt beter dan een vakantie naar Praag. Voor wie zijn leven deels leeft via het scherm van een smartphone, wordt het doel van het leven langzaam maar zeker omgevormd tot het maken van een bepaalde foto. Maar waarom je die foto wil maken, weet je dan doorgaans ook niet zo goed." (p. 42)
"Ze [een 21-jarig meisje uit Utrecht met 19.000 volgers] was altijd al bezig met kleren aanpassen voor de spiegel, en nu kon ze dat spiegelbeeld delen met de rest van de wereld. Dat veel van haar echte vrienden haar ontvolgden op Instagram, omdat ze niet elke dag een nieuwe foto van haar wilden zien, boeit haar niet zo. 'Nu heb ik een duidelijke identiteit. Ik kan mijn Instagram laten zien, en zeggen: dit ben ik.' Ze deelt veel online polls waarbij haar volgers kunnen stemmen over wat ze aan moet trekken - 'Biker shorts: yay or nay? Printed T-shirts: yay or nay? 'Zo weet ik altijd wat mijn volgers leuk vinden,' verklaart ze. Nee, die volgers kent ze natuurlijk niet persoonlijk. 'Maar door hen ken ik mezelf wel beter'" (p. 43)
"waar de babyboomers hun vrijheid tot zelfontplooiing nog moesten verwerven en vormgeven, was die voor millennials een onontkoombaar gegeven. Ze accepteerden de focus op het individu zoals een vis water accepteert; als iets volstrekt vanzelfsprekends, als onbetwistbare status-quo. Doordrongen van de vermeende kracht van het individu en de maakbaarheid van de mens haalden onze ouders het in hun hoofd dat wij speciaal waren. We mochten kiezen op welke sport we wilden - voetbal, paardrijden, flamencodansen of jiujitsu - en vervolgens stonden onze ouders altijd aan de kant te applaudisseren. We raakten doordrongen van het idee dat we recht hadden op individuele vrijheid en succes. Op medailles en stickers bij ons huiswerk" (p. 50)
"Er is een moment geweest, en ik weet niet meer precies wanneer, dat ik me bewust werd van het idee van weinig en veel eten, en daarop de stempels van respectievelijk goed en slecht ging drukken. Dat was niet per se een keuze, of iets wat me werd opgedrongen: het gebeurde gewoon. [..] Ineens werd eten niet meer simpelweg een fijne bezigheid, maar iets wat je - net als ongeveer al het andere - kon kwantificeren. Natuurlijk, je kon eten wat je wilde, zolang het maar niet te veel was." (p. 57-58)
"Soms lijkt het alsof de digitale generatie is opgegroeid in twee parallelle universums tegelijk. Enerzijds in een wereld waarin we hoe dan ook speciaal en bijzonder waren, en waarin je ouders altijd stonden te klappen. Anderzijds in een wereld waarin we steeds werden beoordeeld in de vorm van cijfers." (p. 58)
"Het algoritme van Instagram zou je kunnen zien als een eenentwingtigste-eeuwse, digitale versie van de wil van God. Niemand begrijpt precies hoe het werkt, en hoe je kan zorgen dat het in je voordeel uitvalt. Ondertussen is iedereen als de dood om aan de verkeerde kant van het algoritme terecht te komen, of per ongeluk dingen te doen die door het algoritme worden afgestraft. Om die angst te bezweren heeft iedereen zijn eigen maniertjes bedacht - moderne rituelen, zelfbedachte bezweringsmethoden - om bij het algoritme in het voordeel te komen. Maar of die maniertjes echt zin hebben, weet niemand." (p. 59-90)
"De opkomst van reality-tv veranderde de manier waarop we keken naar onszelf en de wereld om ons heen. Niet langer was wat je zag op tv een droomwereld - een studio, een afgebakend terrein waarop alleen acteurs en presentatrices werden toegelaten. Met reality-tv werd de gewone wereld ineens een mogelijk decor voor tv-optredens." (p. 95)
"Eigenlijk is het zo dat iedereen die met influencers werkt, een ontzettende hekel heeft aan influencers,' zegt het meisje dat lang bij het agentschap werkte. Zelf is ze geen uitzondering. 'Ze zijn heel ondankbaar, heel arrogant. Ze denken dat ze BN'ers zijn omdat ze veel volgers hebben. Ze komen veel te laat op evenementen, snaaien dan de hele boel leeg, gaan naar huis met honderden euro's aan spullen, en posten er vervolgens niet eens een foto van.' Vandaar dat agentschappen de influencers met wie ze samenwerken zo strak houden, zegt ze. Elke afspraak en elke belofte wordt zeker vijf keer gecommuniceerd en op de mail gezet. 'Het is vaak meer alsof je voor een kinderopvang werkt.' (p. 123)
"Er is waarschijnlijk geen betere illustratie voor de paradoxale wereld waarin de digitale generatie is opgegroeid, dan sociale media: de opzichtige samensmelting van het idee van uniek en speciaal zijn enerzijds, en het moeten voldoen aan een meetbare standaard anderzijds. Je creëert eerst een versie van jezelf die zo fantastisch en benijdenswaardig mogelijk is, en probeert vervolgens op te boksen tegen alle anderen, die precies zo'n versie van zichzelf hebben gecreëerd. Het is het recept voor een oneindig verlangen naar meer bevestiging; het startschot van een wedstrijd die nooit eindigt. " (p. 130)
"De wereld is 'bestelbaar' geworden, zegt Heidegger: alles staat klaar om de technologie van dienst te zijn. Alles om ons heen wordt op waarde geschat aan de hand van het doel dat het kan dienen - iets dat ons niet verder kan brengen, is waardeloos. Dat geldt voor dingen, maar net zo goed voor mensen: wie het appèl van de vooruitgang niet kan beantwoorden, wie niet kan bijdragen aan de constante ontwikkeling van de wereld om hem heen, wordt gezien als 'ongeschikt' en niet waardevol- diegene heeft niet of nauwelijks menselijk kapitaal." (p. 176)
"Misschien zijn influencers eigenlijk meer onder invloed van hun volgers dan andersom. Zij moeten zich constant in bochten wringen om in de gratie te blijven van het onbegrijpelijk algoritme en de manier waarop de digitale massa daardoor wordt opgezweept. Ze passen hun vakantiebestemmingen, vrijetijdsbesteding, kleding en imago aan aan wat adverteerders van hen vragen, naar wat het beste scoort online. Om influencer te worden, kortom, moet de influencer vooral zichzelf influencen." (p. 178)
"Toen ik begon met dit onderzoek had ik nog het idee dat de influencers die ik zou gaan volgen in hun gedragingen, doelen en beweegredenen heel ver van mij af zouden staan. Dat die types zo bezig waren met online succes en een digitaal imago fundamenteel andere mensen waren dan ik. Inmiddels zie ik het anders: influencers zijn, net als ik, kinderen van deze tijd, die de mogelijke middelen aangrijpen om dat beloofde leven waarin ze alles kunnen doen en worden wat ze willen te realiseren. We zijn allemaal bezig onszelf zo veel mogelijk te optimaliseren. We sporten om gezond te blijven, om beter te kunnen werken, om zo veel mogelijk doelen te behalen. En de vraag of we wel of niet succesvol zijn, laten we beantwoorden door cijfers die we te zien krijgen op de schermen om ons heen." (p. 191)
"De 'winnaars' van de sociale media zijn kortom de mensen die zich het beste aanpassen aan wat er online van ze wordt gevraagd, en zo min mogelijk nadenken over hoe hun 'echte' persona zich verhoudt tot hun digitale evenbeeld. Het zijn mensen die er niet bij stilstaan waarom ze op Instagram willen bestaan, maar daar simpelweg bestaan." (p. 202)
August 23, 2020
[https://wilte.wordpress.com/2020/08/2...]
Naar aanleiding van Een Podcats over Media met Doortje Smithuijsen ben ik documentaire gaan kijken en boek gaan lezen. Alledrie zeker de moeite waard. Hieronder mijn highlights uit het boek.
Het boek is goed omdat Smithuijsen Heidegger en ontbrekende havermelk in een Amsterdams café tot een coherent verhaal weet samen te brengen.
Duiding
Ik moet onwillekeurig denken aan mijn afstudeerscriptie, over Martin Heideggers De vraag naar de techniek – waarin Heidegger beschrijft hoe de mens zich meester waant van de wereld om hem heen, maar in werkelijkheid in de greep is van het constante appèl vanuit de technologische logische vooruitgang. Dat appèl dwingt de mens de technologie constant door te ontwikkelen, en niet stil te staan bij de vraag waarom je dat eigenlijk zou doen. De mens is vastgeketend aan de techniek, zonder dat zelf door te hebben. (p11)
‘Workism’, noemt journalist Derek Thompson het in een artikel in The Atlantic: het idee dat werk niet alleen economisch noodzakelijk is, maar ook de kern van je identiteit. (p113)
De hashtag valt in dezelfde groep communicatiemiddelen als selfies, emojis, tweets, memes – allemaal manieren om de wereld om ons heen om te vormen tot een symbool dat we zo snel mogelijk kunnen begrijpen en zo makkelijk mogelijk kunnen delen, schrijft socioloog Nathan Jurgenson in The Social Photo (p159)
Het onontgonnen internet werd verkaveld en ingezet ten behoeve ve van technologische en economische vooruitgang. Net als in Heideggers ‘bestelbare’ wereld waarin elke vorm van natuur veranderde in de potentie van technologische vooruitgang – veranderde elk stukje van het vrije internet in de mogelijkheid van koloniseren, opschalen, geld verdienen. (p181)
Influencers in de praktijk
“Voor jou gaan’ betekent dat Shady in plaats van Romy naar het evenement gaat om een filmpje te maken, zodat Romy dat kan delen – alsof ze zelf geweest is. Romy’s volgers zullen denken dat ze op een borrel staat in een kledingwinkel, terwijl ze in werkelijkheid aan het ziekenhuisbed van haar moeder zit. (p26)
Een 21-jarig meisje uit Utrecht met 19.000 volgers kwam er na haar eindexamen achter dat ze niet echt een hobby had, of iets wat ze leuk vond om te doen. ‘Niets om te vertellen op verjaardagen en zo,’ zegt ze terwijl ze in een Starbucks in haar havermelk latte roert. Dus begon ze foto’s van zichzelf te maken. Dan had ik iets te doen, en was het duidelijk wie ik was.’ (p43)
Eva rookt weer sinds de breuk met haar ex, zegt ze. ‘Maar die peuken laat ik natuurlijk nooit zien in m’n vlog.’ (p89)
Doe dan maar thee,’ zegt Shady tegen de serveerster, en als ze weg is: ‘Belachelijk, toch. Dit is centrum Amsterdam. Geen havermelk.’ (p185)
Ik volg deze meisjes nu al zo lang: ik weet dat ze tegelijk met mij kunnen praten en op hun telefoon kijken; dat het geen belediging is als ze tijdens een gesprek bezig zijn met whatsappjes beantwoorden of berichten bekijken op Instagram. (p199)
Marketing
Haar vermoeden: de agentschappen krijgen een bepaald bedrag van een klant om uit te geven aan influencers, en proberen vervolgens zo veel mogelijk van dat geld zelf te houden. (p118)
Met haar eigen bureau maakt de pr-vrouw vaak genoeg mee dat marketeers hameren op influencers met een flink aantal volgers, maar dat zij vervolgens in de statistieken ziet dat een foto op hun kanaal helemaal niets oplevert. Dat mensen met 600.000 volgers een filmpje uploaden dat maar driehonderd keer wordt bekeken. Dat iemand met 200.000 volgers een kortingscode deelt, en dat die dan vier keer wordt gebruikt – ‘waarvan één keer door mijzelf, uit paniek (p171)
Authentiek?
Influencers die alleen voor het geld samenwerken met een merk zijn nep, en dat willen merken niet. Ze willen ambassadeurs, mensen die staan voor hun product en boodschap. Daarom zoeken platforms en agentschappen naar influencers die echt in het merk geloven, en die de doelgroep echt aanspreken. Bij TIM blijven ze hameren op Dorits term REAL – relatable, engaging, authentic, likeable. ‘Als het niet REAL is, is het niks,’ zegt Dorit [Roest] altijd. (p121)
Lang heeft ze [Dorit] geprobeerd een tegengeluid te zijn, om de wereld van influencer marketing wat mooier te maken, om die wereld zelfs te helpen. Maar inmiddels zie ik dat deze wereld helemaal niet geholpen wil worden.’ (p144)
Evolutie
Wat ik nog wilde weten van Dorit: hoe het komt dat de wereld van influencer marketing zo overbevolkt is door vrouwen? (…) “Ik heb daar wel een theorie over,’ zegt Dorit. ‘Ik denk dat dat evolutionair bepaald is. Vrouwen zijn van nature meer geneigd met elkaar te concurreren.’ Al in de oertijd moesten we strijden om de vruchtbaarste mannen, filosofeert Dorit, vandaar dat vrouwen sneller naar elkaar kijken, zich aan elkaar meten. (p165)
{terzijde: vanuit de standaard evolutiebiologie klopt deze uitspraak echt niet: “Vrouwen zijn van nature meer geneigd met elkaar te concurreren. Al in de oertijd moesten we strijden om de vruchtbaarste mannen“. Bij mensen is de investering in het produceren van een kind voor een man vrijwel verwaarloosbaar en voor een vrouw 9 maanden. Voor goed genetisch materiaal zou een vrouw dus best even bij de buurman kunnen buurten. Wel belangrijk dat de mand denkt dat kind van hem is, zodat hij investeert bij het opgroeien. Lees bijvoorbeeld @primalpoly [Geoffrey Miller] of @JoHenrich [Jospeh Henrich]}
Post-ervaring
Robin is in het echte leven bezig met zo knap mogelijk zijn voor Instagram. (…) We stellen onze ervaringen kortom in dienst van die post-ervaring, zonder dat we daarbij stilstaan. (p175)
Inmiddels leven we in een wereld waarin iedereen probeert zo speciaal mogelijk te zijn, maar wel steeds op dezelfde manier. (…) Wat sociale media zo ontzettend verslavend maken voor de digitale generatie is het feit dat de ontwikkelaars erin zijn geslaagd het gevoel van speciaal zijn heel concreet te exploiteren. (p129)
Influencers zijn, net als ik [Doortje], kinderen van deze tijd, die de mogelijke middelen aangrijpen om dat beloofde leven waarin ze alles kunnen doen en worden wat ze willen te realiseren. We zijn allemaal bezig onszelf zo veel mogelijk te optimaliseren. (p191)
Terwijl ze de broeken en shirts aanklikte, voelde Noortje zich euforisch. Maar toen de [gratis] kleding eenmaal bezorgd werd, was dat gevoel weg. ‘Het voelde als hebben om het hebben,’ zei ze. ‘Ik hoefde die broeken en shirts helemaal niet toen ze eenmaal op mijn bed lagen. (…) ‘Het zijn foto’s voor de foto’s,’ zei Noortje. (p194)
De winnaars van de sociale media zijn kortom de mensen die zich het beste aanpassen aan wat er online van ze wordt gevraagd, en zo min mogelijk nadenken over hoe hun ‘echte’ persona zich verhoudt tot hun digitale evenbeeld. Het zijn mensen die er niet bij stilstaan waarom ze op Instagram willen bestaan, maar daar simpelweg bestaan. (…) Het is nou eenmaal wat ze [Romy] doet, wat bij haar hoort ze is als influencer juist succesvol omdat ze niet probeert iets anders te zijn. (p202-204)
Waarom hebben we een hekel aan influencers?
‘Eigenlijk is het zo dat iedereen die met influencers werkt, een ontzettende hekel heeft aan influencers,’ (p123)
Influencers zijn uitwassen van een maatschappij die volledig gefocust is op het individu, en op het op elke mogelijke manier perfectioneren daarvan. (p205)
Waarschijnlijk is dat de belangrijkste reden waarom we collectief zo’n hekel lijken te hebben aan influencers: ze confronteren ons boven alles met onszelf. Goh, zij vindt zichzelf wel heel wat, denken we, als we de zoveelste vrouw op een brug zien poseren in een outfit die net van de hanger komt, gezicht richting de zon, #livingmybestlife, meer dan 5000 likes. Maar als we eerlijk zijn: vinden we onszelf niet ook heel wat? Misschien dat we niet allemaal stiekem influencer zouden willen worden, maar die directe bevestiging, dat constante applaus – missen we dat niet? (p209)
Naar aanleiding van Een Podcats over Media met Doortje Smithuijsen ben ik documentaire gaan kijken en boek gaan lezen. Alledrie zeker de moeite waard. Hieronder mijn highlights uit het boek.
Het boek is goed omdat Smithuijsen Heidegger en ontbrekende havermelk in een Amsterdams café tot een coherent verhaal weet samen te brengen.
Duiding
Ik moet onwillekeurig denken aan mijn afstudeerscriptie, over Martin Heideggers De vraag naar de techniek – waarin Heidegger beschrijft hoe de mens zich meester waant van de wereld om hem heen, maar in werkelijkheid in de greep is van het constante appèl vanuit de technologische logische vooruitgang. Dat appèl dwingt de mens de technologie constant door te ontwikkelen, en niet stil te staan bij de vraag waarom je dat eigenlijk zou doen. De mens is vastgeketend aan de techniek, zonder dat zelf door te hebben. (p11)
‘Workism’, noemt journalist Derek Thompson het in een artikel in The Atlantic: het idee dat werk niet alleen economisch noodzakelijk is, maar ook de kern van je identiteit. (p113)
De hashtag valt in dezelfde groep communicatiemiddelen als selfies, emojis, tweets, memes – allemaal manieren om de wereld om ons heen om te vormen tot een symbool dat we zo snel mogelijk kunnen begrijpen en zo makkelijk mogelijk kunnen delen, schrijft socioloog Nathan Jurgenson in The Social Photo (p159)
Het onontgonnen internet werd verkaveld en ingezet ten behoeve ve van technologische en economische vooruitgang. Net als in Heideggers ‘bestelbare’ wereld waarin elke vorm van natuur veranderde in de potentie van technologische vooruitgang – veranderde elk stukje van het vrije internet in de mogelijkheid van koloniseren, opschalen, geld verdienen. (p181)
Influencers in de praktijk
“Voor jou gaan’ betekent dat Shady in plaats van Romy naar het evenement gaat om een filmpje te maken, zodat Romy dat kan delen – alsof ze zelf geweest is. Romy’s volgers zullen denken dat ze op een borrel staat in een kledingwinkel, terwijl ze in werkelijkheid aan het ziekenhuisbed van haar moeder zit. (p26)
Een 21-jarig meisje uit Utrecht met 19.000 volgers kwam er na haar eindexamen achter dat ze niet echt een hobby had, of iets wat ze leuk vond om te doen. ‘Niets om te vertellen op verjaardagen en zo,’ zegt ze terwijl ze in een Starbucks in haar havermelk latte roert. Dus begon ze foto’s van zichzelf te maken. Dan had ik iets te doen, en was het duidelijk wie ik was.’ (p43)
Eva rookt weer sinds de breuk met haar ex, zegt ze. ‘Maar die peuken laat ik natuurlijk nooit zien in m’n vlog.’ (p89)
Doe dan maar thee,’ zegt Shady tegen de serveerster, en als ze weg is: ‘Belachelijk, toch. Dit is centrum Amsterdam. Geen havermelk.’ (p185)
Ik volg deze meisjes nu al zo lang: ik weet dat ze tegelijk met mij kunnen praten en op hun telefoon kijken; dat het geen belediging is als ze tijdens een gesprek bezig zijn met whatsappjes beantwoorden of berichten bekijken op Instagram. (p199)
Marketing
Haar vermoeden: de agentschappen krijgen een bepaald bedrag van een klant om uit te geven aan influencers, en proberen vervolgens zo veel mogelijk van dat geld zelf te houden. (p118)
Met haar eigen bureau maakt de pr-vrouw vaak genoeg mee dat marketeers hameren op influencers met een flink aantal volgers, maar dat zij vervolgens in de statistieken ziet dat een foto op hun kanaal helemaal niets oplevert. Dat mensen met 600.000 volgers een filmpje uploaden dat maar driehonderd keer wordt bekeken. Dat iemand met 200.000 volgers een kortingscode deelt, en dat die dan vier keer wordt gebruikt – ‘waarvan één keer door mijzelf, uit paniek (p171)
Authentiek?
Influencers die alleen voor het geld samenwerken met een merk zijn nep, en dat willen merken niet. Ze willen ambassadeurs, mensen die staan voor hun product en boodschap. Daarom zoeken platforms en agentschappen naar influencers die echt in het merk geloven, en die de doelgroep echt aanspreken. Bij TIM blijven ze hameren op Dorits term REAL – relatable, engaging, authentic, likeable. ‘Als het niet REAL is, is het niks,’ zegt Dorit [Roest] altijd. (p121)
Lang heeft ze [Dorit] geprobeerd een tegengeluid te zijn, om de wereld van influencer marketing wat mooier te maken, om die wereld zelfs te helpen. Maar inmiddels zie ik dat deze wereld helemaal niet geholpen wil worden.’ (p144)
Evolutie
Wat ik nog wilde weten van Dorit: hoe het komt dat de wereld van influencer marketing zo overbevolkt is door vrouwen? (…) “Ik heb daar wel een theorie over,’ zegt Dorit. ‘Ik denk dat dat evolutionair bepaald is. Vrouwen zijn van nature meer geneigd met elkaar te concurreren.’ Al in de oertijd moesten we strijden om de vruchtbaarste mannen, filosofeert Dorit, vandaar dat vrouwen sneller naar elkaar kijken, zich aan elkaar meten. (p165)
{terzijde: vanuit de standaard evolutiebiologie klopt deze uitspraak echt niet: “Vrouwen zijn van nature meer geneigd met elkaar te concurreren. Al in de oertijd moesten we strijden om de vruchtbaarste mannen“. Bij mensen is de investering in het produceren van een kind voor een man vrijwel verwaarloosbaar en voor een vrouw 9 maanden. Voor goed genetisch materiaal zou een vrouw dus best even bij de buurman kunnen buurten. Wel belangrijk dat de mand denkt dat kind van hem is, zodat hij investeert bij het opgroeien. Lees bijvoorbeeld @primalpoly [Geoffrey Miller] of @JoHenrich [Jospeh Henrich]}
Post-ervaring
Robin is in het echte leven bezig met zo knap mogelijk zijn voor Instagram. (…) We stellen onze ervaringen kortom in dienst van die post-ervaring, zonder dat we daarbij stilstaan. (p175)
Inmiddels leven we in een wereld waarin iedereen probeert zo speciaal mogelijk te zijn, maar wel steeds op dezelfde manier. (…) Wat sociale media zo ontzettend verslavend maken voor de digitale generatie is het feit dat de ontwikkelaars erin zijn geslaagd het gevoel van speciaal zijn heel concreet te exploiteren. (p129)
Influencers zijn, net als ik [Doortje], kinderen van deze tijd, die de mogelijke middelen aangrijpen om dat beloofde leven waarin ze alles kunnen doen en worden wat ze willen te realiseren. We zijn allemaal bezig onszelf zo veel mogelijk te optimaliseren. (p191)
Terwijl ze de broeken en shirts aanklikte, voelde Noortje zich euforisch. Maar toen de [gratis] kleding eenmaal bezorgd werd, was dat gevoel weg. ‘Het voelde als hebben om het hebben,’ zei ze. ‘Ik hoefde die broeken en shirts helemaal niet toen ze eenmaal op mijn bed lagen. (…) ‘Het zijn foto’s voor de foto’s,’ zei Noortje. (p194)
De winnaars van de sociale media zijn kortom de mensen die zich het beste aanpassen aan wat er online van ze wordt gevraagd, en zo min mogelijk nadenken over hoe hun ‘echte’ persona zich verhoudt tot hun digitale evenbeeld. Het zijn mensen die er niet bij stilstaan waarom ze op Instagram willen bestaan, maar daar simpelweg bestaan. (…) Het is nou eenmaal wat ze [Romy] doet, wat bij haar hoort ze is als influencer juist succesvol omdat ze niet probeert iets anders te zijn. (p202-204)
Waarom hebben we een hekel aan influencers?
‘Eigenlijk is het zo dat iedereen die met influencers werkt, een ontzettende hekel heeft aan influencers,’ (p123)
Influencers zijn uitwassen van een maatschappij die volledig gefocust is op het individu, en op het op elke mogelijke manier perfectioneren daarvan. (p205)
Waarschijnlijk is dat de belangrijkste reden waarom we collectief zo’n hekel lijken te hebben aan influencers: ze confronteren ons boven alles met onszelf. Goh, zij vindt zichzelf wel heel wat, denken we, als we de zoveelste vrouw op een brug zien poseren in een outfit die net van de hanger komt, gezicht richting de zon, #livingmybestlife, meer dan 5000 likes. Maar als we eerlijk zijn: vinden we onszelf niet ook heel wat? Misschien dat we niet allemaal stiekem influencer zouden willen worden, maar die directe bevestiging, dat constante applaus – missen we dat niet? (p209)
March 22, 2022
Ik had er meer van verwacht. Veel herhaling, niet veel nieuws en vaak voelt het eigenlijk meer als een hele lange reportage van wat eigenlijk ook al op internet te vinden is (bijvoorbeeld zeker nu er steeds meer influencers op hun social media ook al meer 'open' zijn over hoe ze te werk gaan of 'hun verhaal' vertellen na een moeilijke periode en wat de invloed van social media daarop was). Het voelt als de zoveelste documentaire/reportage/boek omdat het verder niet echt iets groots aankaart of tot een nieuwe ontdekking/bevinding is gekomen. En waarschijnlijk ligt het ook aan mijn verwachting, maar ik had graag juist wat meer feitelijke context gekregen, cijfers (ipv weer afgewimpeld worden met dat de influencers daar niet over willen praten, of dat er pas helemaal aan het einde even nog het probleem van een hypotheek afsluiten als influencer wordt gedropt). Ik had liever gezien dat er iets blootgelegd werd dat wij (de gemiddelde millennial die al bekend is met het fenomeen influencer) nog niet wisten.
Ook had ik misschien bij 'een portret van een digitale generatie' meer aandacht voor de kijker verwacht, die natuurlijk het allergrootste deel van die digitale generatie uitmaakt. Door te stellen dat het een portret van een generatie is, schep je ook de verwachting dat het iets zegt over diverse mensen die op verschillende manieren deel uitmaken van die digitale generatie of als influencer op verschillende gebieden werkzaam zijn (denk aan beauty/fashion, maar ook gaming, ouderschap, gezondheid, boeken, etc). Het blijft nu allemaal nog steeds best wel beperkt en het voelt heel particulier voor de influencers die hierin voorkomen. Er wordt een clubje gevolgd van mensen die allemaal nog vrij veel gelijkenissen met elkaar vertonen. Het zou weer heel anders zijn voor bijvoorbeeld influencers die vooral gamen, boeken promoten, mannelijke influencers of noem maar op. Er is niks mis met inzoomen op een klein groepje, maar noem het boek dan niet een portret van een hele generatie, want daarmee schep je verkeerde verwachtingen die je niet waarmaakt.
Verder wel prima, maar ik zou niemand kunnen uitleggen waarom ze dit boek zouden moeten lezen boven alle andere interviews/documentaires/boeken over influencers. Haar documentaires 'Volg je me nog?' en 'mijn dochter de vlogger' vond ik bijvoorbeeld een betere vorm voor dezelfde soort informatie, en heb ik met meer plezier en interesse gekeken.
Ook had ik misschien bij 'een portret van een digitale generatie' meer aandacht voor de kijker verwacht, die natuurlijk het allergrootste deel van die digitale generatie uitmaakt. Door te stellen dat het een portret van een generatie is, schep je ook de verwachting dat het iets zegt over diverse mensen die op verschillende manieren deel uitmaken van die digitale generatie of als influencer op verschillende gebieden werkzaam zijn (denk aan beauty/fashion, maar ook gaming, ouderschap, gezondheid, boeken, etc). Het blijft nu allemaal nog steeds best wel beperkt en het voelt heel particulier voor de influencers die hierin voorkomen. Er wordt een clubje gevolgd van mensen die allemaal nog vrij veel gelijkenissen met elkaar vertonen. Het zou weer heel anders zijn voor bijvoorbeeld influencers die vooral gamen, boeken promoten, mannelijke influencers of noem maar op. Er is niks mis met inzoomen op een klein groepje, maar noem het boek dan niet een portret van een hele generatie, want daarmee schep je verkeerde verwachtingen die je niet waarmaakt.
Verder wel prima, maar ik zou niemand kunnen uitleggen waarom ze dit boek zouden moeten lezen boven alle andere interviews/documentaires/boeken over influencers. Haar documentaires 'Volg je me nog?' en 'mijn dochter de vlogger' vond ik bijvoorbeeld een betere vorm voor dezelfde soort informatie, en heb ik met meer plezier en interesse gekeken.
Read
September 6, 2023In Gouden bergen tracht Doortje Smithuijsen het fenomeen ‘influencer’ te doorgronden. Smithuijsen stelt zichzelf de vraag waarom mensen influencer willen worden, en vindt het antwoord vooral in de manier waarop deze generatie (mijn generatie) is grootgebracht: met het idee dat we alles kunnen worden dat we willen zijn, dat we hoe dan ook gevierd worden, onze vrije tijd bestedend aan de alsmaar toenemende mogelijkheden van het internet, en allemaal onder een alsmaar toenemende prestatiedruk. Smithuijsen schetst een scherp beeld van de tijd dat herkenbaar maar ook confronterend is. Ze geeft ook een kijkje in het dagelijks leven van een aantal influencers, beginnend en gevestigd, worstelend en succesvol, en hoewel dit boek veel van mijn vragen over hun levensstijl heeft beantwoordt, bevestigde het ook deels mijn vooroordelen en werd ik er bij vlagen een beetje verdrietig van. Toch is het zeker een dikke aanrader als je het influencerschap (is dat een woord? Zo niet, bij deze) beter wil begrijpen.
June 21, 2021
Super interesting journalistic inquiry on the backstage world of fashion influencers! The parts about the Instagram algorithm and growing up in the 21st century as a millenial were relatable and very interesting. But mostly it was alienating, fascinating and quite shocking to read about the fakeness and the emptiness of influencer lives.
July 8, 2021
Ik ben fan van de MGFP, en het lijkt er op maar is veel diepgaander. Veel dingen die ik 'normaal' vindt, waren niet zo lang geleden heel anders
October 19, 2023
Wat een wereld. Je krijgt een goed inzicht in het leven van de ‘influencer’. Daarnaast bied de schrijfster genoeg handvatten om kritisch te kijken naar de samenleving.
October 4, 2025
Ach wat vond ik dit een heerlijk boek, tikkeltje confronterend (niet dat ik influencer ben). Het schrijven is in de stijl van Doortje die me gewoon zeer aanspreekt.
July 22, 2023
Interessant om een kijkje te krijgen in het leven van influencers in de context van milennials/de 21e eeuw. Bizar idee dat er mensen zijn met een baan die nog niet bestond toen ze jonger waren, je weet echt nooit hoe het leven kan lopen
April 27, 2025
Hmmm.
Ik denk dat veel jonge mensen de informatie uit dit boek al wel weten. De vraag waarom mensen influencers willen worden vind ik nog niet duidelijk uitgelicht. Naar mijn mening hadden er echt wel scherpere vragen gesteld mogen worden aan de jonge meiden in dit boek. Ik snap het concept van het meelopen, maar ook dit vond ik wat eentonig.
Ik had zo gehoopt dat ik (als 21 jarige) een minder oordelende kijk op influencers zou krijgen na het luisteren van dit boek. Maar eerlijk gezegd bevestigde het alleen maar de treurige levensstijl die ik niet zou willen hebben.
Sommige theorie hebben me aan het denken gezet, dat vond ik een plus.
Misschien aan te raden voor een oudere generatie!
Ik denk dat veel jonge mensen de informatie uit dit boek al wel weten. De vraag waarom mensen influencers willen worden vind ik nog niet duidelijk uitgelicht. Naar mijn mening hadden er echt wel scherpere vragen gesteld mogen worden aan de jonge meiden in dit boek. Ik snap het concept van het meelopen, maar ook dit vond ik wat eentonig.
Ik had zo gehoopt dat ik (als 21 jarige) een minder oordelende kijk op influencers zou krijgen na het luisteren van dit boek. Maar eerlijk gezegd bevestigde het alleen maar de treurige levensstijl die ik niet zou willen hebben.
Sommige theorie hebben me aan het denken gezet, dat vond ik een plus.
Misschien aan te raden voor een oudere generatie!
July 29, 2025
Prikkelend boek met scherpe inzichten over een wereld waar een negatieve beeldvorming rond heerst. Goede en vlotte afwisseling tussen theorie en anekdotes. Het is een fantastisch beginpunt voor onderzoek naar het maatschappelijk model die influencer cultuur teweeg heeft gebracht en het stimuleert toekomstige analyses. Ik had het gewaardeerd als er gebruik zou zijn gemaakt van hoofdstukken om het boek overzichtelijker te maken, zodat de inzichten van het boek duidelijker gestructureerd zijn en het boek niet eerst doorgespit hoeft te worden om ze te vinden. Dit in betrekking met het werk gebruiken voor onderzoek.
January 6, 2022
Vlot om te lezen en erg leuk om verschillende types influencers te volgen. Dit maakt het verhaal heel echt. Het geeft een kijkje in de wereld van influencers, maar je leert vooral veel over jezelf en eigen generatie en hoe verraderlijk social media voor ons allemaal is.
Soms zijn de conclusies of theorieën wel wat repetitief, daarom in fases gelezen en niet in 1 ruk uitgelezen.
Soms zijn de conclusies of theorieën wel wat repetitief, daarom in fases gelezen en niet in 1 ruk uitgelezen.
October 26, 2020
Ik was positief verrast over het boek.
January 3, 2021
Interessant, lekker filosofisch snacken
April 20, 2022
Intelligent, gevat, zonder oordeel, grappig, boeiend, schokkend! Een goede mix van smeuïgheid en filosofie.
Displaying 1 - 30 of 67 reviews