Σμύρνη, 1919-1922: Αριστείδης Στεργιάδης εναντίον Χρυσοστόμου Σμύρνης

by Βασίλης Ι. Τζανακάρης

Εκατό χρόνια από την απόβαση του ελληνικού στρατού στην προκυμαία της Σμύρνης ο συγγραφέας Βασίλης Τζανακάρης επιστρέφει εκεί όπου στις 2 Μαΐου 1919 γράφτηκε η ματωμένη αρχή του τέλους της Μεγάλης Ιδέας. Εκείνης που µας οδήγησε από τα χρόνια της δόξας σ’ εκείνα της καταισχύνης.

Ένα βιβλίο που καταγράφει µε κάθε λεπτομέρεια την άγρια σύγκρουση ανάμεσα στον Ύπατο Αρμοστή της Σμύρνης Αριστείδη Στεργιάδη και την κορυφή της ορθοδοξίας στη Σµύρνη, τον µητροπολίτη Χρυσόστοµο. Μια σύγκρουση που κόστισε ποτάμια από αίμα και δάκρυα. Με μοναδικό γέρας για τους πρωταγωνιστές της δύο στεφάνια από αγκάθια: Για τον Χρυσόστοµο του εθνομάρτυρα και για τον Αριστείδη Στεργιάδη του εθνικού ολετήρα. Με τον πρώτο πιστό «άχρι θανάτου» στα νάματα της ορθοδοξίας και της Μεγάλης Ελλάδας, και τον εντολοδόχο της Ελληνικής Πολιτείας, τον Αριστείδη Στεργιάδη, οπαδό του δόγματος της ελληνοτουρκικής συνύπαρξης και φιλίας. Με τον Χρυσόστοµο να λατρεύεται από τις εκατοντάδες χιλιάδες των Μικρασιατών, και τον Στεργιάδη να φορτώνεται, ως άλλος Εφιάλτης, το µίσος και τις κατάρες ενός ολόκληρου λαού.

Και μαζί τους η Σμύρνη και η Μικρασία. Τα αιματηρά γεγονότα της προκυμαίας, που έκαναν έξαλλο τον Βενιζέλο, η καθημερινότητα των ανθρώπων, οι διπλωματικές ίντριγκες και συνωμοσίες, τα πάθη και οι επικές πολεμικές επιχειρήσεις και τέλος ο εξολοθρεμός και η καταστροφή.

Ένα γλαφυρό βιβλίο που ζωντανεύει µια ολόκληρη εποχή µε τα πάθη, τις μικρότητες, τις ελπίδες, τα όνειρα και τις μεγαλοσύνες των ανθρώπων και που προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα: Ήταν εθνικός προδότης και ο υπ’ αριθμόν ένα υπαίτιος της Μικρασιατικής Καταστροφής ο Αριστείδης Στεργιάδης ή ήταν ένας ψυχρός σκεπτικιστής ο οποίος γνώριζε από πρώτο χέρι τους εφιαλτικούς κινδύνους που απειλούσαν το επικό εγχείρημα της Μικρασιατικής Εκστρατείας;

Στην έκδοση περιλαμβάνεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

720 pages, Paperback

First published May 9, 2019

About the author

Ο Βασίλης Τζανακάρης γεννήθηκε στην Πεντάπολη το 1944, αλλά μεγάλωσε και έζησε στην πόλη των Σερρών.

Σπούδασε πολιτικές και οικονομικές επιστήμες στο Α.Π.Θ. και από τα γυμνασιακά του χρόνια ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία. Έχει εκδώσει τρεις εφημερίδες, περισσότερα από είκοσι βιβλία και έχει διοργανώσει πολλές εκθέσεις αρχειακού υλικού. Από το 1975, και για 34 χρόνια, εξέδιδε το μηνιαίο σερραϊκό περιοδικό Γιατί. Υπήρξε από τους πρωτοπόρους στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση, με τα οποία ασχολήθηκε επί σειρά ετών. Είναι μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων, του Συνδέσμου Εκδοτών Βορείου Ελλάδος και αντεπιστέλλον μέλος της ΕΣΗΕΜΘ.

Το βιβλίο του Δακρυσμένη Μικρασία τιμήθηκε το 2008 με το Κρατικό Βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας. Κείμενα, μελέτες, ποιήματα και συνεντεύξεις του υπάρχουν δημοσιευμένα σε πολλές εφημερίδες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Reviews

[Κατερίνα Τοράκη · Rating 5 out of 5]

Με γλαφυρή αφήγηση και ρέοντα λόγο, με πλήθος βιβλιογραφικών αναφορών και αποσπασμάτων από αναφερόμενα έργα, ο Τζανακάρης αποτυπώνει με κάθε λεπτομέρεια την τριετία 1919-1922. Μας μεταφέρει πειστικά στο κλίμα του διχασμού της εποχής, στις αβεβαιότητες γύρω από τα οράματα και/ή τις πολιτικές επιδιώξεις του Βενιζέλου και των αντιπάλων του και αντίστοιχα στις πολιτικές του Κεμάλ. Σκιαγραφεί τις προσωπικότητες του Στεργιάδη και του Χρυσόστομου, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην πρώτη περιγράφοντας και προσπαθώντας να ερμηνεύσει τις κινήσεις και τις συμπεριφορές του αφότου ανέλαβε την Ύπατη Αρμοστεία της Σμύρνης με απόφαση Βενιζέλου. Ήταν αμφιλεγόμενη προσωπικότητα ο Στεργιάδης; Ήταν ολέθρια η ελληνική πολιτική και τακτική στη Μικρά Ασία; Τα συμπεράσματα δικά μας.

[Λάζαρος Α.Π · Rating 5 out of 5]

Απολύτως κορυφαίο ανάγνωσμα για αυτήν την κρίσιμη περίοδο της ελληνικής ιστορίας,έχει λογής λεπτομέρειες,που ακόμα και οι έχοντες διαβάσει πολλά βιβλία για το θέμα θα εκπλαγούν διαβάζοντάς τες,ενώ την ίδια ώρα δεν γίνεται κουραστικό το βιβλίο σε καμία στιγμή.
Να σημειώσω πως δεν πρέπει να παραπλανήσει ο τίτλος τον αναγνώστη,δεδομένου πως το βιβλίο δεν εξαντλείται σε καμία περίπτωση μόνο στις δυο αυτές προσωπικότητες,αγκαλιάζει όλα τα γεγονότα της περιόδου,τις προσωπικότητες και τις κρίσιμες στιγμές που κυοφόρησε αυτή,ενώ παράλληλα γίνεται και μια περιγραφή της ίδιας της πόλης,της κοινωνίας της,των χαρακτηριστικών και των παθογένειών της

[Nikos · Rating 5 out of 5]

Μέσα απο μια ενδελεχή έρευνα και με μια λεπτομερέστατη αφήγηση της Μικρασιατικής καταστροφής,ο Τζανακάρης μας παρουσιάζει την αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του Στεργιάδη ως Ύπατου Αρμοστή και τις διαμάχες που είχε με τον Χρυσόστομο στην Σμύρνη.Ντοκουμέντα,μαρτυρίες,άρθρα εφημερίδων της εποχής καθιστούν το βιβλίο εξαίσιο.

[Kostas · Rating 5 out of 5]

Το τι ξύλο φάγανε οι παπάδες από τον Στεργιαδη δεν λέγεται, φεύγανε από το γραφείο του με μαυρισμένα μάτια και σκισμένα χείλη...εβλεπε ράσο και του ανέβαινε το αίμα στο κεφάλι, πολύ καλό βιβλίο που σου δίνει να καταλάβεις πόσο κρίσιμο ήταν το πόστο που ανέλαβε ο Ύπατος Αρμοστής στην Σμύρνη τι είχε να διαχειριστεί , πως ξεκίνησε η μικρασιατική εκστρατεία και πως κατέληξε.

[John P · Rating 5 out of 5]

Το βιβλίο αυτό το συστήνω απόλυτα. Η σελίδες είναι πολλές αλλά διαβάζεται εύκολα. Ο συγγραφέας περιγράφει με γλαφυρό τρόπο όλα όσα έγιναν στην Σμύρνη. Συμπεριλαμβάνει επίσης διαλόγους που ειπώθηκαν μεταξύ των πρωταγωνιστων, τηλεγραφηματα και άρθρα εφημερίδων της εποχής εκείνης. Επίσης ο Στεργιάδης ήταν σατράπης.