De moord op de het klinkt als de titel van een thriller. En dat is de geschiedenis van de kunstfilosofie ook. Ze begint met een veroordeling van formaat. De Griekse denker Plato wilde kunstenaars en dichters verbannen uit zijn ideale staat. Daar tegenover staat, vanaf de achttiende eeuw, de romantische verheerlijking van de kunst. Dan is kunst juist de drager van een waarheid die de filosofie niet in concepten kan gieten. Moord op de kunst, of verheerlijking van de kunst. In beide gevallen betekent het dat kunst de denkers uitdaagt. In de esthetica werd kunst een voorwerp voor het denken. Een ÔdenkdingÕ. Dit boek traceert de geschiedenis van de kunstfilosofie. Daarmee is het tegelijk een dwarsdoorsnede van de westerse filosofie. Het is bovendien een van de weinige overzichten die uitgebreid aandacht besteed aan de bijdrage van de islamitische filosofen. Elke filosoof wordt ingeleid met een biografische schets. Daarna volgt telkens een bespreking van diens theorie van de kunst. Thomas Crombez is docent kunstfilosofie aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten (AP Hogeschool Antwerpen) en aan Fontys Hogeschool voor de Kunsten (Tilburg).
Een verschrikkelijk interessant boek dat verschrikkelijk saai is geschreven en dus verschrikkelijk lang heeft geduurd om te doorploegen (want inderdaad, hier is lezen écht werken). En dat is erg jammer, want vraag mij nu wat Lomazzo, Vitruvius, Hegel, of Kant's visie op esthetiek is, en ik weet het al niet meer. Crombez's schrijfstijl is erg stijf: "Nu ga ik dit uitleggen. Maar eerst ga ik dit uit de doeken doen. Ik heb laten zien dat...". Dat breekt de flow van het lezen en verkort mijn interesse. En toch, voor de volhouders, staat het boek propvol unieke invalshoeken tussen de kunst en de filosofie, die, ook al kende ik veel van de besproken filosofen, de lezer weet nieuwe inzichten te brengen. Het is een kwestie van volhouden.
Zeer leesbaar overzicht van de verhouding tussen kunst en filosofie vanaf Plato, die zelf geen heil zag in kunst (slechts nabootsing). Ons esthetisch besef dateert pas vanaf de 18e eeuw en de filosofie is daarin meegegroeid. Of is het juist andersom? Leuk boek.
Zeker en vast niet slecht voor de gemiddelde mens. Als filosofiestudent, net iets minder. Enige persoonlijke touch of uitdieping van de concepten was wel welkom geweest, alhoewel dat misschien niet de bedoeling is van een inleidend werk...
De structuur van het boek stoorde niet, maar het doet me erg denken aan een schoolboek van vroeger: 1,2,3, etc.