İngilizlerin tarihi ortadoğu stratejisi: Ticaret, siyaset ve hükmetmek… Dünya tarihinin üzerinde güneş batmayan imparatorluğu İngiltere'nin Ortadoğu macerası hangi fikirlerle başladı? Osmanlı İmparatorluğu ile İngiltere'nin Ortadoğu'daki sıra dışı mücadelesinde neler yaşandı? İngiltere'nin Ortadoğu'daki stratejisinde konsoloslukların önemi neydi? "Önce ticaret ve siyaset, sonra hükmetmek" projesiyle İngiltere neyi amaçladı?
Dr. Nurcan Özkaplan Yurdakul bu özel çalışmasında, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ile İngilizler arasında yaşanan Ortadoğu mücadelesini enine boyuna incelerken; konsolosluklardan ticarete, siyasetten hâkimiyet stratejilerine kadar tüm bilinmeyenleri gözler önüne seriyor. Mevcut literatürün yanı sıra Osmanlı ve İngiliz arşivlerinden istifade ederek ortaya konan bu çalışma, 19. yüzyıl Osmanlı tarihçiliğinde askeri yenilgilerin ve toprak kayıplarının yasını tutmaktan ziyade, yetkin ve etkin Osmanlı devlet adamlarının dünya ölçeğinde nasıl siyaset ürettiklerini anlamak gerektiğini göstermektedir.
Okuyucular bilhassa "İngiliz Oyunu" şeklinde dillere pelesenk olmuş tarih anlayışının bir kestirmecilik ve yetersizlik olduğunu da bölümler eşliğinde göreceklerdir. Osmanlı-İngiliz ilişkilerinin seyri ve İngiliz konsolosluk kurumu ile başlayan kitap, İngiliz siyasetinin şimdiye dek hiç irdelenmemiş bir stratejisini daha açığa çıkarıyor; ticaret, siyaset ve hükmetmek.
"İngiltere Ortadoğu’ya Nasıl Girdi?", her türlü okur kitlesinin istifade edebileceği bir araştırmadır. İngiltere’nin Ortadoğu coğrafyasında kendine nasıl yer açtığını anlamanın yanı sıra günümüz Ortadoğu ülkelerinin meşgul olduğu güncel meselelere yönelik cevaplar da sunmaktadır.
Okuyacak olan arkadaşlara baştan sunu söyleyeyim; yok kitabın adı çok ilgimi çekti, yok bilmem ne falan filan diyerekten bi hevesle kitaba hiç saldırmayın. Gerçekten aşırı merak ediyorsanız elinize alınız. Çünkü bildiğin akademik bir çalışma zaten ben de İlber Ortaylı’nın elinde görmüştüm. Arkadaşlar SIKILABİLİRSİNİZ sıkılacaksınız ama devam edin. Emeği geçen herkesin eline sağlık.
Kitap neredeyse tamamen alıntılardan oluşuyor. Yazar çok ayrıntılı bir araştırma yapmış ve bunu her alıntısınında, alt notlarda görebiliyorsunuz. Kitabı okurken ayrıca alt notlardaki bilgiler içinde kayıp oluyorsunuz. Konsolosluk görüşmeleri, bu göreve atanan kişilerin uluslar arası ilişkilerde izlediği yol anlatılmış. Okurken biraz sıkıldım açıkçası ancak uluslar arası ilişkiler konusunda bilgi edinmek isteyenler için faydalı bir kaynak olabilir.
“İngiliz Oyunu diye dillere pelesenk olan tarih anlayışının hem kestirmeciliğini hem de yetersizliğini görecektir.”
Ayrıntılı bir araştırma sonucu ortaya çıkmış başarılı bir eser. Tarih bilgisi fazla olmayanların zorlanacağı ama bir şeyler de öğrenebileceği bir kitap.
Yazar, Özellikle İngilizlerin 19.yüzyıl başı ve sonlarında Osmanlı hakimiyeti altında bulunan Ortadoğu'yu nasıl ele geçirdiğini neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde açıklamış.