Lore heeft het als beginnende leerkracht niet makkelijk op het Vrij Instituut voor Nijverheid. Haar onzekerheid groeit naarmate het echte contact met haar leerlingen uitblijft. Als het archief van het V.I.N. moet worden leeggemaakt, krijgt Lore de opdracht om belangrijke papieren te redden van de vernietiging. Het is niet eenvoudig om haar aandacht bij al die dozen te houden. Conciërge Sergei heeft maar weinig vertrouwen in Lores speurwerk. Hopelijk houdt ze het vol, want die documenten kunnen zijn zorgen de wereld uit helpen. Ze betekenen voor hem de enige weg naar zijn geliefde Anna. En dat terwijl hij juist altijd heeft gedacht dat paperassen hem ooit de das zouden omdoen.
Een onzekere leerkracht zit vlak voor de vakantie de kartonnen dozen van het schoolarchief te doorzoeken. Wat zoekt ze precies? En waarom is dat zo belangrijk? Op deze vragen krijg je – keurig volgens de regels van de kunst – een antwoord in VIN, de jongste roman van leerkracht en schrijfster Ruth Lasters.
VIN staat voor Vrij Instituut voor Nijverheid, een multiculturele school voor technisch en beroepsonderwijs in het Antwerpse. Afwisselend doen Lore (de leerkracht) en Sergei, de conciërge, hun verhaal in korte hoofdstukken in de ik-persoon. Bij Lore duiken daarbij soms verrassende metaforen op (niet allemaal even geslaagd), Sergei doet zijn verhaal in een soort Verkavelingsvlaams, dat nogal geforceerd overkomt. Tussendoor wordt in nog kortere hoofdstukjes ook het verhaal van Anna verteld, de Armeense poetsvrouw.
Dat ze voor deze roman uit haar eigen ervaring putte, merk je aan tal van anekdotes en de vele levendige randpersonages die in VIN opduiken. De leerlingen, de collega’s, de directie, de inspecteurs…je ziet ze allemaal zo voor je.
De herkenbaarheid van “le petit histoire” is meteen het sterkste punt van VIN. Over de uitwerking het grote verhaal als roman ben ik iets minder enthousiast. Het is allemaal niet slecht en leest best vlot weg, maar het materiaal verdiende een iets minder typische aanpak, iets minder volgens de regels van het boekje.
Om beurt zijn een leerkracht uit een beroepsschool (het VIN), een conciërge uit dezelfde school en een gewonde vrouw in het ziekenhuis aan het woord. Realistisch, maar vaak wat langdradig en te hard gefocust op de plot in een poging spanning op te bouwen.
Ruth Lasters (1979) studeerde Romaanse filologie en debuteerde met de roman Poolijs (Meulenhoff-Manteau) waarvoor ze de Vlaamse Debuutprijs 2007 kreeg. In 2010 verscheen haar tweede roman Feestelijk zweet (Meulenoff-Manteau) en in 2014 haar derde roman Vlaggenbrief (De Bezige Bij Antwerpen). Haar poëziedebuut Vouwplannen (Meulenhoff-Manteau) werd bekroond met de Debuutprijs Het Liegend Konijn 2009.In 2014 verscheen De Laatste Straatmuzikant, een boekje geschreven voor onder meer anderstaligen. In 2015 verscheen haar tweede dichtbundel Lichtmeters (Polis), waarvoor ze de Herman De Coninckprijs in ontvangst mocht nemen. Lichtmeters verscheen in het Duits als Lichtmesser (2018), vertaald door Stefan Wieczorek. Na een ongelukkige eerste werkperiode belandde ze in het toenmalige KTA van Borgerhout (de huidige Spectrumschool) waar ze veertien jaar met plezier voor de klas stond en ook even mocht meedraaien als gelijkekansencoördinator. Toen de Spectrumschool Borgerhout werd omgebouwd tot middenschool en de derde graad er dus volledig verdween, kwam ze terecht in De! Kunsthumaniora. In haar boek Vin heeft ze haar onderwijservaringen verwerkt. De titel Vin verwijst naar het V.I.N. (Vrij Instituut voor Nijverheid) waar het verhaal zich grotendeels afspeelt. Afwisselend lezen we over de levens van Lore, een onzekere beginnende docent, de conciërge Sergie en de Armeense schoonmaakster Anne. Lore krijgt de opdracht om belangrijke papieren uit te zoeken. Deze zullen anders vernietigd worden. Sergie, al jaren werkzaam bij het V.I.N, heeft maar weinig vertrouwen in Lore. Ze lijkt namelijk niet echt aandachtig en serieus met dit klusje om te gaan. Anna is schoonmaakster op het V.I.N en ligt ten tijde van het verhaal in het ziekenhuis. Met deze drie personages in de hoofdrol en het V.I.N als belangrijk decor bouwt de auteur een aangrijpend verhaal op. Twee vragen stuwen het verhaal voort: welke ‘streek’ heeft Lore precies uitgehaald waarover ze zich zo schuldig voelt, en welke papieren moet ze precies voor Sergei uit het schoolarchief redden? Drie verhaallijnen werken toe naar de climax (de “rattenstreek” van Lore en het daaruit voortvloeiende ongeval. ‘Vin’ maakt duidelijk: je moet vooral een beetje geluk hebben met je startpositie Nauwkeurig en geduldig werkt Lasters toe naar de dramatische ontknoping. De opties blijven wel heel nadrukkelijk open, en hier en daar wordt de lezer merkbaar even op het verkeerde been gezet om de spanning op te bouwen. Haar verhaal illustreert ook duidelijkhoe lage maatschappelijke waardering voor de talenten van de jongens van het VIN ongelijkheid op een ingewikkelde manier in stand houdt. Met visie, compassie, en ten slotte – gelukkig, zou ik willen zeggen – ook met hoop toont ze hoe economische, politieke, sociale omstandigheden concrete mensenlevens beïnvloeden
Puur op basis van de flaptekst meegegrist uit de bibliotheek, maar helaas nogal een tegenvaller. De auteur is zelf gepokt en gemazeld in het beroepsonderwijs, waardoor ze geregeld herkenbare én confronterende passages en anekdotes weet neer te schrijven, maar het verhaal gaat helaas nergens naartoe. Bovendien is de plot waar Lasters wel héél nadrukkelijk naar opbouwt bedroevend mager, waardoor je je achteraf afvraagt waarom je hier eigenlijk je tijd in hebt gestopt. Na de diverse scherpe opiniestukken die ik de laatste jaren van haar heb gelezen, viel dit me verrassend hard tegen. 2,5 (maar afgerond naar beneden).
"Hij spartelde alleen zo vaak tegen omdat hij vreesde dat in families als de zijne hoop iets als een defecte filterinstallatie is, die het water alleen wat rondpompt terwijl de ellende erin blijft drijven." Schrijfstijl zonder te veel tierlantijntjes maar met zinnen zoals bovenstaande die een situatie zodanig treffend beschrijven dat het echt binnenkomt. Sterk verhaal ook, met als arena een beroepsschool wat ik zelf heel interessant vond en anders, en dat nog eens verteld vanuit het perspectief van goed doorvoelde personages. Heel graag gelezen.
Onder de indruk van hoe de auteur de innerlijke belevingswereld van de verschillende personages weet te veruitwendigen. Het verhaal blijft hangen, doet nadenken, doet stilstaan bij de menselijke psyche. Schoon, ik ben echt fan!
Verhaal over een lerares in een technische school. Veelbelovend begin, goed geschreven met gevoel voor humor. Jammer genoeg naar het einde toe wat langdradig.