In Cosmos, Texaco, het Gedichtendagessay 2020, in opdracht van Literatuur Vlaanderen, proberen dichter Charlotte Van den Broeck en illustrator Ward Zwart zich een weg te banen van de onmetelijke kosmos, naar de bladzijde van het gedicht en alle ruimtes die de poëzie beslaat ertussen. Ze laten zich leiden door Georges Perecs taxonomische studie van ruimte (Espèces d’espaces, 1974) en onderzoeken op hun tocht in omgekeerde richting hoe poëzie ‘de papieren ruimte tot leven wekt’, hoe het gedicht zich over de randen van de bladzijde heen plaatst in de ruimten rondom. Onvermijdelijk zullen ze afdwalen, een verkeerd spoor kiezen, een vals gezichtspunt opzoeken, te grote omwegen maken, een sprong niet wagen, vermoeidheid voelen in de benen... maar ach, dat is eigen aan bevreesde, maar geestdriftige avonturiers.
CHARLOTTE VAN DEN BROECK (1991) is schrijver en performer. In 2015 debuteerde ze met Kameleon, waarvoor ze de Herman de Coninck Debuutprijs kreeg. In 2017 volgde Nachtroer, bekroond met de driejaarlijkse Paul Snoek prijs. In oktober 2019 verscheen haar prozadebuut, Waagstukken, een verzameling essays over architectuur en zelfdoding.
WARD ZWART (1986) is een Antwerpse illustrator die potlood- en houtskooltekeningen maakt. Kenmerkend in zijn werk is de melancholische sfeer die tegelijkertijd donker en grappig kan zijn. Hij stopt veel humor in zijn tekeningen en ziet schoonheid in kleine dingen. Met zijn werk zoekt hij naar een nieuwe manier om via tekeningen en tekst een verhaal te vertellen of een sfeer te creëren. Na jarenlang actief te zijn in de underground en zine-cultuur publiceerde hij in 2016 zijn eerste graphic novel Wolven.
Charlotte Van den Broeck was born in Turnhout, Belgium, in 1991. After studies in English and German, she took a Masters in Drama at the Royal Conservatoire in Antwerp. She has published two collections of poetry, Kameleon (2015), which was awarded the Herman de Coninck debut prize for poetry by a Flemish author, and Nachtroer (2017), which was nominated for the VSB Poetry Prize 2018 and the Ida Gerhard Prize. These two volumes are combined in Chameleon | Nachtroer, translated from the Dutch by David Colmer (Bloodaxe Books, 2020). Her poetry has also been translated into German, Spanish, French, Serbian and Arabic. In 2016 she opened the Frankfurt Bookfair together with Dutch poet Arnon Grunberg. In 2017 she was one of that year’s Versopolis poets, performing at several European festivals including Ledbury in Britain. As well as publishing critically acclaimed collections she is renowned for her distinctive performances, which differ from UK/US versions of spoken word as theatre pieces ‘searching for the speakability and experience of oral poetry’, now presented in English as well as Dutch.
(gelezen tijdens corona-isolatie) hoe fijn dat een boek je denken zo kan openklappen, en, hoe stom dat je soms kan voelen ‘alles wat ik zou willen maken is er al’
Cosmos, Texaco van Charlotte Van den Broeck en Ward Zwart is een poëzie-essay uit 2020 dat me stil heeft laten staan bij (wit)ruimte en prachtige tekeningen. Charlotte doet ons allerlei soorten ruimtes ontdekken in poëzie, van de onmetelijke kosmos via de eigen buurt en straat tot in het eigen comfortabele bed. En hoe de poëzie door die ruimte waarin ze ontstaat, beïnvloed wordt.
De vorig jaar te vroeg gestorven kunstenaar Ward Zwart hanteerde voor dit boek met verve zijn tekenmateriaal, potlood en houtskool, en brengt in slechts enkele schakeringen die verschillende ruimtes prachtig in beeld weer. De tekeningen brengen veelal een eenzaam, onbehaaglijk en/of een melancholisch gevoel naar boven.
Melancholie is een van de aspecten waarover wordt gereflecteerd in dit essay. De auteurs laten zich ten eerste leiden door Georges Perec's studie van ruimte (Espèces d'espaces, 1974). En daarnaast komen tal van andere dichters en gedichten aan bod. O.a. twee van mijn poëzie-helden, met name Ghayath Almadhoun en Peter Verhelst. Het moet allemaal nog even bezinken maar het is alvast een ganse ontdekkingstocht doorheen de wereld van de poëzie voor mij geweest, waar ik goed mijn aandacht moest bijhouden. Knap werk!
(al paar maanden terug gelezen maar vergeten toe te voegen) Kon tijdens het lezen onmogelijk voorkomen dat ik alles wat ze schreef over poëzie ook op de beeldende kunst ging toepassen - waardoor sommige delen heel veel nieuwe inzichten gaven, maar andere opvattingen weer erg achterhaald leken. (beeldende kunst & poëzie zijn nou eenmaal niet hetzelfde)
I really love the drawings. They are all set in what I image is the town of Cosmos, in the state of Texaco. The text are essays on poetry. I liked some of it, I understood some of it. I'll have to read it again once I read more Tsjechov, Gerhard, usw.