Jump to ratings and reviews
Rate this book

Gad. Spowiedź klawisza

Rate this book
Wstrząsający reportaż o więziennym życiu z perspektywy strażników. Ludzi, którzy dzień w dzień, przez lata wyjątkowo trudnej służby, pilnują sprawców najokrutniejszych przestępstw.
Paweł Kapusta oddaje głos gadom – tak w gwarze więziennej nazywa się klawiszy. Oddziałowi, dowódcy zmian, wychowawcy, dyrektorzy mówią o brudzie tej roboty, już do końca życia pozostającym w psychice. O szokujących zdarzeniach, z którymi muszą się mierzyć niemal każdego dnia. O codziennym kontakcie z bandytami, z którymi na wolności nikt nie chciałby mieć do czynienia.
Odwiedzając zakłady karne, prześwietlając oddziały, cele i gabinety, Kapusta szuka dziur w niewydolnym systemie. W systemie, w którym zbrodniarze mają często więcej przywilejów niż pilnujący ich klawisze. W którym pojęcie resocjalizacja stanowi dla osadzonego jedynie sposób uzyskania dodatkowej przepustki. Który – według funkcjonariuszy – w dużej mierze bandytów produkuje, a nie nawraca. Który zaczyna się chwiać. Bo kto chce iść do pracy, w której napięcie sięga zenitu, a pensja bruku?
Bohaterowie mówią też wprost: tak, w polskich więzieniach bije się osadzonych. Tak, w polskich więzieniach problemem jest nielegalny kontakt ze skazanymi – przemyt, handel, noszenie grypsów, telefonów komórkowych, alkoholu. Kontakty seksualne strażników z więźniami. Praca operacyjna służb specjalnych, pozwalających bandytom na prowadzenie nielegalnych biznesów zza więziennych murów.
Kto powie, że nowa książka Kapusty jest brudna, będzie miał całkowitą rację. Ktoś doda, że jest wulgarna, momentami wręcz obrzydliwa i szokująca – też się nie pomyli. Najważniejsze, że jest prawdziwa. A prawda w niej zawarta ścina momentami z nóg.

Druga książka reporterska finalisty Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za książkę „Agonia. Lekarze i pacjenci w stanie krytycznym”.

272 pages, Paperback

First published October 2, 2019

18 people are currently reading
401 people want to read

About the author

Paweł Kapusta

3 books16 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
296 (28%)
4 stars
501 (48%)
3 stars
196 (19%)
2 stars
28 (2%)
1 star
3 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 88 reviews
Profile Image for Trzcionka.
778 reviews98 followers
February 11, 2020
Niczego mi nie urwało, ale było nieźle. Na wstępie należy zaznaczyć, że ta pozycja to nic odkrywczego. Tym bardziej dla osób które jakąś wiedzę już mają o służbie więziennej i zakładach karnych - szczególnie z praktyki (nie w kontekście osadzenia oczywiście xD), a nie z książek/gazet/tv. Czytać o tym lub oglądać w tv, a odwiedzić takie miejsce to dwie NAPRAWDĘ RÓŻNE rzeczy. Osobiście jestem zdania, że gdyby w okresie szkolnym robić regularne wycieczki do ZK przestępczość mogłaby ulec konkretnemu zmniejszeniu.
W kontekście realności opisywanych zdarzeń mogę więc stwierdzić, że książka nie jest przekombinowana i podrasowana, co byłoby zbrodnią (i jednocześnie dzieje się dość często w ramach naszej rodzimej lit. faktu). Autor usuwa się w cień, pisze zgrabnie i konkretnie, bez pitu pitu o niczym. Sporo interesujących informacji i konkretnych wydarzeń.
Schody zaczynają się ok. 100 stron przed końcem, gdy wchodzą dywagacje nt. kształtu systemu więziennictwa z jakim aktualnie mamy do czynienia. Dywagacje o resocjalizacji więźniów (która to nie istnieje) oraz trudach pracy funkcjonariuszy SW to trochę marnacja kartek. Zbyt dużo miejsca autor poświecił na narzekanie na problemy które ciągną się za więziennictwem od WIELU lat. Kilka celnych uwag i przemyśleń od bohaterów tego reportażu nie zmienia faktu, że na kilkudziesięciu stronach autor pisze o tym co każdy dorosły człowiek doskonale wie. Gdyby nie to, patetyczne momentami, marudzenie pewnie dałabym jedną gwiazdkę więcej.
Podsumowując - warto, szczególnie dla tych, którzy nie siedzą w temacie. Dla zorientowanych będzie to szybka, ale przystępna lektura na jeden wieczór.
Profile Image for Maćkowy .
490 reviews140 followers
July 1, 2020
Dzień dobry panie osadzony. Czyli opowiem Ci o pracy w kryminale.

Teraz każdy się spowiada. Spowiadają się gangsterzy mitomani, ich żony, lekarze, grabarze, politycy, bankierzy, dilerzy i sportowcy. Pół biedy gdyby ta spowiedź odbywała się po bożemu, sam na sam z kapłanem (tu wstawić religię) i została objęta tajemnicą przewidzianą na taką okoliczność, ale nie. Panie i panowie spowiadają się dziennikarzom, a ci z kolei bezczelnie i zdaje się, że też bezkrytycznie, te wynurzenia zapisują, by potem wydać je w formie książek ku zadowoleniu (lub nie) czytelnika. Dlatego też z lekką nutką powątpiewania i daleko idącą ostrożnością, podchodziłem do spowiedzi kolejnej grupy zawodowej - Spowiedzi klawisza autorstwa Pawła Kapusty, czyli w wielkim skrócie opowieści o trudach pracy za murami zakładu karnego.

Gad to świetna książka, mocna, dająca czytelnikowi pełen zakres emocji od smutku, przez oburzenie, (bez)nadzieję i radość (tej ostatniej jest najmniej). Paweł Kapusta ma to coś, co odróżnia prawdziwego reportera od człowieka, który myśli, że aby napisać dobry tekst wystarczy posiedzieć trochę w bibliotece a potem pojechać na Erasmusa do Bukaresztu czy innego Teheranu, by tam pobujać się z innymi niezrozumianymi zachodniego świata. Kapusta woli ze swoim bohaterem walnąć browar, zapalić fajka, posłuchać i zapisać co im leży na wątrobie. Własne wnioski autora? Są, ale bardziej daje się wygadać funkcjonariuszom Służby Więziennej, bo to oni są bohaterami, ich emocje i wypomnienia opisuje, nie swoje.

A historie są naprawdę różne. Jest o wzajemnych stosunkach Gada (klawisza) z panem osadzonym, o trudach służby na najróżniejszych oddziałach najróżniejszych zakładów karnych, o absurdach pracy w budżetówce (kto choć chwilę miał przyjemność pracy dla naszego państwa, ten tylko pokiwa głową ze zrozumieniem), o motywacjach i ich braku, a do tego masa anegdot z życia za kratami. Finalnie dostajemy pełny i wiarygodny obraz służby w kryminale, codziennego znoju tych ludzi, którzy poświęcili się niewdzięcznej robocie pilnowania innych ludzi.

Gad to zdecydowanie największe czytelnicze zaskoczenie tego roku. Właściwie to najlepszy audiobook jaki w tym roku odsłuchałem i tylko jedna rzecz nie daje mi spokoju: czy Janusz Chabior tak świetnie wczuł się w rolę, czy po prostu słabo czyta ... tym niemniej bardzo polecam Gada, choć nie jest to lektura łatwa, lekka i przyjemna, to na pewno pełnokrwista i poruszająca.
Profile Image for Johnson.
331 reviews61 followers
May 27, 2020
GAD. Spowiedź klawisza to bardzo dobry choć dojmujący reportaż! Jednocześnie nie będąc depresyjnym materiałem jest świetnie skonstruowany, bardzo prawdziwie i wiarygodnie wnika do świadomości odbiorcy. Zero przerysowań czy wymuszonego kina akcji obliczonego na zysk sprzedażowy. Świetna, po prostu świetna książka! To jest dla mnie absolut reportażu. Autor ujął właściwie wszystkie (!) aspekty więziennictwa z punktu widzenia klawisza, o które chciałbym zapytać. A wierzcie mi, w tym względzie nie ma głupich pytań. Za to odpowiedzi jest całe mnóstwo. Nie zalewa nas nic nie mówiącymi nam statystykami, choć znalazło się na samym koniuszku książki wzmianka o ilościach Zakładów Karnych czy liczbie zatrudnionych. Fakty, anegdoty, przykre historie, zabawne historie, hierarchiczność, zmiany na przestrzeni lat, zmierzenie się z mitami, półprawdami i czystymi bzdurami powtarzanymi np. w takich filmach jak „Symetria”. Praca strażnika więziennego od ludzkiej strony, problemy psychiczne, perspektywa spadającej przez lata atrakcyjności tego zawodu aż po wykonywanie wyroków śmierci i...

Cóż, dość powiedzieć, że ten reportaż kończy się tąpnięciem w psychikę idealnie pieczętującym odbiór całego materiału. Z całą pewnością Ja nie będę już patrzył na więziennictwo tak jak do tej pory. Zgadzam się z @Mackowym, że ta książka to prawdziwe czytelnicze zaskoczenie (in plus oczywiście).

Ja książkę "przesłuchałem". Audiobook w wydaniu Janusza Chabiora to mistrzostwo świata. Aktor tak wczuwa się w temat, że nie słyszysz Chabiora tylko… strażnika więziennego, który opowiada Ci o blaskach i cieniach pracy jako klawisz, właśnie tytułowy Gad.

27.05.2020 r.
Profile Image for Piotr Krawczyk.
105 reviews14 followers
October 10, 2019
Paweł Kapusta w swojej reporterskiej książce bierze się za temat funkcjonariuszy więziennych, "klawiszy", tytułowych "gadów". Ale tytuł jest raczej przewrotnością, ironią, bo autor, wchodząc za mury więzienia, słuchając wielu opowieści pracowników systemu penitencjarnego przywraca im ludzką twarz. Sprawia, że dla czytelnika stają się oni ludźmi, a nie pionkami w systemie karnym.
Są tu opowieści o codziennej pracy funkcjonariuszy, jej szarzyźnie, uciążliwościach, o ich relacjach z osadzonymi i o samych osadzonych. Kapusta przygląda się też problematyce systemu kar w Polsce, w tym karze śmierci. Chwilami jest wzruszająco, a chwilami przerażająco.
Można zarzucać tej książce nieco nadmierną poetyckość, ale w starciu z opisywaną rzeczywistością poetyckość tę można uznać za środek konieczny, by zwykły człowiek mógł sobie poradzić z ogromem cierpienia opisywanego w w warstwie reporterskiej.
Czyta się jednym tchem.
Profile Image for teach_book.
434 reviews634 followers
November 7, 2020
4,5 🌟

Brudny, uświadamiający i okropnie prawdziwy reportaż o pracy polskich klawiszy w jednostkach penitencjarnych. Bez zbędnego koloryzowania i upraszczania. Kawa na ławę. Polecam!
Profile Image for Agata.
193 reviews24 followers
December 23, 2020
Mam mieszane uczucia - z jednej strony dużo w tej książce prawdy, ale z drugiej frustruje mnie podejście do współpracowników i osadzonych tych wszystkich klawiszy, którzy się w niej wypowiadali. A i tak kto nigdy nie był w kryminale, ten nie zrozumie, jak wygląda życie za murami, choćby sto lat słuchał opowieści na ten temat.
Profile Image for kurp.
469 reviews24 followers
January 16, 2024
Jest 16 stycznia, a to już dla mnie jest książka roku :D
Świetna, ciekawa, dobrze napisana. Naprawdę warto.
Profile Image for Katarzyna Nowicka.
636 reviews25 followers
October 19, 2019
Wow, co to byla za lektura!👍
To nie jest zdecydowanie praca marzen, to jakis horror, inny swiat, pieklo na ziemi.
Kto przeczyta, nigdy nie pomysli o pracy w wieziennictwie.
To nie jest film, ani dobry kryminal, to rzeczywistosc - brudna, przerazajaca i odpychajaca.
Dla zaintetesowanych tematem - lektura obowiazkowa.
Profile Image for Olga.
145 reviews13 followers
December 30, 2022
To już mój drugi reportaż Pana Kapusty. Ciekawy, wciągający, pokazujący świat zza kratek z innej perspektywy.
To zdecydowanie ważna pozycja, szczególnie, jeśli chce się zaznajomić z tematem więziennictwa w Polsce, albo gdy po prostu poczytać o czymś innym, by móc sobie wyrobić własną opinię i wrażliwość.
Polecam!
Profile Image for Michal.
12 reviews6 followers
May 8, 2022
Książki słuchałem w formie audiobooka, gdzie lektorem jest Janusz Chabior. Słuchało się tego wspaniale. Sama książka trzyma w napięciu. Niektóre historie mrożą krew w żyłach, w jeszcze inne aż trudno uwierzyć. Autor świetnie pokazał świat, który jest nam nieznany i obcy
Profile Image for Następcy Książeki.
430 reviews37 followers
January 25, 2021
Po #folwarkkomentanta naszła mnie ochota na książki podobne tematycznie i tak trafiłam na ten tytuł. Niestety okazało się to rozczarowaniem, tylko i wyłącznie dlatego że 1) chciałam czegoś równie prawdziwego ale jednocześnie zabawnego jak Folwark 2) słuchałam w audio gdzie lektor ma tak nużący i bez wyrazu ton głosu że po prostu zasypiałam w trakcie. Być może gdybym przeczytała to w tradycyjny sposób moja ocena była by wyższa. Ogólnie rzecz biorąc ta książka mnie nie zachwyciła, nie zaciekawiła... W sumie to nie wywołała u mnie żadnych emocji. A szkoda (3/10⭐)
Profile Image for Klaudyna Maciąg.
Author 11 books209 followers
September 14, 2021
Momentami mocno chaotyczna, ale bardzo dobra książka. Czasem wstrząsa, czasem wzbudza obrzydzenie, ale przede wszystkim z ciekawej perspektywy przedstawia obcy nam świat wnętrza kryminału. Może nie każdy chce go znać, ale prawda jest taka, że dobrze jest poznać tę perspektywę, zanim powiemy: "niech dojadą go w celi", "powinni ją posadzić na krześle" albo "nie wolno zatrudniać ludzi z kryminalną przeszłością". Daje do myślenia.

W wersji audio lektorem jest Janusz Chabior - i robi przy tym doskonałą robotę!
Profile Image for prozaczytana.
646 reviews207 followers
February 22, 2022
3,5/5

Porządny reportaż ukazujący polskie realia więziennictwa. Wiele rozmów, wiele spostrzeżeń, wiele wniosków - nie jest dobrze, system wymaga wielu poprawek. Praca klawisza jest niezmiernie stresująca i za żadne skarby świata nie chciałabym pracować w więzieniu. Ci, którym owa praca wydaje się lekka i w miarę przyjemna, powinni przejść się na kilka dni do owej placówki albo przynajmniej przeczytać tę książkę.

Jest to świetna lektura dla totalnych laików w tym temacie. Osoby, które cokolwiek wiedzą o tym, jak wygląda życie więźniów i praca strażników, raczej nie zdobędą zbyt wielu nowych wiadomości, ale i tak warto.
Profile Image for Julietta.
51 reviews4 followers
March 12, 2021
Warto było.
Kto nigdy nie miał do czynienia z kryminałem nawet się nie zastanawia nad tym, jakie istnieją w nim problemy. A przecież jest to częścią, nie mówię codzienności, ale na pewno życia społecznego.
W każdym bądź razie, daję do myślenia
Profile Image for Klaudia_p.
661 reviews89 followers
May 23, 2020
Spłycony obraz więzienia znany z telewizyjnych opowieści.
Profile Image for Weronika.
454 reviews22 followers
March 11, 2025
Bardzo ciekawa książka. Realia pracy w więzieniu mogą wydawać się oczywiste, a jednak słuchanie tego mrozi krew w żyłach i wzbudza gniew.
Profile Image for Sabina.
17 reviews10 followers
January 19, 2020
Bardzo ciekawe przedstawienie zawodu strażników więziennych.
Jest to zawód, o którym szczególnie nie myślałam - wiedziałam, że jest.
I jak w każdym zawodzie ludzie pracujący jako klawisze mają wiele problemów - z więźniami, z "górą", z niektórymi przepisami. Wszystkim lubiącym reportaże zawodowe polecam.
Profile Image for vin.
46 reviews18 followers
January 23, 2021
Świetny reportaż. Wciągający, otwierający oczy, przekrojowy, dobrze napisany i zredagowany. 4,5* jakby była taka opcja ;)
Profile Image for Maciek Komenda.
88 reviews
March 16, 2024
It is a good book to greaten social awarness about functioning of prisons
Profile Image for Karol Soja.
12 reviews
September 14, 2020
Wciągający zbiór opowieści o pracy w zakładach karnych. Niestety czyta się smutno, ponieważ obnażane są liczne patologie systemu penitencjarnego w Polsce :/
Profile Image for DoGoryKsiazkami.
255 reviews520 followers
February 23, 2021
Swego czasu bardzo chętnie czytałam reportaże, jednak ostatnio trochę od nich uciekłam. Po tak długiej przerwie sięgnęłam po książkę autorstwa Pawła Kapusty: Gad. Spowiedź Klawisza.

To było naprawdę dobre i już teraz wiem, że to nie była ostatnia książka tego autora, jaką przeczytałam.

Temat książki jest dość trudny, bo opowiada o polskich więzieniach. Ciężko jest zrobić reportaż o tej tematyce w dobrym guście (jakkolwiek to brzmi). W momencie, gdy patologie wychodzą na pierwszy plan, nie jest łatwo o nich mówić w ambiwalentny sposób, ale tak właśnie zrobił to autor i za to szacun! Nie ma to absolutnie nic wspólnego z filmami Vegi, gdzie przekleństwa i przemoc to podstawa. Nie znajdziecie tutaj sensacji i najmroczniejszych historii, jakie świat więziennictwa kiedykolwiek widział. Przeczytacie tu o prawdziwych historiach więźniów, jak i pracowników.
Dowiecie się o strukturze więzień, zarówno obecnej, jak i tej sprzed kilkudziesięciu lat. Poznacie potoczne nazewnictwo i wiele innych. Mimo że jest to trudny temat, czyta się to w miarę przyjemnie, właśnie dzięki językowi, jakim posługuje się autor. Owszem, czasami bohaterowie rzucają tzw. mięsem, ale to wszystko w granicach rozsądku.


Człowiek mniej więcej wie, jak to wszystko wygląda, ale mimo to nikt chętnie tego tematu nie chce zgłębiać, bo jak stare porzekadło mówi: mniej wiesz, lepiej spisz. Poznałam tu historie, które sprawiły, że zamykałam książkę, bym mogła złapać oddech. Historie bardzo bolesne, tym bardziej że są prawdziwe. Jednym z najcięższych fragmentów, był ten, który przedstawiał, jak odbywały się kary śmierci. Na samą myśl na moim ciele pojawia się gęsią skóra i łzy w oczach. Trzeba to przeczytać, żeby zrozumieć, o czym mówię.

Momentami miałam wrażenie, że w wiezieniu ciężej mają jego pracownicy niż ‘złodzieje’. Jest to środowisko nie dla każdego, nawet ci z psychiką ze stali mają swoje momenty słabości. Ta książka sprawiła, że zaczęłam na to wszystko patrzeć nieco inaczej. Owszem, nasz system jest niesprawiedliwy. Owszem, czasem więzienie dla skazanego wygląda bardziej jak nagroda niż jak kara. I tak, nie każdy, kto opuszcza te mury, staje się dobrym człowiekiem. Bywa tak, że więzień wraca do swoich nawyków i kilka dni później znajduje się w tym samym miejscu, ale statystyki się zgadzają? Zgadzają. A czy proces resocjalizacji zakończył się sukcesem? Cóż, różnie z tym bywa.

Epilog książki wstrząsnął mną niesamowicie. Przeczytałam całość i myślałam, że najgorsze mam już za sobą. Och, jak bardzo się myliłam. Po ostatnim zdaniu, zamknęłam książkę i spędziłam dobre pół godziny w ciszy ze złamanym sercem.

Ten reportaż to naprawdę kawał dobrej i rzetelnej roboty. Polecam go każdemu, zwłaszcza osobom, które tym tematem się interesują.
Profile Image for Angelic.
527 reviews8 followers
May 1, 2021
Paweł Kapusta na podstawie rozmów z byłymi bądź obecnymi pracownikami więziennictwa, stworzył obraz sytuacji na dwóch frontach. Osadzeni po jednej stronie, a po drugiej strażnicy, w książce zatytułowanej „Gad. Spowiedź klawisza”.

„Kryminał ma coś z przedsionka piekła. Czasem nie da się nawet tego opowiedzieć. By to zrozumieć, trzeba to przeżyć.”

Książka jest chwilami chaotyczna, bo w jednym momencie dosłownie przytacza wypowiedzi, żeby w następnej opisać sytuację w formie narracji autora. Myślę, że to zabieg, który powstał jako próba ładniejszego opakowania rozmów i historii, które zostały opowiedziane reporterowi w formie wywiadu. Osobiście to ludzkie spojrzenie bardzo mi się podobało. Z jednej strony zobaczyliśmy ogrom osadzonych, skargi o wszystko i ochronę interesów więźniów, a po drugiej strażników ginących w morzu zarzutów, biurokracji, pracy w warunkach psychicznego stresu i za niewielką płacę. Sytuacja jest mega trudna kiedy mówimy o próbach resocjalizacji, a mamy jednego wychowawcę na pięćdziesięciu więźniów. Potem słyszymy o chłopaku, który popełnił samobójstwo, stojąc na wartowni, czy o otwarciu celi pełnej krwi, po samookaleczeniu człowieka upośledzonego. Asystowanie przy wyroku śmierci też było wspomniane, ponieważ autor dotarł do weteranów pracujących w czasach, kiedy te wyroki były wykonywane.

„Po tym wszystkim, co widziałem w pudle, trzymam się jednej, podstawowej zasady: zawsze najpierw bądź człowiekiem, dopiero później funkcjonariuszem.”

Czytało się bardzo ciekawie, naprawdę mnie ta książka wciągnęła i otworzyła oczy. Często nasze pojęcie o więzieniu dotyka zezwierzęcenia i wizji z filmu „Symetria”, która została w tej książce wprost obalona. Strażnicy wraz z opiekunami ciągle przenoszą osadzonych aby nie było w celach konfliktów, a pedofile są skutecznie oddzielani od reszty współwięźniów. Jednak chyba najjaskrawsza sytuacja, którą zapamiętałam, dotyczyła człowieka, który płakał na spacerniaku. Strażnik chciał dowiedzieć się o co chodzi. Mężczyzna powiedział, że płacze, bo zjadł na obiad ciepłą zupę, kotleta, ziemniaki, natomiast wie, że jego żona i dzieci nie mają w tym momencie co jeść. Został skazany za podkradanie drewna z lasu, bo nie mieli czym napalić w piecu. I taki człowiek siedzi w więzieniu obok kobiety, która zamordowała, poćwiartowała i zawekowała fragmenty ciała męża w słoikach, przenosząc je do piwnicy. Drastyczne i prawdziwe.

„Pod czternastką siedzi Agniecha Wolska. Jest córką swojej siostry. Ojca mają tego samego.”

Naprawdę Wam tą książkę polecam. Porusza wiele ciekawych i kontrowersyjnych kwestii i daje znać, że system więziennictwa w Polsce nie idzie w dobrą stronę.

https://angeliconpoint.blogspot.com/
Displaying 1 - 30 of 88 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.