Tarihte Toplumsal Cinsiyet

by Merry E. Wiesner-Hanks, Meral Çiyan Şenerdi (Translator)

Arkasında yazılı kayıt bırakmış her kültürde erkek kadından daha fazla güce, kaynaklara daha geniş erişime sahip olmuştur. Tarihte Toplumsal Cinsiyet’te ünlü tarihçi Merry Wiesner Hanks; yasal yaptırımlar, entelektüel yapılar, dini sistemler, ekonomik imtiyazlar, sosyal kurumlar ve kültürel normlar gibi başlıklar altında işte bu dengesizliğin tarihini inceliyor. Dişi veya eril olmanın anlamının, toplumun ekonomik ve dini yapıları tarafından nasıl şekillendirildiğini sorgularken bir yandan da bunun tersini, yani toplumsal cinsiyetin, söz gelimi çalışma yaşamını veya dini kurumları nasıl şekillendirdiğini araştırıyor. Wiesner Hanks’in daha önce yayımladığımız Erken Dönemde Modern Avrupa adlı eseri okuyucudan büyük ilgi görmüştü. Yazar bu kitabında da olağanüstü birikimini mükemmel bir sentez gücüyle bir araya getiriyor ve Paleolitik zamandan günümüze kadar uzanan geniş bir zaman diliminde çeşitli dünya kültürlerinde toplumsal cinsiyetin nasıl kurulduğunun etkileyici bir özetini sunuyor; her bölümün sonunda verdiği geniş kapsamlı kaynakça listeleriyle kitabı öğrenciler, akademisyenler ve araştırmacılar için vazgeçilmez bir kaynak eser haline getiriyor.

Genres: History, Nonfiction, Gender, Feminism, Gender Studies, World History

400 pages, Paperback

First published October 15, 2001

About the author

Merry E. Wiesner-Hanks (Ph.D., University of Wisconsin-Madison) taught first at Augustana College in Illinois, and since 1985 at the University of Wisconsin-Milwaukee, where she is currently UWM Distinguished Professor in the department of history. She is the coeditor of the Sixteenth Century Journal and the author or editor of more than twenty books, most recently The Marvelous Hairy Girls: The Gonzales Sisters and Their Worlds and Gender in History. She is the former Chief Reader for Advanced Placement World History.

Reviews

[Elif · Rating 5 out of 5]

Çok kapsamlı ve derin bir konu üzerine ayrıntılı bir kitap ortaya koyamayacağını en başında belirtmiş yazar. Binlerce yıllık tarihe dayanan ve neredeyse insanın var oluşundan beri süregelen bir konuyu yaklaşık 500 sayfalık bir kitapta anlatamayacağını belirtmiş. Toplumsal cinsiyeti ve etki alanlarını başlıklara bölerek anlatmış ve daha kapsamlı bilgi edinmek isteyenler için her bölüm sonunda ek okuma önerilerine yer vermiş. Aile, ekonomik yaşam, din, siyasi yaşam, eğitim, cinsellik, kültür ve idealler gibi konu başlıkları üzerinden tarih boyunca toplumsal cinsiyet nasıl ve hangi sebeplere dayandırılarak uygulanmış onu anlatmış. Benim toplumsal cinsiyet alanında okuduğum ilk kitaptı ve oldukça bilgilendiriciydi. İlk defa bu alanda okuma yapacaklar için iyi bir başlangıç kitabı olduğunu düşünüyorum.

[Sude Nur · Rating 5 out of 5]

Kitap baştan sona müthiş, bilgi açısından son derece doyurucu, kapsamlı ve kolay okunabilir. Çok çok önemli konulara değinerek okurun ufkunu genişletecek, birçok konu hakkında şöyle bir durup düşünmemizi ustalıkla sağlayacak bir kitaptı, herkesin yavaş yavaş ve sindirerek okumasını tavsiye ederim kesinlikle.

[John · Rating 3 out of 5]

Pretty much what it sounds like - gender ideas from all over the world, from prehistory to the present. It reads pretty well but it hasn't stayed with me much, and I think this is partly because Wiesner-Hanks is constantly jumping all over the place in space and time. There isn't really an overarching theory here...this is more of a world history than a global history. It's not really about connections as much as "this is how they did things here, and this is how they did things here, etc."
I did wonder occasionally at the usefulness of delving so far into pre-history. If the origins of patriarchy lie thousands of years in the past, is there really much use in speculation about those origins today? In her introduction, for example, Wiesner-Hanks presents Friedrich Engels’s theory that ancient matriarchies may have been common before being replaced by patriarchies, and Gerda Lerner’s theory that patriarchy was born with the idea of property, as women themselves essentially became the first commodity. Wiesner-Hanks also touches several times on the idea that patriarchal controls over women evolved out of the efforts of men around the world to control paternity. This is all interesting, but does it really help us understand dynamics of gender power today?
It was more interesting to me when Wiesner-Hanks examined how societies have interacted with each other, and how ideas about gender have traveled. Sometimes they are easily passed from one society to another, and sometimes they encounter resistance. Examining why some gender ideas “catch” and spread, and others are rejected, seems more productive than speculating about the distant past.

[Gizemlefou · Rating 4 out of 5]

Kitap, toplumsal cinsiyeti 8 ana baslikta (aile, ekonomik yapi, din, cinsellik vb.) inceliyor. Hem konusu, hem kapsadigi uzam ve zaman acisindan cok etrafli bir kitap; tabii bunun dezavantajlari da var. Yazar, cogu zaman bir konuda bir cografya odaklanmak yerine birkac az ilintili ulkelere veya topluluklara gidip geliyor. Mesela MO. 500 - MS. 100 yillarinda aile yapisini okurken bir anda Hindistan'da baslayip Avrupa'ya gidiyorsunuz. Ayni sekilde, kitap her bolum icinde kronolojik olarak gitse de islenen zaman dilimleri cakisiyor, bu da kitabi benim gozumde daha zor okunur hale getirdi. Yine de yazarin tarafsiz kaldigini ve iyi bir eser ortaya koyduguna inaniyorum.

Kitabi okurken zaman zaman oldukca sasirdigim/kizdigim yerler oldu. Kadinin tarih boyunca bastirildigi, orselendigi, ikinci sinif insan olarak goruldugu bir gercek. Ama yine de, 1870'de universitelerin kadinlara acilmasinin ardindan Iskocya'da erkeklerin bu olayi, kadinlara tas atarak ve sinifa koyun getirip "az gelismis hayvanlar artik universitelere girebiliyor." diye protesto etmesini aklim almadi. Histerinin vajinayla ayni etimolojik kokene sahip olmasi, okuyan bilgili kadinin makbul olmamasi, hatta vajinalarindaki kanin cekildigi inanci... Akil tutulmasi. Gel gelelim, toplumsal cinsiyetin hayatimizda negatif bir rol oynamadigi bir yerde miyiz? Hayir, keza, daha gidecek cok yolumuz var. O nedenle boyle kitaplari okumaya ve yaymaya ihtiyacimiz var.

Anaerkil kulturlerde mallar ortakti, ancak tarimin ve hayvanciligin yayilmasiyla erkekler mahsulun, hayvanlarin ve arazinin uzerinde hak iddia etmeye basladilar. Boylece ozel mulkiyet kavrami gelisti. Erkekler ozel mulkiyeti ele gecirir gecirmez, bircok kulturde oldugu gibi, mulkiyetin babanin soyundan gelen erkeklere birakildigi ataerkil miras sistemi kuruldu. Erkekler, mirasi kendi varislerine birakmayi fazlasiyla onemsemeye basladilar ve cocuklarinin mesrulugundan emin olmak icin kadinlarin cinsel yasamini denetlemeye calistilar. Bu, cekirdek ailenin kurulmasina ve sonrasinda da, Engels'in disi cinsiyetinin dunyadaki tarihi yenilgisi diye tanimladigi, erkeklerin kadinlar uzerindeki haklarini cesitli vasitalarla mesrulastirdigi devlet sistemlerinin kurulmasina yol acti.

[Ceren Sever · Rating 5 out of 5]

Toplumsal cinsiyet konusunda okuma yapmak isteyenler için güzel bir derleme olduğunu söyleyebilirim, çok geniş çapta araştırma ve kaynaklara dayanarak toplumsal cinsiyetlerin, cinsiyet kabullerinin ve toplumsal rollerin tarihsel gelişimini izleyebileceğiniz bir akışta kurgulanmış bu metin.

Beni oldukça rahatsız etmiş, tetiklemiş, öfkelendirmiş bir metin olmasıyla birlikte, toplumsal cinsiyet kabullerinin tarihsel gelişimini gördüğüm ve hızının yavaşlığından isyan ederek, gidilecek oldukça fazla mesafe olduğunu yeniden farkederek, geldiğimiz noktaya hayıflansam mı, umutlansam mı diye düşünerek sonlandırdığım bir okuma deneyimi oldu.

Kendime not: Okuduğum metinlerin beni rahatsız etmesinden ve düşündürmesinden aldığım keyif ise paha biçilemez.

[Aysu Çatal · Rating 2 out of 5]

Böyle bir kitabı yazmanın imkânsızlığını giriş kısmında yazarımız ifade ediyor ve kendisine yüzde yüz katılıyorum. Anlatmak istediği şeyler için çok çok kısa bir kitap. Sanki 8ciltlik binlerce sayfalık bir araştırmanın önsözünü okuyormuşum gibi hissettim. Ayrıca ne kadar Batı odaklı bir metin olmaması için uğraşılsa da bunda başarılı olamamış. Tüm dünyadan anlaşılan şey oldukça komikti. Böyle ağır eleştirilerden sonra yine de okunabilirliğinin yüksek seviyede olduğunu ve çok kapsamlı bir araştırma gerektirdiğinin açıkça anlaşıldığını da söylemek isterim.

[Müge · Rating 3 out of 5]

Başlangıç seviyesinde bir başvuru kaynağı olarak güzel. Her bölüm sonunda ek okuma için verdiği geniş kaynak listesi çok işe yarayabilir. Ancak çok fazla konuyu bir arada ele aldığı için doğal olarak fazla derinleşemiyor, bu sebeple baştan sona okumak için keyifli bir eser değil. Eğer feminist teori ile ilgili ilk kez okumayacaksanız bu kitabın size katacağı pek fazla şey yok, ancak ilk kez okuyacaksanız konunun ne kadar uçsuz bucaksız olduğunu göstermesi ve erişeceğimiz diğer kaynaklara yönlendirmesi açısından öneririm.

[Neisha · Rating 3 out of 5]

First off, I have to commend the author on writing a book that gave different perspective on gender throughout history. Secondly, I have to say that while I did enjoy the book, I did not enjoy how it was set up. It was set up by topic. Instead of going chronologically it went by family, economics, laws, religion, et cetera. It just really jumbled up the facts. It made it harder to distinguish how certain periods felt wholly about gender, and it made it seem like each thing was its own part in history. For example, the book would talk about religion in South America and then in another chapter it would talk about the economics in South America during that same time. This made it seem that these were mutually exclusive when in reality they were completely intertwined, but they were not talked about at the same time. Not an awful book, but not the greatest book written on gender throughout history.

[Des · Rating 5 out of 5]

“Erkekler yaşamlarının büyük bir bölümünü askerlikte geçirdiklerinden, özgür kadın yurttaşlar mülk edinerek ev idaresini üstlenirler, fiziksel anlamda kısıtlanmaz veya toplumsal yaşamdan ayrı tutulmazlardı. Evlilik genellikle, çiftin çocuk yapabileceğinden emin olmak için bir deneme evliliği süreciyle başlardı, ancak çocukları olmazsa boşanma ve yeniden evlenme gibi süreçler normal karşılanırdı. Üremeye önem verilmesine rağmen Hindistan’ın aksine, eşcinsellik geniş kabul görür ve özellikle askeri çıkarlar açısından bir gereklilik gibi düşünülür, erkeklerin, sevgililerini ve yoldaşlarını savunmak için daha ateşli savaşacaklarına inanılırdı.”

[Cansu Gök · Rating 4 out of 5]

Çok fazla öfkelendim çok fazla bunaldım çok fazla sinirlendim . Bende yarattığı etkiler genel olarak buydu kitabın . Kendimi bu kadınlar size ne etti demekten alamadım her sayfada . İlk çağlardan bu yana hep bir şekilde geri plana atılmış kadınlar ve hala da bi şekilde devam ediyo bu durum ne yazıkki.

[çiğdem · Rating 5 out of 5]

Yazar insanlık tarihine toplumsal cinsiyet gözüyle bakarak okuyucunun bugün yaşanan cinsiyet ayrımcılığının kökenlerini bulmasını ve düşünmesini sağlıyor. Bunu yaparken nefret ya da yüceltme dili kullanmaması çok iyi.

[Ceren Akçakoca · Rating 4 out of 5]

bilgi açısından oldukça güzel araştırma ile hazırlanmış. okurken sinirlerinizi gerim gerim gerecek, kadın olmanın ne kadar zor bir zeminden geçerek bugünkü şartlara ulaştığını göreceksiniz. her bakımdan notlar ala ala, altını çize çize okuttu. tavsiyedir

[Christopher · Rating 4 out of 5]

The book was very broad in nature. Despite this it was a decent read.

[Louisa Olsen · Rating 5 out of 5]

This was a required textbook for a class, yes, but I really enjoyed reading it. I found it fascinating and an overall enjoyable read. It didn't feel like a chore to do the homework for this class.

[Rye Myers]

Read for my Women in World History course

[Ashleigh Nichole · Rating 4 out of 5]

I have the third edition, so through 2021. Lots of useful information. Helped with perspective, and to actively participate in my women in world history course.

[ekin]

I find this book to be a good source for beginning academic readings about gender in history. Though I agree with people claiming that it was too broad or too short for a topic this complicated, I find this nature of the books as not something that can be seen as a con, it can merely be a fact. This book does not try to be something it is not and acknowledges the broadness of the topic many times throughout the book. The extensive list of suggested readings placed at the end of every chapter surely will help us readers a lot when it comes to deepening our knowledge about spesific topics.
The second most talked about quality of the book is how it is divided into chapters. The book does not follow a chronological order with the chapters, rather, it is named after topics like family life,economics or education. For me, this was a better choice as it provided topic integrity and made it easy to digest information about a spesific topic.
In general, as I said above, this book is a great starting point and it provides many oppurtunities for the readers to delve deeper into this topic.

[Helene Harrison · Rating 4 out of 5]

ISBN? - 9781405189958

General Subject/s? - Gender Studies / History

Title? - Exactly what it says on the cover!

General Analysis? - I was pleasantly surprised by this book. I have read a previous Merry E. Wiesner Hanks book entitled Women and Gender in Early Modern Europe which I also was pleasantly surprised by. Wiesner goes into a lot of detail in very few words, and is clear and concise. I also enjoy her examples which are concise and add to the overall arguments she makes.

Recommend? - A must-read for anyone interested in gender studies in particular, although also history in general.

[Margie Hunter]

Excellent. See my review at www.worldhistoryconnected.com