Θηριόμορφοι

by Έλενα Μαρούτσου

Σε ένα ξενοδοχείο της Κρακοβίας ένας ώριμος άντρας, συντετριμμένος από τον πρόσφατο χαμό της γυναίκας του, συναντά μια αινιγματική κοπέλα. Παρότι εντελώς άγνωστοι και διαφορετικοί μεταξύ τους, εκείνος Έλληνας κι εκείνη Ιταλίδα, εκείνος καθηγητής λογοτεχνίας κι εκείνη ηθοποιός, αισθάνονται πως τους συνδέει κάτι απροσδιόριστο. Η τυχαία συνάντησή τους προκαλεί το ξετύλιγμα ιστοριών που οδηγούν τον αναγνώστη πίσω στον χρόνο, σε ένα αρχοντικό της Χίου και ακόμα πιο πίσω, σε ένα καθολικό μοναστήρι στη Συρακούσα. Πρόκειται για ιστορίες έρωτα και απώλειας, φιλίας και ενηλικίωσης, ενοχής και εκδίκησης που, εκκινώντας από τις στάχτες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και φτάνοντας ώς το σήμερα, εμπλέκουν τους δύο πρωταγωνιστές με τον πιο αναπάντεχο τρόπο. Τα πρόσωπα του μυθιστορήματος συμμετέχουν σ’ ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι αντικατοπτρισμών, εναλλαγών προσωπείων και αντιμεταθέσεων, ενώ ταυτόχρονα μοιάζουν παγιδευμένα στα πάθη τους, όπως οι πεταλούδες στην απόχη. Οι πεταλούδες –σύμβολο του εύθραυστου, του εφήμερου αλλά και της μεταμόρφωσης– διαστίζουν την αφήγηση όπως και τις φωτογραφίες της Laura Makabresku, με τις οποίες συνομιλεί το κείμενο.
Ένα μυθιστόρημα για τον ερωτισμό της εφηβείας και την έλξη προς το όμοιο, για τη σεξουαλική αποχαλίνωση και την έκσταση της υποταγής, για τον κίνδυνο της γλώσσας και το καταφύγιο της σιωπής, για τον αφηγηματικό οίστρο και την τροφή του, για τις μικρές αγριότητες των καθημερινών ιστοριών με φόντο τις μεγάλες θηριωδίες της Ιστορίας. Ένα μυθιστόρημα για τα όρια ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζώο και την υπέρβασή τους, μια ωδή στο θηρίο και στο θήραμα που σπαράσσονται μέσα μας.

***

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που διερευνά τα όρια ανάμεσα στο ζώο και τον άνθρωπο και πώς, σε κάποιες ακραίες συνθήκες, αυτά μπορεί να καταπατηθούν, απελευθερώνοντας το «θηρίο» ακόμα και μέσα στο πιο καλλιεργημένο κι εξευγενισμένο ανθρώπινο ον. Στην πλοκή συνυφαίνονται οι μικρές καθημερινές «θηριωδίες» που συντελούνται στην οικογένεια, στην εκπαίδευση, στον έρωτα, με φόντο τις μεγάλες ιστορικές «θηριωδίες», ενώ άλλοτε η εστίαση στρέφεται στις έννοιες της τρυφερότητας, της φροντίδας, της ευθύνης αλλά και της εξάρτησης που συνεπάγεται η σχέση του ανθρώπου με τα ζώα. Στο βάθος, ιχνηλατείται η σχέση όλων των ανωτέρω με τη γλώσσα, την τέχνη και τη γραφή.

224 pages, Paperback

First published May 4, 2020

About the author

Η Έλενα Μαρούτσου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967. Σπούδασε Ιστορία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών κι έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Λογοτεχνία και στις Εικαστικές Τέχνες στο Reading University της Αγγλίας. Ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με τη φωτογραφία και το κολάζ. Ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Αθήνα.

Reviews

[Georgina Koutrouditsou · Rating 4 out of 5]

Ένα ξεχωριστό βιβλίο. Δύο ή περισσότεροι αφηγητές (?) πιάνουν τα νήματα μιας ιστορίας αγάπης & αναζήτησης του εαυτού μέσα από τη διπλή φύση του κάθε ανθρώπου. Τα ζωώδη ένστικτα έρχονται στην επιφάνεια και αναδεικνύουν τις αδυναμίες και τις προκλήσεις απέναντι στο Εγώ.Μου άρεσε πάρα πολύ η λυρική γραφή και ο συνδυασμός με τις σουρεαλιστικές φωτογραφίες που ερμηνεύουν με τον τρόπο τους τη θεματική του βιβλίου. Νομίζω ότι μια ανάγνωση δεν φτάνει, κάθε φορά γεννιούνται νέα νοήματα και ερμηνείες!

[Yiannis · Rating 4 out of 5]

Συνομιλεί με το "Η θλίψη είναι ένα πράγμα με φτερά" του Μαξ Πόρτερ, την ποίηση του Τεντ Χιουζ+Σύλβια Πλαθ, Το κοράκι, την Έμιλι Ντίκινσον και τη Σιμπόρσκα. Οι ιστορίες σαν να είσαι σε δωμάτιο με κάτοπτρα αναπαράγουν η μια την άλλη. Πεταλούδες, ζώα, πουλιά, σύμβολα. Πένθος,θλίψη και ιστορική μνήμη, λόγος και σιωπή, έρωτας και βία, ευθύνη. Και υπέροχες φωτογραφίες της Laura Makabresku που συνδέονται ταιριαστά με το κείμενο.

[Vaso · Rating 4 out of 5]

Ένα βιβλίο που σε κρατάει από την αρχή μέχρι το τέλος με τη λυρική γραφή της συγγραφέως και τις εξαιρετικές φωτογραφίες της Laura Marabresku.

[Angeliki Floraki · Rating 5 out of 5]

Το μυθιστόρημα της Μαρούτσου το διάβασα σε μισή μέρα, με κατάπιε. Όταν το τέλειωσα ήταν νύχτα, έκανε αφόρητη ζέστη, ένιωθα ζάλη και κούραση. Παρά τις οχλήσεις του συντρόφου μου, δεν έβγαλα λέξη για το βιβλίο, ούτε για τίποτα άλλο. Πέσαμε για ύπνο. Του ζήτησα μόνο να με πάρει αγκαλιά, κι έτσι αποκοιμήθηκα. Τέσσερις παρά το πρωί πετάχτηκα κάθιδρη, διώχνοντας από πάνω μου κοράκια. Δεν ξανάκλεισα μάτι.
Αυτό το βιβλίο, αφού πρώτα έξυσε από πάνω μου την πατίνα της καθημερινότητας, της λογικής και της αιτιότητας, μπήκε βαθιά μες στα σπλάχνα μου και δεν σταμάτησε μέχρι να συναντήσει την γυμνή μου ύπαρξη σε έναν μη-τόπο, στο μετέωρο της ύπαρξης, όπου βασιλεύει η σάρκα και κυβερνούν τα ένστικτα. Κι εκεί, άρχισε να καλεί σε μια άλαλη γλώσσα να προσέλθουν τα θηρία και τα τέρατα της βαθιάς ψυχής μας, το κονίαμα που, αλεσμένο με την αέναη γραμμή αίματος που μας συνδέει, δημιουργεί τη λάσπη που ενώνει τα σπαράγματα των εκάστοτε εαυτών μας.
Και τα θηρία ήρθαν. Κι αφού πρώτα με μύρισαν και με άγγιξαν, μου είπαν, σε αυτή τη μη-γλώσσα τους, τη μόνη αλήθεια που υπάρχει: ότι εμείς κι αυτά είμαστε ένα, και μοιραζόμαστε την ίδια κοινή μοίρα, ή, όπως θα έλεγε καλύτερα από τον καθένα μας ο Νίκος Καρούζος, τη μία και μόνη μας εθνικότητα: ότι θνήσκουμε.
Όσον αφορά την έκδοση δεν έχω λόγια και δεν νομίζω πως χρειάζονται. Οι φωτογραφίες της υπερταλαντούχας Μακαμπρέσκου είναι καθηλωτικές και η ποιότητα της έκδοσης αξεπέραστη.

[Anastasia Ts. · Rating 4 out of 5]

Ο αναγνώστης προτού ξεκινήσει την ανάγνωση του βιβλίου πρέπει να δώσει έμφαση στο τίτλο του κειμένου κι αυτό γιατί στόχος της συγγραφέα είναι να αποτυπώσει τα ένστικτα των θηρίων στον άνθρωπο και σκοπός της να κατανοήσει ο αναγνώστης ότι ο άνθρωπος λειτουργεί με ζωώδη ένστικτα. Αντιθέσεις όπως αυτό της πονηριάς και της αγνότητας, της δημιουργίας και της φθοράς είναι κάποιες που αποτυπώνονται από αυτόν τον διάλογο που αναπτύσσει η Έλενα Μαρούτσου μεταξύ λόγου και εικόνας. Η ιστορία ξετυλίγεται κλιμακωτά καθώς και τα συναισθήματα των ανθρώπων: αγάπη, ζήλια, υποταγή, εξουσία.
Ένα αξιόλογο βιβλίο που αξίζει την θέση του στην βιβλιοθήκη μας τόσο λόγο κειμένου, όσο κ λόγω των φωτογραφιών της Laura Marabresku και της εξαιρετική ποιότητας χαρτιού, βιβλιοδεσίας, επιμέλειας από τις εκδόσεις.

[Nicoleta Balopitou · Rating 5 out of 5]

Πανέμορφο, ίσως αφόρητα πανέμορφο κάποιες στιγμές. Ιδιαίτερο, καλογραμμένο, εξαιρετικά πρωτότυπο κείμενο που διαβάζεται με μεγάλο ενδιαφέρον, ένα ανάγνωσμα που δεν ήθελα να τελειώσει. Πρώτη φορά διαβάζω Έλενα Μαρούτσου, αλλά τώρα που την έμαθα θα αναζητήσω κι άλλα έργα της. Είναι από εκείνες τις Ελληνίδες δημιουργούς που χαίρομαι να ανακαλύπτω. Και η έκδοση όμως, συγκλονιστική! Εκδόσεις Πόλις εγγύηση.

[Angeliki Kountouraki · Rating 4 out of 5]

Εντυπωσιακή έκδοση. Η αισθητική του βιβλίου ξεπερνά κατά πολύ τις συνηθισμένες προσδοκίες για βιβλία ελληνικών εκδόσεων. Το κείμενο δημιουργεί νεες διαδρομές αναγνώσης με δυνατά εκφραστικά σημεία. Διανύει μια κινηματογραφικου ύφους πορεία που σε κρατά αφοσιωμένο στις σελίδες του για όσο διαρκεί αυτος ο συνεχής και αιωρούμενος στο εσωτερικό μας κενό ,λόγος.

[Anna Baboura · Rating 4 out of 5]

Αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο σαν μια εκ βαθέως εξομολόγηση. Ένα ταξίδι από την Χίο στην Κρακοβία, μέσω Αθήνας. Σχέσεις, πάθη και έξεις. Τα παιχνίδια της ζωής. Φιλοσοφικές αναζητήσεις και αναζητήσεις περί πίστης.

Αξιολογότατο βιβλίο με υπέροχες φωτογραφίες και μια ποιοτική, προσεγμένη έκδοση.

[Nikos · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικό!Παρότι είναι σχετικά μικρό βιβλίο άφηνα κάποια χρονικά κενά στην ανάγνωση μου γιατί ήθελα να κατανοήσω καλύτερα το νόημα και αυτά που πραγματεύεται η συγγραφέας.Πολύ όμορφος και έξυπνος ο συνδυασμός της ιστορίας με τις φωτογραφίες,έδωσε άλλη διάσταση στην πλοκή...Επίσης,μ' άρεσε το πως κατάφερε η Μαρούτσου να δείξει την ρομαντική διάσταση και τα συναισθήματα ενός άνδρα...Σε γενικές γραμμές είναι ένα όμορφο βιβλίο και "επαναστατικό" θα έλεγα καθώς συνδυάζει τον ρομαντισμό με την απώλεια αλλά καταδεικνύει οτι σαν άνθρωποι πολλές φορές ,όσο διαφορετικοί και αν είμαστε, δεν μπορούμε να ξεφύγουμε απο τα χαρακτηριστικά που διέπουν τα περισσότερα όντα του ζωικού βασιλείου...

[Ioannis Martinakos · Rating 5 out of 5]

Από τις αγαπημένες μου, πλέον, συγγραφείς.

[Maria Lianou · Rating 5 out of 5]

Πόσο φανταστική έκδοση από τις εκδόσεις Πόλις. Ένα μικρό κόσμημα για τη βιβλιοθήκη μας.
Διαβάστηκε απνευστί. Το κείμενο συνομιλεί υπέροχα με τις φωτογραφίες που το συνοδεύουν. Αυτό που αγαπώ και θαυμάζω στη γραφή της Έλενας Μαρούτσου είναι ο τρόπος που χειρίζεται τη γλώσσα, οι εικόνες που δημιουργεί με τις λέξεις που χρησιμοποιεί για να περιγράψει συναισθήματα και καταστάσεις.

[Andri Laouri · Rating 3 out of 5]

...κάπου ανάμεσα στο «το λάτρεψα» και στο «το μίσησα».

Αφόρητα ιδιαίτερο.
Και καλογραμμένο.

Αγάπη, μίσος, θλίψη, ζήλια, εκδίκηση, υποταγή, εξουσία...

Έκδοση καταπληκτική.
Εξώφυλλο υπέροχο.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τρεις αφηγήσεις και συνοδεύεται από συγκλονιστικές φωτογραφίες της Laura Makabresku.

Καλή ανάγνωση σε όποιον το επιλέξει!

[Eva Fiolitaki · Rating 3 out of 5]

Μυστήριο βιβλίο. Πότε πανέμορφη γλώσσα, πότε κάπως επιτηδευμένη. Άξιζε ��άντως μια ανάγνωση.

[Rudy Rallis · Rating 5 out of 5]

Γνώμη πάνω σε ένα λογοτεχνικό-εικαστικό δημιούργημα...

Έχει κάποιες ώρες που τελείωσα τους «Θηριομορφους» της κας.Έλενας Μαρούτσου και προσπαθώ να καταλάβω τι ήταν ακριβώς αυτό που διάβασα...

Ίσως πιάνοντας το από την αρχή, να βγάλω μιαν ακρη...

Καταρχάς το «κατασκευαστικό» θέμα...
Ίσως από τις πιο προσεγμένες εκδοσεις από έναν οικο (Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ) ο οποίος μας έχει συνηθίσει σε πολύ όμορφα βιβλία.. Από την επιλογή του χαρτιού μέχρι τη γραμματοσειρά και το σχήμα του, μιλάμε για μια πραγματικά εξαίσια παραγωγή! Στην αρχή με ξένισε λίγο το -ας πούμε- illustration χαρτί, το οποίο τελικά αποδίδει πολύ όμορφα τις εξαίρετες φωτογραφίες της κας. Laura Makabresku που συμμετέχουν στο αφήγημα...

Φωτογραφίες οι οποίες παιζουν καθοριστικό ρόλο και έχουν λόγο και αιτία ύπαρξης στην όλη εξέλιξη της εμπειρίας που ξετυλίχθηκε μπροστά μου καθώς λειτουργούν είτε επεξηγηματικά στο κείμενο, είτε αποτελούν το εφαλτήριο για τη δημιουργία και συνέχεια της ιστορίας... Όπως το δει κανεις... Πάντως είναι ένας όμορφος διάλογος ανάμεσα στο κείμενο και την εικόνα... Άλλωστε μια εικόνα πολλές φορές, μιλάει περισσότερο από μια πυκνή σελίδα κειμένου...

Βιβλίο χωρισμένο σε 3 μέρη, δυο αφηγηματικά -τρόπων τινά, της ίδιας ιστορίας από δυο απέναντι οπτικές, με το τρίτο να λειτουργεί ως ένα παράρτημα-βοήθημα, αφού εκεί αναλαμβάνει ο «αφηγητής» να μας συνοψίσει την ιστορία επιγραμματικά, να μας δώσει κάποιες κατευθύνσεις, ώστε να μπορέσουμε (και) εμείς να δώσουμε το φιναλε που επιθυμούμε...

Δεν θα μπω σε λεπτομεριες για την ιστορία γιατί δεν μπορείς να περιγράψεις κάτι χωρίς να το προδώσεις, και αυτό είναι κάτι το οποίο «κόβει τη χαρά» από τον επόμενο αναγνωστη... Μπορώ όμως να πω ότι, οι προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων, πολύ όμορφα μπορούν να αποδοθούν χωρίς να σε κάνουν να αισθανθείς δυσφορία έστω και αν είναι κάπως ασφυκτικές...

Μου αρέσει να το βλέπω ως ένα διαδραστικό ανάγνωσμα, το οποίο μπορεί να «παίξει» με το μυαλό του αναγνώστη και να τον ταξιδέψει σε κάποια άλλη λογική, και τελικά να αφήνει ένα...

Τέλος πάντων... Ας σας αφήσει εσάς αυτό που θέλετε εσείς! Εγώ θα πω ότι το ευχαριστήθηκα πολύ!!! Ίσως περισσότερο απ’ όσο περίμενα...

Νομιζω το ότι το «κατάφερα» σε 3 ώρες, αλλά το παλεύω μέσα μου περισσότερες μέχρι να γράψω τούτα εδώ τα λόγια, μάλλον θα με συνοδεύει νοητικά για αρκετό καιρό και μάλλον θα τύχει και δεύτερης οσως και τρίτης (τουλάχιστον) αποσπασματικής ανάγνωσης... Σίγουρα θα επιστρέψω στις πολύ όμορφες φωτογραφίες ξανά και ξανά!

Καλή ανάγνωση σε όποιον το επιλέξει!

[Sandra Aprl · Rating 5 out of 5]

Χειμαρρώδης η αφήγηση, ζωντανεύει τις εικόνες. Οι φωτογραφίες ολοκληρώνουν την ιστορία με τον καλύτερο τρόπο. Πολύ όμορφο βιβλίο...